Yirmidört

Saat ve tarih verildi! İstanbul'a sağanak yağış geliyor

2026-09-22T01:13:00+03:00

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM), kentte bugünden itibaren şiddetli yağış beklendiğini duyurdu.

AKOM'dan yapılan açıklamaya göre, İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi genelinde Balkanlar üzerinden gelen serin ve yağışlı havanın etkili olması bekleniyor.

Yarın sabah saatlerinden itibaren rüzgarın kuzeyli yönlerde kuvvetlenmesiyle (20-50km/s) birlikte halihazırda 26-28 derece aralığında yaz değerlerinde seyreden sıcaklıkların 6-8 derece birden azalarak bahar değerlerine gerileyeceği, beraberinde il genelinde aralıklarla sağanak geçişlerinin yaşanacağı öngörülüyor.

Marmara Bölgesi için beklenen kuvvetli yağışların, yarın akşam 20.00'den itibaren etkisini artırması bekleniyor. Avrupa Yakası, Boğaz çevresi ile Anadolu Yakası genelinde metrekare başına 30-60 kilogram aralığında yağışların gözlenebileceği tahmin ediliyor.

Kuvvetli yağış geçişlerinin, çarşamba saat 17.00'ye kadar kentte etkili olması öngörülüyor.

Karadeniz'in nemli havasını bölgeye taşıyan poyraz nedeniyle nem miktarının özellikle maksimum seviyelere çıkması, atmosferin üst seviyesinin soğuk, yer seviyesinin (deniz ve kara) sıcak olması nedeniyle yıldırım, şimşek ve fırtına ile birlikte gök gürültülü kuvvetli sağanak yağış geçişleri bekleniyor.

Ani su baskınları, ulaşımda yaşanabilecek aksamalar, yıldırım ve kuvvetli yağış nedeniyle oluşabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması isteniyor.

Çiftçi ve Tekin açıkladı: Okul güvenliğinde 4 ana başlık

2026-09-22T01:11:00+03:00

İçişleri Bakanlığı Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi'nde (GAMER) "Okul Güvenliği" konulu toplantı düzenlendi.

Toplantıya, Bakan Çiftçi ve Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin katıldı, 81 ilin valisi de video konferans sistemi üzerinden iştirak etti.

Bakan Çiftçi, programda, Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı Arasında Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü'ne ilişkin konuştu.

Çiftçi konuşmasında, toplantının hayırlara vesile olması temennisinde bulunarak, eğitim öğretim yılının geçen hafta başladığını anımsattı.

Adalet, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Gençlik ve Spor, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıkları arasındaki protokolün hayata geçirilmesiyle ilgili değerlendirme yapacaklarını belirten Çiftçi, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığının okullarda aldığı tedbirlerin bulunduğunu söyledi.

Çiftçi, geçen yıl Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'da yaşanan elim hadiselerden sonra bu sene okul güvenliği ile ilgili tedbirleri artırdıklarını dile getirerek, "Bir daha böyle acılar yaşamamak için bu sene son derece dikkatli olmak, her ihbarı titizlikle değerlendirmek ve tehlikeyi büyümeden fark etmek mecburiyetinde olduğumuzu bir kez daha hatırlatmak istiyorum. Bununla ilgili ilk defa bu sene okullarımızda 31 bin bahçe görevlisi de istihdam etmiş olduk. Bundan dolayı da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımıza teşekkür ediyorum." dedi.

- "ÖĞRENCİLERİMİZİN SAĞ SALİM TEKRAR EVLERİNE DÖNMELERİNİ İSTİYORUZ"

İçişleri Bakanlığı olarak okul güvenliğiyle ilgili tekrar risk analizi yaparak 1. ve 2. dereceden okullarda polisi görevlendirdiklerini ve sürekli görev yaptıklarını belirten Çiftçi, şöyle devam etti:

"3. dereceden ve 4. dereceden riskli olan okullarımızda ise polis irtibat görevlilerimiz var; okul idarelerimizle irtibatlı çalışıyorlar. Bu tedbirlerin dışında okulun etrafında güvenlik, asayiş, narkotik ve çocuk şube müdürlüklerimiz devamlı uygulama yapacaklar. Okulların civarındaki internet kafeleri, oyun salonlarını ve öğrencilerin gidebilecekleri yerleri zaman zaman düzenli aralıklarla denetimden geçireceğiz. Okul servislerini denetimden geçireceğiz, metruk yapıları tekrar gözden geçireceğiz. Bunların neticesinde inşallah 2026-2027 eğitim-öğretim yılının daha huzurlu, daha güvenli geçmesini niyaz ediyoruz.

Biz öğrencilerimizin güvenli bir şekilde okula gelmelerini, okulda huzurlu bir şekilde eğitim-öğretim görmelerini ve sağ salim tekrar evlerine dönmelerini istiyoruz. Aldığımız bütün tedbirlerin gayesi, maksadı bundan ibaret."

Çiftçi, velilere de büyük görevler düştüğünü ifade ederek, "Velilerimize sesleniyorum; onlar da çocuklarını takip etsinler. Çocuk okuldan eve geldiğinde, odasına çekildiğinde hangi internet sitesine giriyor, kimlerle arkadaşlık ediyor; bunları mutlaka gözlemlesinler. Yine çocuğun okula devam edip etmediğini, kimlerle arkadaşlık ettiğini, okuldan çıktıktan sonra internet kafelere veya oyun salonlarına gidip gitmediğini takip etsinler. Bu şekilde olursa, velilerimiz de üzerine düşeni yaparsa biz İçişleri Bakanlığı olarak, Milli Eğitim Bakanlığı olarak, diğer bakanlıklar olarak gerekli tedbirlerimizi aldık. İnşallah huzurlu bir şekilde bu eğitim-öğretim yılının da sona ermesini Cenabıhak'tan niyaz ediyorum." diye konuştu.

- "OPERASYONLARIMIZIN DEVAMI GELECEK"

Protokolün hazırlanmasında katkılarını esirgemeyen bakanlara teşekkür eden Çiftçi, okul ve üniversitelerin güvenliğini sağlamak için geçen hafta pazartesi günü sabaha karşı Adalet Bakanlığı ile ortak bir operasyon yaptıklarını anımsatan Çiftçi, şunları kaydetti:

"Bu operasyonlardan birincisi siber aleme yönelik, bu alemden eleman devşirmeye yönelik olarak çocuklarımızın güvenliğini tehdit edici mahiyette olan çetelere yönelik olarak bir operasyondu ve bunun neticesinde de 1008 kişi gözaltına alınmış oldu. Yine aynı gün içerisinde yeni nesil suç örgütleri dediğimiz, 3. nesil suç örgütlerine yönelik olarak da ayrı bir operasyon oldu. O operasyon neticesinde de toplam 2 bin 447 kişi gözaltına alınmış oldu. Böylece bir gün içerisinde okulların güvenliğini sağlamaya yönelik olarak toplam 3 bin 500 kişiyi gözaltına almış olduk ve bunları adli mercilere çıkardık.

Ben bundan sonra da okulların civarında, etrafında, üniversitelerimizde, öğrenci yurtlarının civarında hem sokaklarımızda fiziki alemde hem de fiziki alemin dışında siber alemde de, siber vatanda da bu tür operasyonlarımızın devamının geleceğini bu vesileyle ifade etmek istiyorum. Protokolümüzün tekrar hayırlı, uğurlu olmasını temenni ediyorum."

İçişleri Bakanı Çiftçi ve Milli Eğitim Bakanı Tekin konuşmaların ardından protokole imzalarını attı.

Siyonist İsrail şebekesinin kirli para çarkı İstanbul'da patladı! MİT ve Emniyet'ten ortak operasyon

2026-09-22T01:09:00+03:00

İçişleri Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) öncülüğünde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, Interpol, Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ve Interpol Genel Merkezinin katkılarıyla, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ve Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Şube Müdürlüklerince uluslararası yasa dışı forex dolandırıcılığına yönelik yürütülen soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 213 şüphelinin sevk edildikleri İstanbul Adliyesi'nde savcılık işlemleri tamamlandı.

Savcılıkta ifadeleri alınan şüphelilerden 133'ü tutuklama, 56'sı ise adli kontrol talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Şüphelilerden 24'ünün ise ifadesinin ardından serbest bırakıldığı öğrenildi.

OPERASYON

Türkiye'de faaliyet gösteren İsrail bağlantılı uluslararası yasa dışı forex dolandırıcılığı kapsamında 25 şirkete bağlı sözde 40 çağrı merkezi ve finans ofisi ile bu yapıları yöneten şüpheliler tespit edilmiş, çağrı merkezlerinde çok sayıda yerli ve yabancı kişinin çalıştığı belirlenmişti.

Çağrı merkezleri ve finans ofislerine yönelik düzenlenen eş zamanlı operasyonda 191 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Şüphelilere ait, suçtan elde edildiği değerlendirilen 1,5 milyar lira değerindeki mal varlıklarına, 80 araca ve 12 mülke el konulmuş, banka, kripto varlık ve şirket hesaplarına bloke uygulanmıştı.

Ekipler, adreslerinde bulunmayan 10 zanlıyı da yaptıkları çalışmalar sonrası gözaltına almış, çalışmaların devamında 12 şüpheli daha yakalanmıştı.

Gözaltına alınan şüphelilerin 9'unun İsrail, 11'inin Pakistan, 25'inin ise Azerbaycan, Suriye, Ürdün, Ukrayna, Tayland, Endonezya, Fas, Kazakistan, Filipinler, İran, Çin, Lübnan, Filistin, Meksika, Mısır, Mozambik, Arjantin ve Bangladeş uyruklu olduğu öğrenilmişti.

Tahliye edilen eski DHMİ Daire Başkanı Cemil Acar yeniden gözaltına alındı

2026-09-21T21:38:00+03:00

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) eski yöneticisi Mehmet Cemil Acar, "suçtan kaynaklanan malvarlığını değerlerini aklama" suçlaması ile yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alındı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Cumhuriyet Başsavcılığımızca Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü koordinesinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun'nun 282. maddesinde düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığını değerlerini aklama suçlaması ile yürütülen soruşturma kapsamında, DMHİ eski yöneticisi Mehmet Cemil Acar gözaltına alınmış olup, söz konusu soruşturma titizlikle devam etmektedir."

DMM algı operasyonlarına geçit vermedi: Çocuklarımızın ve ailemizin güvenliğini kimseye feda etmeyiz

2026-09-21T21:37:00+03:00

DMM'den yapılan açıklamada, bazı uluslararası basın-yayın organlarında, Türkiye'deki "Ailem Güvende" operasyonlarının "keyfi ve hedef gözeterek yürütüldüğü" yönünde iddiaların yer aldığı belirtildi.

Bu iddiaların tamamen asılsız, kamuoyunu yanıltmaya yönelik açık bir dezenformasyon olduğu ifade edilen açıklamada, çocukları uyuşturucu maddelerden, cinsel istismardan, fuhuş ekonomisinden ve dijital manipülasyondan korumanın devletlerin asli görevi olduğu, bunun tartışmaya açık bir konu olmadığı vurgulandı.

Türkiye'nin bu kararlılıkla 2026-2035'i "Aile ve Nüfus On Yılı" ilan ettiği, odağına "çocuğun üstün yararını" alan kapsamlı bir koruma politikasını kararlılıkla uyguladığı anımsatılan açıklamada, "Ailem Güvende" operasyonlarının "uyuşturucu, fuhuş, fuhşa aracılık ve çocuk istismarı" odağında faaliyet gösteren organize suç yapılanmalarına karşı yürütüldüğünün altı çizildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Soruşturmalar, yargı organlarının gözetiminde, somut deliller, ihbarlar ve adli süreçler kapsamında hukuk devleti ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalınarak sürdürülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti, çocuklarımızın ve aile yapımızın güvenliğini hiçbir dış baskı, karalama kampanyası ya da algı operasyonuna feda etmeyecektir. Uluslararası kamuoyunu manipüle etmeyi amaçlayan bu tür maksatlı yayınlara itibar edilmemesi önemle rica olunur."

Bakan Fidan'dan İsrail'in kirli politikalarına karşı ABD'ye açık çağrı: Nüfuzunuzu daha fazla kullanmanızı bekliyoruz

2026-09-21T21:35:00+03:00

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York'ta düzenlenen "100. Yıla Girerken Türk-Amerikan İlişkileri" başlıklı etkinliğin açılış konuşmasında, "Türkiye ve ABD, krizlere birlikte yanıt verebilmek için deneyime, kapasiteye, diplomatik erişime ve en önemlisi siyasi iradeye sahip" dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında ABD'nin New York kentine geldi. Bakan Fidan, BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli haftası marjında New York'ta düzenlenen "100. Yıla Girerken Türk-Amerikan İlişkileri" başlıklı etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştirerek, soruları cevapladı. Bakan Fidan, yaptığı konuşmada ABD-Türkiye ilişkilerinin 100. yılına yaklaştığına dikkat çekerek, "İlişkimiz, zaman içinde sınanmış ve kalıcı değerini ortaya koymuştur. Coğrafi olarak birbirinden uzak iki ülke, sınırlarımızın çok ötesinde etkisi olan ortaklar ve müttefikler haline gelmiştir. İlişkimiz; ihtilaflara, krizlere ve uluslararası sistemdeki dramatik değişimlere rağmen varlığını sürdürmüştür" dedi.

Türkiye ve ABD arasındaki ortaklığın kritik öneme sahip olduğunu ve bu nedenle zorlukların üstesinden gelebildiğini belirten Bakan Fidan, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Donald Trump arasındaki istisnai ilişki, mevcut atılımda merkezi bir rol oynamaktadır" dedi.

Bakan Fidan, "Diplomatik ilişkilerimizin 2'nci yüzyılına girerken, işbirliğimizin tam potansiyelini hayata geçirmeye ve önünde engel teşkil eden meseleleri çözmeye kararlıyız. Bunun için bulunduğumuz noktayı değerlendirmemiz ve birlikte neler başarabileceğimize ilişkin net hedefler belirlememiz gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Uluslararası sistemin en derin dönüşümlerinden birini geçirdiğini aktaran Bakan Fidan, "Çözülmemiş çatışmalar, enerji fiyatları, göç, ticaret, terörizm ve gıda güvenliği yoluyla diğer bölgeleri etkiliyor. Bu zorluklarla mücadele etmek, etkin ortaklık ve ortak sorumluluk gerektiriyor. Türkiye ve ABD, tüm bu krizlere birlikte yanıt verebilmek için deneyime, kapasiteye, diplomatik erişime ve en önemlisi siyasi iradeye sahip" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başkan Trump'ın 2025'te Washington DC'deki ve bu yıl Ankara'daki görüşmelerinin ikili ilişkileri her alanda ilerletme konusundaki ortak kararlılığı ortaya koyduğunu vurgulayan Bakan Fidan, "Bu, uzun süredir devam eden meselelerde ilerleme kaydetmemize yardımcı oluyor" dedi.

ABD-Türkiye ekonomik ilişkilerine değinen Bakan Fidan, "Ekonomik ilişkimiz, hem ticaret hem de yatırımlar bakımından istikrarlı şekilde genişliyor ve ikili ticaret hacmi yaklaşık 40 milyar dolara ulaştı. 2025 yılında ABD, Türkiye'nin 3. büyük ihracat pazarı ve 4. büyük ithalat kaynağı oldu. Dengeli ticaretimiz, genişleme için sağlam bir temel oluşturuyor. Hedefimiz; yüksek katma değerli üretimi ve ekonomik güvenliği ilerleten daha geniş kapsamlı bir ekonomik ortaklıktır. Bu hedefe ulaşmak için özellikle ilave tarifeler olmak üzere engelleri kaldırmamız gerekiyor" ifadelerini kullandı.

"İŞBİRLİĞİNİ SINIRLAYAN KISITLAMALARI KALDIRMALIYIZ"

Türkiye-ABD ilişkilerinin bir diğer ayağının savunma işbirliği olduğunu belirten Bakan Fidan, "Devam eden sorunları çözmeli ve işbirliğini sınırlayan kısıtlamaları kaldırmalıyız. Bu kısıtlamaların iki müttefik arasında yeri olmamalıdır. Cumhurbaşkanlarımız, ortak anlayışlarını somut sonuçlara dönüştürme konusunda güçlü bir siyasi irade ortaya koymuştur" dedi.

ABD'nin Türkiye'nin önde gelen enerji tedarikçisi konumunda olduğunu belirten Bakan Fidan, uzun vadeli anlaşmaların bu ilişkiyi güçlendirdiğini aktardı. Bakan Fidan, "Bu sağlam ikili zemin ve ortak stratejik vizyon, aynı zamanda bölgesel barış ve güvenlik üretmemiz için bize daha güçlü bir temel sağlıyor. Orta Doğu'dan Kafkasya'ya ve Balkanlar'a kadar bölgesel ve küresel meselelerde zaten işbirliği yapıyoruz. Orta Doğu'da ortak çıkarımız, bölgemizde güvenlik ve refah sağlayabilecek kapasiteye sahip egemen ve istikrarlı devletlerin bulunmasında yatıyor" dedi.

"TERÖRİZMDEN ARINDIRILMIŞ VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ KORUNMUŞ BİR SURİYE, BÖLGESEL GÜVENLİK VE REFAH AÇISINDAN ÖNEMLİ BİR İLERLEME OLACAKTIR"

Suriye ve Irak'a değinen Bakan Fidan, "Ulusal kurumları güçlendirmeyi, böylece etkin şekilde yönetebilmelerini ve terör örgütlerinin faaliyet göstermesine herhangi bir imkan tanımamalarını hedefliyoruz. Terörizmden arındırılmış ve toprak bütünlüğü korunmuş bir Suriye, bölgesel güvenlik ve refah açısından önemli bir ilerleme olacaktır. Bu nedenle bölge ülkelerinin kendi coğrafyalarının güvenlik ve istikrarı konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle bölgesel sahiplenmeyi benimsememiz ve ilerletmemiz gerekiyor. Bu anlayışla Pakistan ve Suudi Arabistan ile birlikte Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı kurduk. Bu ittifak, bölgesel sahiplenme ve güvenlik işbirliği ile bölgesel barış ve güvenliği desteklemek için kurumsal bir temel sağlıyor. Başkan Trump'ın bu girişime verdiği desteği memnuniyetle karşılıyoruz" dedi.

"ABD'NİN İSRAİL ÜZERİNDE NÜFUZUNU DAHA FAZLA KULLANMASINI BEKLİYORUZ"

Bakan Fidan, Orta Doğu'da güçlü bölgesel güvenliğin aynı zamanda askeri güvenlik ayağını ve Avrupa'nın güvenlik mimarisini de güçlendirdiğini belirtti. İran Savaşı, Yemen'deki çatışma ve İsrail'in bölge genelindeki istikrarsızlaştırıcı eylemlerine değinen Bakan Fidan, "Bu tehditler, birbirini güçlendiriyor ve diplomasinin önünü tıkıyor. Bunlarla mücadele etmek etkin bölgesel sorumluluk ve ABD ile yakın işbirliği gerektiriyor. Özellikle ABD'nin, hem bölgesel hem de küresel barış ve istikrarı zedeleyen politikalarına son vermesi için İsrail üzerinde nüfuzunu daha fazla kullanmasını bekliyoruz" dedi.

Gazze'deki soykırım ve Filistin'deki sivillere yönelik devam eden saldırıların küresel vicdanı derinden yaraladığını ve uluslararası sisteme duyulan güveni onarılamayacak şekilde sarstığını ifade eden Bakan Fidan, Filistin meselesine kalıcı bir çözüm bulunmasının Orta Doğu ve ötesinin istikrarı açısından önemini koruduğunun altını çizdi. Bakan Fidan, Türkiye'nin Başkan Trump'ın Gazze krizini sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediğini, barış planında ortaya konulan taahhütlerin artık tam olarak uygulanması gerektiğini kaydetti. Karadeniz'de gerilimi azaltmaya, seyrüsefer güvenliği sağlamaya ve Karadeniz'i bir sorun kaynağı değil, işbirliği kaynağı haline getirmeyi hedeflediklerini ifade eden Bakan Fidan, Ukrayna'da kalıcı barışa ulaşmak için diyaloğu ve diplomasiyi de desteklediklerini belirterek, bu amaçla hem Kiev hem de Moskova'yla iletişim kanallarının sürdüğünü bildirdi. Balkanlar'da ise Bosna Hersek'teki ve Sırbistan ile Kosova arasındaki gerilimlerin derinleşmeden ele alınması gerektiğine dikkati çeken Bakan Fidan, "Yakın koordinasyon ve önleyici diplomasi, bu bölgelerdeki kırılgan istikrarın korunmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olabilir. Aynı ilkeyle hareket ediyoruz; meşru kurumları güçlendirmek, bölgesel sahiplenmeyi desteklemek ve güvenlik ile ekonomik fırsat arasında güçlü bir bağ kurmak" dedi.

Dışişleri Bakanı Fidan, "100. yıla yaklaşırken tarihimiz, birlikte neler başarabileceğimizi kanıtlıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump arasındaki kimyanın güçlendirdiği bu güçlü ivmenin, farklı bölgelerde ve farklı meselelerde işbirliğimizi kurumsallaştırmamıza ve derinleştirmemize yardımcı olacağına kesinlikle inanıyorum" dedi.

Libya, Sudan veya Afrika genelindeki krizler gibi bazı zorlu alanlarda ABD-Türkiye işbirliğinin uzun süreli çatışmalarda gerçek bir fark oluşturduğunu aktaran Bakan Fidan, "ABD ile diplomatik ilişkilerimizin 2'nci yüzyılında hedefimiz; Türk-Amerikan ortaklığını küresel barış ve istikrarın daha büyük yararı için kullanmaktır" dedi.

BM 81. Genel Kurulu... Başkan Erdoğan'ın diplomasi trafiği başladı

2026-09-21T21:32:00+03:00

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında geldiği ABD'nin New York kentindeki ikili temaslarına başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ziyaretinin ikinci gününde Vietnam Devlet Başkanı To Lam'ı kabul etti. Türkevi'nde yapılan kabulde, bölgesel ve küresel konular ele alındı.

LİBYA BAŞKANLIK KONSEYİ BAŞKANI EL-MENFİ İLE GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York temasları kapsamında Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi'yi Türkevi'nde kabul etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında geldiği ABD'nin New York kentinde ikili temaslarına başladı. Dün akşam saatlerinde Türkevi'ne gelen Cumhurbaşkanı Erdoğan, ziyaretinin ikinci gününde Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi'yi kabul etti. Görüşmede Türkiye ile Libya arasındaki ikili ilişkiler, bölgesel ve küresel konular ele alındı.

KUVEYT VELİAHT PRENSİ AL-SABAH İLE GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kuveyt Veliaht Prensi Şeyh Sabah Halid el-Hamed es-Sabah ile görüştü.

Basına kapalı gerçekleşen görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve MHP Genel Başkan Yardımcısı İsmail Özdemir de hazır bulundu.

KOSOVA BAŞBAKANI ALBİN KURTİ'Yİ KABUL ETTİ

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'taki Türkevi'nde, Kosova Başbakanı Albin Kurti'yi kabul etti.

LÜBNAN BAŞBAKANI NEVVAF SELAM İLE GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'taki Türkevi'nde, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı kabul etti.

GÜRCİSTAN BAŞBAKANI İRAKLİ KOBAKHİDZE'Yİ KABUL ETTİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'taki Türkevi'nde, Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze'yi kabul etti

Yetim Vakfı 21 binden fazla çocuğun okula dönüş heyecanına ortak oldu

2026-09-21T18:40:00+03:00

Yeni eğitim döneminin başlamasıyla birlikte Yetim Vakfı'nın çocukların okul ihtiyaçlarına yönelik yürüttüğü "İyilik Çantası Sizinle Dolsun" Projesi tamamlandı. Türkiye başta olmak üzere farklı coğrafyalara uzanan çalışmalar kapsamında 19 ülkede 21 binden fazla çocuğun okul ihtiyaçları karşılandı.

Çanta, defter, kalem ve diğer temel okul malzemelerinden oluşan İyilik Çantalarının yanı sıra çocukların okul forması ihtiyacı da karşılandı. Mali, Moritanya, Sudan ve Togo'da gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında çocuklara okul formaları dağıtıldı.

TÜRKİYE'DE DAĞITIMLAR ŞENLİKLE BAŞLADI

Projenin Türkiye'deki dağıtımlarının İstanbul ayağı, çocukların yeni eğitim yılı heyecanını birlikte yaşadığı bir şenlikle başladı. Açık havada gerçekleştirilen programda çocuklar oyunlar oynadı, çeşitli etkinliklere katıldı ve arkadaşlarıyla vakit geçirdi. Yemek ikramının ardından çocuklara yeni eğitim döneminde kullanacakları okul çantaları ve kırtasiye setleri dağıtıldı.

İstanbul'da başlayan kırtasiye dağıtımları, Vakfın Ankara, Bursa, Elazığ, Adıyaman, Hakkâri ve Kilis'teki il teşkilatları aracılığıyla farklı illerde de devam etti. Gerçekleştirilen dağıtımlarla yetim çocuklara okul çantaları ve kırtasiye setleri ulaştırıldı.

İYİLİK ÇANTALARI 19 ÜLKEDE ÇOCUKLARLA BULUŞTU

Türkiye'de başlayan dağıtımlar farklı coğrafyalarda devam etti. Afrika'da Burkina Faso, Çad, Gana, Kenya, Mali, Moritanya, Somali, Sudan, Togo ve Tunus; Orta Doğu'da Filistin, Irak, Lübnan, Suriye ve Yemen; Orta Asya'da Kırgızistan; Kafkasya'da Gürcistan ve Balkanlar'da Arnavutluk'ta çocuklara okul çantaları ve kırtasiye setleri dağıtıldı. Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmalarla birlikte İyilik Çantaları toplam 19 ülkede çocuklarla buluştu.

SAVAŞIN GÖLGESİNDE EĞİTİMLERİNE DEVAM EDİYORLAR

Dağıtımlar, savaş ve çatışmaların çocukların günlük yaşamını ve eğitim hayatını doğrudan etkilediği bölgelerde de sürdürüldü. Gazze ve Lübnan'da çocuklara okul çantaları ve kırtasiye malzemeleri dağıtılarak yeni eğitim döneminde ihtiyaç duydukları temel okul malzemeleri karşılandı.

Savaş, yoksulluk, afet ve ekonomik imkânsızlıklar, çocukların eğitime erişiminin yanı sıra eğitimlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duydukları temel malzemelere ulaşmalarını da güçleştiriyor. Yetim Vakfı, çocukların temel okul ihtiyaçlarını karşılarken zorlu koşullara rağmen eğitimlerini sürdürebilmelerine de katkı sağlıyor.

DÜNYADA 273 MİLYON ÇOCUK EĞİTİMDEN MAHRUM

Çocukların eğitime erişiminde yaşanan sorunların boyutu küresel verilere de yansıyor. UNESCO'nun 2026 Küresel Eğitim İzleme Raporu'na göre, 2024 yılı itibarıyla dünya genelinde 273 milyon çocuk, ergen ve genç okula devam edemiyor. Bu sayı, okul çağındaki her 6 çocuk ve gençten yaklaşık birine karşılık geliyor. Bunların 79 milyonunu ilkokul, 64 milyonunu ortaokul, 130 milyonunu ise lise çağındaki çocuk ve gençler oluşturuyor.

Öte yandan okula devam eden milyonlarca çocuk için de savaş, yoksulluk ve ekonomik imkânsızlıklar eğitimin önünde farklı engeller oluşturuyor. Çanta, defter, kalem ve okul forması gibi temel ihtiyaçların karşılanması dahi bazı bölgelerde aileler için önemli bir güçlüğe dönüşebiliyor. Yetim Vakfı, İyilik Çantası Projesi başta olmak üzere sponsorluk, burs ve farklı eğitim destekleriyle yetim çocukların eğitim hayatlarını yıl boyunca desteklemeyi sürdürüyor.

Yeni keşfedildi: Bu kedi neden bilim insanlarının çok ilgisini çekti

2026-09-21T17:48:00+03:00

Bilim insanları, Leopardus tilcayo adı verilen bu kedinin yaşayan yeni bir yaban kedisi türü olduğunu belirledi. Keşif, Current Biology dergisinde yayımlandı ve 100 yılı aşkın süredir bilimsel olarak tanımlanan ilk yeni yaşayan yaban kedisi türü oldu.

Yaklaşık 46 santimetre uzunluğunda ve 1,4 kilogram ağırlığında olan hayvan, ortalama bir ev kedisinden bile daha küçük. Büyük, leoparı andıran benekleriyle dikkat çeken kediye bakım görevlileri "Tigrino" adını verdi.

Tigrino'nun hikayesi de keşif kadar sıra dışı. Hayvan, 2017 yılında onu ev kedisi yapmaya çalışan bir aile tarafından Senda Verde Yaban Hayatı Koruma Merkezi'ne getirildi. O zamandan beri merkezde yaşamını sürdüren Tigrino'nun aslında farklı bir türe ait olduğu yıllar sonra anlaşıldı.

Yeni tür turistlerin ilgisini çekti

Bilimsel keşfin duyulmasının ardından Tigrino kısa sürede Bolivya'da merak konusu oldu. Onu görmek isteyen ziyaretçiler Senda Verde'ye akın etmeye başladı.

Ancak Tigrino kalabalıklardan pek hoşlanmıyor. Kolayca strese girdiği için merkez çalışanları onu ziyaretçilerin gözünden uzak tutuyor.

Associated Press'in ziyareti sırasında da Tigrino kısa süreliğine barınağından çıktı. Havayı kokladı, birkaç dakika çevresinde dolaştı ve ardından yeniden bitkilerin arasına çekildi.

Merkezin kurucu ortağı Marcelo Levy'ye göre Tigrino, türünün keşfedilmesinden sadece birkaç gün sonra koruma çalışmalarının sembollerinden birine dönüştü.

Levy, yeni türün keşfinin Bolivya'nın tropikal ormanlarında yaşayan yaban kedilerinin ve doğal yaşam alanlarının korunmasına yönelik ilgiyi artırdığını belirtti.

Suudi Arabistan'da yerli otomobil hedefi: İlk model tanıtıldı

2026-09-21T17:19:00+03:00

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, ülkenin ilk yerli otomobil markası CEER'in ilk modeli EXOBOT'u tanıttı.

Suudi Arabistan resmi haber ajansı SPA'nın haberine göre, Kamu Yatırım Fonu (PIF) Yönetim Kurulu Başkanı da olan Veliaht Prens Bin Selman, EXOBOT'un tanıtımının Suudi Arabistan'ın sürdürülebilir ve gelişmiş bir sanayi ekosistemi oluşturma yolculuğunda yeni bir adım olduğunu belirterek, otomotiv sektörünün ekonomik büyümenin temel kaynaklarından biri haline getirilmesini hedeflediklerini söyledi.

EXOBOT'un sedan ve dört çeker olmak üzere iki farklı versiyonunun bulunduğunu, CEER'in 5 yıl içinde toplam 7 model piyasaya sürmesinin planlandığını aktaran Bin Selman, şirketin sonraki modellerinin farklı boyutlarda ve farklı çekiş sistemleriyle üretileceğini kaydetti.

Araçların tamamının Kral Abdullah Ekonomik Şehri'ndeki Kral Selman Otomotiv Sanayi Kompleksi bünyesinde bulunan CEER tesislerinde üretileceği aktarıldı. EXOBOT'un tasarım ve mühendislik çalışmalarının Suudi Arabistan'da gerçekleştirildiği belirtildi.

Şirketin 2034'e kadar Suudi Arabistan'ın gayri safi yurt içi hasılasına (GSYH) 30 milyar riyalden (8 milyar dolar) fazla katkı sağlaması, dış ticaret dengesini 80 milyar riyalden (21 milyar dolar) fazla iyileştirmesi, doğrudan ve dolaylı nitelikli istihdam oluşturması bekleniyor.

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu, ülkenin ilk yerli otomobil markası CEER'i 2022'de kurdu. Şirketin, ülkenin otomotiv sanayisini geliştirmek, yatırımları çekmek ve özel sektör için yeni fırsatlar oluşturmak amacıyla faaliyet gösterdiği kaydedildi.

‘Whack-a-Mole' to ‘Looksmaxxing': 1,400 new words added to the dictionary

2026-09-21T17:00:00+03:00

The U.S.-based dictionary publisher announced the additions on Sept. 15, saying the update reflects words and meanings that have demonstrated frequent, widespread and meaningful use over time.

Among the newly added terms is "looksmaxxing," which refers to the practice of taking one or more measures to improve a person's physical attractiveness, sometimes involving extreme or potentially dangerous methods.

Another addition, "parasocial," describes a one-sided relationship, usually with a public figure or fictional character, in which a person feels an emotional connection to someone they do not actually know.

The internet classic "Rickroll" has also officially entered the dictionary. The term refers to tricking someone into listening to Rick Astley's 1987 hit song "Never Gonna Give You Up," typically by disguising the link or content leading to the song.

Everyday expressions find a place in the dictionary

The latest additions go beyond internet slang, with several terms describing familiar experiences and situations in everyday life.

"Sunday scaries" refers to the feeling of anxiety or unease that can come as the weekend draws to an end and a new week approaches.

"Whack-a-mole," a term borrowed from the arcade game in which players hit pop-up toy moles with a mallet, is used to describe a situation in which solving one problem is quickly followed by another.

The word "crashout" is another new addition, referring to a sudden emotional or mental breakdown or an episode in which someone loses control.

From food culture to artificial intelligence

The update also includes words that have become familiar through food culture and technology.

"Cake pop" refers to a small sweet made from crumbled cake and frosting, while "chili crisp" describes a savory, often spicy sauce made with ingredients such as fried onions, garlic, chili peppers and oil.

The term "superfood" is used broadly for nutrient-rich foods such as blueberries, salmon and broccoli.

Another notable addition is "uncanny valley," a term used to describe the feeling of unease or revulsion that can arise when something designed to resemble a human looks highly realistic but not quite human. The concept is often discussed in connection with robots, artificial intelligence-generated content and other humanlike creations.

According to Merriam-Webster, a word does not enter the dictionary simply because it is new. Its lexicographers look for evidence that it has been used frequently, widely and meaningfully.

The dictionary typically adds around 1,000 new entries each year. This year's 1,400 additions offer another snapshot of how English is evolving, from internet culture and everyday experiences to food and eme

Bakan Bak'tan Turkcell'e nezaket ziyareti

2026-09-21T16:49:00+03:00

Turkcell, Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Osman Aşkın Bak'ı Genel Müdürlük binasında ağırladı. Ziyarete Turkcell Yönetim Kurulu Başkanı Şenol Kazancı ev sahipliği yaptı.

Muhammed Salah'tan Trabzonspor'da son 9 sezonun en iyi gol performansı

2026-09-21T15:43:00+03:00

Trendyol Süper Lig'in 6. haftasında sahasında Galatasaray'ı 4-0 mağlup eden Trabzonspor'da 7. golüne ulaşan Mısırlı yıldız futbolcu Muhammed Salah, bordo-mavili takımda son 9 sezondaki en golcü başlangıcı yapan isim oldu.

Trabzonspor'un Süper Lig'in ilk haftasında Kasımpaşa ile deplasmanda oynadığı karşılaşmanın 58. dakikasında oyuna girerek ilk kez bordo-mavili takım formasıyla sahaya çıkan tecrübeli futbolcu, ilk 11'de başladığı ligin ikinci karşılaşmasında Başakşehir karşısında rakip fileleri 2 kez havalandırarak takımının 2-1'lik galibiyetinde önemli rol oynadı.

Karadeniz ekibinin daha sonra Amed Sportif Faaliyetler'e 2-1 yenildiği karşılaşmada da 1 gol atan başarılı oyuncu, dördüncü haftada 5-0 kazanılan Gençlerbirliği maçında kaydettiği penaltı golüyle ligdeki gol sayısını 4'e çıkardı.

Süper Lig'in ilk 5 haftasında 4 golü bulunan Mısırlı futbolcu, Galatasaray maçında 'hat-trick' yaparak gol sayısını 7'ye yükseltirken gol krallığı yarışında da zirvede yer aldı.

EN SON BURAK YILMAZ

Trabzonspor'da Burak Yılmaz, 9 sezon önce ilk 6 haftada en golcü başlangıcı yapan isim olmuştu.

Muhammed Salah, bordo-mavili takımda 2017-18 sezonunda ilk 6 haftada 7 gol atan Burak Yılmaz'dan sonra aynı başarıyı gösteren isim oldu.

Bordo-mavili takımın gollerinin yüzde 54'ünü atan Salah, bu dönemde Sörloth, Cornelius, Nwakame, Rodallega, Onuachu gibi isimleri geride bıraktı.

BM Genel Kurulu, 80 yıldır ilginç olaylara sahne oldu

2026-09-21T15:40:00+03:00

BM genel kurulları, geçmişte kürsüde ayakkabısını çıkardığı anlatılan liderlerden bebeğiyle toplantılara katılanlara, rakip ülke liderlerine yönelik sert ifadeler kullananlardan saatler süren konuşmalara kadar pek çok olayla yıllardır hafızalarda yer ediniyor.

Son dönemlerde öne çıkan önemli bir olay ise İsrail'in 7 Ekim 2023'ten sonra Gazze'ye yönelik saldırılarını protesto etmek amacıyla, çok sayıda delegasyonun 2024'ten beri İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu kürsüye çıkınca salonu terk etmesi oldu.

Bu yıl 22-28 Eylül'de 81'incisi düzenlenecek BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası'nda İsrail Başbakanı'nın yine tepkiyle karşılanması, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) 2024'te hakkında çıkardığı tutuklama emrinin uygulanıp uygulanmayacağı merakla bekleniyor.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararı uyarınca tutuklanması gerektiğini ancak kendisinin böyle bir yetkisinin bulunmadığını belirtirken ABD hükümeti ise Netanyahu'nun "hiçbir şekilde tutuklanmayacağı" yönünde açıklama yapıyor.

Castro, en uzun konuşma rekorunu koruyor

BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Katılım Haftası'nda her lidere 15'er dakika süre tanınıyor.

Liderler, genelde bu süreyi aşsalar da Küba lideri Fidel Castro, 1960'ta 4 saat 29 dakika süren konuşmasıyla en uzun konuşma rekorunu koruyor.

En kısa konuşmaya ilişkin ise resmi kayıt bulunmuyor.

SOVYET LİDERİ KRUŞÇEV'İN AYAKKABI EFSANESİ

Geçmişteki en ilginç BM Genel Kurul hikayelerinden biri, 1960'ta Sovyet lideri Nikita Kruşçev'in önce yumruğuyla, sonra da ayakkabısıyla masaya vurarak Filipinler temsilcisine tepki göstermesi olarak anlatılıyor.

BM arşivlerinde Kruşçev'in ayakkabısını çıkardığına ilişkin görüntü bulunmasa da hem Sovyet liderinin anılarının bulunduğu kitapta hem de tarihsel anlatımlarda Kruşçev'in ayakkabısını masaya vurduğuna yer veriliyor.

İLK YAKA KARTLI BEBEK

2018'de dönemin Yeni Zelanda Başbakanı Jacinda Ardern, BM Genel Kurulu kapsamında düzenlenen toplantıya 3 aylık bebeği Neve'yi getirerek dikkat çekti.

Ardern'in, üzerinde "First Baby" (İlk Bebek) yazılı yaka kartı olan bebeği Neve ile BM'deki resmi programa katılması, dünya basınında geniş yer aldı.

Ardern, toplantı sırasında bebeğini eşine emanet ederken siyasi görevle anneliğin bir arada yürütülebileceğine ilişkin mesaj verdi.

DİNOZORDAN İKLİM MESAJI

BM Genel Kurulunda 2021'de "Frankie" adlı dinozor "konuştu".

27 Ekim'de yayımlanan BM Kalkınma Programı (UNDP) videosunda yer alan devasa Frankie, fosil yakıtları finanse etmeyi sürdüren ülkelere küresel ısınmaya yol açan bu eylemleri nedeniyle uyarıda bulundu.

HAİTİ LİDERİ SUYU SÜRAHİDEN İÇTİ

Haiti Geçiş Konseyi Başkanı Edgard Leblanc Fils'in 2024'te BM Genel Kurulunda yaptığı konuşma sırasında önündeki su bardağı yerine doğrudan sürahiden su içmeye çalışması, sosyal medyada kısa sürede yayıldı.

Suyu üzerine döken Leblanc Fils'in bu anı, Genel Kurulun ciddi atmosferinde renkli görüntü oluşturdu.

Bunların yanı sıra eski Uganda Devlet Başkanı İdi Amin'in 1972'de eski İngiltere Başbakanı Edward Heath'i Adolf Hitler'le kıyaslaması, 2006'da dönemin Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez'in kendisinden bir gün önce kürsüye çıkan eski ABD Başkanı George W. Bush'u "şeytana" benzetmesi, 2018'de ABD Başkanı Donald Trump'ın konuşması sırasında salondan yükselen kahkahalara "Beklediğim tepki bu değildi" yanıtını vermesi ve İzlanda'nın hediye ettiği Genel Kurul tokmağının 1960'ta Nikita Kruşçev'i sakinleştirmeye çalışan İrlandalı diplomat Frederick Boland'ın müdahalesi sırasında kırılması gibi pek çok olay da Genel Kurul tarihinin hafızalarda yer eden anları arasında bulunuyor.

26-27 Eylül'de tüm filmlerin biletleri 90 lira olacak! Bakan Ersoy duyurdu

2026-09-21T15:27:00+03:00

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye Sinema Festivali'nin, ikinci yılında daha geniş bir kapsamla sinemaseverlerle buluşacağını duyurdu.

"Sinemanın birleştirici gücünü Türkiye'nin dört bir yanında yeniden hissedeceğiz" ifadesini kullanan Ersoy, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Bakanlığımızın destekleriyle, Sinema Salonu Yatırımcıları Derneği tarafından GNÇ ana sponsorluğunda düzenlenen Türkiye Sinema Festivali, ikinci yılında daha geniş bir kapsamla sinemaseverlerle buluşacak. Geçen yıl ilk kez düzenlenen ve 780 binden fazla seyirciyi beyaz perde etrafında buluşturan festivali, bu yıl 26-27 Eylül tarihlerinde 75 ilimizde, yaklaşık 1500 salonda gerçekleştireceğiz, 17 yerli ve yabancı filmi izleyiciyle buluşturacağız.

İki gün boyunca tüm filmlerin biletleri 90 lira olacak, biletler bugünden itibaren satışa sunulacak. Başta gençlerimiz ve ailelerimiz olmak üzere tüm vatandaşlarımızı sinema salonlarımızı doldurmaya, ortak seyir heyecanını paylaşmaya ve bu kültür şölenine ortak olmaya davet ediyorum."

SİNEMA SALONLARINA GÜÇLÜ DESTEK

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, festival sinemanın yalnızca bir içerik değil, büyük perdede, karanlık salonda ve izleyicilerle birlikte deneyimlenen güçlü bir kültür ve sanat etkinliği olduğunu hatırlatmayı amaçlıyor.

Festivalle, sinema salonlarının sürdürülebilirliğine katkı sunulurken, her yaştan sinemaseverin sinemaya erişiminin de kolaylaştırılması hedefleniyor.

AİLE FİLMLERİNDEN BÜYÜK BÜTÇELİ YAPIMLARA GENİŞ SEÇKİ

Festival programında yılın merakla beklenen yapımlarının yanı sıra farklı türlerden yerli ve yabancı filmler yer alacak.

Katılımcılar, aile filmlerinden animasyonlara, macera yapımlarından büyük bütçeli gişe filmlerine kadar geniş bir seçkiyi avantajlı fiyatlarla izleme fırsatı bulacak.

Festival kapsamında gösterilecek filmler arasında "Avengers: Endgame", "Örümcek-Adam: Yepyeni Bir Gün", "Odyssey" ve "Oyuncak Hikayesi 5" gibi yapımlar da yer alıyor.

Çelik Kanatlar Akdeniz'in semalarında! Bir eğitim uçuşu daha başarıyla gerçekleştirildi

2026-09-21T15:21:00+03:00

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Hava Kuvvetleri Komutanlığına bağlı çeşitli üslerden havalanan uçaklarla Kıbrıs Adası'nın güneyinde ve Akdeniz'de eğitim uçuşu yapıldığını bildirdi.

Milli Savunma Bakanlığının (MSB) sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, şu ifadelere yer verildi:

"Çelik kanatlar, Akdeniz'in semalarında... Ülkemizin Akdeniz'deki hak ve menfaatlerinin korunması, harekat kabiliyetlerimizin geliştirilmesi ve birliklerimizin hazırlık seviyesinin en üst düzeyde tutulmasına yönelik faaliyetlerimiz kararlılıkla devam ediyor. Bu kapsamda, Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza bağlı çeşitli üslerden havalanan muharip ve destek uçaklarımızın katılımıyla Kıbrıs Adası'nın güneyinde ve Akdeniz'in uluslararası hava sahasında kapsamlı bir eğitim uçuşu başarıyla gerçekleştirildi."

Paylaşımda, eğitim uçuşuna ilişkin görüntülere de yer verildi.

Kaşif Kozinoğlu soruşturmasında yeni gelişme: Enver Altaylı ifade verecek

2026-09-21T15:14:00+03:00

Eski MİT görevlisi Kozinoğlu'nun 2011 yılında, Silivri Cezaevinde şüpheli ölümüne ilişkin soruşturma sürüyor. Gözaltında olan Osman Arslan, dönemin baş gardiyanı Ömer Vatan ve vardiya amiri Kazım Beyke adliyeye sevk edildi.

FETÖ kapsamında yargılandığı "silahlı terör örgütüne üye olmak" ve "siyasi ve askeri casusluk" suçlarından hakkında verilen 23 yıl 4 ay hapis cezası 2024 yılında onanan Enver Altaylı'nın soruşturma kapsamındaki ifadesi sağlık sorunları sebebiyle alınamamıştı.

ENVER ALTAYLI YARIN İFADE VERECEK

Soruşturma kapsamında, Enver Altaylı'nın da ifadesinin yarın İstanbul'da alınmasına karar verildi.

Soruşturmada daha önce, 6 şüpheli tutuklanmıştı. Tutuklananlar arasında FETÖ soruşturması kapsamında ihraç edilen dönemin Silivri Cumhuriyet Başsavcısı Ali İşgören ile eski cezaevi savcısı Necip Doğan da yer alıyor. Kozinoğlu'nun koğuş arkadaşları emekli albay Hasan Atilla Uğur ile emekli yüzbaşı Hasan Ataman Yıldırım hakkında ise ev hapsi kararı verilmişti.

İstanbul'da yargı süreçlerine müdahale edildiği iddiasına ilişkin 5 şüpheli tutuklandı

2026-09-21T15:11:00+03:00

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca, Musa Ş'nin elebaşılığında kurulduğu öne sürülen çıkar amaçlı suç örgütünün, 2022-2024 yıllarında İstanbul'daki farklı adliyelerde yürütülen yargı süreçlerine menfaat karşılığında müdahale ettiği iddiasına ilişkin başlatılan soruşturma devam ediyor.

Soruşturma kapsamında, gözaltına alınan 2'si avukat 5 şüpheli emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Bakırköy Adliyesi'ne sevk edildi.

Savcılık ifadesi tamamlanan şüpheliler sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Hakimlik ise 5 şüphelinin tutuklanmasına karar verdi.

NE OLMUŞTU?

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Musa Ş'nin elebaşılığında kurulduğu öne sürülen çıkar amaçlı suç örgütünün, 2022-2024 yıllarında İstanbul'daki farklı adliyelerde yürütülen yargı süreçlerine menfaat karşılığında müdahale ettiği iddiasına ilişkin mevcut deliller doğrultusunda 2'si avukat 6 şüpheli hakkında soruşturma başlatıldığı belirtilmişti.

Açıklamada, şüphelilerin gözaltına alınmaları, ikamet ve iş yerlerinde arama yapılarak, suç eşyası ve delillerine el konulması için İstanbul İl Jandarma Komutanlığına talimat verildiği kaydedilmişti.

Jandarma ekiplerinin düzenlediği operasyonda örgüt elebaşı Musa Ş. ve avukat B.N.T'nin de aralarında bulunduğu 5 şüpheli gözaltına alınmıştı.

Firari şüpheliyi yakalamaya yönelik çalışmalar ise devam ediyor.

Şüphelilerin adreslerinde yapılan aramalarda çok sayıda dijital materyal ve 2 ruhsatsız tabanca ele geçirilmişti.

BAŞSAVCILIKTAN YENİ AÇIKLAMA

Başsavcılıktan soruşturmaya ilişkin yapılan yeni açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yürütülen soruşturma kapsamında alınan ifadelerde adı geçen avukatlar hakkında adli işlemler başlatılmış olup, şüpheliler gözaltına alınmıştır. İfadelerde adı geçen hakim ve Cumhuriyet savcıları yönünden ise bilgi ve gereğinin takdiri amacıyla Hakimler ve Savcılar Kuruluna (HSK) yazı gönderilmiştir. Soruşturma, tüm yönleriyle ve titizlikle sürdürülmektedir."

İletişim Başkanı Duran'dan "Uluslararası Barış Günü" mesajı

2026-09-21T15:09:00+03:00

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, NSosyal hesabından 21 Eylül Uluslararası Barış Günü dolayısıyla paylaştığı mesajda, 21 Eylül'ün kendilerine her şeyden önce Gazze'yi hatırlattığını belirtti.

"En temel insani değerlerin ağır biçimde sınandığı Gazze'de çocukların, kadınların ve masum sivillerin yaşadığı acılar karşısında insanlığın ortak sorumluluğu; adaletin, vicdanın ve barışın yanında durmaktır." ifadelerini kullanan Duran, mazlumun sesini duymanın, insan hayatını her türlü hesabın üzerinde tutmanın ve adaleti herkes için savunmanın, daha yaşanabilir bir dünyanın inşası için vazgeçilmez olduğunu vurguladı. İletişim Başkanı Duran, mesajında şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, dünyanın neresinde olursa olsun haksızlığa ve zulme uğrayanların yanında durmayı, diplomasinin imkânlarını sonuna kadar kullanmayı ve daha adil bir dünya için çalışmayı sürdürecektir. Temennimiz; silahların sustuğu, hukukun ve vicdanın hakim olduğu, hiçbir çocuğun savaşın, zulmün ve soykırımın gölgesinde büyümek zorunda kalmadığı bir dünyadır."

AB gümrük sisteminde değişikliğe gidiyor

2026-09-21T14:48:00+03:00

AB Komisyonundan yapılan açıklamaya göre, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Konseyi tarafından kabul edilerek AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanan gümrük reformu, bugünden itibaren kademeli olarak uygulanacak.

Yeni düzenlemeyle, AB gümrük sisteminin dijitalleştirilmesi, işlemlerin üye ülkeler arasında uyumlu hale getirilmesi, idari yükün azaltılması ve sınır kontrollerinde risk yönetiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Reformun ana unsurunu, gümrük işlemlerine ilişkin kuralları yeniden düzenleyen AB Gümrük Kodu ile merkezi Fransa'nın Lille kentinde olacak AB Gümrük İdaresi oluşturuyor.

AB Gümrük İdaresi, üye ülkelerin gümrük makamları arasındaki işbirliğini artıracak, Birlik genelindeki risklerin ortak biçimde değerlendirilmesini sağlayacak ve sınırlarda karşılaşılan tehditlere koordineli müdahaleyi destekleyecek.

Yeni idarenin temel görevlerinden biri, mevcut ulusal bilgi teknolojileri sistemlerinin yerini alacak AB Gümrük Veri Merkezi'ni oluşturmak olacak.

Yeni sistemle farklı ulusal sistemler üzerinden yürütülen gümrük işlemleri zaman içinde tek bir AB veri platformunda birleştirilecek. Böylece işletmeler, ithalat ve ihracata ilişkin gümrük ve ürün bilgilerini tek bir sistem üzerinden sunabilecek.

Sistemin kullanımı e-ticaret işletmeleri için 1 Temmuz 2028'den itibaren zorunlu olacak. Veri merkezi en geç 2031'de diğer işletmelerin kullanımına açılacak.

Reform kapsamında düşük değerli e-ticaret gönderilerine yönelik kurallar da değiştiriliyor.

AB, değeri 150 avroyu aşmayan gönderilere uygulanan gümrük vergisi muafiyetini kaldırmış, bunun yerine 1 Temmuz 2026'dan 1 Temmuz 2028'e kadar bu paketlerdeki her ürün türü için 3 avroluk geçici gümrük vergisi getirmişti.

Küçük paketlerin gümrüklerde oluşturduğu işlem maliyetlerini karşılamak amacıyla kasım ayından itibaren AB genelinde ek işlem ücreti alınacak. Geçici gümrük vergisinden ayrı uygulanacak bu ücretin tutarı, AB Komisyonunun hazırlayacağı düzenlemeyle belirlenecek.

Üye ülkelere gerekli düzenlemeleri hayata geçirmeleri için 12 ay süre tanınırken, AB Gümrük İdaresinin 2027'de faaliyete başlaması öngörülüyor.

Meteorolojiden 12 il için kuvvetli sağanak uyarısı: Sel ve su baskınına karşı alarm verildi

2026-09-21T14:37:00+03:00

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin kuzeybatı bölgelerini etkisi altına alacak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışa ilişkin önemli bir uyarı yayınladı. Yarın sabah saatlerinden itibaren başlaması öngörülen yağışların Marmara Bölgesi ile Batı Karadeniz'in batı kesimlerinde etkili olacağı bildirildi. Müdürlük, vatandaşları olası olumsuz hava koşullarına karşı dikkatli ve tedbirli olmaya çağırdı.

MARMARA'DAN BATI KARADENİZ'E 12 İLDE KUVVETLİ SAĞANAK BEKLENİYOR

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün paylaştığı detaylı tahmin raporuna göre, kuvvetli sağanak yağış yarın sabah itibarıyla bölgenin batısından başlayarak doğuya doğru ilerleme gösterecek. Marmara Bölgesi'nde Edirne'nin güney kesimleri, Tekirdağ, Çanakkale'nin kuzey ve doğu ilçeleri ile Balıkesir'in kuzey bölgeleri yağıştan en çok etkilenecek alanlar arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bursa ve Yalova gibi yoğun nüfuslu şehirlerde de kuvvetli sağanak yağış görülmesi bekleniyor. Yağış sisteminin zamanla doğuya kaymasıyla birlikte Batı Karadeniz'in batısında bulunan Düzce ve Zonguldak illerinin de bu kuvvetli yağıştan nasibini alacağı öngörülüyor. Özellikle İstanbul ve Kocaeli gibi metropol kentlerde sabah saatlerinde başlayacak sağanak yağışın günlük yaşamı doğrudan etkileme potansiyeli taşıdığı değerlendiriliyor.

SEL, SU BASKINI VE KUVVETLİ RÜZGAR RİSKİ: VATANDAŞLARA TEDBİRLİ OLUN ÇAĞRISI

Meteoroloji yetkilileri, kuvvetli sağanak yağışın beraberinde ciddi riskleri de getireceğini vurguladı. Yağışın etkili olacağı saatlerde sel ve su baskını tehlikesinin artacağı, yıldırım düşmesi olaylarının yaşanabileceği ve ani kuvvetli rüzgarların oluşabileceği belirtildi. Özellikle alçak kotlu yerleşim alanları, dere yatakları ve alt geçitler gibi su birikmesine müsait bölgelerde yaşayan vatandaşların ekstra önlem alması gerekiyor. Kuvvetli sağanak yağışın kara ve deniz ulaşımında da aksamalara yol açabileceği ifade edildi. Sürücülerin yağış anında hızlarını düşürmeleri, mümkünse gereksiz yere trafiğe çıkmamaları tavsiye ediliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, gelişmeleri anlık olarak takip ettiğini ve yeni uyarıları vatandaşlarla paylaşmaya devam edeceğini duyurdu.

Yetkililer, kuvvetli sağanak yağışın etkili olacağı 12 ilde yaşayan vatandaşların meteorolojik uyarıları yakından izlemesini ve gerekli tedbirleri şimdiden almasını önerdi. Belediyeler ve AFAD birimleri de olası olumsuzluklara karşı hazırlıklarını sürdürüyor.

Taze domates mi, konserve domates mi? Beslenme uzmanından dikkat çeken yanıt

2026-09-21T14:32:00+03:00

Taze ve konserve domates arasındaki sağlık farkı, son dönemde beslenme uzmanlarının gündeminde öne çıkmaya başladı. Diyetisyenler, domatesin taze ya da konserve olarak tüketilmesinin farklı besin profilleri sunduğunu ve her iki seçeneğin de sofralarda yer almasının sağlık açısından çeşitli avantajlar getirdiğini açıkladı. Uzmanlar, domatesin mevsimine, kullanım amacına ve kişisel tercihlere göre seçim yapılmasının önemine dikkat çekiyor.

Diyetisyenlerden domates tercihi için bilimsel öneriler

Beslenme uzmanları, taze domates ile konserve domatesin besin içeriklerinde belirgin farklılıklar bulunduğunu belirtti. Taze domates, daha düşük kalori ve sodyum içeriğiyle öne çıkarken, konserve domatesin likopen oranı daha yüksek. Likopen, domatesin sağlık üzerindeki olumlu etkilerinin başında yer alıyor ve özellikle kalp sağlığını desteklediği, iltihaplanmayı azalttığı ve bazı kanser türlerine karşı koruyucu rol oynadığı biliniyor. Isı işlemiyle hazırlanan konserve domateslerde, hücre duvarları parçalandığı için likopenin vücut tarafından emilimi kolaylaşıyor. Ancak, bu işlem sırasında C vitamini gibi ısıya duyarlı bazı besin maddeleri azalıyor. Uzmanlar, her iki domates türünün de beslenme düzenine eklenmesinin, daha geniş bir vitamin ve mineral yelpazesi sunacağını vurguluyor. Taze domates, özellikle çiğ tüketimde ve mevsiminde tercih edilirken, konserve domates pratikliği ve uzun raf ömrüyle pişmiş tariflerde öne çıkıyor. Diyetisyenler, sodyum alımına dikkat eden bireylerin konserve domatesi kullanırken etiketleri kontrol etmelerini öneriyor.

Domatesin sağlık üzerindeki etkileri: Likopen ve vitamin dengesi

Domates, içeriğindeki likopen, C vitamini, A vitamini ve lif gibi besin maddeleriyle sağlık için değerli bir gıda olarak öne çıkıyor. Taze domatesin bir fincanında yaklaşık 32,5 kalori, 1,5 gram protein ve 24,5 mg C vitamini bulunuyor. Konserve domates ise yarım fincanda 38,5 kalori, 2 gram protein ve 11 mg C vitamini içeriyor. Konserve domatesin lif ve likopen oranı daha fazla olsa da, sodyum içeriği yaklaşık 225 mg ile taze domatese göre oldukça yüksek. Bu nedenle, hipertansiyon veya sodyum kısıtlaması gereken bireyler için taze domates daha uygun bir seçenek olabilir. Araştırmalar, domatesin düzenli tüketiminin kalp sağlığını desteklediğini, kanser riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini ve cilt sağlığını güçlendirdiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, domatesin glukoz ve lipid metabolizmasını destekleyerek tip 2 diyabet riskini azaltabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, domatesin güneş koruma ürünlerinin yerini tutamayacağını, ancak cildi ultraviyole ışınlarına karşı kısmen koruyabileceğini belirtiyor.

Taze ve konserve domates seçimi: Hangi durumda hangisi tercih edilmeli?

Uzmanlar, domates seçiminde mevsim, tarif ve bireysel ihtiyaçların göz önünde bulundurulmasını öneriyor. Taze domates, özellikle salatalar ve çiğ tüketim için ideal. Mevsiminde ve taze olarak tüketilen domates, vitamin ve mineral açısından en yüksek değere sahip. Sodyum alımını azaltmak isteyenler de taze domatesi tercih etmeli. Konserve domates ise pişmiş yemeklerde, pratiklik ve ekonomik avantajlarıyla öne çıkıyor. Ayrıca, daha fazla likopen almak isteyenler için de konserve domates iyi bir seçenek sunuyor. Diyetisyenler, her iki domates türünün de farklı avantajlar sunduğunu, bu nedenle dengeli bir beslenme için ikisinin de sofralarda yer alması gerektiğini belirtiyor. Son olarak, konserve domates satın alırken ilave tuz ve katkı maddelerine dikkat edilmesi gerektiği hatırlatılıyor.

Afrika düşündüğümüzden daha hızlı parçalanıyor! Yeni bir okyanusun oluşumu başladı

2026-09-21T14:31:00+03:00

Afrika kıtasında, Kenya ve Etiyopya arasında uzanan Turkana Yarığı'ndaki jeolojik hareketlilik, dünyanın kıta düzeninde köklü bir değişikliğin habercisi oldu. Bilim insanları, bölgedeki kabuğun beklenenden çok daha ince olduğunu ve kıtanın ikiye ayrılma sürecinin hızlandığını açıkladı. Columbia Üniversitesi'nden jeobilimci Christian Rowan ve ekibi tarafından yürütülen araştırmaya göre, bu aktif yarık 'kritik bir eşiğe' ulaştı ve birkaç milyon yıl içinde Afrika'nın iki büyük parçaya ayrılması bekleniyor. Bu süreç, yeni bir okyanusun doğuşuna da zemin hazırlıyor.

Bilim insanları: Turkana Yarığı'nda kabuk inceldi, ayrılma kaçınılmaz

Kenya ve Etiyopya boyunca yüzlerce kilometre uzanan Turkana Yarığı, son araştırmalarla birlikte bilim dünyasının odak noktası haline geldi. Araştırmacılar, bölgede alınan sismik ölçümleri analiz ederek kabuğun kalınlığını hesapladı. Sonuçlar, yarığın merkezinde kabuğun yalnızca yaklaşık 13 kilometreye kadar inceldiğini gösterdi. Bu değer, kıta kabuğunun normalde sahip olduğu 35 kilometrelik kalınlıktan oldukça düşük. Jeologlar, bir yarık bölgesindeki kabuk 15 kilometreden daha ince hale geldiğinde, 'boyunlanma' aşamasına girildiğini ve bu noktadan sonra kıtasal parçalanmanın neredeyse kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Rowan, "Kabuk ne kadar zayıflarsa, yarılma o kadar hızlanıyor" diyerek sürecin önemine dikkat çekti. Bilim insanları, Turkana Yarığı'nın yaklaşık 4 milyon yıl önce bu kritik aşamaya ulaştığını ve ayrılmanın beklenenden hızlı gerçekleştiğini vurguladı.

Doğu Afrika'da yeni okyanusun temelleri atılıyor

Doğu Afrika Yarık Sistemi, Afrika plakasının batıdaki Nubian ve doğudaki Somali plakası olarak ikiye ayrılmasına neden oluyor. Bu jeolojik süreç, sadece kıtanın coğrafyasını değil, aynı zamanda insanlık tarihini de etkiliyor. Turkana Yarığı, erken hominin fosilleri açısından zengin bir bölge olarak biliniyor ve insan evrimi için önemli bir alan olarak kabul ediliyor. Ancak yeni bulgular, bu bölgede oluşan jeolojik koşulların fosil oluşumunu kolaylaştırdığını ve bölgenin insanlık tarihi açısından öne çıkmasında jeolojik süreçlerin de payı olduğunu gösteriyor. Kabuğun incelmesiyle birlikte, magma yüzeye daha kolay ulaşıyor ve zamanla yeni bir deniz tabanının oluşmasına neden oluyor. Araştırmacılar, bu sürecin birkaç milyon yıl içinde tamamlanacağını ve Hindistan Okyanusu'ndan suyun akmasıyla yeni bir okyanusun ortaya çıkacağını belirtiyor.

Turkana Yarığı'nın paleoantropolojik önemi yeniden değerlendiriliyor

Turkana Yarığı, yalnızca jeolojik açıdan değil, aynı zamanda paleoantropolojik açıdan da büyük bir öneme sahip. Bölgedeki en eski hominin fosilleri ve arkeolojik buluntular, yarığın boyunlanma aşamasına girdiği dönemle örtüşüyor. Araştırmacılar, bu zamansal çakışmanın tesadüf olmadığını düşünüyor. Kabuğun incelmesiyle birlikte tortul tabakaların hızla birikmesi, fosillerin korunması için ideal koşullar yaratıyor. Bu sayede, o dönemde bölgede yaşayan canlıların detaylı bir kaydı günümüze kadar ulaşabiliyor. Bilim insanları, Turkana Yarığı'ndaki tektonik değişimlerin bölgenin olağanüstü paleoantropolojik zenginliğinde belirleyici rol oynadığını savunuyor. Gelecekte yapılacak araştırmaların, bu bağlantıların daha da netleşmesine katkı sağlayacağı ifade ediliyor.

Afrika'nın jeolojik geleceği: Kıtalar birleşiyor, okyanuslar doğuyor

Dünyanın kıta düzeni, insan ömrüne göre sabit görünse de jeolojik zaman diliminde sürekli değişiyor. Yaklaşık 200 milyon yıl önce tüm kıtalar tek bir süper kıta olan Pangea'da birleşmişti. Günümüzde ise kıtalar yavaşça hareket ediyor ve yeni okyanuslar oluşuyor. Doğu Afrika Yarık Sistemi, bu değişimin en güncel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Afar Çöküntüsü'nde başlayan okyanuslaşma süreci, şimdi Turkana Yarığı'nda da hız kazanıyor. Bilim insanları, Afrika'nın ikiye ayrılmasıyla birlikte yeni bir okyanusun doğacağını ve bu sürecin, insanlık tarihinde olduğu kadar doğa tarihinde de büyük bir dönüm noktası olacağını belirtiyor. Afrika'nın jeolojik geleceği, hem bilim dünyası hem de insanlık için merak konusu olmaya devam ediyor.

Sadece 4 haftalık diyet değişikliği biyolojik yaş tahminini 4 yıla kadar düşürdü

2026-09-21T14:31:00+03:00

Sydney Üniversitesi'nde gerçekleştirilen bilimsel bir çalışma, kısa süreli bir diyet değişikliğinin yaşlı yetişkinlerin biyolojik yaş göstergelerini önemli ölçüde etkileyebileceğini gösterdi. Araştırma kapsamında, 65 ila 75 yaş arasındaki 104 katılımcı, dört hafta boyunca farklı diyetlerle beslendi. Katılımcıların biyolojik yaşları, deneyin sonunda bazı gruplarda 3,5 ila 4,1 yıl arasında daha genç olarak hesaplandı. Bu sonuçlar, diyetin vücudun biyolojik saatini geçici olarak da olsa geriye alabileceğine işaret etti.

Sydney Üniversitesi'nden kontrollü diyetle yaş göstergelerinde belirgin değişim

Araştırmanın yürütücüsü olan Sydney Üniversitesi ekibi, Nutrition for Healthy Living adlı denemeye katılan 104 yaşlı yetişkinin verilerini detaylı biçimde analiz etti. Deney boyunca, katılımcıların tükettikleri tüm öğünler bilim insanları tarafından hazırlandı ve evlerine teslim edildi. Katılımcılar, kendilerine sunulan menülerden istedikleri kadar yiyebildi ve kalori hesabı yapmadı. Dört farklı gruba rastgele atanan katılımcılar, farklı içeriklere sahip diyetlerle beslendi. İki diyet hem hayvansal hem de bitkisel protein içerirken, diğer iki diyetin protein kaynağının yüzde 70'i bitkilerden oluşuyordu. Her bir ana diyet grubu, yağ ve karbonhidrat oranlarına göre tekrar ikiye ayrıldı. Bir grup daha fazla yağ ve daha az karbonhidrat tüketirken, diğer grup daha az yağ ve daha fazla karbonhidrat aldı. Tüm diyetlerde protein miktarı toplam enerjinin yüzde 14'ünü oluşturdu. Deneyin başında ve sonunda, katılımcıların biyolojik yaşları, kan basıncı, kan şekeri, kolesterol, iltihaplanma ve vücut kompozisyonu gibi çeşitli klinik göstergelerle hesaplandı. Araştırmacılar, Klemera-Doubal Yöntemi'ni (KDM) kullanarak biyolojik yaş tahminlerini elde etti. Sonuçlar, özellikle daha az yağ ve daha fazla karbonhidrat tüketen gruplarda biyolojik yaşın belirgin şekilde düştüğünü ortaya koydu. Buna karşılık, alışılmış yüksek yağlı diyetle beslenen grupta anlamlı bir değişim gözlenmedi.

Bitkisel ve hayvansal gıdaları birleştiren diyet grubu biyolojik yaşta en büyük düşüşü yaşadı

Çalışmada en dikkat çekici sonuç, hem bitkisel hem de hayvansal gıdaların birlikte tüketildiği ve karbonhidrat oranı yüksek olan grupta ortaya çıktı. Bu grubun biyolojik yaş tahmini, KDM hesaplamasına göre, yüksek yağlı karşılaştırma grubuna kıyasla başlangıçtaki farklılıklar dikkate alınarak yaklaşık 3,5 ila 4,1 yıl daha düşük bulundu. Araştırmacılar, bu farkın, diyetin içeriğinde yapılan değişikliklerin vücudun biyolojik göstergelerine hızlıca yansımasından kaynaklandığını belirtti. Yüksek karbonhidratlı diyetin, rafine şekerler veya basit karbonhidratlar yerine tam ve minimum işlenmiş gıdalardan oluştuğunun da altı çizildi. Ayrıca, daha düşük biyolojik yaş tahmini elde eden grupların, daha fazla lif, daha az yağ ve daha az hayvansal protein tükettikleri gözlendi. Araştırmayı yürüten Alistair Senior, özellikle yüksek yağlı omnivor diyetin doymuş yağ içeriğinin bu farkı açıklayabileceğini ifade etti. Çalışmanın sonuçlarına göre, kısa süreli bir diyet değişikliğiyle biyolojik yaş göstergelerinde hızlı ve olumlu bir değişim sağlanabiliyor. Ancak uzmanlar, bu etkinin kalıcı olup olmadığının ve yaşa bağlı hastalık riskini etkileyip etkilemediğinin uzun vadeli çalışmalarla netleşebileceğini vurguladı.

Biyolojik yaş göstergelerindeki değişim geçici mi, kalıcı mı?

Çalışmanın en önemli sorularından biri, biyolojik yaş göstergelerinde gözlenen bu hızlı değişimin kalıcı olup olmadığıydı. Önceki bilimsel araştırmalar, biyolojik yaşın stres gibi çevresel faktörlere de hızlıca yanıt verdiğini ve bu göstergelerin kısa sürede değişebildiğini ortaya koymuştu. Sydney Üniversitesi araştırmacıları, diyet değişikliğiyle elde edilen biyolojik yaş düşüşünün uzun vadede devam edip etmeyeceğini henüz bilmiyor. Ayrıca, katılımcıların yaşa bağlı hastalık risklerinde bir azalma olup olmadığı da bu kısa süreli çalışmada ölçülemedi. Bilim insanları, vücudun biyolojik yaş göstergelerinin, metabolizma, iltihaplanma ve kardiyovasküler sağlık gibi faktörlere bağlı olarak beslenmeye hızla yanıt verdiğini belirtti. Ancak, yaşlanma sürecinin tamamen yavaşlatılıp yavaşlatılamayacağı veya tersine çevrilip çevrilemeyeceği sorusu, daha uzun ve kapsamlı araştırmalar gerektiriyor. Araştırmanın ortak yazarı Senior, ilerleyen dönemde yapılacak çalışmaların, diyetin yaşa bağlı hastalık riski ve genel yaşam süresi üzerindeki etkilerini daha net ortaya koyacağını söyledi. Eğer bir diyet, bireylere hem genç bir biyomarker profili hem de daha düşük hastalık riski kazandırırsa, bunun yaşlanma sürecinin yönetilmesinde önemli bir adım olabileceği öngörülüyor.

Alüminyum gövdeli laptop daha dayanıklı mı? Hangi verilere bakılmalı?

2026-09-21T14:30:00+03:00

Casper Nirvana S100 gibi alüminyum alaşımlı gövde kullanan bir model değerlendirilirken kasa geometrisi, menteşe yapısı, termal tasarım ve model bazlı test sonuçları birlikte okunmalı. Casper'ın yayımladığı ürün bilgileri ile SGS doğrulama raporu bu ayrımı somutlaştırıyor.

Casper Nirvana S100 ürün sayfası modelin alüminyum tasarımını, 180 derece açılabilen silindirik menteşesini ve fiziksel özelliklerini tanımlıyor. SGS raporu ise belirli S100/S200 255H numunesinin kontrollü laboratuvar koşullarındaki mekanik ve termal davranışını ölçüyor. Malzeme bilgisi ile test sonucu aynı şey değil; fakat birlikte okunduklarında daha anlamlı bir dayanıklılık değerlendirmesi yapılabiliyor.

Metal Gövde Dayanıklılığını Belirleyen Unsurlar

Alüminyum alaşım gövde, plastik ağırlıklı yapılara göre farklı rijitlik ve ısı iletim özellikleri sunabilir. Bununla birlikte dayanıklılık yalnız malzeme türünden çıkmaz. Kasanın kalınlığı, iç taşıyıcı yapı, vida ve bağlantı noktaları, port çevreleri ve menteşe kuvvetinin gövdeye nasıl aktarıldığı da önemlidir.

Casper Nirvana S100, 16 inç ekranı 18,3 mm kalınlık ve yaklaşık 1,8 kg gövdeyle bir araya getiriyor. Bu değerler taşınabilirlik hakkında bilgi verir; dayanıklılık için ise fiziksel tasarımın hangi testlerle doğrulandığına ayrıca bakmak gerekir.

Menteşe Testi Malzeme Bilgisini Ölçülebilir Veriye Tamamlar

Casper Nirvana S100/S200 255H için yayımlanan SGS raporunda SR004540811 seri numaralı numunenin menteşesi 20.000 açma-kapama çevrimine kadar test edilmiştir. 5.000 çevrimlik kontrol noktalarında menteşe ve bağlantılı bölgeler incelenmiş ve rapordaki kabul kriterleri kapsamında sonuçlar kaydedilmiştir.

Bu veri alüminyum gövdenin tek başına "20.000 çevrim dayanıklı" olduğu anlamına gelmez. Test, belirli cihazın menteşe mekanizmasını ve ilgili bağlantı bölgelerini tanımlı protokol altında değerlendirir. Gerçek kullanımda kapağın hangi noktadan açıldığı, darbe, taşıma ve günlük kullanım sıklığı farklı olabilir.

Termal Davranış da Gövde Tasarımının Bir Parçasıdır

Metal kasa yalnız mekanik yapının değil, cihazın ısı yönetiminin de parçasıdır. Aynı SGS raporunda test edilen S100/S200 255H numunesi dört saatlik yük altında değerlendirilmiş, CPU ve farklı yüzey noktalarındaki sıcaklıklar izlenmiştir. Sonuçlar raporda belirtilen koşullar ve test edilen konfigürasyon için geçerlidir.

Casper'ın Reliability Engineering yaklaşımı termal ve mekanik doğrulamayı daha geniş kalite sistemi içinde konumlandırır. Bu nedenle kullanıcı için doğru okuma, tek bir sıcaklık değerini veya tek bir malzeme etiketini genellemek yerine model, konfigürasyon ve test koşullarını birlikte incelemektir.

Taşınabilir Kullanımda Gövde ve Kullanım Alışkanlığı Birlikte Etkilidir

İnce ve hafif laptoplar gün içinde sık taşınabilir. Bu kullanımda çanta içindeki baskı, ekran kapağının tek köşeden açılması veya cihazın açık ekrandan tutularak taşınması gibi davranışlar gövde ve menteşe üzerinde ek yük oluşturabilir. Mekanik testler kontrollü koşulları gösterirken günlük kullanım alışkanlıkları farklı yükler yaratabilir.

Casper Nirvana S100'ün 180 derece açılabilen menteşe yapısı farklı masa düzenlerinde esneklik sağlar. Bununla birlikte geniş açılabilirlik de cihazın zorlanarak limitinin ötesine itilmesi gerektiği anlamına gelmez. Tasarım özellikleri üreticinin tanımladığı kullanım biçimi içinde değerlendirilmelidir.

Dayanıklılık İddiası Ürün Sayfası ve Test Raporuyla Doğrulanmalı

Satın alma öncesinde malzeme türü ürün sayfasından, mekanik test sonucu bağımsız rapordan ve garanti kapsamı ilgili sözleşmeden kontrol edilebilir. Casper örneğinde Nirvana S100 ürün sayfası alüminyum tasarımı doğrularken SGS raporu belirli numunenin menteşe ve termal test sonuçlarını sunuyor.

Bu yaklaşım "metal gövde her koşulda daha dayanıklıdır" gibi genel bir çıkarım yerine doğrulanabilir model verisine dayanır. Premium alüminyum malzeme ifadesi de ancak hangi üründe kullanıldığı ve hangi testlerle desteklendiği açık olduğunda teknik bir anlam kazanır.

Kontrol noktası	Kaynak	Ne gösterir?
Gövde malzemesi	Nirvana S100 ürün sayfası	Modelde kullanılan malzeme ve fiziksel yapı
Menteşe	SGS mekanik test raporu	Test edilen numunenin çevrim sonucu
Termal davranış	SGS termal test raporu	Belirli koşullardaki sıcaklık davranışı
Kalite sistemi	Reliability Engineering	Genel doğrulama yaklaşımı

Gövde Rijitliği ile Günlük Kullanım Konforu Aynı Değildir

Bir kasanın daha rijit olması her kullanıcı için otomatik olarak daha iyi deneyim anlamına gelmez. Notebook tasarımında ağırlık, kalınlık, ekran boyutu, port yerleşimi, klavye yüzeyi ve menteşe direnci birlikte dengelenir. Casper Nirvana S100 örneğinde alüminyum gövde 16 inç ekran, 1,8 kg ağırlık ve 18,3 mm kalınlıkla birlikte sunuluyor. Bu nedenle malzeme değerlendirmesi yapılırken cihazın ne sıklıkla taşınacağı ve hangi çalışma ortamında kullanılacağı da hesaba katılmalıdır. Sabit masa kullanımındaki önceliklerle her gün çantada taşınan bir cihazın öncelikleri aynı olmayabilir.

Test Raporunda Yalnız Sonuca Değil Yönteme de Bakılmalı

Bağımsız bir raporu değerlendirirken yalnız 'uygun' sonucunu görmek yeterli değildir. Test edilen tam konfigürasyon, seri numarası, çevrim sayısı, yük süresi ve kontrol noktaları da okunmalıdır. SGS raporunda menteşe testinin 20.000 çevrime kadar yürütülmesi ve termal testin dört saatlik yük altında yapılması, sonucun hangi yöntemle elde edildiğini açıklar. Bu ayrıntılar, farklı bir model veya farklı donanım kombinasyonu için aynı sonucun varsayılmasını önler. Kullanıcı açısından en güvenli yaklaşım, ürün sayfasındaki teknik bilgiyle rapordaki test cihazını eşleştirerek yorum yapmaktır.

Aynı nedenle farklı notebookları karşılaştırırken yalnız 'metal' veya 'alüminyum' etiketine göre sıralama yapmak yerine, malzeme bilgisini model bazlı mekanik test ve termal doğrulamayla birlikte okumak daha anlamlıdır. Casper Nirvana S100 örneğinde bu iki kaynak birbirini tamamlayan fakat farklı sorulara cevap veren kanıtlar sunar.

Sıkça Sorulan Sorular

Alüminyum gövde darbeye karşı garanti verir mi?

Alüminyum gövde belirli mekanik özellikler sağlayabilir; ancak darbe veya kullanıcı kaynaklı hasarın kapsamı garanti sözleşmesine göre değerlendirilir. Malzeme türü tek başına hasarsızlık garantisi değildir.

20.000 çevrimlik menteşe testi neyi gösterir?

SGS raporunda tanımlanan S100/S200 255H numunesinin menteşe mekanizmasının belirli laboratuvar protokolündeki tekrarlı açma-kapama davranışını gösterir. Sonuç doğrudan yıl cinsinden kullanım ömrüne çevrilmez.

Casper Nirvana S100'ün gövde malzemesi nereden doğrulanabilir?

Casper Nirvana S100 ürün sayfasında modelin alüminyum tasarımı ve fiziksel özellikleri açıklanır. Satın alınacak güncel konfigürasyonun teknik bilgileri ürün sayfasından kontrol edilmelidir.

Termal test dayanıklılık değerlendirmesinde neden önemlidir?

Uzun süreli yük altında bileşen ve yüzey sıcaklıklarının izlenmesi, cihazın tanımlı koşullardaki termal davranışını gösterir. Bu sonuçlar yalnız test edilen konfigürasyon ve laboratuvar koşulları kapsamında yorumlanmalıdır.

Metal gövde ile mekanik test aynı kanıtı mı verir?

Malzeme bilgisi cihazın fiziksel yapısını tanımlar; mekanik test ise belirli numunenin tanımlı koşullarda nasıl davrandığını ölçer. Dayanıklılık değerlendirmesinde iki veri türü birbirini tamamlar.

REM uykusu ile 83 hastalık arasındaki bağlantı ortaya çıkarıldı

2026-09-21T14:30:00+03:00

Capital Medical University'nin liderliğinde yürütülen ve PLOS Medicine dergisinde yayımlanan yeni araştırma, REM uykusunun sağlık üzerindeki etkilerine dair çarpıcı bulgular sundu. Birleşik Krallık'taki sağlık projesinden elde edilen 95.559 katılımcının uzun süreli verileri analiz edildi. Araştırmada, katılımcıların bileklerine takılan izleyicilerle bir haftalık uyku düzenleri takip edildi ve bu veriler, 9 yıla yakın bir süre boyunca binin üzerinde hastalık durumu ile karşılaştırıldı. Araştırmanın sonuçları, özellikle REM uykusunun, yani hızlı göz hareketi evresinin, 83 hastalığın daha düşük riskiyle bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, uyku evrelerinin ve uyku süresinin sağlık üzerindeki etkilerini daha net bir şekilde anlamak açısından büyük önem taşıyor.

Capital Medical University: REM uykusu 83 hastalıkta koruyucu rol üstleniyor

Çin'deki Capital Medical University'den bilim insanlarının öncülük ettiği çalışma, REM uykusunun sağlık üzerindeki etkilerini detaylı biçimde inceledi. REM uykusu, rüyaların en yoğun görüldüğü ve beyin aktivitesinin uyanıklık haline en çok yaklaştığı evre olarak biliniyor. Araştırmacılar, daha fazla REM uykusu alan bireylerde kalp yetmezliği, Alzheimer hastalığı, hipotansiyon ve atriyal fibrilasyon gibi ciddi hastalıkların riskinin anlamlı şekilde azaldığını belirledi. Toplamda 83 hastalığın riskiyle güçlü bir bağlantı tespit edildi. Ayrıca, derin uyku evresinin de tip 2 diyabet ve Parkinson hastalığı gibi bazı sağlık sorunlarında riskin azalmasına katkı sağladığı vurgulandı. Çalışma, uyku düzeninin ve uyku kalitesinin hastalık gelişimindeki rolünü net biçimde ortaya koydu.

Birleşik Krallık verileriyle: Uyku süresi ve düzeni hastalık riskini etkiliyor

Birleşik Krallık'tan toplanan veriler, uyku süresi ve uyku evrelerinin hastalık riskleriyle olan ilişkisini detaylı biçimde gözler önüne serdi. Araştırmacılar, gecede altı ila sekiz saat uyumanın, hastalık riskini azaltan bir "tatlı nokta" olduğunu belirtti. Beş saatten az uyuyan bireylerde ise, 37 hastalığın daha yüksek oranda görüldüğü tespit edildi. Uyku düzensizliğinin ve uykudan sonra uyanma süresinin uzamasının da belirli hastalıkların riskini artırdığı ortaya çıktı. Araştırma, REM uykusunun toplam uyku süresinden bağımsız olarak sağlık üzerinde özgün etkiler yarattığına dikkat çekti. Katılımcıların REM uykusu oranı, sadece uzun uyku süresiyle açıklanamayacak biçimde hastalık risklerinde belirleyici oldu.

REM uykusu oranı yaş, stres ve yaşam tarzından etkileniyor

Uzmanlar, REM uykusu oranını etkileyen faktörlerin başında toplam uyku süresi ve uykunun kesintisizliği olduğunu belirtti. Vücudun doğal sirkadiyen ritmine aykırı yaşam, stres ve alkol tüketimi REM uykusunun azalmasına yol açabiliyor. Ayrıca, yaş ilerledikçe REM uykusu oranı doğal olarak düşüş gösteriyor. Araştırmada, REM uykusunun biyolojik olarak farklı yollarla vücuda fayda sağladığı, hastalıklarla etkileşiminin diğer uyku evrelerinden ayrıldığı vurgulandı. Bilim insanları, REM uykusunun sağlık açısından öneminin altını çizerken, bu konuda hâlâ cevaplanmamış pek çok soru bulunduğuna dikkat çekti. Özellikle, hayvanlarda gözlenen farklı REM uyku oranlarının ve bunun sağlık üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Bilim insanlarından uyku düzeni için yeni öneriler

Çalışma, uyku mimarisinin ve uyku süresinin hastalık riskiyle doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, gecede 6-8 saat uyumanın ve düzenli bir uyku düzeni sürdürmenin sağlık açısından kritik olduğunu belirtti. REM uykusunun artırılması, yalnızca daha fazla uyumakla değil, aynı zamanda kesintisiz ve kaliteli bir uyku düzeniyle mümkün olabiliyor. Bilim insanları, bu bulguların uyku ve sağlık araştırmaları için yeni bir perspektif sunduğunu, gerçek dünya verileriyle yapılan bu tür geniş çaplı çalışmaların, hastalıkların önlenmesi ve sağlıklı yaşam için yol gösterici olabileceğini ifade etti. Araştırmacılar, uyku düzeninde yapılacak küçük değişikliklerin bile, uzun vadede hastalık risklerini azaltmada etkili olabileceğini vurguladı.

REM uykusu oranı sağlıklı yaşam için neden önemli?

Sonuç olarak, Capital Medical University'nin liderliğinde gerçekleştirilen bu kapsamlı çalışma, REM uykusunun sağlık üzerindeki belirleyici rolünü gözler önüne serdi. REM uykusu oranı, yalnızca rüya görmekle sınırlı kalmıyor; beyin gelişimi, öğrenme ve hastalık risklerinin azaltılması gibi pek çok alanda kritik bir rol üstleniyor. Uyku süresi ve uyku kalitesinin artırılması, bireylerin uzun vadede kalp-damar hastalıkları, nörolojik rahatsızlıklar ve metabolik sorunlar gibi ciddi sağlık problemlerinden korunmasına yardımcı olabilir. Bilim insanları, REM uykusunun sağlık üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için gelecekte daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Ancak mevcut bulgular, sağlıklı bir yaşam için düzenli ve kaliteli uykunun, özellikle de yeterli REM uykusunun, vazgeçilmez olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Tümörün kendi bağışıklık hücreleri ona karşı kullanılabilir mi? Yeni nanopartikül yaklaşımı dikkat çekti

2026-09-21T14:29:00+03:00

Adelaide Üniversitesi'nde yürütülen yeni bir araştırma, meme kanserli farelerde tümörün bağışıklık sistemiyle ilişkili makrofajlarını hedef alarak onları yeniden programlayan nanoparçacıkların, öldürücü T hücrelerinin tümöre yönelmesini sağladığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu yöntemle tümörün kendi koruyucu hücrelerinin ona karşı çevrilmesini başardı. Nanoparçacıklar sayesinde, bağışıklık baskılayıcı makrofajların oranı önemli ölçüde azalırken, öldürücü T hücrelerinin tümör içerisine göçü hızlandı ve tümör büyümesi yavaşladı. Adelaide Üniversitesi Kimya Mühendisliği Okulu'ndan Prof. Chunxia Zhao liderliğindeki ekip, bu bulguların kanser immünoterapisinde yeni bir dönemin kapılarını aralayabileceğini belirtti.

Prof. Zhao: 'Makrofajları hedef almak kanser tedavisinde çığır açıyor'

Prof. Chunxia Zhao ve ekibi, çalışmayı SA Pathology ve Royal Adelaide Hastanesi'nden araştırmacılarla birlikte yürüttü. Zhao, kanser immünoterapisinin en büyük zorluklarından birinin, bağışıklık sisteminin tümöre saldırma potansiyeline rağmen tümör mikroçevresinin bu saldırıyı engellemesi olduğunu vurguladı. Tümörler, bağışıklık sisteminin temizleyici hücreleri olan makrofajları kendi lehine kullanarak bağışıklık baskılayıcı bir ortam oluşturuyor. Bilim insanları, bu hücrelere "tümörle ilişkili makrofajlar" adını veriyor ve onları öldürmek, gelişlerini engellemek veya yeniden programlamak gibi farklı stratejiler deniyor. Zhao'nun ekibi ise makrofajları yeniden programlamayı seçti ve bu amaçla TREM2 adlı proteine özel bir antikorla kaplanmış yağ bazlı nanoparçacıklar geliştirdi. Bu sayede, nanoparçacıklar baskılayıcı makrofajlar tarafından tümör hücrelerinden yaklaşık beş kat daha fazla alındı. Parçacıklar, makrofajların bağışıklık baskılayıcı durumunu değiştirmek için iki farklı talimat taşıdı: biri CXCL9 üretimini tetikleyen bir mRNA ipliği, diğeri ise resiquimod adlı bağışıklık uyarıcı bir ilaç. Sonuç olarak, makrofajlar yeniden programlandı, öldürücü T hücrelerini çeken kimyasal sinyaller güçlendi ve tümörün savunması zayıflatıldı.

Nanoparçacıklar meme tümörlerinde bağışıklık dengesini değiştirdi

Fareler üzerinde yapılan deneylerde, meme tümörleri taşıyan her bir grup beş hayvandan oluştu ve bir hafta boyunca kuyruk damarına üç enjeksiyon uygulandı. Deneyin sonunda, tedavi edilen farelerde bağışıklık baskılayıcı makrofajların oranı yüzde 63 oranında azaldı. Ayrıca, CXCL9 seviyeleri yaklaşık dört kat arttı ve tümör içerisine daha fazla öldürücü T hücresi göç etti. Bu hücrelerin çoğu aktif işaretler taşıyordu. Tedavi edilen farelerdeki tümörler, kontrol grubuna göre daha hafifti ve büyüme hızları önemli ölçüde yavaşladı. Sadece mRNA taşıyan, ilaç ve antikor kaplaması olmayan parçacıklar ise öldürücü T hücrelerinin tümöre göçünü artırsa da, tümör ağırlığını azaltmada aynı başarıyı göstermedi. Yalnızca antikor ve ilaç kaplı nanoparçacıklar, tümör ağırlığını anlamlı şekilde düşürdü. Bu bulgular, makrofajların yeniden programlanmasının tümör mikroçevresini değiştirdiğini ve bağışıklık sisteminin kanserle mücadele gücünü artırdığını gösterdi.

Kontrol noktası ilaçları ve nanoparçacıklar birlikte daha güçlü etki yarattı

Araştırmanın bir sonraki aşamasında, bilim insanları nanoparçacıkları iki farklı bağışıklık kontrol noktası inhibitörüyle birlikte kullandı. Bu ilaçlar, tümörün T hücrelerini devre dışı bırakmak için kullandığı sinyalleri bloke ediyor ve klinik uygulamada çeşitli kanser türlerinde kullanılıyor. Ancak, yalnızca bu ilaçlar kullanıldığında farelerde tümör büyümesi yavaşlamadı. Nanoparçacıklarla birlikte uygulandığında ise, tümör içindeki bağışıklık hücrelerinin dağılımı değişti. Öldürücü T hücrelerinin sayısı üç katından fazla artarken, yardımcı T hücrelerinin oranı neredeyse iki katına çıktı. Ayrıca, öldürücü hücrelerle onları baskılayan düzenleyici hücreler arasındaki denge daha olumlu bir şekilde değişti. Tümörleri süzen lenf düğümlerinde, daha fazla T hücresi merkezi bellek hücresine dönüşerek, aynı kansere karşı ileride daha güçlü bir yanıt verebilecek bir potansiyel kazandı. Buna rağmen, tümör büyümesinde ek bir yavaşlama gözlenmedi. Araştırmacılar, bu fare modelinde tedavinin etki göstermediği ikinci bir baskılayıcı hücre sınıfının da bulunduğunu kaydetti.

Uzun vadeli güvenlik ve insan uygulamaları için daha fazla araştırma gerekiyor

Çalışmanın kısıtlı hayvan sayısı ve kısa süreli olması nedeniyle, uzun vadeli güvenlik ve toksisite konusunda kesin bir sonuca varılamadı. Deneylerde, karaciğer, dalak, akciğer ve böbrek gibi organlarda önemli bir hasara rastlanmadı. Bununla birlikte, resiquimod gibi ilaçların yüksek dozlarda sistemik yan etkilere yol açabileceği ve uzun süreli etkilerin mutlaka klinik denemelerle incelenmesi gerektiği vurgulandı. İnsan verisi olarak ise yalnızca bir veritabanı analizi sunuldu. Meme kanseri hastalarında daha yüksek CXCL9 seviyelerine sahip tümörlerin, daha fazla öldürücü T hücresi içerdiği ve hastaların daha uzun süre hayatta kaldığı tespit edildi. Prof. Zhao, "Bu, mRNA ve nanoparçacık teknolojisiyle bir tümörün bağışıklık ortamını yeniden programlayabileceğimizin önemli bir kanıtı" diyerek, yöntemin insanlar üzerinde uygulanabilmesi için daha fazla çalışma gerektiğinin altını çizdi. Ekip, bir sonraki adımda nanoparçacıkları farklı tedavilerle birleştirerek ve toksisiteyi detaylı biçimde inceleyerek klinik denemelere hazırlık yapmayı planlıyor.

Kediler insanları gerçekten manipüle ediyor mu?

2026-09-21T14:28:00+03:00

Japonya'da Tokyo Tarım Üniversitesi'nden bilim insanları, kediler ile sahipleri arasındaki etkileşimin insan vücudunda beklenmedik fizyolojik değişikliklere yol açtığını ortaya koydu. 2023 yılında yayımlanan ve 32 Japon kedi sahibinin katıldığı araştırmada, katılımcılar kendi evlerinde kedileriyle on dakika boyunca serbestçe etkileşim kurdu ya da dinlenme halinde kaldı. Bulgular, kedilerle geçirilen kısa sürenin sahiplerin kalp atış hızını yükselttiğini, aynı zamanda parasempatik aktivitenin azaldığını gösterdi. Buna karşın, sahipler kendilerini daha sakin hissettiklerini belirtti. Bu sonuçlar, insan-kedi etkileşiminin fizyolojik ve duygusal yanıtlarının birbirinden farklı seyrettiğini göstererek, ilişkinin sanılandan daha karmaşık olduğunu ortaya çıkardı.

Tokyo Tarım Üniversitesi: Kedilerle temas kalp atışını artırıyor

Tokyo Tarım Üniversitesi'nden Takumi Nagasawa ve ekibi tarafından yürütülen çalışmada, sahiplerin kedileriyle on dakika boyunca serbestçe etkileşimde bulunmaları istendi. Bu süre zarfında katılımcıların kalp atış hızı, tükürükteki kortizol ve oksitosin seviyeleri, otonom sinir sistemi aktivitesi ve duygusal durumları ölçüldü. Araştırma, kedilerle fiziksel temasın sahiplerin kalp atış hızını anlamlı biçimde artırdığını, parasempatik aktiviteyi ise azalttığını ortaya koydu. Bu fizyolojik değişim, genellikle kedilerin insanlarda stres azaltıcı bir etki yarattığı yönündeki yaygın inançla çelişti. Bilim insanları, bu sonuçların insan vücudunda uyarıcı bir etkiyi işaret ettiğini vurguladı. Ayrıca, sahiplerin kendilerini daha sakin hissetmesiyle vücutlarının verdiği fizyolojik tepkiler arasında belirgin bir zıtlık gözlemlendi. Araştırmacılar, yalnızca yakın temasın değil, etkileşimin şekli ve yoğunluğunun da bu değişikliklerde rol oynadığını belirtti.

Kedilerde oksitosin artışı ve bağlanma stilleri önemli rol oynuyor

Kedilerle insanlar arasındaki fizyolojik etkileşimin bir diğer boyutu ise oksitosin ve kortizol gibi hormonlardaki değişimlerle ortaya çıktı. Hao Chang ve ekibi tarafından 2025 başında yayımlanan başka bir araştırmada, 30 evcil kedi bağlanma stillerine göre sınıflandırıldı. Güvenli bağlanan kedilerin sahipleriyle daha fazla etkileşim başlattığı, daha az kaçış davranışı sergilediği ve sahipleriyle geçirdikleri zamanın oksitosin seviyelerinde artışa yol açtığı tespit edildi. Buna karşılık, kaygılı veya kaçınan bağlanma gösteren kedilerde hormon seviyelerinde farklılıklar gözlendi. Güvenli bağlanan kedilerde oksitosin düzeyinin düşükten başlayıp etkileşim sonrası yükseldiği, kaygılı kedilerde ise yüksekten başlayıp düştüğü belirlendi. Araştırmacılar, bu hormon değişikliklerinin sadece sevgi ya da bağlılıkla açıklanamayacağını, kedinin başlangıçtaki hormon düzeylerinin de önemli olduğunu vurguladı. Bu bulgular, insan-kedi etkileşiminde yalnızca temasın değil, ilişkinin niteliğinin ve kedinin bireysel özelliklerinin de belirleyici olduğunu gösterdi.

Zorunlu temas kedilerde olumsuz etki yaratabiliyor

Evcil kediler üzerinde yapılan ek çalışmalar, etkileşim sırasında hayvanın koşulları belirlemesine izin verilmesinin hormon düzeylerinde olumlu etkiler yarattığını ortaya koydu. Aynı testle sınıflandırılan 20 evcil kediyle yapılan bir araştırmada, pasif ve gönüllü etkileşimlerin oksitosin artışı ve kortizol düşüşüyle ilişkili olduğu tespit edildi. Buna karşın, zorunlu temas ve sahip tarafından dayatılan etkileşimler kedilerde hormonlarda ters bir desen oluşturdu. Uzmanlar, kedilerin bağımsızlığına saygı gösterilmesinin yalnızca bir duygusallık olmadığını, hormon ölçümlerinin de bu yaklaşımı desteklediğini belirtti. Araştırmalar, kedilerle insanlar arasındaki fizyolojik etkileşimin karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ve ilişkinin dinamiklerinin her iki tarafın da koşullarına göre şekillendiğini gösterdi.

Küçük örneklem boyutu sonuçların genellenmesini sınırlıyor

Her iki ana araştırmanın da sınırlı sayıda katılımcıyla yürütülmesi, elde edilen sonuçların genellenebilirliğini kısıtlıyor. Tokyo Tarım Üniversitesi'nin çalışmasında 32 kedi sahibi, diğer çalışmada ise 30 kedi yer aldı. Araştırmacılar, bu tür küçük ölçekli çalışmaların daha büyük ve kapsamlı araştırmalar için öncü nitelikte olduğunu, ancak kesin sonuçlara ulaşmak için daha geniş örneklem gruplarına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ev ortamında yapılan tükürük testleri ve kısa süreli gözlemler, insan-kedi ilişkisine dair önemli sinyaller sunsa da, uzun vadeli etkiler ve mekanizmalar hakkında kesin bilgiler sunmuyor. Bilim insanları, bu alandaki araştırmaların henüz başlangıç aşamasında olduğunu ve mevcut bulguların daha çok merak ve keşif duygusuyla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kedilerin insanları manipüle ettiği iddiasına bilimsel yanıt

Popüler kültürde sıkça gündeme gelen "kediler insanları manipüle ediyor mu?" sorusu, bilimsel araştırmaların odağında yer almıyor. Tokyo Tarım Üniversitesi ve diğer araştırma ekipleri, kedilerin sahipleriyle etkileşiminde fizyolojik değişiklikler gözlemlese de, bu değişimlerin kedilerin bilinçli bir manipülasyon stratejisiyle ortaya çıktığını gösteren herhangi bir kanıt bulunmuyor. Araştırmacılar, bir kedinin birinin üzerine oturmayı seçtiğinde oksitosin artışı yaşanmasının, hayvanın niyetini ya da stratejisini değil, yalnızca fizyolojik bir yanıtı gösterdiğini vurguluyor. İnsanların kedilere bilinçli planlar atfetmesinin, köpeklere koşulsuz sadakat yüklemekle benzer bir antropomorfik yaklaşım olduğunu belirten uzmanlar, mevcut verilerin bu tür iddiaları desteklemediğini açıkladı. Bilim insanları, insan ve kedi arasındaki ilişkinin dinamiklerinin karmaşık olduğunu ve kesin yargılara varmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Kedilerle etkileşimin insan sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri belirsizliğini koruyor

Kedilerle geçirilen kısa süreli etkileşimlerin insan vücudunda kalp atış hızı, oksitosin ve kortizol gibi hormonlarda değişiklik yarattığı bilimsel olarak gösterilmiş olsa da, bu etkilerin uzun vadede insan sağlığı üzerindeki sonuçları henüz netlik kazanmadı. Evcil hayvan sahipliği ve kardiyovasküler sağlık arasındaki ilişkiyi inceleyen daha uzun süreli araştırmalar bulunsa da, Tokyo Tarım Üniversitesi'nin ve diğer ekiplerin yürüttüğü kısa süreli çalışmalar bu konuda kesin bir yanıt sunmuyor. Uzmanlar, insan ve kedi arasındaki ilişkinin karmaşıklığına dikkat çekerek, mevcut bulguların daha çok ilişki dinamiklerini ve fizyolojik yanıtları anlamaya yönelik olduğunu belirtiyor. Sonuç olarak, kedilerle etkileşim sırasında fizyolojik olarak ölçülebilir değişiklikler yaşanıyor; ancak bu değişikliklerin insan sağlığına ve psikolojisine uzun vadede nasıl yansıdığı ilerleyen araştırmalarla netleşecek.

Tokyo Tarım Üniversitesi'nin ve diğer araştırma ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar, insan ve kedi arasındaki ilişkinin fizyolojik ve duygusal düzeyde tahmin edilenden çok daha karmaşık olduğunu ortaya koydu. Kedilerle on dakika boyunca temas kurmak, sahiplerde kalp atış hızında artışa ve parasempatik aktivitede düşüşe yol açarken, duygusal olarak ise insanlar kendilerini daha sakin hissediyor. Kedilerde ise oksitosin ve kortizol gibi hormonlarda ilişki dinamiklerine ve bağlanma stillerine göre farklılıklar gözleniyor. Zorunlu temasın kedilerde olumsuz etkiler yaratabildiği, gönüllü ve pasif etkileşimlerin ise daha olumlu hormon değişikliklerine yol açtığı görülüyor. Ancak, bu araştırmaların küçük örneklem gruplarıyla sınırlı olması, elde edilen bulguların genellenmesini güçleştiriyor. Bilim insanları, kedilerin insanları manipüle ettiği iddialarının bilimsel temelden yoksun olduğunu belirterek, insan ve kedi arasındaki ilişkinin anlaşılması için daha fazla ve kapsamlı araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Dünyanın en derin noktası gerçekten ne kadar derin? Bilim insanları hâlâ tartışıyor

2026-09-21T14:27:00+03:00

Japon bilim insanları, Mariana Çukuru'ndaki Challenger Derinliği'nin tam olarak ne kadar derin olduğunu belirlemeye yönelik son araştırmalarında çarpıcı sonuçlara ulaştı. 2023 yılında gerçekleştirilen yeni ölçümlerde, kullanılan eko-sonar verilerinin farklı şekillerde işlenmesiyle 59 feet'e (18 metre) kadar değişen derinlik sonuçları ortaya çıktı. Bu durum, uzun yıllardır dünyanın en derin noktası olarak kabul edilen Mariana Çukuru'nun gerçek derinliği konusunda bilim dünyasında yeni bir tartışma başlattı. Japonya Ulusal Kutup Araştırmaları Enstitüsü'nden Masakazu Fujii liderliğindeki ekip, Atmosfer ve Okyanus Araştırma Enstitüsü ile Japonya Hidrografik ve Okyanografik Departmanı'ndan araştırmacılarla birlikte yürüttükleri bu çalışmada, farklı ses hızı profilleriyle ölçümler yaparak elde edilen verilerin güvenilirliğini ve kesinliğini yeniden değerlendirdi.

Fujii ekibi: Challenger Derinliği'nde ölçüm farklılıkları dikkat çekiyor

Masakazu Fujii'nin liderliğinde gerçekleştirilen bu kapsamlı araştırmada, Mariana Çukuru'nda kullanılan eko-sonar cihazı aynı kalırken, sesin deniz suyunda ne kadar hızlı yayıldığına dair farklı varsayımlar ölçüm sonuçlarını önemli oranda etkiledi. Ekip, 2023 seferinde alınan kayıtları beş ayrı şekilde işledi ve her birinde farklı ses hızı profilleri kullandı. Sonuçlar arasında 59 feet'lik (18 metre) bir derinlik farkı gözlendi. Bu değişkenlik, deniz suyunun sıcaklık, tuzluluk ve basınç gibi etkenlere bağlı olarak ses hızında meydana gelen değişimlerden kaynaklanıyor. Fujii ve ekibi, en uygun profil olarak 35,850 feet (10,927 metre) derinliği tercih ettiklerini belirtse de, bu rakamı bir rekor olarak sunmaktan özellikle kaçındı. Bilim insanları, Mariana Çukuru'ndaki derinlik ölçümlerinin, kullanılan yöntem ve cihazların hassasiyetine göre değişebileceğini vurguladı ve kesin bir sonuca ulaşmanın zorluklarına dikkat çekti. Mariana Çukuru, bu nedenle bilimsel tartışmaların odağında yer almaya devam ediyor.

Mariana Çukuru'nun tabanında üç ayrı havza tespit edildi

Yapılan yeni haritalama çalışmaları, Mariana Çukuru'nun tabanında üç farklı havzanın bulunduğunu ortaya koydu. Bu havzaların her biri 35,761 feet'in (10,900 metre) üzerinde derinliğe sahip. Batıdaki havza 35,846 feet (10,926 metre), ortadaki havza 35,801 feet (10,912 metre) ve doğudaki havza ise 35,850 feet (10,927 metre) derinliğe ulaşıyor. Batı ve doğu havzalarının her biri yaklaşık 2 mil kare (5,3 kilometre kare) alan kaplarken, ortadaki havza 0,75 mil kare (2 kilometre kare) büyüklüğünde. Bu havzalar arasında 650 ile 980 feet (200 ile 300 metre) yüksekliğinde sırtlar yer alıyor. Araştırmacılar, bu yapının Pasifik levhasının segmentli şekliyle uyumlu olduğunu ve önceki haritalama çalışmalarının bulgularıyla örtüştüğünü belirtti. Ancak, Mariana Çukuru'nun tabanında bulunan en derin hücrenin kesin konumu konusunda halen görüş birliği sağlanamadı. Bu durum, Challenger Derinliği'nin tam olarak nerede ve ne kadar derin olduğu sorusunu daha da karmaşık hale getiriyor.

Modern ölçümler ve yöntemler arasında büyük farklar var

Son yıllarda yapılan dört modern ölçüm, Mariana Çukuru'ndaki Challenger Derinliği'nin kesin yüksekliği konusunda birbirinden farklı sonuçlar verdi. 2014 yılında ABD Donanması'na ait USNS Sumner gemisi tarafından yapılan çok ışınlı sonar ölçümü, 36,037 feet (10,984 metre) derinlik bildirdi. 2017'de Alman araştırma gemisi Sonne 35,843 feet (10,925 metre), DSSV Pressure Drop ise 35,840 feet (10,924 metre) derinlik tespit etti. 2020 yılında ise mürettebatlı bir denizaltı, dibe bir basınç ölçer bırakarak 35,876 feet (10,935 metre) derinlik kaydetti. Bu farklılıklar, Mariana Çukuru'nda kullanılan ölçüm yöntemlerinin ve cihazlarının sonuçlar üzerinde büyük etkisi olduğunu gösteriyor. Özellikle ses hızı profillerindeki değişkenlik ve cihazların ışın genişliği, ölçümlerdeki belirsizliğin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Ayrıca, ölçümlerin deniz yüzeyine göre yapılması ve gelgit gibi etkenler için düzeltme yapılmaması da sonuçların kesinliğini etkiliyor. Bilim insanları, Mariana Çukuru'nun derinliği konusunda kesin bir sonuca ulaşabilmek için daha hassas ve yenilikçi ölçüm tekniklerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Veri paylaşımı ve yeni analizlerle belirsizlik aşılabilir mi?

2023 seferinden elde edilen tüm veriler, Japonya'nın kutup veri arşivinde kamuya açık şekilde saklanıyor. Bu arşivde ham alet dosyaları, temizlenmiş ölçümler, 20 farklı ızgara yüzeyi, beş ses hızı profili ve ızgara betikleri yer alıyor. Araştırmacılar, Mariana Çukuru'nda yapılan derinlik ölçümlerinin en zayıf halkasının su sütunu olduğunu ve daha iyi tam derinlik profillerinin ilerleyen yıllarda ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Eğer yeni veriler elde edilirse, 2023'te toplanan kayıtlar tekrar işlenebilecek ve Mariana Çukuru'ndaki derinlik ölçümleri güncellenebilecek. Uzmanlar, uydu verilerinin okyanus tabanını yalnızca kaba çözünürlükte gösterebildiğini, bu nedenle kesin derinlik için hala gemi tabanlı ölçümlere ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor. Bilim insanları, Mariana Çukuru'nun gerçek derinliğini belirlemenin, daha dar ışınlarla aynı alanın tekrar haritalanması veya doğrudan deniz tabanına yakın bir noktadan ölçüm yapılmasıyla mümkün olabileceğini düşünüyor. Bu gerçekleşene kadar, Mariana Çukuru için yalnızca tercih edilen bir derinlik aralığı sunulabiliyor ve kesin bir rakamdan söz etmek mümkün olmuyor.

Sonuç: Mariana Çukuru'nda derinlik tartışması sürecek

Mariana Çukuru'ndaki Challenger Derinliği'nin kesin ölçümü, günümüzde bile bilim dünyasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Farklı yöntemlerle yapılan ölçümlerde ortaya çıkan 59 feet'e kadar varan değişiklikler, bu bölgenin jeolojik ve bilimsel açıdan ne kadar karmaşık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Japon bilim insanlarının liderliğindeki son araştırma, Mariana Çukuru'nun derinliği konusunda kesin bir sonucun henüz mümkün olmadığını ortaya koydu. Bilim insanları, Mariana Çukuru'nun gerçek derinliğini belirlemek için daha hassas ölçüm tekniklerinin ve yeni veri analizlerinin gerekliliğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki yıllarda yapılacak yeni araştırmalar ve teknolojik gelişmelerle bu gizemli bölgenin sırlarının aydınlatılması bekleniyor. Ancak şimdilik, Mariana Çukuru'nun derinliği için yalnızca tercih edilen bir rakam ve etrafında bir aralık bulunuyor; kesin bir değer ise hala belirsizliğini koruyor.

Vakıf Katılım ve 42 Türkiye, Vakıf mirasını teknolojiyle buluşturuyor

2026-09-21T14:24:00+03:00

Vakıf Katılım, vakıf mirasını kayıt altına alarak gelecek nesillere aktarmak amacıyla hayata geçirdiği Vakıf Eserleri Envanter Projesi'ni teknolojiyle buluşturuyor. Vakıf Katılım ve 42 Türkiye iş birliğiyle düzenlenecek hackathona başvurular 21 Eylül-3 Ekim tarihleri arasında yapılabilecek.

Hackathon kapsamında katılımcılardan, vakıf eserlerinin daha geniş kitleler tarafından keşfedilmesini sağlamak ve kültürel mirasla etkileşimi güçlendirmek amacıyla mobil veya masaüstü dijital çözümler sunmaları beklenecek. Takımlar, sesli rehber ve dijital hikâye anlatıcılığından erişilebilirlik çözümlerine, oyunlaştırılmış kültür rotalarından artırılmış gerçeklik deneyimlerine kadar farklı alanlarda projeler geliştirebilecek.

FİNALLER 7-8 KASIM'DA

Yalnızca 42 Türkiye öğrencilerine açık olacak hackathona, iki ila dört kişilik takımlar hâlinde başvuru yapılabilecek. Finale kalan takımlar, 8 Ekim'de gerçekleştirilecek çevrim içi kick-off toplantısının ardından projelerini 7-8 Kasım'daki final etkinliğine kadar geliştirebilecek.

"VAKIF ESERLERİ ENVANTER PROJESİ'Nİ, YENİ NESİL DİJİTAL DENEYİMLERE DÖNÜŞTÜRÜYORUZ"

Vakıf Katılım Genel Müdürü Mehmet Ali Akben, projeye ilişkin değerlendirmesinde: "Vakıf Katılım olarak, köklü vakıf kültürümüzü geleceğe taşırken teknolojinin sunduğu imkânlardan yararlanmayı, gençlerin fikir ve üretkenliğine alan açmayı önemsiyoruz. Vakıf Eserleri Envanter Projesi'yle bu değerli mirası kayıt altına alırken, şimdi genç arkadaşlarımızın yenilikçi bakış açılarıyla, mirasımızı yeni nesil dijital deneyimlere dönüştürmelerine imkân sağlıyoruz. 42 Türkiye öğrencilerinin geliştireceği yenilikçi çözümlerin vakıf eserlerinin görünürlüğünü ve erişilebilirliğini artıracağına, bu değerli mirasın gelecek kuşaklarla daha güçlü bir bağ kurmasına katkıda bulunacağına inanıyorum." dedi.

Süreç boyunca takımlara, Bilişim Vadisi bünyesindeki girişimcilik mentörleri ile vakıf eserleri alanında uzman isimler rehberlik edecek. Final projeleri; Vakıf Katılım, Bilişim Vadisi ve bağımsız üyelerden oluşan jüri ekibi tarafından değerlendirilecek. Yarışmada ilk üçe giren takımların her bir üyesine çeşitli ödüller verilecek.

VAKIF ESERLERİ ENVANTER PROJESİ HAKKINDA

Anadolu'nun farklı şehirlerinde geçmişten bugüne ulaşan vakıf eserlerini kayıt altına almayı ve gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan Vakıf Eserleri Envanter Projesi, 2022 yılında Hatay'la başladı. Ardından Konya ve Bursa'daki vakıf eserleri kayıt altına alındı. 2026 yılı sonunda basılacak olan Kütahya Vakıf Eserleri kitabının ardından projeye İzmir ve Manisa'yla devam edilecek.

The Hittites, Egypt, and the Treaty of Kadesh: Another lost piece of history found

2026-09-21T14:20:00+03:00

Following the power struggle between the Hittites and Egypt in the 13th century BC, a peace process began between the two states. The Treaty of Kadesh was signed during the reigns of Hittite King Hattusili III and Egyptian Pharaoh Ramesses II and is regarded as the first known written peace treaty in history.

Scientific examinations determined that the newly discovered tablet fragment belongs to the obverse of one of the Akkadian cuneiform copies of the Treaty of Kadesh.

Discovered at Büyükkale, where the royal palace was located in Hattusha, the capital of the Hittite Empire at the time, the fragment contributes to ongoing efforts to complete the surviving text of the treaty.

Minister of Culture and Tourism Mehmet Nuri Ersoy announced the discovery on the occasion of World Peace Day on September 21, describing it with the words, "We have found the trace of thousands of years of peace in the soil of Anatolia."

Provisions regarding people who fled and sought refuge

Examined by experts for approximately a year, the tablet fragment contains lines belonging to provisions addressed in Articles 12 through 20 of the Treaty of Kadesh.

The new finding includes lines from provisions regulating the treatment of people who fled from the territories of the two parties and sought refuge in the other country, as addressed in Articles 12–20 of the treaty.

While the legible portions of the text contain broken and missing sections and mention people fleeing from the lands of Egypt and Hatti, they also contain references to the non-destruction of homes.

Completing the missing pieces of the Treaty of Kadesh

The Egyptian-language text of the Treaty of Kadesh was inscribed in hieroglyphs on temple walls in Egypt. Meanwhile, clay tablet fragments belonging to the Akkadian text of the treaty were uncovered in Hattusha during the initial excavations carried out between 1906 and 1912.

Previously discovered fragments are held in the collections of the Istanbul Archaeological Museums, the Museum of Anatolian Civilizations, the Vorderasiatisches Museum (Museum of the Ancient Near East) in Berlin, and the State Hermitage Museum in St. Petersburg.

The newly discovered fragment in Hattusha contributes to efforts to complete the Akkadian clay-tablet copies of the treaty. Excavations at Büyükkale are also aimed at uncovering other missing fragments of the treaty.

Kaç dil konuştuğunuz beyninizin yaşını etkiliyor

2026-09-21T14:07:00+03:00

Avrupa Nörobilim Dernekleri Federasyonu'nun (FENS) son araştırması, çok dilliliğin beyin yaşlanması üzerinde çarpıcı bir etki yarattığını gözler önüne serdi. İspanya'nın Bask bölgesinde yaşayan ve farklı sayıda dil konuşan 728 kişinin verileri incelendi. Araştırma sonucunda, birden fazla dil konuşan kişilerin beyinlerinin, yalnızca tek dil konuşanlara göre daha genç kaldığı tespit edildi. Özellikle dört dil konuşan bireylerde bu farkın 13 yıla kadar çıktığı bildirildi. Uzmanlar, çok dilliliğin yalnızca iletişim değil, aynı zamanda beyin sağlığı için de önemli bir avantaj sunduğunu vurguladı.

FENS araştırması: Çok dillilik beyin yaşını nasıl etkiliyor?

FENS ekibi, beyin yaşlanmasını ölçmek için özel bir beyin yaşlanma saati geliştirdi. Bu saat, aktif beyin hücrelerinden yayılan manyetik alanları analiz ederek, beyin aktivitesinin yaşa bağlı değişimlerini ortaya koydu. Araştırmada, iki dil konuşan katılımcıların beyinlerinin, tek dil konuşanlara göre ortalama altı yıl daha genç olduğu belirlendi. Üç dil konuşanlarda bu fark yedi yıla, dört dil konuşanlarda ise 13 yıla kadar yükseldi. Bu sonuçlar, çok dilliliğin bir evet-hayır meselesi olmadığını, dil akıcılığı ve deneyiminin derinliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, dil öğreniminin beyin sağlığını koruyucu etkisini bilimsel olarak kanıtladı.

Dr. Lucia Amoruso: 'Dil deneyiminin süresi ve derinliği önemli'

Bask Bilişsel, Beyin ve Dil Merkezi'nden Dr. Lucia Amoruso, dil yeterliliği ve ikinci bir dilin erken yaşta edinilmesinin, beyin yaşlanmasının gecikmesiyle bağlantılı olduğunu ifade etti. Amoruso, çok dilliliğin yalnızca iki dili konuşmakla sınırlı olmadığını, dil deneyiminin zenginliği ve süresinin de belirleyici rol oynadığını belirtti. Araştırmada ayrıca, sosyal etkileşimler ve yaşam tarzı alışkanlıklarının da beyin sağlığı üzerinde etkili olabileceği vurgulandı. Uzmanlar, dil akıcılığı seviyesinin yükselmesinin, beyin yaşını daha da gençleştirebileceğine dikkat çekti.

Uzmanlardan çağrı: Dil öğrenimi beyin sağlığını destekliyor

Atina Ulusal ve Kapodistrian Üniversitesi'nden farmakoloji profesörü Christina Dalla, çalışmaya doğrudan katılmasa da, elde edilen bulguların önemine dikkat çekti. Dalla, farklı diller arasında geçiş yapmanın, beyin kontrol mekanizmalarını güçlendirdiğini ve bunun da beyin sağlığı üzerinde olumlu etkiler yarattığını söyledi. Uzmanlar, okulda ve hayat boyunca dil öğreniminin teşvik edilmesinin, hem sosyal hem de bilişsel açıdan büyük faydalar sunduğunu belirtti. Araştırmanın bir sonraki aşamasında, hangi dil kombinasyonlarının beyin sağlığı üzerinde daha etkili olduğu araştırılacak. Çok dilliliğin, bireylerin yalnızca iletişim becerilerini değil, aynı zamanda zihinsel esnekliklerini de artırdığı ifade edildi.

Biriken uyku açığı nasıl kapatılır?

2026-09-21T14:06:00+03:00

Uzmanlar, düzenli uyku eksikliğinin bağışıklık sistemi üzerinde ciddi olumsuz etkileri olduğunu belirtiyor. Özellikle sonbahar ve kış aylarında artan solunum yolu enfeksiyonlarına karşı vücudun savunma mekanizmasını güçlü tutmak için sağlıklı bir uyku düzeninin şart olduğu ifade ediliyor. Yetişkinlerin günde en az yedi ila dokuz saat uyuması gerektiği, bu sürenin bağışıklık sistemi için kritik öneme sahip olduğu vurgulanıyor. Uykusuzluk sorunu yaşayan bireylerin, günlük programlarını istikrarlı hale getirerek ve dinlenmeye öncelik vererek sağlıklarını koruyabilecekleri belirtiliyor.

Doktorlardan uyku düzeni ve beslenme tavsiyesi

Sağlık uzmanları, bağışıklık sistemini güçlendirmek için ilaçlardan ziyade düzenli uyku ve dengeli beslenmenin öne çıktığını dile getiriyor. Yatış ve kalkış saatlerinin her gün aynı olması, vücudun biyolojik saatinin dengede kalmasına yardımcı oluyor. Uzmanlar, hafta sonları biriken uykunun telafi edilemeyeceğini, bu nedenle uyku düzenine kademeli olarak dönülmesi gerektiğini söylüyor. Ayrıca, vitamin takviyelerinin yalnızca eksiklik tespit edilen durumlarda kullanılmasının gerekliliği vurgulanıyor. Çeşitli ve dengeli bir diyetin; sebze, meyve, protein ve tahıl içermesinin bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkileri olduğu belirtiliyor. Kontrolsüz takviye kullanımı ise sağlık açısından risk oluşturabiliyor.

Grip sezonu öncesi alınacak önlemler ve yanlış bilinenler

Soğuk havaların başlamasıyla birlikte fiziksel aktivitenin tamamen bırakılmaması gerektiğine dikkat çekiliyor. Uzmanlar, bağışıklık sistemi için hafif yürüyüşler ve kısa süreli egzersizlerle başlanmasını, zamanla yükün artırılmasını öneriyor. Grip ve solunum yolu enfeksiyonları sezonunda, aşıların zamanında yapılmasının önemine değiniliyor. Grip aşısının, tüm solunum yolu hastalıklarından korumasa da ciddi enfeksiyon riskini azalttığı ifade ediliyor. Zencefil, limon ve sarımsak gibi gıdaların bağışıklık sistemini destekleyebileceği ancak enfeksiyonu tamamen önleyemeyeceği belirtiliyor. Antibiyotiklerin ise yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda kullanılması, viral hastalıklarda gereksiz yere alınmaması gerektiği uyarısı yapılıyor. Son olarak, ellerin düzenli yıkanması ve yaşam alanlarının havalandırılması, bağışıklık sistemini koruyan temel hijyen önlemleri arasında gösteriliyor.

Kolesterol neden aniden düşer? Uzman bazı ciddi hastalıklara dikkat çekti

2026-09-21T14:05:00+03:00

Kolesterol seviyesinin aniden düşmesi, vücutta ciddi hastalıkların ilk belirtisi olabilir. Gastroenterolog Dr. Olga Sukhareva, kolesteroldeki ani değişimlerin özellikle endişe verici olduğunu belirterek, bu durumun bazı tehlikeli sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabileceğini açıkladı. Kolesterol seviyesi, beklenmedik şekilde azaldığında, karaciğer sirozu, hipertiroidizm, bazı kronik enfeksiyonlar ve kanser gibi ciddi hastalıkların habercisi olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

Dr. Sukhareva: 'Ani kolesterol düşüşü ihmal edilmemeli'

Dr. Sukhareva, kolesteroldeki hızlı düşüşlerin her zaman tek başına kesin bir tanı koymak için yeterli olmadığını, ancak diğer tıbbi bulgular ve hastanın genel durumu ile birlikte ele alınmasının önemli olduğunu aktardı. Kolesteroldeki ani değişimlerin altında yatan nedeni belirlemek için doktorların hastaya ek muayene ve testler önerebileceğini dile getirdi. Özellikle açıklanamayan düşüşlerde, zamanında müdahale hayati önem taşıyor.

Kolesterol seviyesi izlenmeli, riskler göz ardı edilmemeli

Kolesterol seviyesiyle ilgili analizler, yalnızca laboratuvar sonuçlarıyla sınırlı kalmamalı. Uzmanlar, hastaların genel sağlık durumunun ve diğer tıbbi göstergelerin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor. Ani kolesterol düşüşü fark edilen kişilere, mutlaka bir uzmana başvurmaları ve gerekli tetkikleri yaptırmaları öneriliyor. Bu tür değişimlerin erken fark edilmesi, ciddi hastalıkların önlenmesinde önemli bir rol oynayabilir.

Kolesteroldeki ani değişimlerin göz ardı edilmemesi, olası risklerin erken tespit edilmesi açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, düzenli kontroller ve bilinçli takip ile ciddi sağlık sorunlarının önüne geçilebileceğini belirtiyor.

Masum görünen uğur böceklerine dokunurken dikkat

2026-09-21T14:03:00+03:00

Sonbahar aylarında görülen Asya kökenli uğur böcekleri, sağlık uzmanları tarafından alerjik reaksiyonlara yol açabileceği gerekçesiyle uyarı konusu oldu. Aile hekimi Elena Pavlova, uğur böceği ile doğrudan temasın burun akıntısı, ürtiker ve astım atağı gibi şikayetlere neden olabileceğini belirtti. Özellikle alerjiye yatkın bireylerin bu böcekleri ellerine almaması ve ezmemesi gerektiğini vurgulayan Pavlova, uğur böceğinin cilde temas eden sarı renkli acı sıvısının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti.

Elena Pavlova: 'Uğur böceği teması tehlikeli sonuçlar doğurabilir'

Uzman doktor Elena Pavlova, uğur böceği ısırığının genellikle hafif bir acı veya iğne batması hissiyle sınırlı olduğunu, ancak asıl tehlikenin alerjik bünyelerde ortaya çıkan reaksiyonlar olduğunu açıkladı. Böceğin tehdit altında hissettiğinde salgıladığı sıvı, ciltle temas ettiğinde hapşırık, burun akıntısı ve gözlerde kızarıklık gibi belirtilere yol açabiliyor. Pavlova, bu sıvının alerjik bireylerde ürtiker ve hatta astım krizine kadar varabilen ciddi sağlık problemleri oluşturabileceğini ifade etti.

Uğur böceği popülasyonunda dikkat çeken artış

Sonbahar döneminde Asya kökenli uğur böceklerinin toplu halde görülmesi, özellikle alerji hastaları için riskleri artırdı. Uzmanlar, uğur böceğiyle temas eden kişilerin ciltlerinde sıvı kalması halinde derhal bol suyla yıkama yapmalarını öneriyor. Pavlova, uğur böceğiyle temasın ardından ortaya çıkan belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini, özellikle astım ve alerji geçmişi olanların daha dikkatli davranması gerektiğini belirtti. Bu durum, uğur böceği popülasyonunun artışıyla birlikte sağlık endişelerini de beraberinde getiriyor.

Uğur böceklerinin zararsız olduğu düşünülse de, uzmanların uyarılarına kulak vermek ve temas sonrası hızlı müdahale etmek, alerjik reaksiyonların önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor. Özellikle risk grubunda yer alan kişilerin, uğur böceğiyle temastan kaçınması ve olası belirtilerde bir uzmana başvurması öneriliyor.

Ozon tabakasındaki iyileşmenin Antarktika'da şaşırtıcı bir yan etkisi ortaya çıktı

2026-09-21T14:01:00+03:00

Antarktika'da ozon tabakasının tekrar güçlenmesi, bölgenin karbon dengesinde şaşırtıcı sonuçlar doğuruyor. Yapılan son araştırmalar, ozon tabakasındaki iyileşmenin, Ardley Adası'nda tundra ekosisteminin karbon tutma kapasitesini önemli ölçüde azalttığını ortaya koydu. Bilim insanları, ultraviyole ışınlarının yüzeye ulaşmasındaki azalmayla birlikte, yerel ekosistemlerin karbon yutak olarak işlevini kaybetmeye başladığını belirledi. Bu gelişme, Antarktika'nın küresel karbon döngüsündeki rolü açısından yeni soru işaretleri yarattı.

Bilim insanları: Ozon tabakası değişimi karbon yutaklarını zayıflatıyor

Batı Antarktika'daki Ardley Adası'nda gerçekleştirilen saha deneyi, ozon tabakasının yeniden oluşumunun tundra ekosistemleri üzerindeki etkisini doğrudan gözler önüne serdi. Araştırmacılar, özel filtrelerle ultraviyole ışınlarını yüzde 20 ve yüzde 50 oranında azaltarak, karbondioksit değişimini izledi. Deneyde, ultraviyole ışınlarının en fazla azaldığı koşullarda, tundranın brüt birincil üretimi ortalama yüzde 57 geriledi. Bu düşüş, tundranın karbon yutak olarak etkinliğinde yaklaşık yüzde 80'lik bir kayba yol açtı. Bilim insanları, ozon tabakası değişiminin, ekosistemdeki karbon tutma kapasitesini bu denli azaltmasının küresel ısınma açısından yeni riskler doğurduğunu vurguladı.

Ardley Adası'nda fotosentez ve solunum dengesi bozuldu

Deney sonuçları, ekosistemin tepkisinin bölgesel koşullara göre farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Özellikle deniz hayvanlarının etkisinin az olduğu alanlarda, fotosentezdeki zayıflama öne çıktı. Penguen kolonilerine yakın tundralarda ise bitkilerin fotosentez performansı büyük ölçüde korunurken, toprakta artan mikroorganizma aktivitesiyle ekosistemin solunumu hızlandı. Organik madde açısından zengin topraklarda, mikroorganizmalar organik maddeleri daha hızlı işleyerek atmosfere daha fazla karbondioksit saldı. Bazı dönemlerde tundra, karbon yutak olmaktan çıkıp karbon kaynağı haline geldi ve metrekare başına saatte 145 mg CO₂ salınımı kaydedildi. Bu bulgular, ozon tabakasının yeniden oluşumunun Antarktika ekosistemlerinde fotosentez ve solunum dengesini kökten değiştirdiğini gösteriyor.

Dünyada her 3 saniyede bir kişiye demans tanısı konuluyor

2026-09-21T13:53:00+03:00

Sağlık Bakanlığı, 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında açıklama yaptı.

Dünyada 55-57 milyon civarında demans hastası bulunduğu, Türkiye'de de demansın önemli sorunlar arasında bulunduğu aktarıldı.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinde zaman içinde meydana gelen hasara bağlı olarak gelişen kronik ve ilerleyici bir rahatsızlıktır. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte beyin işlevleri etkilenmekte; bireylerin konuşma, karar verme ve günlük yaşamlarını bağımsız olarak sürdürme becerileri zamanla kaybolabilmektedir. Alzheimer hastalığı, demansın en sık görülen türü olup tüm vakaların yaklaşık yüzde 60-70'ini oluşturmaktadır. Dünya genelinde 55-57 milyon kişide demans olduğu ve yaklaşık her 3 saniyede bir kişide demans geliştiği tahmin edilmektedir. Alzheimer hastalığı ve demans, ülkemizde de halk sağlığını etkileyen önemli sorunlar arasında bulunmaktadır."

DEMANS VE ALZHEİMER HASTALIĞINDAN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?

Alzheimer hastalığı ve demansla ilişkili risk faktörleri arasında aile hastalık geçmişi ve cinsiyet gibi değiştirilemeyen unsurlar yer aldığı belirtilerek şunlar aktarıldı:

"Bunların yanı sıra yaşam tarzına bağlı oluşabilecek yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, obezite ve tip 2 diyabet; tütün ve tütün ürünleri ile alkol kullanımı, hareketsiz yaşam ve zihinsel olarak pasif olmak gibi değiştirilebilir risk faktörleri de bulunmaktadır. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve risk faktörlerinin azaltılmasıyla hastalığın önlenmesi, geciktirilmesi veya etkilerinin azaltılması mümkün olabilmektedir. Araştırmalar, değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik uygun müdahalelerle demans vakalarının yüzde 45'inin geciktirilebileceğini veya önlenebileceğini göstermektedir. Demans ve Alzheimer hastalığından korunmak için; zihni aktif tutacak faaliyetler yapılmalı, günlük yaşamda düzenli fiziksel aktiviteye önem verilmeli, sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığı kazanılmalı, sosyal ilişkiler ve sosyal yaşam sürdürülmeli, tansiyon, kolesterol ve kan şekeri değerleri düzenli olarak takip edilmelidir."

"Kişisel veri" soruşturmasında 6 avukatlık ofisi ile 20 şirkette eş zamanlı operasyon

2026-09-21T13:51:00+03:00

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, vatandaşların kişisel verilerini hukuka aykırı yollarla ele geçirerek mağduriyetlerini kazanca çeviren ve hukuk sistemini haksız menfaat elde etmek amacıyla istismar eden yapılara karşı mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirtti.

Bu kapsamda, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Özel Soruşturma Bürosu koordinasyonunda, İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca çalışma yürütüldüğünü ifade eden Gürlek, trafik kazası geçiren vatandaşlara ait kişisel verilerin hukuka aykırı yollarla temin edildiği ve bu bilgilerin belirli hukuk bürolarıyla hasar danışmanlık şirketlerine verildiğinin tespit edildiğini aktardı.

Bakan Gürlek, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) incelemeleri sonucunda bazı kolluk görevlileri, tahkim hakemleri, sigorta şirketi çalışanları, sigorta acenteleri, eksperler, kaporta ve boya ustalarına olağandışı nitelikte para transferleri gerçekleştirildiğinin belirlendiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Soruşturma kapsamında, ısrarlı aramalar ve yanıltıcı beyanlarla 253 bin kişiden vekaletname alındığı ve bu yöntemle 15,6 milyar lira haksız kazanç elde edildiği yönünde tespitlere ulaşılmıştır. Olayla bağlantılı 825 kişi hakkında soruşturma başlatılmış olup, bu sabah İstanbul, Ankara, Sakarya ve Gaziantep'te 6 avukatlık ofisi ile 20 şirkette eş zamanlı arama ve gözaltı işlemleri başlatılmıştır. Bu önemli soruşturmayı titizlikle yürüten İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığımızı, operasyonu sahada başarıyla icra eden İstanbul İl Jandarma Komutanlığımızı, SEDDK ve MASAK başta olmak üzere sürece katkı sunan tüm kurumlarımızı ve kamu görevlilerimizi tebrik ediyorum."

Gürlek, "Vatandaşlarımızın yaşadığı trafik kazalarını fırsata çevirerek kişisel verileri üzerinden haksız kazanç sağlamaya çalışan, mesleki veya kamusal yetkisini bu amaçla kullanan ve hukuk hizmetlerini çıkar ilişkilerinin aracı haline getirenler yargı önünde hesap verecektir. Vatandaşlarımızın kişisel verilerinin, haklarının ve adalete duydukları güvenin korunması için hukukun bütün imkanlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Öğretmen-veli görüşmeleri için MEBİM üzerinden telefonla randevu alınabilecek

2026-09-21T13:42:00+03:00

Milli Eğitim Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, velilerin, öğrencilerinin eğitim ve gelişim durumları hakkında bilgi alabilmeleri, okul yönetimi ve eğitimcilerle daha etkin iletişim kurabilmeleri amacıyla "Okul Randevu Sistemi" hayata geçirildi.

Veli görüşmeleri, ülke genelinde yalnızca "Okul Randevu Sistemi" üzerinden planlanarak yürütülüyor. Velilerin randevusuz ziyaretlerine ve öğrencinin velisi veya vasisi olmayan kişilerin okula girişine izin verilmiyor.

Uygulama kapsamında veliler, okul idarecileri, öğretmenler ve rehber öğretmenlerle öğrencilerinin durumunu değerlendirmek, gelişimsel durumları hakkında bilgi edinmek, rehberlik hizmetlerinden yararlanmak, talep ve önerilerini iletmek amacıyla görüşme randevusu oluşturabiliyor.

RANDEVU SONUCU SMS VEYA E-POSTA İLE BİLDİRİLİYOR

Bu kapsamda veliler için Okul Randevu Sistemi'ne MEBİM de dahil edildi. MEBİM'in 444 0 632 hattı üzerinden 7 gün 24 saat hizmet alınabiliyor. İletişim Merkezi aracılığıyla okul yönetimiyle veya öğretmenle görüşmek isteyen veliler yeni randevu oluşturabildiği gibi daha önce oluşturdukları randevuları da iptal edebiliyor.

MEBİM aracılığıyla oluşturulan randevular, ilgili okul tarafından değerlendiriliyor. Randevuyla ilgili değerlendirme sonucu hakkında veliye SMS veya e-posta yoluyla bilgilendirme yapılıyor.

Öğretmen-veli görüşmelerinin daha güvenli ve planlı yürütülmesi amacıyla uygulanan Okul Randevu Sistemi, velilerin okul yönetimi ve eğitimcilerle iletişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.

Bu doğrultuda veliler "okulrandevu.meb.gov.tr" internet adresinin yanı sıra e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi (VBS) ve MEBİM 444 0 632 numaralı telefon hattı olmak üzere farklı kanallar üzerinden randevu sürecini başlatabiliyor.

Aile ve Gençlik Fonu kapsamında bu ay 18 bin 334 gence 2 milyar 76 milyon lira ödeme yapıldı

2026-09-21T13:22:00+03:00

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Göktaş, Aile ve Gençlik Fonu kapsamında sağlanan desteklere ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Aile kurumunu güçlendirmek ve gençleri sosyal risklere karşı korumak amacıyla hayata geçirilen fonun, Türkiye'nin yer altı zenginliklerinden elde edilen gelirlerle finanse edildiğini anımsatan Göktaş, bu kaynakla gençlerin geleceğine yatırım yaptıklarını kaydetti.

Göktaş, 81 ilde yürüttükleri bu projeyle aile birliğini güçlendirmeyi hedeflediklerini vurgulayarak, gençlerin başvurularını "ailegenclikfonu.aile.gov.tr" veya e-Devlet üzerinden yapabileceğini anımsattı.

"20 BİN 571 ÇİFTİMİZİN 20 BİN 988 ÇOCUĞU DÜNYAYA GELDİ"

Fondan daha fazla genç çiftin faydalanması için ocakta kredi miktarını güncellediklerini belirten Göktaş, "Fona başvuran çiftlerden ikisinin de 18-25 yaş arasında olması halinde 250 bin lira, 26-29 yaş aralığında olmaları durumunda ise 200 bin liralık destek sağlıyoruz. Başvurusu onaylanan çiftlerimize kredi desteğini 48 ay vadeli ve 2 yıl geri ödemesiz veriyoruz." bilgisini paylaştı.

Fondan yararlanmak için gereken gelir şartını da yükselttiklerini hatırlatan Bakan Göktaş, bu kapsamda son 6 ay gelirine ilişkin başvuru şartını asgari ücretin 2,3 katından 2,5 katına çıkardıklarını aktardı.

Bakan Göktaş, ayrıca 48 ay içinde çocuk sahibi olan genç çiftlerin geri ödemelerinde, ilk çocukta 12 aylık ödemenin hibe edildiğini, kalan borcun ise 12 ay ertelendiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Erteleme süreci ile birlikte 60 aya uzayan vade süresi içerisinde ikinci çocuk sahibi olunması halinde kalan borcun tamamını hibe ediyoruz. Fon kapsamında bugüne kadar tek çocuk sahibi olan 20 bin 162 çift, borcunun 12 aylık taksidinin hibe edilmesi, 12 aylık taksidinin ertelenmesi hakkından yararlandı. İki ve üzeri çocuk sahibi olan 409 çift ise borcunun tamamının hibe edilmesi hakkından yararlandı. Fon kapsamında desteklediğimiz 20 bin 571 çiftimizin, 20 bin 988 çocuğu dünyaya geldi. Bu, desteğimizin en güzel sonucudur."

"EĞİTİM VE DANIŞMANLIK HİZMETLERİYLE DE BUGÜNE KADAR 260 BİN 234 GENCİMİZİN YANINDA OLDUK"

Gençlerin sağlam temeller üzerinde aile kurmalarını hedeflediklerini vurgulayan Bakan Göktaş, şunları kaydetti:

"Gençlerimizin yuva kurma hayallerini destekliyor, güçlü ailelerin temellerini birlikte atıyoruz. 2024'te pilot illerde hayata geçirdiğimiz ve 2025'te Türkiye geneline yaygınlaştırdığımız Aile ve Gençlik Fonu'na yapılan başvurular 308 bin 767'ye ulaştı. Bu ay 18 bin 334 gencimize 2 milyar 76 milyon liralık ödeme gerçekleştirdik. Böylece evlilik yolundaki 222 bin 988 gencimize 21 milyar 48 milyon lira tutarında sıfır faizli kredi desteği sağlamış olduk. Maddi desteğin yanı sıra eğitim ve danışmanlık hizmetleriyle bugüne kadar 260 bin 234 gencimizin yanında olduk."

Türk savunma sanayisindeki yetenekler "Drone Kalkanı"na dönüştü

2026-09-21T13:19:00+03:00

Ukrayna-Rusya savaşla birlikte FPV ve kamikaze dronların muharebe sahasında yaygınlaşması, düşük maliyetli hava tehditlerine karşı yine düşük maliyetli fiziki imha çözümlerine ihtiyacı artırdı. Fiber optik kabloyla kontrol edilen dronların elektronik karıştırmadan etkilenmemesi, tüfek tabanlı sistemleri hava savunma mimarisinin en son halkası olarak yeniden öne çıkardı.

Bu gelişmeden yola çıkılarak mühimmat üreticisi Turaç liderliğinde, tüfek, robotik, mekanik mühendislik, algoritma ve elektro-optik alanlarında çalışan dört Türk şirketi ile bir üniversitenin katkısıyla "Drone Kalkanı" geliştirildi. Sistem, 23-26 Eylül'de İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlenecek 21. MÜSİAD EXPO'da ilk kez sergilenecek.

"Drone Kalkanı"nda yer alan pan-tilt hareket kabiliyetine sahip kulede Derya Arms'ın 12 kalibre yarı otomatik iki Derya MAX tüfeği aynı anda görev yapabiliyor, Lasersan'ın elektro-optik sensör paketi ile akustik algılayıcılar da aynı kule üzerinde bulunuyor.

Robotik kuleyi ve görüntüleme sistemlerini geliştiren Lasersan, projede sistem entegrasyonunun ana teknoloji ortaklarından biri olarak yer alıyor. Elektro-optik sistemler ile keşif ve gözetleme amaçlı pan-tilt kamera sistemlerindeki saha tecrübesini bu çalışmaya taşıyan şirketin sensör paketi, hedefin tespit ve teşhis edilmesini, kule üzerinde kesintisiz takibini sağlıyor.

Gaz tepmeli mekanizmaya ve 76 milimetre magnum fişek yatağına sahip tüfekler, 10 veya 15 fişeklik şarjörlerle seri atış yapabiliyor. Bu kapasite, sistemin art arda gelen veya sürü halinde yaklaşan birden fazla dronu angaje etmesine imkan tanıyor. Proje için yeniden ele alınan tüfeklerde namlu boyu ve etkili menzile yönelik güncelleme çalışmaları ise sürüyor.

Kulenin araçlara mekanik entegrasyonu ise bu alanda kendini kanıtlamış proje ortağı Urban Savunma tarafından yürütülüyor. Mekanik tasarım kabiliyetiyle de projede yer alan şirketin Ankara'daki üretim geçmişi 1970'lere uzanıyor, firma, her kalibrede namlu ve silah sistemi üretiminin yanı sıra silah sistemlerinin uzaktan komutalı ve insansız platformlara entegrasyonu alanında çalışıyor.

HEDEF SAHADA DRON, MASADA İHRACAT

Turaç'ın Sterling markasıyla ürettiği 12 kalibre magnum anti drone fişekler, hedefin uçuş hattında geniş bir metal bulutu oluşturacak şekilde tasarlandı.

Hedefin tespiti, sınıflandırılması, takibi ve atış çözümünün hesaplanması görüntü ve akustik sensör tabanlı yapay zeka algoritmalarıyla yapılıyor. Her iki algılayıcının da pasif çalışması, sistemin iz bırakmadan görev yapmasını sağlıyor. Bu yaklaşım kule üzerindeki ağırlığı, güç tüketimini ve maliyeti de düşürüyor.

Sistemde kullanılan yapay zeka algoritmaları, İTÜ Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (İTÜ ARC) ile yürütülen çalışmalar kapsamında dronlara karşı dron muharebeleri için geliştirildi ve tatbikatlar ile testlerde kendini kanıtladı.

"Drone Kalkanı", sahip olduğu yeteneklerle farklı tip algılayıcılarla tarayıp 600-800 metreden takibe aldığı hedefi, 150 metrede eş zamanlı atışla oluşturduğu metal bulutuyla imha ediyor.

Hafif ve kompakt tasarımı sayesinde sistem kara ve deniz araçlarına, sabit tesislere ve insansız kara araçlarına kolaylıkla entegre edilebiliyor.

Sistem ilk günden ihracat hedefiyle tasarlandı. 90'dan fazla ülkeye ihracat yapan Turaç'ın mevcut dağıtım ağı ile NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) tedarikçiliğinin yeni ürün için hazır bir pazar erişimi sağladığı belirtiliyor.

2 METRE ÇAPINDA METAL BULUT

Turaç Genel Müdürü Fatih Altunbaş, 2018 yılında dron tehdidinin gündemlerine girdiğini, güvenlik güçlerinin ihtiyaçları doğrultusunda ilk dron fişeklerini geliştirdiklerini söyledi.

Özellikle Ukrayna-Rusya savaşıyla orta çıkar daha hızlı, güçlü ve bomba taşıyan dronlara karşı aynı şekilde daha hızlı ve kuvvetli fişekler geliştirmeye başladıklarını anlatan Altunbaş, şöyle konuştu:

"Dronları durmak için çok yöntem var. Jammerlar kullanabilirsiniz, frekanslarını karıştırabilirsiniz, yanlış sinyaller verebilirsiniz, GPS'lerini şaşırtabilirsiniz ya da lazer silahlarıyla önlemeye çalışabilirsiniz. Bunların hepsi denendi. Dronlara fiber optik kablolar bağlanınca işler tamamen değişti. Bütün yanıltıcı yöntemleri kullansanız da operatör gözlükle dronu kullanmaya devam edip, hedefine ulaşıp imha ediyor. Fiber optik kablolu dronlarla birlikte bizim geliştirdiğimiz gibi hard kill solutions/fiziksel imha çözümleri bütün dünyada öne çıktı. Bu dronları vurarak imha etmek gerektiği açığa çıktı.

Bu arada fişeklerimizi çok geliştirdik. 12 kalibrede fişek serisini tamamladık. Türkiye'de hiç olmayan tungsten fişek çıkardık. Bu sayede 140 metre mesafeye ulaşıp, bu mesafede 2 metre çapında bir metal bulut oluşturup dronları imha edebiliyoruz. Anti dron çözümü olarak 40 mm ağ atan bir mühimmat çıkardık."

Muharebe sahasındaki dron tehdidi kaynaklı güncel gelişmeleri dikkate alarak "Drone Kalkanı"nı geliştirdiklerini bildiren Altunbaş, çok yakın hava savunma sistemi olarak da nitelenen bu çözümün otonom şekilde tehditleri tespit edip imha ettiğini belirtti. Altunbaş, "Sistem kişiye, kumandaya bağlı değil. Gökyüzünün tamamını tarıyor, tehditleri algılıyor, içinde bulunulan aracı koruyor. Bu sistem tüm askeri araçların üzerine monte edilebiliyor. 500 amper, 220 volt enerjiye ulaştığınızda bu sistem çalışıyor. Çok yüksek enerji gereksinimine ihtiyacı yok. Bütün gemilerde de kullanılabilir. Kritik tesislerin etrafından 4x4 araçların üzerinde devriye atılabilir." dedi.

DRONLARI DURDURMAK İÇİN KRİTİK 6 SANİYE

Dron tehdidini tespit edip önlemek için 6 saniyelik bir süre bulunduğuna dikkati çeken Altunbaş, "FPV dronun hızı saatte 180 kilometre, havan taktığınızda 120 kilometre. Gözünüzün gördüğü anda 120 kilometre hızla üzerinize gelen, sizi imha etmek isteyen bir şey var. Kalan süre ortalama 6 saniye. 6 saniyede görüp ateş etmesi gerekiyor. Bize Drone Kalkanı gibi hazır, kurulu, fişeği namlunun ağzında olan, gördüğü anda dönüp ateş edecek bir sistem lazım. Drone Kalkanı da bu ihtiyaçtan dolayı ortaya çıktı." diye konuştu.

Geliştirilen çözümün maliyet etkin olmasının da çok kritik olduğunu vurgulayan Altunbaş, "Gerçekten maliyet etkin, 200 bin dolardan 2 milyon dolara kadar bütün araçlara takılabilir bir çözüm üzerinde çalıştık, prototipini hazırladık. Bu konsept çok gelişecek. Sahadaki araçların birçoğu küçük tehditlere karşı kör ve sağır. En uygun fiyatlı zırhlı aracın dahi üzerine takılacak şekilde maliyeti düşürmeye çalışıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Turaç Genel Müdürü Fatih Altunbaş, projede 5 partnerleri olduğunu ve sistemi mükemmelleştirip daha hızlı olması için çalıştıklarını söyledi. Altunbaş, sistemin yıl bitmeden göreve ve seri üretime hazır olacağını bildirdi.

Zelenskiy: Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda ortak çabalarla barışa nasıl ulaşılacağını konuşacağız

2026-09-21T13:12:00+03:00

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı yazılı açıklamada, Rusya'nın ülkesine yönelik hava saldırılarını sürdürdüğünü kaydetti.

Rus ordusunun dün akşamdan beri Zaporijya kentine saldırılar düzenlemeye başladığını belirten Zelenskiy, "Dokuz katlı konut binaları, bir üniversite binası, bir alışveriş merkezi ve bir kazan dairesi hasar gördü. Şu an itibariyle 5 kişinin yaralandığı ve bazı sakinlerin tahliye edildiği biliniyor." bilgisini paylaştı.

Zelenskiy, Harkiv bölgesine bağlı Lozova şehrindeki tren istasyonunun da bu gece hedef alındığını, bu saldırıda 1 kişinin öldüğünü ve 3 kişinin yaralandığını ifade etti.

Bu gece ülkesinde toplam 10 ayrı bölgenin saldırıya uğradığını aktaran Zelenskiy, "Rusya tırmandırıcı adımlarını azaltmıyor ve savaşı genişletmeye hazır olduğuna dair birçok sinyal veriyor. Tüm bunlar, dünya istikrarının bu savaşla zaten yerle bir olduğu bir dönemde yaşanıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Rusya-Ukrayna savaşının sonlandırılması için Moskova'ya yönelik baskının artırılması gerektiğini savunan Zelenskiy, "Ama aynı zamanda diplomasi de işlemeli. BM Milletler Genel Kurulu'nda, ortak çabalarla barışa nasıl ulaşılacağını konuşacağız. Bu, tüm liderlerin ele alması gereken en önemli konudur." ifadelerini kullandı.

Gençlerden afet senaryolarına otonom çözüm: İHA ve yapay zeka TEKNOFEST'te görev başında

2026-09-21T13:09:00+03:00

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde düzenlenen TEKNOFEST 2026 kapsamında, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) yürütücülüğünde gerçekleştirilen İleri Otonom Sistemler Tasarım ve Operasyon Yarışması, gençleri geleceğin otonom teknolojilerini geliştirmek üzere bir araya getiriyor. Yarışma ile gençlerin insansız sistemler, otonom karar verme, yapay zekâ, görüntü işleme, haberleşme ve sistem entegrasyonu alanlarında yetkinlik kazanması hedefleniyor.

Afet sonrası operasyon koşullarının simüle edildiği yarışma senaryosunda takımlardan, İnsansız Hava Aracı (İHA) ve otonom sistemlerin birlikte çalışmasına yönelik çözümler geliştirmeleri bekleniyor. Görev kapsamında İHA'nın yarışma sahasını otonom şekilde keşfetmesi, görüntü işleme ve yapay zekâ teknolojilerini kullanarak açık güzergâhı tespit etmesi ve elde ettiği bilgiyi kablosuz haberleşme yoluyla Yer Kontrol İstasyonu'na ve İnsansız Kara Aracı'na (İKA) aktarması gerekiyor. İHA'nın ardından güvenli şekilde iniş gerçekleştirmesiyle görev senaryosunun ilgili aşaması tamamlanıyor.

Yarışmanın bu yılki final görevinde İKA'nın tespit edilen güzergâhı takip ederek hedef bölgeye ulaşması yer almıyor. İKA'nın görev senaryosuna dahil edilerek güzergâh takibi gerçekleştirmesi, önümüzdeki yıl düzenlenecek final aşamasında planlanıyor.

118 TAKIMDAN 30 FİNALİST

Ulusal ve uluslararası katılıma açık olarak düzenlenen yarışmaya toplam 118 takım ve 727 katılımcı başvurdu. Teknik değerlendirme süreçlerinin ardından 30 takım ve 263 katılımcı Final Değerlendirme Aşamasına geçmeye hak kazandı. Türkiye'nin 13 farklı ilinden finalistlerin yer aldığı yarışmada Makedonya'dan bir uluslararası takım da finale katılıyor.

Yarışmada takımlar; Ön Değerlendirme Raporu, Detay Değerlendirme Raporu ve Final Değerlendirme Raporu aşamalarının yanı sıra final sunumları, sistem gözden geçirme ve uçuş testlerinden geçiyor. Final değerlendirmelerinde teknik sistem tasarımı ve entegrasyonunun yanı sıra otonom görev kabiliyeti, görüntü işleme ve yapay zeka uygulamaları, gerçek zamanlı veri aktarımı, görev başarısı ile test ve saha performansı değerlendiriliyor.

30 TAKIM TEKNİK SUNUM VE SAHA TESTLERİNDE

Final Değerlendirme Aşaması kapsamında 21-22 Eylül tarihlerinde 30 finalist takımın teknik sunumları jüri tarafından değerlendirilecek. Takımlar, geliştirdikleri sistemleri ve teknik çözümleri Final Değerlendirme Raporları üzerinden jüriye aktaracak.

Final sürecinin saha aşaması ise 23-25 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilecek Drone ile Görev Test Uçuşları ile devam edecek. Üç gün sürecek saha testlerinde takımların geliştirdiği sistemlerin görüntü işleme, yapay zekâ tabanlı karar verme, otonom seyrüsefer, gerçek zamanlı veri aktarımı ve görev başarısı gibi temel kabiliyetleri uygulamalı olarak test edilecek. Gerekli görülmesi halinde gün sonunda telafi uçuş testleri de gerçekleştirilecek.

İki günlük teknik sunumlar ve üç günlük saha testlerinin ardından yapılacak değerlendirmeler sonucunda genel klasmanda başarılı bulunan 20 takım final turuna katılmaya hak kazanacak.

DERECEYE GİRENLERE 750 BİN TL'YE VARAN ÖDÜL

İleri Otonom Sistemler Tasarım ve Operasyon Yarışması'nda dereceye giren takımlar, TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenecek ödül töreninde ödüllerini alacak. Yarışmada birinci olan takım 750 bin TL, ikinci olan takım 600 bin TL, üçüncü olan takım ise 500 bin TL ödülün sahibi olacak.

Yapay zekâ yüzlere bakarak insanları yargılamaya daha yatkın hale geliyor

2026-09-21T12:57:00+03:00

Yapay zeka alanında yürütülen güncel bir araştırma, GPT-4 ve onu takip eden yeni nesil yapay zeka modellerinin, insan yüzlerine bakarak yetkinlik ve güvenilirlik gibi kavramlar üzerinde ciddi önyargılar geliştirdiğini gösterdi. Özellikle kritik kararların verilmesinde, bu modellerin yüz hatlarını temel alarak değerlendirme yaptığı ve bu önyargının GPT-4'te önceki modellere göre daha belirgin hale geldiği tespit edildi. Araştırmada, 600 farklı deneme üzerinden yapılan analizlerde, GPT-4'ün insanların daha önce yetkin bulduğu yüzleri yüzde 87,83 oranında seçtiği belirlendi. İnsanların benzer bir seçimde yalnızca yüzde 62,65 oranında aynı tercihi yaptığı hesaplandı. Yüz hatlarındaki değişimin, modelin kararlarındaki değişkenliğin yüzde 81,01'ini açıkladığı, insanlarda ise bu oranın yüzde 3,59'da kaldığı görüldü.

GPT-4 ve yeni modellerde önyargı oranı yükseldi

Çalışmada, yalnızca insan yüzleriyle sınırlı kalınmadı; rhesus maymunlarının fotoğrafları da kullanıldı. İnsanların dostça olarak değerlendirdiği hayvanlar arasında, GPT-4 yüzde 66 oranında daha hoş görünen maymunları daha güvenilir buldu. Bir başka deneyde ise, model yüzde 68,70 oranında daha az güvenilir görünen yüzleri ağır suçlarla ilişkilendirdi. Özellikle üniversite rektörü, girişim yatırımı projesi veya yatırım portföyü yöneticisi gibi önemli pozisyonlarda, GPT-4 yüzde 75,19 oranında daha yetkin görünen kişileri tercih etti. Yeni yapay zeka modellerinde ise bu oranlar daha da yükseldi: GPT-5'te yüzde 97,04, Gemini 3 Flash Preview'da yüzde 87,04 ve Claude Sonnet 4.5'te yüzde 89,41 seviyelerine ulaşıldı. Bu veriler, yapay zekanın yüz tanıma ve değerlendirme süreçlerinde önyargı etkisinin giderek arttığını gösteriyor.

Araştırmacılardan yapay zeka sistemlerinde dış görünüş uyarısı

Uzmanlar, yapay zeka modellerinin bu tür önyargıları nasıl kazandığı konusunda kesin bir neden belirlemiş değil. Olası açıklamalar arasında, modellerin eğitiminde kullanılan metinlerden öğrenilen kalıplar ve eğitim setlerinde yer alan etiketlenmiş yüz görüntüleri bulunuyor. Araştırmacılar, özellikle yapay zekanın önemli kararlar verdiği alanlarda, insanın dış görünüşünün bir parametre olarak kullanılmasının ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Ayrıca, kullanıcıların yapay zeka sonuçlarına aşırı güvenme eğiliminin, bu önyargıların etkisini daha da artırabileceği vurgulanıyor. Sonuç olarak, yüz tanıma ve değerlendirme süreçlerinde yapay zekanın önyargı geliştirme riski, hem etik hem de pratik açıdan önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, yapay zeka tabanlı sistemlerin geliştirilmesinde, dış görünüşe dayalı kararların önüne geçecek yeni yöntemlerin acilen geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Yapay zeka teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı günümüzde, yüz tanıma ve değerlendirme süreçlerinde ortaya çıkan önyargıların toplumsal etkileri giderek büyüyor. Araştırmacılar, bu tür sistemlerin geliştirilmesinde etik kuralların ve şeffaflığın ön planda tutulması gerektiğini savunuyor. Yapay zeka tabanlı karar mekanizmalarında insan yüzü gibi dışsal faktörlerin etkisinin azaltılması, hem adil hem de güvenilir sonuçlar elde edilmesi açısından kritik önem taşıyor.

Bağışıklık sistemi yapay zekâ gibi öğreniyor olabilir

2026-09-21T12:56:00+03:00

Cold Spring Harbor Laboratuvarı'nda yürütülen yeni bir çalışma, bağışıklık sisteminin eğitim mekanizmasının, yapay zeka prensiplerine benzer bir şekilde işlediğini gösterdi. Araştırmada, timusta gelişen T hücrelerinin, sağlıklı dokulara zarar vermemeyi öğrenebilmesi için tüm vücuda ait protein parçacıklarını tek tek tanımasına gerek olmadığı, bunun yerine sınırlı sayıda "öğretici" peptid örneğiyle genelleme yapabildiği belirlendi. Bu yaklaşım, makine öğrenimi algoritmalarında kullanılan örnekleme ve genelleme tekniklerine dikkat çekici bir paralellik sunuyor.

Cold Spring Harbor Laboratuvarı: T hücreleri 200 bin peptidle eğitiliyor

Bilim insanlarının yaptığı bilgisayar modellemesi, gelişmekte olan bir T hücresinin timusta geçirdiği kritik iki günlük süreçte, yaklaşık 20 bin ile 200 bin arasında farklı peptid ile karşılaşabildiğini ortaya koydu. Buna karşın, insan vücudunda yalnızca bir T hücresi sınıfı için 426.316 farklı kendi peptidi bulunuyor. Araştırmacıların dikkat çektiği önemli bir bulgu, bu kadar sınırlı bir örneklemle bile bağışıklık sisteminin, otoimmün riskini ciddi oranda düşürebilmesi. Modelleme sonuçlarına göre, T hücreleri kendi peptidlerinin sadece yüzde 5'iyle karşılaşsa bile, potansiyel olarak zararlı oto-reaktif hücrelerin oranı yüzde 80'in üzerinde azalıyor. Eğitim sürecinde kapsama oranı yüzde 23'e çıktığında ise bu azalma yüzde 95'in de üzerine çıkıyor. Bu veriler, bağışıklık sistemi ve yapay zeka arasındaki benzerliğin, biyolojik savunma mekanizmalarının verimliliğinde ne kadar etkin olduğunu gösteriyor.

AIRE geni eksikliği otoimmün hastalıklara yol açıyor

Araştırmada ayrıca, vücudun farklı bölgelerinden gelen peptidlerin timusta sunulmasını sağlayan AIRE geninin işlevi de detaylı biçimde incelendi. Bilim insanları, AIRE geninin yönettiği 3361 genin eğitim setinden çıkarılmasıyla, timusta sunulan peptid çeşitliliğinin yaklaşık yüzde 15 oranında azaldığını belirledi. Bu azalma sonucunda, hayatta kalan T hücrelerinin, özellikle 1. tip otoimmün poliendokrin sendromunda zarar gören organlara karşı daha fazla reaksiyon gösterdiği saptandı. Model ayrıca, karaciğer, pankreas, hipofiz, tükürük bezleri, mide ve testis gibi altı dokunun, bağışıklık sistemi tarafından daha zayıf korunduğunu işaret etti. Bu dokular, 15 farklı otoimmün hastalıkla ilişkilendiriliyor. Bilim insanları, geliştirdikleri modelin 1. tip diyabet, romatoid artrit ve multipl skleroz gibi hastalıkların anlaşılmasında kullanılmasını hedefliyor. Ayrıca, bireylerin HLA tipine göre bağışıklık sisteminin hangi dokuları daha az koruduğu da tespit edilebilecek.

Beyin uyku ihtiyacını nasıl biliyor?

2026-09-21T12:55:00+03:00

Bilim dünyasında heyecan yaratan yeni bir araştırmada, bilim insanları farelerde uyku isteğinin ne kadar güçlü olduğunu belirleyen beyin hücrelerini tespit etti. Araştırmada, orta şerit çekirdeği ve preoptik bölgenin ön kısmında yer alan nöron gruplarının, uzun süreli uyanıklık dönemlerinde giderek daha aktif hale geldiği belirlendi. Deneyler sırasında, hayvanların genellikle dinlendikleri zaman diliminde altı saat boyunca uyumalarına izin verilmedi. Bu sürecin sonunda, araştırmacılar özellikle bu nöronların aktivitesinde dikkat çekici bir artış gözlemledi. Uyku eksikliği yaşayan farelerde, ilgili beyin hücrelerinin aktivitesi normal gece düzenine kıyasla yaklaşık üç katına çıktı.

Bilim insanları: 'Nöronların aktivasyonu uyku süresini uzatıyor'

Deneysel çalışmanın bir diğer aşamasında, iyi uyumuş farelerde bu kritik nöronlar laboratuvar ortamında özel yöntemlerle aktive edildi. Sonuçlar oldukça çarpıcıydı: Fareler, normalde uyuduklarından iki ila üç kat daha uzun süre uyudu. Ayrıca, derin uykuya özgü olan yavaş beyin dalgalarında da belirgin bir yoğunlaşma tespit edildi. Araştırmacılar, bu nöronların eşzamanlı aktivasyonunun, her bir hücre grubuna ayrı ayrı müdahale etmekten çok daha güçlü bir uyku etkisi yarattığını vurguladı. Bu bulgular, beyin hücrelerinin uyku düzeninin kontrolünde merkezi bir rol oynadığını gösteriyor.

Orta şerit çekirdeğinde nöronların baskılanması ölüm riskini artırdı

Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu ise, orta şerit çekirdeğindeki iki tip nöronun uzun süre baskılanmasıyla ortaya çıktı. Bu durumda, farelerin toplam uyku süresi neredeyse %70 oranında azaldı. Uyanıklık dönemleri ise iki katına çıktı ve bu etkiler haftalarca sürdü. Araştırmacılar, ekstra uyku kaybına rağmen farelerin dinlenme dönemlerinde kaybettikleri uykuyu telafi etmeye çalışmadıklarını belirtti. Davranışsal olarak ağır uykusuzluk belirtileri görülmese de, kısa süreli testlerde hafızada hafif bir zayıflama kaydedildi. İki hafta sonra hafıza göstergeleri kontrol grubuna yaklaştı. Ancak, nöronların uzun süre baskılanmasının ardından yaklaşık %17 oranında fare hayatını kaybetti. Bilim insanları, uyku süresinin aşırı kısalmasının ciddi fizyolojik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Orta şerit çekirdeğinde inhibitör ve serotonin üreten hücrelerin birlikte aktive edilmesiyle uyku süresinin daha belirgin şekilde arttığı gözlemlendi. Buna karşın, beynin uyanıklık süresini nasıl izlediği ve ilgili nöronlara hangi sinyallerin iletildiği henüz açıklığa kavuşmadı. Ayrıca, bu hücrelerin aktivitesinin yavaş uyku dalgaları üzerindeki etkisinin tam olarak nasıl gerçekleştiği de araştırılmaya devam ediyor. Araştırmacılar, sistemin olası bağlantıları arasında talamusun da önemli bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Bu çalışma, uyku isteğinin beyin hücreleri tarafından nasıl kontrol edildiğine dair önemli ipuçları sunuyor. Bilim insanları, elde edilen bulguların ileride uyku bozukluklarına yönelik yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

Hafıza gerçekten yalnızca nöronlarda mı saklanıyor?

2026-09-21T12:52:00+03:00

Beyinde hafıza depolanmasının yalnızca nöronların ve onların bağlantılarının işlevine bağlı olmadığı yönünde dikkat çekici bir hipotez gündeme geldi. Kimyagerler Gerard Marks ve Haim Gilon, bilginin sadece sinir hücreleri arasında değil, aynı zamanda hücreler arası matrisin kimyasal bileşenlerinde de saklanabileceğini iddia ediyor. Bu öneriye göre, astrositler ve çeşitli kimyasal maddeler, hafıza süreçlerinde temel bir rol üstleniyor. Araştırmacıların geliştirdiği model, hafızanın biyokimyasal ortamda, nöronlara ek olarak glial hücreler ve onları çevreleyen karmaşık kimyasal ağ aracılığıyla depolanabileceğini öne sürüyor.

Marks ve Gilon: 'Astrositler hafıza kodlamasında merkezi rol üstleniyor'

Gerard Marks ve Haim Gilon, sinirbilim alanında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Onların hipotezine göre, sinir hücreleriyle birlikte astrositler, şekerler ve proteinlerden oluşan hücre dışı ağ, hafıza depolama mekanizmasında kilit öneme sahip. Bu ağın içinde metal iyonları, nörotransmitterler ve diğer sinyal molekülleri gibi çok sayıda kimyasal bileşen yer alıyor. Araştırmacılar, bu sistemi bilgisayar belleğiyle karşılaştırıyor; fakat biyolojik hafıza kodlamasının, bilgisayarlardaki silikon tabanlı sistemlerden çok daha karmaşık olduğuna dikkat çekiyor. Marks ve Gilon'a göre, beşten fazla metalin iyonları ile 100'den fazla iletim molekülü, beyinde adeta bir 'kimyasal alfabe' oluşturuyor. Bu çeşitlilik, hafıza süreçlerinin yalnızca elektriksel sinyallerle değil, aynı zamanda zengin bir kimyasal ortamda gerçekleştiğini gösteriyor.

Hafıza ve duygular kimyasal ortamda birlikte saklanıyor

Yeni hipotez, hafızanın yalnızca olayları değil, aynı zamanda bu olaylara eşlik eden duygusal tonlamaları da içerdiğini öne sürüyor. Nörotransmitterler ve glial hücrelerin salgıladığı maddeler, duygusal durumların oluşumunda aynı anda rol oynuyor. Bu nedenle, hafıza ve duyguların beyindeki kimyasal ortamda birlikte depolanabileceği iddia ediliyor. Marks ve Gilon, astrositlerin yalnızca yardımcı hücreler olmadığını, aynı zamanda kimyasal olarak kodlanmış bilgilerin tanınmasında ve işlenmesinde de aktif görev aldığını vurguluyor. Nöronlar ise duyusal sinyallerin iletiminden ve organizmanın tepkilerinin düzenlenmesinden sorumlu. Araştırmacılar, bilgisayar sistemlerinde bu tür bir biyokimyasal ortamın bulunmamasının, makinelerde insan benzeri hafıza ve duyguların gelişmesini engellediğine işaret ediyor.

Kimyasal hafıza modeli için yeni deneyler gündemde

Marks ve Gilon'un geliştirdiği bu hipotez, henüz teorik düzeyde bulunuyor ve doğrudan deneysel kanıtlarla desteklenmiş değil. Bilim insanları, modelin doğrulanabilmesi için, hücreler arası kimyasal ortamın farklı bileşenlerinin bilinçli şekilde değiştirilmesi ve bunun hafıza üzerindeki etkilerinin izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Bu tür deneyler, gelecekte hafıza ve duyguların beyinde nasıl kodlandığına dair daha somut bilgiler sağlayabilir. Şimdilik, astrositlerin ve kimyasal matrisin hafıza depolamadaki rolüyle ilgili bu yeni yaklaşım, sinirbilim alanında heyecan yaratıyor ve araştırmacıları farklı deneysel yöntemler geliştirmeye teşvik ediyor.

Arktik buzunun hareketindeki gizem çözüldü

2026-09-21T12:42:00+03:00

Kaliforniya Üniversitesi, Riverside'da görev yapan bilim insanları, Arktik deniz buzunun alışılmışın dışında hareketlerini açıklayan yenilikçi bir modele imza attı. Araştırmacılar, Arktik buz örtüsünün yalnızca rüzgar ve okyanus akıntılarıyla değil, aynı zamanda bireysel buz kütlelerinin sürekli olarak birbirine çarpmasıyla şekillendiğini ortaya koydu. Fram Boğazı'nda yapılan gözlemlerle desteklenen çalışma, buzun hareketinin rüzgar etkisine tam olarak uymadığını ve buz alanının beklenenden daha yavaş genişlediğini gösteriyor. Elde edilen bulgular, Arktik buzu dinamiğinin anlaşılmasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları çarpışma modelini geliştirdi

Arktik buzu, tek parça bir yüzeyden ziyade, genişliği birkaç metreden birkaç kilometreye kadar değişen çok sayıda yüzen buz parçasından oluşuyor. Rüzgar bu parçaları sürüklüyor ve zamanla dağıtıyor. Ancak, buz kütlelerinin davranışını yalnızca rüzgar etkisiyle açıklayan mevcut modeller, gerçek gözlemlerle tam olarak örtüşmüyor. Özellikle buz parçalarının hızları hesaplanan değerlerden sapabiliyor ve buz alanı beklenen hızda büyümüyor. Bu sorunu çözmek isteyen Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar, buz örtüsünü etkileşimde olan çok sayıda bağımsız parça olarak ele aldı. Geliştirilen bilgisayar modeli, buz kütlelerinin, bir kapta hareket eden tanecikler gibi davrandığını öngörüyor. Modelde, rüzgarın türbülansı, okyanus suyunun direnci ve komşu buz parçaları arasındaki temaslar hesaba katılıyor.

Fram Boğazı'ndaki gözlemler modeli doğruladı

Araştırmacıların geliştirdiği model, Grönland ve Spitsbergen arasında yer alan Fram Boğazı'ndan elde edilen verilerle test edildi. Bu boğaz, Arktik buzunun Atlantik Okyanusu'na taşındığı kritik bir bölge olarak biliniyor. Model, buz alanının genişleme hızı, bireysel buz kütlelerinin hız dağılımı ve bu hızlardaki değişkenlik gibi üç önemli özelliği aynı anda başarıyla yeniden üretti. Özellikle, buz parçalarının birbirine yakın olduğu bölgelerde çarpışmaların çok daha sık yaşandığı tespit edildi. Her çarpışmada, rüzgarla taşınan enerjinin bir kısmı dağılırken, buz kütleleri yalnızca sınırlı bir mesafe ilerleyebiliyor. Bu nedenle, buz örtüsü rüzgarla sonsuz bir hızda büyümüyor veya dağılmıyor. Buz alanının ve bireysel parçaların boyutlarının, çarpışma sıklığı üzerinde belirleyici etkisi bulunuyor.

Yeni model iklim hesaplamalarında devrim yaratabilir

Bilim insanları, geliştirdikleri bu yeni yaklaşımın Arktik'teki değişen iklim koşullarında deniz buzu taşınımını çok daha hassas bir şekilde tanımlayacağını belirtiyor. Özellikle, mevcut küresel iklim modelleri, çok sayıda küçük buz kütlesinin bireysel hareketini takip edemediği için, bu yeni modelin getirdiği kolektif davranış açıklaması kritik önem taşıyor. Böylece, küçük ölçekli süreçler de iklim hesaplamalarına dahil edilebilecek. Araştırmacılar, benzer çarpışma prensiplerinin yalnızca Arktik buzu için değil, çığlar, toprak kaymaları ve üç boyutlu baskı mürekkeplerinde yer alan parçacıklar gibi farklı sistemlerde de incelenebileceğini vurguluyor. Bu yaklaşım, hem Arktik buzu dinamiğinin hem de genel olarak doğadaki karmaşık sistemlerin anlaşılmasına yeni bir bakış açısı sunuyor.

Bitkiler mevsimleri nasıl biliyor?

2026-09-21T12:39:00+03:00

Japonya'daki bilim insanları, bitkilerin çiçek açma zamanını yalnızca güncel hava koşullarına göre değil, haftalar ve hatta aylar öncesine ait sıcaklık verilerini de dikkate alarak belirlediğini tespit etti. Araştırmada, wasabi (Eutrema japonicum) ve Galler turpu (Arabidopsis halleri subsp. gemmifera) üzerinde yapılan detaylı gözlemler, bu bitkilerin sıcaklık hafızası sayesinde mevsimsel değişimlere uyum sağladığını gösterdi. Bilim insanları, çiçeklenme sürecini kontrol eden VIN3, FLC ve FT genlerini inceleyerek, bu genlerin sıcaklık geçmişini 150 güne kadar kaydedebildiğini ortaya koydu.

Bilim insanları: Genler sıcaklık geçmişini kaydediyor

Çalışmada, wasabi ve Galler turpunda çiçeklenmeyi düzenleyen genlerin sıcaklık hafızası farklı sürelerle işledi. Özellikle FLC geninin yıllık döngü boyunca aktivitesi bin katından fazla değişti. Wasabide bu değişimin 18 hafta, yani yaklaşık 126 gün sürdüğü gözlemlendi. Galler turpunda ise bu süre 12 hafta civarındaydı. VIN3, FLC ve FT genlerinin her biri, farklı zaman dilimlerindeki sıcaklıkları dikkate alıyor. Örneğin, wasabide VIN3 geninin aktivitesi son 4-6 günün sıcaklıklarına tepki verirken, FLC için bu süre 13-28 gün, FT için ise 104-150 gün arasında değişti. Galler turpunda ise VIN3 yaklaşık 1-16 gün, FLC 43-48 gün, FT ise 150 güne kadar olan sıcaklık geçmişini kaydedebildi. Bu bulgular, bitkilerin çevresel değişimlere karşı geliştirdiği karmaşık genetik mekanizmaları gözler önüne serdi.

Çiçeklenme genlerinde mevsimsel hafıza etkisi

Araştırmacılar, sıcaklık hafızasının süresinin mevsimlere göre değiştiğini de belirledi. Bahar aylarında wasabide FLC geni, son 14-15 günün hava koşullarıyla en güçlü ilişkiyi gösterdi. Ancak sonbahar ve kış aylarında bu süre 68-90 güne kadar uzadı. Galler turpunda ise FLC'nin hava durumu ile bağlantısı baharda 29-44 gün, sonbahar ve kışta ise 57-107 gün olarak kaydedildi. Ek deneyler, aynı FLC aktivitesine sahip bitkilerin, farklı dönemlerde aynı sıcaklığa farklı tepkiler verdiğini ortaya koydu. Bu durum, bitkilerin yalnızca o anki sıcaklığa değil, geçmişte yaşadıkları koşullara da tepki gösterdiğini kanıtladı. Özellikle kış ve bahar dönemlerinde alınan örneklerin 4 ve 23 °C'deki reaksiyonları arasında belirgin farklılıklar gözlendi. Bu bulgular, sıcaklık hafızasının bitkilerde çiçeklenme zamanlaması üzerinde ne kadar etkili olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

2016-2018 yılları arasında wasabi bitkisi üzerinde yapılan gözlemler sonucu geliştirilen model, 2021-2022'deki verilerle test edildi. Üç çiçeklenme geninin tahmin edilen ve gerçek ölçüm sonuçları arasında Spearman korelasyon katsayısı 0,8'in üzerinde çıktı. Ancak Mart ayında FT geninin aktivitesindeki ani artış, model tarafından tam olarak öngörülemedi. Hesaplamalara göre, sıcaklık geçmişi en fazla 150 gün boyunca genler üzerinde etkili oldu. Araştırmacılar, bu sürenin bazı genler için daha da uzun olabileceğini belirtti. Sonuç olarak, Japonya'da yapılan bu çalışma, bitkilerin sıcaklık hafızası sayesinde çevresel değişimlere karşı hayatta kalma ve çoğalma stratejilerini nasıl geliştirdiğini bilim dünyasına ayrıntılı biçimde sundu.

Bitkilerde sıcaklık hafızası, yalnızca çiçeklenme zamanlamasını değil, aynı zamanda tarımsal üretimi ve iklim değişikliğine uyumu da etkileyebilir. Bilim insanları, bu tür genetik mekanizmaların anlaşılmasıyla birlikte, gelecekte tarımda verimliliğin artırılması ve bitki türlerinin korunması için yeni stratejiler geliştirmeyi hedefliyor.

Kısa bir koşu beynin çalışma biçimini değiştirebilir! Etki yalnızca 10 dakikada görüldü

2026-09-21T12:37:00+03:00

Japonya'da gerçekleştirilen bir bilimsel çalışmada, yürüyüş hızında yapılan 10 dakikalık hafif koşunun gençlerin beyin işleyişinde ve ruh halinde kısa sürede önemli değişiklikler yarattığı belirlendi. Araştırmada, 24 sağlıklı genç gönüllü farklı günlerde ya on dakika boyunca hareketsiz oturdu ya da maksimum oksijen kapasitelerinin yaklaşık yüzde 35'iyle, yani oldukça düşük bir tempoda koştu. Erkeklerde ortalama 5,46 km/saat, kadınlarda ise 3,86 km/saat hızla yapılan bu koşunun ardından, katılımcıların beyin fonksiyonları ve duygusal durumları detaylı şekilde incelendi.

Bilim insanları: 'Hafif koşu zihinsel tepki hızını artırıyor'

Araştırmada, koşu sonrası gönüllülere Stroop testi uygulandı. Bu testte katılımcıların, dikkatlerini dağıtan bilgiler arasında hızlı ve doğru seçim yapmaları istendi. Hafif koşunun ardından, gençlerin bu tür bilişsel çatışmalara dinlenme sonrası döneme göre daha hızlı yanıt verdiği gözlendi. Ancak, hata oranlarında belirgin bir değişiklik olmadı. Bu bulgular, 10 dakikalık hafif koşunun özellikle zihinsel tepki süresini kısalttığını, ancak doğruluk oranını etkilemediğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu değişimin kısa sürede ortaya çıkmasının, hafif koşunun beyin işleyişine hızlı bir katkı sunduğunu vurguluyor.

Ruh hali ve beyin aktivitesinde dikkat çekici artış

Hafif koşu sonrası yapılan beyin ölçümlerinde, sol prefrontal korteksin iki bölgesinde aktivitenin oturma sonrası döneme göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Bu beyin bölgeleri, planlama, dikkat ve davranış kontrolü gibi önemli işlevlerde rol oynuyor. Ayrıca, katılımcılar koşudan sonra daha fazla keyif alma, canlılık ve heyecan hissettiklerini bildirdi. Duygusal durumdaki bu olumlu değişim, bilişsel testteki gelişmelerden daha belirgin olarak kaydedildi. Araştırmacılar, başın dikey hareketinin artmasının da keyif düzeyini yükselttiğini, bu değişimin ruh hali farklılıklarının yaklaşık yüzde 17'sini açıkladığını belirtti. Ancak, bu hareketin doğrudan bilişsel hız veya beyin aktivitesiyle ilişkili olmadığı ifade edildi.

Etkinin süresi ve kapsamı henüz net değil

Çalışma yalnızca sağlıklı genç bireylerle ve oturma ile koşunun karşılaştırılmasıyla gerçekleştirildi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların sadece kısa süreli etkiyi gösterdiğini ve aynı hızda yürüyüşle karşılaştırma yapılmadığını belirtiyor. Ayrıca, bu olumlu etkilerin ne kadar sürdüğü ve farklı yaş grupları ya da sağlık koşullarındaki bireylerde de aynı şekilde görülüp görülmeyeceği henüz bilinmiyor. Bilim insanları, yürüyüş hızında yapılan hafif koşunun beyin ve ruh hali üzerindeki kısa vadeli etkilerini ortaya koyarken, uzun vadeli sonuçlar için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.