Aspirin demans riskini azaltabilir mi? Yeni analizde genetik ayrıntı dikkat çekti

Monash Üniversitesi Halk Sağlığı ve Önleyici Tıp Okulu tarafından yürütülen ve 13.541 yaşlı yetişkinin dahil edildiği ASPREE çalışmasının yeni analiz sonuçları, aspirin kullanımının bazı genetik profillere sahip kişilerde demans riskini anlamlı şekilde düşürebileceğini gösterdi. Araştırma, ortalama yaşı 75 olan katılımcıların yaklaşık 4,6 yıl boyunca izlendiği ve bu süre zarfında hem demans hem de ciddi kanama vakalarının dikkatlice değerlendirildiği bir süreçte gerçekleşti. Sonuçlara göre, özellikle platelet biyolojisiyle ilişkili belirli genetik özellikler, aspirin kullanan grupta demans gelişme oranının kayda değer biçimde azalmasıyla bağlantılı bulundu. Ancak aynı zamanda, bu genetik profile sahip bireylerde aspirin kullanımının ciddi kanama riskini de artırdığı belirtildi. Uzmanlar, bu bulguların aspirin'in genetik yapı ile etkileşimini gözler önüne serdiğini ve ilaç kullanımında kişiselleştirilmiş yaklaşımların önemini ortaya koydu.

Dr. Fransquet: 'Aspirin, genetik profile göre demans riskini düşürebilir'

Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Peter Fransquet, önceki büyük ölçekli denemelerde aspirin kullanımının genel olarak yaşlı yetişkinlerde demansı önlemede etkisiz olduğunun düşünüldüğünü hatırlattı. Ancak yeni analizde, katılımcıların genetik verileri detaylı biçimde incelendiğinde, özellikle platelet biyolojisiyle ilişkili poligenik skorları yüksek olan kişilerde aspirin kullanımının demans riskini yaklaşık yüzde 70 oranında azalttığı gözlemlendi. Bu grupta, aspirin kullanan 1.310 kişiden sadece 13'ü demans geliştirirken, plasebo grubunda aynı genetik profile sahip 1.398 kişiden 46'sında demans gelişti. Dr. Fransquet, bu bulgunun, genetiğin ilaç etkilerini belirlemedeki rolünü vurguladığını ve gelecekte kişiye özel önleyici tedavilerin yolunu açabileceğini ifade etti. Yine de, bu sonuçların tek başına aspirin kullanımına başlanması için yeterli olmadığını, özellikle kanama riskinin göz ardı edilemeyeceğini belirtti.

Aspirin kullananlarda kanama riski iki katına çıktı

Araştırma, demans riskinin azalmasına işaret eden sonuçların yanı sıra, aspirin kullanımının ciddi kanama riskini de artırdığını ortaya koydu. Platelet biyolojisiyle ilişkili genetik profile sahip olan ve aspirin kullanan katılımcıların yüzde 4,4'ünde büyük kanama vakası görülürken, plasebo grubunda bu oran yüzde 2,1 olarak tespit edildi. Yani, aspirin ile sağlanan demans riskindeki yüzde 2,3'lük azalma, aynı oranda kanama riskindeki artışla dengelendi. Araştırmacılar, bu genetik grupta yaklaşık 44 kişiye aspirin verilmesiyle bir demans vakasının önlenebileceğini, ancak aynı sayıda kişinin tedavisiyle bir ek büyük kanama olayının da ortaya çıkabileceğini hesapladı. Bu nedenle, aspirin'in faydasının ciddi bir maliyetle geldiği ve her iki riskin de dikkatle değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.