157 yılın en uzun güneş tutulması geliyor! 88,9 milyon kişi karanlıkta kalacak

2 Ağustos 2027 tarihinde, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'yu kapsayan geniş bir coğrafyada, 21. yüzyılın en uzun tam güneş tutulması yaşanacak. NASA'nın açıkladığı verilere göre, tutulmanın tamlık süresi 6 dakika 23 saniyeye ulaşacak ve bu süre, yüzyıl boyunca başka hiçbir tutulmada aşılmayacak. Güneş tutulması, Cebelitarık Boğazı'ndan başlayarak Arap Yarımadası'na kadar uzanan dar bir koridorda, milyonlarca kişinin gündüzü geceye döndüğünü görmesini sağlayacak. En uygun gözlem noktaları ise Kuzey Afrika'da yer alıyor. Bu astronomik olay, yalnızca görsel bir şölen sunmakla kalmayacak; aynı zamanda bilim insanları için de benzersiz bir araştırma fırsatı sağlayacak.

NASA: 2027 tutulması yüzyılın en uzun karanlığı olacak

NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi tarafından yürütülen hesaplamalar, 2027 tam güneş tutulmasının 21. yüzyılda kaydedilen en uzun süreli tutulma olacağını gösterdi. Maksimum tamlık süresi 6 dakika 23 saniye olarak belirlenirken, bu rekorun en son 1991 yılında kırıldığı belirtildi. Bilim insanları, bir sonraki benzer uzunluktaki tutulmanın 2114 yılında gerçekleşeceğini vurguladı. Bu nedenle, 2027'deki tutulma gökyüzü meraklıları için tarihi bir fırsat olarak öne çıkıyor. Ay'ın Dünya'ya en yakın konuma gelmesiyle birlikte, gölgenin yüzeydeki hareketi yavaşlayacak ve bu da gözlemcilerin daha uzun süre karanlıkta kalmasını sağlayacak. NASA, tutulmanın özellikle Kuzey Afrika'da ve Arap Yarımadası'nda milyonlarca kişi tarafından izlenebileceğini, bu bölgelerde öğle saatlerinde gündüzün geceye döneceğini açıkladı. Ajans, bu tutulmanın hem süresi hem de gözlemlenebilirliği açısından eşsiz olduğunu belirtti.

Kuzey Afrika'da gökyüzü garantisi: Luksor ve Bingazi'de rekor süre

2027 tam güneş tutulmasının en dikkat çekici özelliklerinden biri, Kuzey Afrika'nın geniş bir bölümünde neredeyse bulutsuz gökyüzüyle gözlemlenebilecek olması. Kanadalı meteorolog Jay Anderson, özellikle doğu Libya ve batı Mısır'da bulut ihtimalinin yok denecek kadar az olduğunu belirtti. Luksor'da Ağustos ayında ortalama bulut oranı sadece yüzde 0,7 olarak kayıtlara geçti. Bu durum, tutulma avcıları ve astronomi tutkunları için benzersiz bir gözlem şansı yaratıyor. Bingazi'de tamlık süresi 6 dakika 7 saniyeye, Luksor'da ise 6 dakika 19 saniyeye ulaşıyor. Kızıldeniz kıyısında ise bu süre 6 dakika 20 saniyeye kadar çıkıyor. Ancak Cebelitarık Boğazı çevresinde, özellikle kruvaziyer turlarının yoğun olduğu bölgelerde, bulutluluk oranı yüzde 30'a kadar yükseliyor. Yerel basınç sistemleri ve nem, bu alanlarda gözlemi zorlaştırabiliyor. Buna rağmen, Kuzey Afrika'nın büyük kısmında, gökyüzü netliği sayesinde tutulma deneyimi üst seviyede yaşanacak.

88,9 milyon insan tutulmanın gölgesinde: Şehir şehir tamlık süreleri

Timeanddate.com'un verilerine göre, 2 Ağustos 2027'deki tam güneş tutulmasının tamlık yolunda yaklaşık 88,9 milyon insan yaşıyor. Bu sayı, 2024 yılında Kuzey Amerika'da yaşanan tutulmadaki nüfusun üç katından fazla. Tutulma güzergâhı, güney İspanya'nın Tarifa kentinden başlayarak, kuzey Fas, Cezayir, Tunus, Libya ve Mısır üzerinden Suudi Arabistan ve Yemen'e kadar uzanıyor. Tarifa'da tamlık 4 dakika 39 saniye sürerken, Tanca'da 4 dakika 50 saniyeye ulaşıyor. Bingazi'de 6 dakika 7 saniyelik tamlık yaşanırken, Luksor'da bu süre 6 dakika 19 saniyeye çıkıyor. Kızıldeniz kıyısında ise 6 dakika 20 saniyeye kadar erişiyor. Tutulma, merkez hattın dışında kalan şehirlerde de kısmi olarak gözlemlenebilecek. Kahire'de güneşin yüzde 95'i, Lizbon'da yüzde 93'ü, Madrid'de yüzde 86'sı, Paris'te yüzde 52'si, Londra'da yüzde 42'si ve Berlin'de yüzde 34'ü kapanacak. Cezayir ve Trablus gibi şehirlerde ise yüzde 99,9'luk bir kararma yaşanacak, ancak tamlık gerçekleşmeyecek. Kısmi tutulma, bu şehirlerde iki saatten fazla sürecek.

Bilim insanlarından güvenli gözlem uyarısı: Göz sağlığı riske atılmasın

Uzmanlar, tam güneş tutulması sırasında göz sağlığının korunması için önemli uyarılarda bulundu. Gözlemlenebilir sürenin yalnızca tam karartma döneminde güvenli olduğunun altı çizildi. Diğer tüm aşamalarda, özel olarak sertifikalandırılmış güneş gözlüklerinin kullanılması gerektiği vurgulandı. Güneş ışığının en küçük bir parçası bile, doğrudan temas halinde retina yanıklarına yol açabiliyor. NASA, tutulma ile ilgili interaktif haritaların, Ay'ın kenarındaki dağlar ve vadiler hesaba katılmadan hazırlandığını ve bu nedenle gerçek sürenin bir ila üç saniye değişebileceğini açıkladı. Tutulma gününe yaklaşırken, kesin süreler ve güvenli gözlem noktaları güncellenerek kamuoyu ile paylaşılacak. Bilim insanları, gözlemcilerin güvenlik kurallarına titizlikle uyması gerektiğini belirtti.