140 yılın en güçlü El Niño'su geliyor! Hangi ülkeler etkilenecek?

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin (ECMWF) güncellediği model tahminlerine göre, 2024 yazı ve sonbaharında Pasifik Okyanusu'nda etkisini göstermesi beklenen süper El Niño, dünya genelinde hava koşullarını ve tarımsal üretimi önemli ölçüde değiştirebilir. Bilim insanları, bu yıl yaşanacak El Niño olayının, son 140 yılın en güçlülerinden biri olabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle ekvatoral Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerinde 2 dereceye ulaşması, atmosferde güçlü tepkilere neden olabilir. Bu durumun, başta Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa, Afrika ve Asya olmak üzere birçok bölgede aşırı sıcaklıklar, kuraklık, sel ve kasırga riskini artıracağı belirtiliyor.

ECMWF ve uzmanlar: Süper El Niño'nun etkileri rekor seviyede olabilir

ECMWF'nin yayımladığı son raporda, süper El Niño'nun bu yıl başlaması ve etkilerinin 2027'ye kadar sürmesi bekleniyor. Kurum, özellikle Pasifik Okyanusu'nda gözlenen 2 dereceyi aşan sıcaklık artışının, küresel sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açabileceğini vurguladı. New York Eyalet Üniversitesi Albany'de atmosfer bilimi profesörü Paul Roundy, "140 yılın en güçlü El Niño olayı için gerçek bir potansiyel var" ifadesini kullandı. 2015 yılında kaydedilen ve merkezi ekvatoral Pasifik'teki sıcaklıkların 2,8 dereceye ulaştığı El Niño'nun ardından, bu yılki süper El Niño'nun rekorları geride bırakabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, bu tür nadir olayların her 10 ila 15 yılda bir görüldüğünü, ancak bu yılki fenomenin olağanüstü derecede güçlü ve yaygın olabileceğini aktardı. ECMWF'nin öngörüsüne göre, sıcaklık artışı ve atmosferdeki değişimler, tarımsal üretimden enerji tüketimine kadar pek çok alanda etkili olacak.

Pasifik'teki sıcaklık artışı: Kuraklık, sel ve kasırga riskleri kapıda

El Niño dönemlerinde, Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklık artışının küresel hava düzenlerinde ciddi değişikliklere yol açtığı biliniyor. Bu yıl beklenen süper El Niño ile birlikte, Batı Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa, Afrika ve Hindistan'da ortalamanın üzerinde sıcaklıklar ve aşırı hava olayları görülebilir. Karayipler ve Endonezya gibi tropikal bölgelerde ise kuraklık ve yüksek sıcaklık riski yükseliyor. Pasifik'te daha fazla tropikal siklon oluşumu beklenirken, Atlantik'te kasırga aktivitesinin azalacağı tahmin ediliyor. Orta ve Kuzey Hindistan'da muson yağışlarının azalması, tarımsal üretimi olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Orta Afrika, Avustralya, Endonezya ve Filipinler'de yılın ilerleyen dönemlerinde kuraklık ihtimali güçlenirken, Peru, Ekvador ve bazı Afrika ülkelerinde sel riski artıyor. Uzmanlar, bu süreçte yeni sıcaklık rekorlarının kırılmasının yüksek ihtimal olduğunu ve özellikle 2027 yılında küresel ısınmanın zirveye ulaşabileceğini belirtti.

Uzmanlara göre El Niño, iklim krizini derinleştiriyor

Bilim insanları, süper El Niño'nun etkilerinin sadece kısa vadeli hava olaylarıyla sınırlı kalmayacağına dikkat çekiyor. ECMWF'nin analizleri, El Niño sırasında okyanuslardan atmosfere yayılan ısının, jet akımlarındaki değişimlerle gezegenin dört bir yanına dağıldığını ortaya koyuyor. Bu süreç, Amerika Birleşik Devletleri'nde daha ılıman kışlar ve Batı Kıyısı boyunca şiddetli fırtınalara yol açabilir. Ayrıca, El Niño'nun etkileri yıl sonundan 2027 başına kadar zirvede kalabilir. Savunma Bakanlığı'ndan meteorolog Eric Webb, artan sera gazı konsantrasyonunun, El Niño olaylarında salınan ısının atmosferde daha uzun süre kalmasına neden olduğunu belirtti. Bu nedenle, 2026-27'de yaşanacak bir süper El Niño'nun, geçmişteki 1982-83, 1997-98 ve 2015-16 olaylarından daha fazla ısı yayacağı öngörülüyor. Uzmanlar, daha sıcak atmosferin daha fazla nem taşıyabildiğini ve bunun sel riskini artıran rekor yağışlara sebep olabileceğini ifade etti.