300 büyük beyaz köpekbalığı ortadan kayboldu! Bilim insanları alarmda

Güney Afrika'nın Cape Town çevresindeki sularda büyük beyaz köpekbalıklarının beklenmedik biçimde ortadan kaybolması, uluslararası bilim camiasında ve koruma kuruluşlarında büyük endişe yarattı. 1990'lı yıllardan bu yana bölge, büyük beyaz köpekbalığı gözlemleriyle ünlüydü ve yılda yüzlerce bireyin kaydedildiği bir ekosistem merkezi olarak biliniyordu. Ancak son yıllarda, özellikle 2015'ten itibaren, bu yırtıcıların sayısında dramatik bir azalma yaşandı. Bilim insanları, köpekbalıklarının kaybolmasının ardındaki nedenler konusunda ortak bir görüşe varamıyor. Bir grup araştırmacı, orcaların (katil balinalar) avlanma davranışlarının bu kayboluşta etkili olduğunu savunurken, diğer uzmanlar ise insan faaliyetlerinin, özellikle de ticari balıkçılığın ve koruma önlemlerinin yetersizliğinin asıl suçlu olduğunu öne sürüyor.

Chris Fallows: "Büyük beyaz köpekbalığı fotoğrafları artık tarihe karıştı"

Büyük beyaz köpekbalığı popülasyonunun azalması, bu türün en çarpıcı görsellerini dünya ile buluşturan fotoğrafçı Chris Fallows'u da derinden etkiledi. Fallows, geçmişte Cape Town sularında yılda 250 ila 300 büyük beyaz köpekbalığı gözlemlediğini belirtti. Ancak bugün, bu bölgede neredeyse hiç büyük beyaz köpekbalığı kalmadığını söyledi. Fallows, yaşanan kaybın yalnızca ekosistem için değil, aynı zamanda bölgenin doğal mirası açısından da ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguladı. Ona göre, büyük beyaz köpekbalığının kaybolması, okyanus ekosisteminin dengesini bozacak zincirleme sonuçlara yol açabilir. Fallows, "Kontrol edemediğimiz faktörler yerine, kontrol edebileceğimiz tehditlere odaklanmalıyız. Aksi halde, umutlarımızı da kaybederiz" diyerek yetkililere çağrıda bulundu.

Deniz biyoloğu Alison Kock: "Orcalar büyük beyaz köpekbalıklarının peşinde"

Güney Afrika Ulusal Parkları'nda görev yapan deniz biyoloğu Alison Kock, büyük beyaz köpekbalığı popülasyonundaki düşüşün ilk ipuçlarını 2015 yılında dalgıçlardan gelen fotoğraflar sayesinde fark etti. Kıyıya vuran küçük köpekbalığı leşlerinde görülen cerrahi kesikler, Kock ve ekibini şaşkına çevirdi. İlk başta bu kesiklerin insan eliyle yapılmış olabileceğini düşünen Kock, daha sonra orcaların bölgede aktif olarak köpekbalığı avladığını keşfetti. Özellikle Port ve Starboard adını verdiği iki erkek orca, büyük beyaz köpekbalıklarını hedef alarak karaciğerlerini tüketiyor. Kock ve ekibi, 2017'de yapılan otopsilerle bu avlanma davranışını doğruladı. Orcaların, Güney Afrika sularında yıllardır bulunmasına rağmen, ilk kez bu ölçekte büyük beyaz köpekbalığı avladıkları tespit edildi. Kock, "Orcalar son derece zeki ve avlanma stratejilerini sürekli geliştiriyor. Büyük beyaz köpekbalıkları ise bu yeni tehdide karşı savunmasız kaldı ve kuzeye göç etmeye başladı" dedi.

David Hurwitz: "Port ve Starboard'ın avcılığı yeni bir dönemi başlattı"

Balina gözlemcisi ve tur operatörü David Hurwitz, büyük beyaz köpekbalığı avlayan Port ve Starboard adlı iki orcayı ilk gözlemleyen kişi oldu. Bu iki orca, alışılmışın dışında olarak sürü halinde değil, çift olarak hareket ediyor ve büyük beyaz köpekbalıklarını özellikle karaciğerleri için avlıyor. Hurwitz, Port ve Starboard'ın dünya çapında ün kazandığını, hatta kötü bir şöhrete sahip olduğunu belirtti. Bilim insanları, bu iki orcanın köpekbalığı avlama yöntemlerini diğer orcalara da öğrettiğinden şüpheleniyor. 2022 yılında kaydedilen bir drone görüntüsü, beş orcanın birlikte büyük beyaz köpekbalığı avladığını ortaya koydu. Son dönemde ise yalnız başına avlanan orcaların da hem Güney Afrika'da hem de diğer bölgelerde köpekbalığı avladığı gözlemlendi. Bu gelişmeler, büyük beyaz köpekbalığı popülasyonunun geleceği açısından yeni tehditlerin ortaya çıktığını gösteriyor.