Toplam 76 ilde, 2 bin 820 ekip, 4 bin 785 personel, 14 hava aracı ve 39 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla gerçekleştirilen operasyonlarda, 2 ton 19 kilo 652 gram uyuşturucu ile 5 milyon 36 bin 460 uyuşturucu hap ele geçirildi.

Operasyonlarda 2 bin 152 şüpheli yakalandı. Şüphelilerden 1204'ü tutuklandı, 364'ü hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemleri sürüyor.

Cenazelerin, otopsi ve DNA eşleştirme işlemlerinin tamamlanmasının ardından ailelerine teslim edileceği öğrenildi.

HAYATINI KAYBEDENLERİN KİMLİKLERİ BELİRLENDİ

Olayda hayatını kaybedenlerin İlker Sığırtmacıoğlu, Hüsnü Ersoy, Göksel Ünaldı, Yasin Taşçı, Uğur Temel, Barış Güney, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Abdülkadir Kınacı, Ceylan Bıyıklı, Ferhat Maraşlı, Ersin Oğuz, Mustafa Sert, Kadir Kaan Özçelik, Serkan Kurt ve Fatih Işık olduğu öğrenildi.

Yaralılardan 6'sı, tedavilerinin ardından taburcu edildi. Yaralılardan 1'inin Aliağa Devlet Hastanesi, 4'ünün İzmir Şehir Hastanesi, 3'ünün ise Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavileri sürüyor.

Patlamada hayatını kaybeden 25 yaşındaki makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik'in kardeşi Şevval Özçelik, gazetecilere ağabeyinin vefat haberini akşam saatlerinde aldığını söyledi.

Ağabeyinin patlamanın olduğu bölümde çalıştığını belirten Özçelik, işe 3 ay önce girdiğini kaydetti.

Özçelik, ağabeyinin daha önce gerçekleşen iş kazasında ellerinden yaralandığını, olaydan bir hafta geçtikten sonra tekrar çalışmaya döndüğünü anlatarak, "Ben kendi son kanıma kadar bunun peşinde olacağım. Elimden geleni yapacağım. Bunun peşini bırakmayacağım. Karşıdan beni izleyen insanlar 'başıma gelmez' demeyin. Başınıza gelir." diye konuştu.

Hukuki sürecin takipçisi olacağını vurgulayan Özçelik, "Bekardı, daha 25 yaşındaydı, gencecikti. 16 Kasım'da doğum günümdü. Bana hediyeler alacaktı. Yeni tıraş olmuştu, onu gösterecekti akşam. Sabah 'Nasıl keseyim?' diye sordu saçını. Siz benim elimden aldınız bunu. Teker teker hesap vereceksiniz." dedi.

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda dün patlama meydana gelmiş, 17 kişi hayatını kaybetmiş, 14 kişi yaralanmıştı.

Türkiye'nin lider iletişim ve teknoloji şirketi Turkcell, 2026'nın üçüncü çeyreğine ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı. Şirket, güçlü finansal performansını başarılı operasyonel sonuçlarla destekledi ve bu üç aylık dönemde abone kazanımını sürdürdü. Turkcell üçüncü çeyrekte 579 bin net mobil abone kazanırken, faturalı abone sayısı 701 bin arttı.

Şirketin konsolide gelirleri de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,2 artışla 82 milyar TL'ye ulaştı. Konsolide FAVÖK[i] yıllık bazda yüzde 6,8 artışla 36,2 milyar TL'ye yükseldi. FAVÖK marjını da ikinci çeyreğe göre 2,4 yüzde puan artırarak yüzde 41,8'e taşıyan Turkcell, üçüncü çeyreği 6,7 milyar TL net kârla tamamladı.

"GELİR BÜYÜMEMİZİ HIZLANDIRIRKEN KÂRLILIĞIMIZI GÜÇLENDİRDİK"

Üçüncü çeyrek sonuçlarını değerlendiren Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç şunları söyledi: "2026 yılının üçüncü çeyreğinde güçlü teknoloji altyapımız ve yenilikçi çözümlerimizin katkısıyla operasyonel ivmemizi sürdürürken gelir büyümemizi hızlandırdık ve kârlılığımızı güçlendirdik. Rekabetin daha rasyonel ve değer odaklı seyrettiği bu dönemde, müşterilerimizin hizmet kalitemize duyduğu güven ve sunduğumuz çözümlere gösterdiği yoğun ilgi sayesinde güçlü abone kazanımı elde ettik. Mobil abone sayımız 40,6 milyona yükselirken, sabit genişbant abone sayımız 3,3 milyona, fiber abone sayımız ise 2,7 milyona ulaştı. Kurumsal müşterilerimize sunduğumuz uçtan uca teknoloji çözümleri ve techfin alanındaki güçlü performansımız da gelir büyümemize katkı sağladı. Güçlü operasyonel performansımız ve disiplinli gider yönetimimiz sayesinde FAVÖK marjımız yüzde 44,2 seviyesine yükseldi. Bu başarılı performans, yıl sonu operasyonel kârlılık hedeflerimize ulaşacağımıza yönelik güvenimizi daha da pekiştirdi."

SUPERBOX'TAN 2019'UN SON ÇEYREĞİNDEN BU YANA EN YÜKSEK ÇEYREK PERFORMANSI

Turkcell'in 5G yatırımlarının müşteri deneyimine ve abone kazanımına yansıdığını belirten Koç, şöyle devam etti: "Güçlü şebeke altyapımızın desteğiyle, 5G teknolojisindeki liderliğimizi değere dönüştürdüğümüz en önemli alanlardan biri olan Sabit Kablosuz Erişimde (FWA), Superbox ile müşterilerimize üstün bir bağlantı deneyimi sağlıyoruz. Türkiye'de açık ara lider[ii] olduğumuz bu alanda, farklı kullanım ihtiyaçlarına yönelik Superbox seçeneklerimizle 5G'nin sunduğu yüksek hız ve bağlantı kalitesini müşterilerimizin kullanımına sunuyoruz. Güçlü talep ve hizmet kalitemizin katkısıyla üçüncü çeyrekte tarihimizin en yüksek yeni abone kazanımına ulaştık. Aynı dönemde 101 bin net abone kazanarak 2019'un dördüncü çeyreğinden bu yana en güçlü çeyreklik performansımızı kaydettik. Bu performans, Sabit Kablosuz Erişim alanındaki liderliğimizi daha da pekiştirdi."

MOBİLDE 579 BİN NET YENİ ABONE

Turkcell, üçüncü çeyrekte 579 bin net yeni mobil abone kazanırken stratejik odak alanlarından biri olan faturalı abone bazına da 701 bin net abone ekledi. Mobil abone kayıp oranı yıllık bazda 1,0 puan iyileşerek yüzde 1,6 seviyesine geriledi. Mobil pazarda rekabet koşullarının daha dengeli hale gelmesi, üçüncü çeyrekte mobil kullanıcı başına ortalama gelir (ARPU) trendini de desteklemeye başladı. Turkcell, yılbaşından bu yana uyguladığı fiyat düzenlemelerinin olumlu katkısının yılın son çeyreğinden itibaren daha belirgin hale gelmesini bekliyor.

FİBER ALTYAPI 242 BİN YENİ HANEYE ULAŞTI

Turkcell, sabit genişbant alanında kendi fiber altyapısı üzerindeki büyümesini üçüncü çeyrekte de sürdürdü. Şirket, bu dönemde 39 bin net Turkcell Fiber abonesi kazanırken uçtan uca yüksek kaliteli fiber altyapısını 242 bin yeni haneye daha ulaştırdı. Yüksek hızlı internet paketlerine olan talep de artmaya devam etti. Bireysel fiber aboneleri arasında 1.000 Mbps ve üzeri hızları tercih edenlerin oranı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 11 seviyesinden yüzde 38'e yükseldi. Yüksek hızlı paketlere geçişler ve fiyat düzenlemelerinin katkısıyla bireysel fiber ARPU, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 arttı.

DİJİTAL İŞ SERVİSLERİ'NDE YÜZDE 65,3 BÜYÜME

Dijital İş Servislerinin grup büyümesindeki katkısına da dikkat çeken Genel Müdür Koç, şunları söyledi: "Kurumsal müşterilerimizin uçtan uca dijital dönüşüm ihtiyaçlarına yönelik sunduğumuz kapsamlı teknoloji çözümlerinin katkısıyla Dijital İş Servisleri gelirlerimiz üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 65,3 büyüdü. Bu iş kolumuzun konsolide gelirlerimiz içindeki payı yüzde 13'e yükseldi."

"VERİ MERKEZİ VE BULUT HİZMETLERİMİZİ DAHA DA İLERİ TAŞIMAYI HEDEFLİYORUZ"

Turkcell'in yeni nesil teknolojilere yönelik çalışmalarına da değinen Dr. Ali Taha Koç, sözlerini şöyle sürdürdü: "Dijital altyapı alanında Türkiye'de lider konumda olduğumuz veri merkezi ve bulut hizmetlerimizi, GPU tabanlı bulut çözümleri ve yeni nesil yapay zekâ altyapıları alanında yürüttüğümüz çalışmalarla daha da ileri taşımayı hedefliyoruz. 6G, yapay zekâ ve yeni nesil dijital altyapılar gibi stratejik alanlarda yer aldığımız uluslararası Ar-Ge projeleriyle geleceğin teknolojilerinin geliştirilmesine ve küresel standartların belirlenmesine katkı sağlıyoruz."

Güneş enerjisinde kurulu kapasite 175,4 MW'a ulaştı

Yenilenebilir enerji yatırımlarına da değinen Koç, şu bilgileri verdi: "Sürdürülebilirlik hedeflerimiz doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarımıza kararlılıkla devam ediyoruz. Üçüncü çeyrekte Ankara'da 16,3 MW kapasiteye sahip güneş enerjisi santralimizi devreye alarak toplam kurulu saha tipi güneş enerjisi santrali kapasitemizi 175,4 MW'a, bu santrallerdeki aktif kapasitemizi ise 90,8 MW'a yükselttik. Rüzgâr santralimiz ve diğer güneş enerjisi santrallerimizle beraber toplam aktif yenilenebilir enerji kapasitemiz 115,5 MW'a ulaştı. Çevresel hedeflerimizi destekleyen bu yatırımlar, enerji maliyetlerimizi daha etkin yönetmemize de katkı sağlıyor. Enerji giderlerimizin gelirlerimize oranında yıllık bazda 0,5 puanlık iyileşme sağladık. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 2,3 olan bu oran, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 1,8'e geriledi."

"TOGG'TAKİ PAYIMIZI YÜKSELTME KARARI, UZUN VADELİ STRATEJİMİZİN BİR UZANTISI"

Turkcell'in Togg bünyesindeki iştirak payını yükseltme kararı aldıklarını da hatırlatan Dr. Ali Taha Koç, "Uzun vadeli yatırım stratejimiz doğrultusunda, Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu'ndaki (Togg) iştirak payımızı yüzde 23'ten yüzde 34'e yükseltmek üzere Kasım ayında pay alım sözleşmesi imzaladık. Togg, 2026 yılı Ekim ayında Türkiye'de tam elektrikli otomobil satışlarında yüzde 47[iii] pazar payıyla ilk sırada yer aldı. Togg'un mevcut pazar konumu ve yeni modellerle genişleyen ürün portföyünün satış hacmini ve ölçek ekonomilerini destekleyerek uzun vadeli büyüme fırsatları sunacağına inanıyoruz. Teknoloji altyapımız ve dijital hizmetler alanındaki yetkinliklerimizle de stratejik uyum gösteren bu yatırımın, uzun vadeli hedeflerimize katkı sağlayacağını öngörüyoruz" dedi.

5G İLE SAĞLIK ALANINDA BİR İLK DAHA

Turkcell Genel Müdürü, 5G'nin sunduğu olanakları hayatın farklı alanlarında somut değere dönüştürdüklerini ifade ederek şöyle dedi: "İkinci çeyrekte gerçekleştirilen uzaktan ameliyatın ardından, üçüncü çeyrekte robotik cerrahi sisteminden alınan görüntü ve sesi Türkiye'de ilk kez 5G altyapımız üzerinden ağ dilimleme teknolojisiyle gerçek zamanlı aktararak sağlık alanında bir ilke daha imza attık. Bu uygulamalar, 5G'nin sağlık başta olmak üzere farklı sektörlerde sunacağı değeri ve ileri teknoloji çözümleri geliştirme konusundaki yetkinliklerimizi ortaya koyuyor."

İSTANBUL FİNANS MERKEZİ'NDE YENİ YERLEŞKE

Turkcell, Ekim ayında İstanbul Finans Merkezi'nde gerçekleştirdiği ofis binası yatırımıyla farklı disiplinlerdeki ekiplerini aynı yerleşkede buluşturma yolunda önemli bir adım attı. Yeni yerleşkenin teknoloji, Ar-Ge ve destek ekipleri arasındaki sinerjiyi güçlendirerek operasyonel verimliliği artırması, bilgi paylaşımını kolaylaştırması ve ürün geliştirme süreçlerine hız kazandırması hedefleniyor. Turkcell, mevcut gayrimenkul portföyünün değerini ve kullanım verimliliğini artırmaya yönelik projeleri hayata geçirmeye başlarken, alternatif değerlendirme seçenekleri üzerinde de çalışmaya devam ediyor.

TURKCELL ÇÖZÜM GÜCÜ VE TURKCELL ONE İLE BÜTÜNLEŞİK MÜŞTERİ DENEYİMİ

Turkcell, üçüncü çeyrekte hayata geçirdiği Turkcell Çözüm Gücü ile müşteri deneyimini bütünleşik bir yapıya taşıdı. Bu kapsamda mağaza, çağrı merkezi ve dijital kanallar entegre edilerek müşterilerin işlemlerini farklı kanallar arasında kesintisiz sürdürebilmesi sağlandı. Şirketin yapay zekâ destekli dijital asistanı Teknocan ile kişiye özel, hızlı ve proaktif çözümler sunuldu.

Turkcell, dijital servisler alanındaki değer teklifini ise Turkcell One ile genişletmeyi sürdürdü. Netflix, Disney+, YouTube Premium, Amazon Prime, HBO Max, TV+, Wonjo Kids, fizy Sesli Kitap ve lifebox gibi dijital platformları tek çatı altında buluşturan Turkcell One, müşterilere tek paket ve tek faturayla aboneliklerini kolayca yönetme imkânı sunuyor. Servis, bu özellikleriyle kısa sürede müşterilerden yoğun ilgi gördü.

TECHFİN GELİRLERİNDE YÜZDE 8,9 ARTIŞ

Turkcell'in çeşitlendirilmiş iş modelinin önemli bileşenlerinden Techfin segmenti, üçüncü çeyrekte gelirlerini yıllık bazda yüzde 8,9 artırdı.

Özellikle POS ve mobil ödeme alanlarında yakalanan büyüme ivmesiyle Paycell, Techfin iş kolunun performansında öne çıktı.

ALİ TAHA KOÇ İKİNCİ KEZ GSMA YÖNETİM KURULU'NDA

Bir diğer önemli gelişme, Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç'un Dünya GSM Birliği'nin (GSMA) Yönetim Kurulu'na ikinci kez seçilmesi oldu. Aynı zamanda GSMA Teknoloji Grubu Başkanlığını da yürüten Koç, şunları söyledi: "Turkcell'in teknoloji alanındaki birikimini ve ülkemizin bu alandaki yetkinliklerini uluslararası platformlarda temsil etmeyi önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz. Küresel mobil iletişim sektörünün geleceğinin şekillenmesinde önemli rol üstlenen GSMA'nın Yönetim Kurulu'na ikinci kez seçilmiş olmaktan büyük bir onur duyuyorum. Teknoloji Grubu Başkanlığı ile birlikte bu görevlerin, 5G, 6G ve yapay zekâ gibi alanlarda sektörün geleceğine yön veren çalışmalara katkı sunmak ve hem Turkcell'in hem de Türkiye'nin küresel teknoloji ekosistemindeki konumunu güçlendirmek açısından önemli fırsatlar sunduğuna inanıyorum. Teknolojiyle değer sunma yolculuğumuzda bize duydukları güven ve verdikleri destek için müşterilerimize, hissedarlarımıza ve Yönetim Kurulumuza; tüm başarılarımızın arkasındaki emekleri ve özverileri için çalışma arkadaşlarıma içtenlikle teşekkür ediyorum."

2026 Üçüncü Çeyrek – Rakamlarla Turkcell

Finansal Performans

• Konsolide gelirlerde yıllık yüzde 6,2 büyüme: 82 milyar TL
• 6,7 milyar TL net kâr
• 36,2 milyar TL konsolide FAVÖK, yıllık yüzde 6,8 büyüme
• Yüzde 44,2 FAVÖK marjı

Mobil ve Superbox

• 579 bin net mobil abone kazanımı
• Faturalı abone sayısında 701 bin artış
• Mobil abone kayıp oranında 1,0 puan iyileşme: Yüzde 1,6
• Superbox'ta 101 bin net abone kazanımı
• 2019'un dördüncü çeyreğinden bu yana en güçlü Superbox çeyrek performansı

Fiber Altyapı

• 39 bin net Turkcell Fiber abonesi
• Fiber altyapının 242 bin yeni haneye ulaştırılması
• 1.000 Mbps ve üzeri hızları tercih eden bireysel fiber abonelerinin payı: Yüzde 38
• Bireysel fiber ARPU'da yıllık yüzde 2,7 artış

Dijital İş Servisleri ve Techfin

• Dijital İş Servisleri gelirlerinde yıllık yüzde 65,3 büyüme
• Dijital İş Servisleri'nin konsolide gelirlerdeki payı: Yüzde 13
• Techfin gelirlerinde yıllık yüzde 8,9 büyüme
• Veri merkezi, bulut, GPU tabanlı bulut çözümleri ve yeni nesil yapay zekâ altyapılarında devam eden çalışmalar

Yenilenebilir Enerji ve Stratejik Yatırımlar

• Ankara'da devreye alınan 16,3 MW kapasiteli güneş enerjisi santrali
• 175,4 MW toplam kurulu saha tipi güneş enerjisi kapasitesi
• 90,8 MW aktif güneş enerjisi kapasitesi
• Enerji giderlerinin gelirlere oranında yüzde 2,3'ten yüzde 1,8'e yıllık bazda iyileşme
• Togg'daki iştirak payının yüzde 23'ten yüzde 34'e yükseltilmesine yönelik karar

Dipnotlar

[i] FAVÖK Genel Kabul Görmüş Muhasebe Standartları'nda olmayan bir finansal değerdir.

[ii] Superbox pazar payımız, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından tanımlanan Sabit Kablosuz (Mobil) abone sayısı baz alınarak hesaplanmaktadır. Pazar payı verisi 2Ç26 itibarıyladır.

[iii] Ekim 2026 Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri baz alınmıştır.

"MÜYESSERA"DAN "KÂFİYE"YE: TEMELDEN YETKİNLİĞE UZANAN İLİM KÖPRÜSÜ

İlk kitap olan el-Belâgatü'l-Müyessera ile Arap belâgatine sağlam ve anlaşılır bir giriş kapısı aralayan Prof. Dr. Bulut, yeni eseri el-Belâgatü'l-Kâfiye ile bu alandaki derinleşme ihtiyacına tam anlamıyla cevap veriyor. Köklü klasik Arap dili mirasını modern akademik metotlar ve zengin referanslarla harmanlayan çalışma; üniversite sıralarındaki öğrencilerden ileri düzey araştırmacılara kadar geniş bir kitleye rehberlik edecek nitelikte yetkin bir başvuru kaynağı özelliği taşıyor.

KLASİK MİRASIN MODERN VE AÇIK YORUMU

Arap belâgatini temel kavram, kural ve yöntemleriyle titizlikle ele alan Prof. Dr. Bulut, geleneksel ilmî yaklaşımdan taviz vermeksizin konuları sade ve akıcı bir dille anlatmayı başarıyor. Kitapta yer verilen Kur'an-ı Kerim ayetleri, hadis-i şerifler, klasik ve modern edebî eserlerden alınan seçkin örnekler; kelime ve anlam açıklamalarıyla zenginleştirilerek sunuluyor.

Metinlerin kuruluşundaki estetik işlevlerin kolayca kavranabilmesi, doğru okunup doğru anlamlandırılabilmesi adına tüm örneklerin harekelenmesine büyük bir özen gösterilen eser, belâgat kurallarının yanı sıra kelamdaki estetik ile mânevî ve ahlaki değerler arasındaki sarsılmaz bağı da gözler önüne seriyor.

"BELÂGAT, METİNLERİN ANLAM HARİTASIDIR"

Kitabın hazırlanış felsefesine dair değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ali Bulut, Arap belâgatini sadece teorik kurallardan ibaret görmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı "Daha önce hazırladığımız 'el-Belâgatü'l-Müyessera' ile bu ilme adım atan okurlarımız için kolaylaştırıcı bir zemin oluşturmak nasip oldu. 'el-Belâgatü'l-Kâfiye'de ise edebî ve dinî metinlerin inceliklerini kavramaya, ifade güzelliklerini keşfetmeye kapı aralayan kuşatıcı bir

yaklaşımı benimsedik. Bilimsel içeriği anlaşılır hâle getirirken, klasik kaynaklarımızdan süzülen o eşsiz ilmî derinliği ve ruhu korumayı esas edindik."

İslami İlimler, İlahiyat ve Arap Dili ve Edebiyatı alanında öğrenim gören öğrenciler için temel bir ders ve uygulama kitabı olan "el-Belâgatü'l-Kâfiye", aynı zamanda araştırmacı ve akademisyenlerin ilmî araştırmalarında başvuracağı vazgeçilmez bir kaynak olacaktır.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Gazi'nin mirasını istismar edenler, on yıllar boyunca bu millete tepeden baktılar. Zihinlerinde oluşturduğu Mustafa Kemal imgesi üzerinden cumhur ile Cumhuriyet'in arasını açtılar." dedi.

Erdoğan, "Gazi Mustafa Kemal'in 'kimsesizlerin kimsesi' olarak nitelendirdiği Cumhuriyeti yeniden cumhurla buluşturduk." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye'nin yaklaşık yarım asırdır ayağına pranga olan terör meselesini tamamen çözüme kavuşturma yolunda önemli mesafe aldık." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, konuşmasına şöyle devam etti:

"Sadece hudutlarımız dahilinde değil, sınırlarımızın ötesinde de huzuru, güvenliği ve istikrarı güçlendiriyoruz"

"Savunmada, üretimde, dış politikada, sağlıkta, adalette, eğitimde, ulaşımda, daha pek çok alanda hayata geçirdiğimiz eser, hizmet ve projelerle Türkiye'yi hak ettiği seviyelere getirdik"

"103 sene önce onca yokluk ve sıkıntı içinde imanımızla, inancımızla, tüm varlığımızla kirli oyunları nasıl bozduysak bugün de aynı azim ve kararlılıkla istikbalimizi inşa ediyoruz."

"Dahili ve harici saldırılar karşısında sığındığımız en muhkem kalemiz olan iç cephemizi, yeni hamlelerle daha da tahkim ediyoruz"

"Türk demokrasisinin rüştünü ispat vesilesi haline dönüşen sivil anayasayı da inşallah milletimize kazandırarak ülkemize en büyük hizmetlerimizden birini yapmayı istiyoruz"

"Etrafımızı saran istikrarsızlık ve çatışma kuşağına rağmen devleti ve milleti ile tam bir dayanışma içinde müşterek geleceğimize yürüyoruz"

Bakanlığın sosyal medya hesabındaki paylaşımda, Uzay Komutanlığı personeli tarafından milli keşif uydusu GÖKTÜRK-1 ile 686 kilometre irtifadan görüntülenen Ankara ve Anıtkabir'e yer verildi.

Anıtkabir'in "Cumhuriyet'imizin kalbi" olarak nitelendirildiği paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"Aramızdan ayrılışının 88. yıl dönümünde, bizlere bağımsızlığımızı, Cumhuriyet'i ve aydınlık yarınları emanet eden Cumhuriyet'imizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz. Ulu Önder'in açtığı yolda, bilimin, teknolojinin ve mühendisliğin rehberliğinde karada, denizde, havada ve şimdi uzayda ülkemizin gücüne güç katmaya devam ediyoruz."

"Dünya iklim krizinin eşiğindeyken, Türkiye diplomatik ağırlığıyla masada güçlü yer almasının yanı sıra, sürece yön veren en önemli aktörlerden biri oldu. Antalya'da gerçekleştirilecek COP31, küresel adalet ve ortak gelecek adına tarihi bir eşiktir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, hakkaniyetli ve sürdürülebilir bir dünyanın mimarlarından olmaya devam ediyor."

Cumhuriyet'in ilanının ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün heykellerinin yapılması için başlatılan çalışmalar kapsamında Türkiye'ye davet edilen Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel, 7 Haziran 1925'te İstanbul'a geldi.

Ankara'ya geçerek 9 Haziran 1925'te Atatürk ile görüşen Krippel, heykel çalışmaları için gerekli pozları aldı. Sanatçının hazırladığı eserler arasında yarım gövdeli, diğer adıyla torso formundaki Atatürk heykelleri de bulunuyor.

Bu eserlerden Kars'a ulaştırılan büst, 1926 yılında kentte sergilenmeye başlandı. Yaklaşık 35 yıl boyunca Kars Belediyesi binasının önünde bulunan büst, 1960'lı yıllarda buradan kaldırıldı. Bir dönem Namık Kemal İlkokulu bahçesinde sergilenen ve uzun süre nerede olduğu bilinmeyen eser, daha sonra yapılan araştırmalar sonucunda Atatürk Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi deposunda bulundu.

Atatürk büstü, 2025 yılında Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatıyla Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.

"CUMHURİYET'İN İLK YILLARINDAKİ HEYKEL SANATININ İZLERİNİ TAŞIYOR"

Bir asırlık geçmişe sahip eser, hem Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki heykel sanatının izlerini taşıyor hem de Kars'ın kültürel mirasının önemli parçalarından biri olarak ziyaretçilerini karşılıyor.

Kars Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Müdürü Kaptan Zeynel Abidin Yaşlı, Atatürk heykelinin yapılmasının Cumhuriyet dönemi öncesinde gündeme geldiğini söyledi.

Bu fikrin Cumhuriyet'in ilanından sonra gerçekleştirildiğini ifade eden Yaşlı, "İstanbul Şehremini Emin Erkul Bey'in Cumhuriyet dönemi sonrası bunu dile getirmesiyle bir Macaristan ziyareti sırasında Avusturyalı heykeltıraş Krippel'i İstanbul'a davet ediyor. 1925'te İstanbul'a gelen Krippel, Atatürk'le bizzat görüşüyor ve bu heykeli yapıyor. Ölçülerini ve vücut hatlarını, kaşlarını, yüz mimiklerini birebir yansıtan bir heykel bu." diye konuştu.

Dört heykelin 1925-27 yılları arasında yapıldığını ve bunlardan birisinin sembol şehirlerden biri olan Kars'a gönderildiğini anlatan Yaşlı, "Heykel, Kars Belediyesinin önünde 1960'lı yıllara kadar sergileniyor. Akabinde heykel Kız Meslek Lisesi deposunda muhafaza altına alınıyor. 2025 yılında bu konunun dile gelmesiyle Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatları doğrultusunda Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde heykeli sergilemeye başladık. Sergilenen heykelin de Kars için büyük bir önemi olduğunu belirtmek gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Nvidia CEO'su Jensen Huang ise çalışanlarına gönderdiği mesajda eşine sadık kalmadığını belirterek, şirketin Yönetim Kurulunun başlattığı bağımsız soruşturmayı desteklediğini ve tam işbirliği yapacağını bildirmişti. Jensen Huang, "Nvidia'yı korumaya ve ABD'nin ulusal güvenliğini desteklemeye kararlıyım." ifadelerini kullandı.

Söz konusu gelişmelerle Nvidia hisselerinde sert düşüş gözlenirken Nvidia küresel çapta toparlanma eğilimi gösteren teknoloji hisseleri arasında negatif ayrıştı. Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olduğuna ilişkin iddialar üzerine başlatılan soruşturmanın ardından şirketin hisseleri dünkü işlemlerde yüzde 4,3 geriledi ve şirketin piyasa değeri yaklaşık 200 milyar dolar eridi.

Analistler, Jensen Huang'ın eşi Lori Huang ile olası bir boşanma sürecine girmesi durumunda, yaşadıkları eyaletin mal paylaşımına ilişkin yasal düzenlemeleri kapsamında Nvidia hisselerinin de paylaşım konusu olabileceğine işaret ederek, böyle bir senaryoda yüksek miktarda hisse satışının gündeme gelebileceğini ifade etti.

Söz konusu hisselerin piyasada satışa konu olabileceğine yönelik beklentilerin dahi Nvidia hisseleri üzerinde ilave baskı oluşturabileceğini belirten analistler, soruşturmanın seyri ve olası hukuki gelişmelerin şirketin hisse performansı açısından yakından izleneceğini bildirdi.

NVIDIA VE CEO'SU HUANG'A YATIRIMCILARI YANILTTIKLARI İDDİASIYLA DAVA AÇILDI

California Kuzey Bölge Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde, Nvidia ve Huang'ın 1934 tarihli Menkul Kıymetler Borsası Kanunu'nun ilgili hükümlerini ihlal ederek yatırımcıları yanılttığı öne sürüldü.

Dilekçede, Nvidia'nın çiplerinin Çin'e yönlendirildiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığı yönündeki açıklamaları ile Jensen Huang'ın Megaspeed ile iş ilişkilerinin "normal" olduğuna ilişkin ifadelerinin yanıltıcı olduğu savunuldu. Söz konusu açıklamaların, Jensen Huang'ın Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen Alice Huang ile ilişkisini açıklamaması nedeniyle gerçeği yansıtmadığı ileri sürüldü.

Davacı taraf, Nvidia ve Jensen Huang'ın söz konusu açıklamalarla şirketin itibarını ve gelecekteki ticari beklentilerini tehdit edebilecek ulusal güvenlik endişelerine yol açan bilgileri açıklamadığını savunarak yatırımcıların uğradığı zararların tazmin edilmesini talep etti.

Nvidia Yönetim Kurulu, 8 Kasım'da yaptığı açıklamada, Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.

TEKNOLOJİ DEVLERİNDE BENZER SÜREÇLER DAHA ÖNCE DE YAŞANDI

Dünyanın önde gelen şirketlerinde üst düzey yöneticilerin boşanma süreçleri, özel hayatlarına ilişkin skandallar ve casusluk soruşturmaları, geçmişte de şirketlerin yönetim yapıları, yatırımcı güveni ve hisse performansları üzerinde etkili olabilecek gelişmeler arasında yer aldı.

Amazon ve uzay şirketi Blue Origin'in kurucusu ABD'li milyarder Jeff Bezos'un 2019 yılında özel hayatına ilişkin haberlerin ardından boşanma süreci gündemi meşgul etmişti. Nisan 2019'da eski eşi MacKenzie Scott'a Amazon'un yaklaşık 36 milyar dolar değerindeki yüzde 4'lük hissesi devredildi. Bezos oy haklarını korudu.

Microsoft'un kurucu ortağı Bill Gates ve Melinda French Gates'in 2021'deki boşanma kararının ardından Gates'in yatırım şirketi Cascade Investment üzerinden 1,8 milyar doları aşan menkul kıymet transferi gerçekleştirilmişti.

Öte yandan Intel'in eski CEO'su Brian Krzanich'in 2018'de, McDonald's'ın eski CEO'su Steve Easterbrook'un ise 2019'da şirket politikalarına aykırı ilişkiler nedeniyle görevlerinden ayrılması, üst düzey yöneticilerin özel hayatlarına ilişkin gelişmelerin kurumsal yönetim açısından doğurabileceği sonuçları ortaya koydu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile COP31'e katılan devlet ve hükümet başkanlarının karşılamasında yer alacak Emine Erdoğan, daha sonra COP31 Liderler Zirvesi Açılış Programı'na katılacak.

Emine Erdoğan, devlet ve hükümet başkanlarının eşlerinin katılımıyla düzenlenecek yuvarlak masa toplantısına da ev sahipliği yapacak.

Toplantıda, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017'de Türkiye'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin küresel ölçekte yaygınlaştırılması amacıyla oluşturulması planlanan "Küresel Sıfır Atık İttifakı" uluslararası kamuoyuna tanıtılacak.

Emine Erdoğan'ın açılış konuşmasıyla başlayacak toplantıda lider eşleri, ülkelerindeki sıfır atık uygulamalarını, çevre alanındaki önceliklerini ve uluslararası işbirliğine ilişkin görüşlerini paylaşacak.

Küresel Sıfır Atık İttifakı, her yıl düzenlenen Sıfır Atık Forumu ve COP31 Eylem Gündemi kapsamında geliştirilen İstanbul Platformu ile bağlantılı faaliyet gösterecek.

Sıfır Atık Forumu'nda belirlenen ortak öncelikler, İstanbul Platformu aracılığıyla somut projelere dönüştürülecek. İttifak ise lider eşlerinin desteğiyle bu çalışmaların uluslararası görünürlüğünü artırarak ülkelerin projelere katılımını teşvik edecek.

LİDER EŞLERİNİN DESTEĞİYLE SIFIR ATIK YAYGINLAŞTIRILACAK

İttifak aracılığıyla ülkeler, BM kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, yerel yönetimler, özel sektör, akademi ve sivil toplum arasında gönüllülük esasına dayalı işbirliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Sıfır atık ve döngüsellik, plastikler ve ambalaj, sıfır atık bölgeleri, gıda ve organik atık ile eğitim ve gençlik olmak üzere 5 öncelikli alanda faaliyet göstermesi öngörülen ittifakın, lider eşlerinin desteğiyle sıfır atık uygulamalarının dünya genelinde yaygınlaştırılmasına katkı sunması amaçlanıyor.

Emine Erdoğan, lider eşleriyle gerçekleştirilecek yuvarlak masa toplantısının ardından Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından düzenlenen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan" başlıklı programına katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile resmi akşam yemeğine de iştirak edecek Emine Erdoğan, COP31 kapsamında uluslararası temaslarını sürdürecek.

SIFIR ATIK MÜZESİ'NİN AÇILIŞINA KATILACAK

Emine Erdoğan, 12 Kasım'da COP31 kapsamında Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen Sıfır Atık Müzesi'nin açılışına katılacak.

COP31'in Mavi Bölgesi'nde kurulan müzede, Sıfır Atık Hareketi'nin 9 yıllık yolculuğu, ulusal ve uluslararası kazanımları ile döngüsel ekonomi uygulamaları ziyaretçilere sunulacak.

Beş yaprak formunda mimariyle tasarlanan müzede, sıfır atık uygulamalarının tarihsel gelişiminin yanı sıra "atıkların çevresel etkileri, geri dönüşüm süreçleri, doğal kaynakların korunması, yeniden kullanım ve atıktan sanata" ilişkin çalışmalar yer alacak.

İnteraktif deneyimler, dijital uygulamalar ve sanat eserleriyle desteklenen müzede, ayrıca "2035 Mesaj Duvarı"nda ziyaretçilerin geleceğe yönelik video mesajları kaydedilecek, kayıtlar hem kendileriyle paylaşılacak hem de arşivlenecek.

Müzede, 30 yaşın üzerindeki bir zeytin ağacı çevresinde kurgulanan "Taahhüt Ağacı"nda ise ziyaretçiler, 2035 için çevre taahhütlerini yaprak biçimindeki kartlara yazarak ortak bir gelecek anlatısına katkıda bulunacak.

Müzenin, Türkiye'nin sıfır atık alanındaki birikimini uluslararası kamuoyuyla buluşturması, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi konusunda küresel farkındalığın artırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

MASA DÜZENİ SIFIR ATIK ANLAYIŞIYLA HAZIRLANACAK

Emine Erdoğan, müzenin açılışının ardından lider eşleri onuruna verilecek öğle yemeğine katılacak.

Anadolu'nun köklü mutfak kültürü ile sürdürülebilirlik anlayışının buluşturulacağı yemeğin menüsünde mevsimlik ve yerel ürünler ile geleneksel tarifler öne çıkacak.

Sıfır Atık anlayışıyla hazırlanacak masa düzeninde ise kesme çiçekler yerine etkinlik sonrasında da yaşamını sürdürebilecek canlı bitkiler kullanılacak.

COP31 kapsamında oluşturulan ülke ve kuruluş pavilyonlarını da ziyaret etmesi planlanan Emine Erdoğan, konferansın halka ve farklı paydaşlara açık etkinliklerinin düzenlendiği Yeşil Bölge'yi de gezecek.

Emine Erdoğan, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenecek akşam yemeği programında da Cumhurbaşkanı Erdoğan'a eşlik edecek.

İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, suç örgütlerinin dijital iletişim platformları, sosyal medya uygulamaları ve finansal sistemler üzerinden yürüttüğü faaliyetlere karşı emniyet ve jandarma birimlerinin teknolojik imkanları geliştiriliyor.

Bu kapsamda, suç faaliyetlerinin dijital izlerinin takip edilmesi, farklı platformlardaki şüpheli hesaplar arasındaki bağlantıların ortaya çıkarılması ve suçtan elde edilen gelirlerin hareketlerinin tespit edilmesi amacıyla yapay zeka destekli analiz sistemleri üzerinde çalışmalar gerçekleştiriliyor.

İstanbul Emniyet Müdürlüğünce yerli imkanlarla geliştirilen Açık Kaynak İstihbaratı Analiz Sistemi (AVCI) dijital ortamdaki suç ağlarının belirlenmesinde kullanılırken, hazırlıkları sürdürülen Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi ile de siber dolandırıcılık olaylarına hızlı ve koordineli müdahale edilmesi amaçlanıyor.

SUÇ ÖRGÜTLERİNİN DİJİTAL İZLERİ YAPAY ZEKAYLA ANALİZ EDİLİYOR

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce 2025 yılında makine öğrenmesi temel alınarak geliştirilmeye başlanan AVCI, Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünün çalışmalarıyla yapay zeka destekli analiz sistemine dönüştürüldü.

Mayıs 2026 itibarıyla kapalı devre yapay zeka modeliyle entegre edilen sistemin kaynak kodları, veri tabanı, analiz algoritmaları ve kullanıcı arayüzleri, herhangi bir ticari firma veya dış kurum desteği alınmadan emniyet personelince geliştirildi.

Doğal dil işleme, suç jargonu ve emoji analizi, görsel inceleme, bağlantı analizi ve davranışsal değerlendirme teknolojilerinden yararlanan AVCI, suç amacıyla oluşturulduğu değerlendirilen dijital gruplardaki faaliyetleri analiz ediyor.

Sistem sayesinde yasa dışı faaliyetlerde kullanılan şifreli ifadeler, kısaltmalar, semboller ve emoji kombinasyonları incelenerek suçla bağlantılı içerikler belirlenebiliyor.

Farklı dijital platformlardaki hesaplar arasındaki ilişkileri de analiz edebilen AVCI, suç ağlarının haritalandırılmasına ve şüpheli profillerin faaliyetlerinin ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor.

İlk olarak uyuşturucu ticaretiyle mücadelede kullanılan sistem, yasa dışı bahis ve kumar suçlarının tespitine yönelik çalışmalarda da aktif olarak kullanılıyor.

AVCI'nın kara para aklama, terörün finansmanı, nitelikli dolandırıcılık, çocukların çevrim içi istismarı ve organize suç faaliyetleri gibi farklı suç türlerinde de kullanılabilmesi amacıyla geliştirme çalışmaları sürdürülüyor.

Sistem, suçla ilgisi bulunmayan içerikleri ayıklarken, şüpheli profillere ilişkin kimlik tespiti işlemleri yalnızca adli makamların talimatları doğrultusunda ve uzman personelin denetiminde gerçekleştiriliyor.

DOLUNAY İLE DOLANDIRICILIĞA DAKİKALAR İÇİNDE MÜDAHALE HEDEFİ

Bakanlığın teknoloji destekli suçla mücadele çalışmaları arasında, siber dolandırıcılık vakalarına hızlı müdahale edilmesini amaçlayan DOLUNAY Projesi de yer alıyor.

DOLUNAY kapsamında, vatandaşların e-Devlet onaylı mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya doğrudan kolluk birimleri aracılığıyla yapacakları ihbarların sisteme aktarılması planlanıyor.

Proje kapsamında 24 saat esasına göre faaliyet gösterecek Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nde, Cumhuriyet savcısının elde edilen verileri değerlendirerek gerekli adli kararları alması, Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) ise suç gelirleri ve kripto varlık hareketlerini analiz etmesi öngörülüyor.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve banka temsilcilerinin para hareketlerini inceleyerek şüpheli hesaplara yönelik bloke işlemlerini gerçekleştirmesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) ise GSM operatörleriyle koordinasyon sağlayarak dolandırıcılıkta kullanılan iletişim hatlarına yönelik tedbirleri uygulaması planlanıyor.

Siber Güvenlik Başkanlığının zararlı internet bağlantıları ile oltalama sitelerine erişimi engellemesi, emniyet ve jandarma birimlerinin de şüphelileri tespit ederek operasyonel süreçleri yürütmesi hedefleniyor.

Projenin hayata geçirilmesiyle dolandırıcılık ihbarlarının en fazla 18 dakikada adli dosyaya dönüştürülmesi ve suç gelirlerinin farklı hesaplara aktarılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

DOLUNAY'ın uygulanabilmesi için kurumların görev ve yetkileri, veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine yönelik mevzuat hazırlıkları yürütülüyor.

SUÇ BAĞLANTILARININ ANALİZİNDEN ARANAN KİŞİLERİN TAKİBİNE

Bakanlığın teknoloji destekli uygulamaları arasında suç ağlarının çözümlenmesi, aranan kişilerin bulunması ve sahadaki ekiplerin yönlendirilmesine yönelik sistemler de yer alıyor.

Dağınık verileri analiz ederek suç örüntülerini ve suç unsurları arasındaki gizli bağlantıları ortaya çıkaran PARS sistemi, olası suç faaliyetlerine karşı erken uyarı imkanı sunuyor.

Yapay zeka destekli ALİM sistemi, mevzuat ve kurumsal verileri analiz ederek kolluk kuvvetlerinin karar alma süreçlerine katkı sağlıyor.

Aranan şahısların takibine yönelik geliştirilen ARYA yazılımı, kolluk birimlerinin bu alandaki çalışmalarını kolaylaştırıyor.

ARAT, ARYA ile birlikte aranan kişilerin takibine yönelik çalışmalara destek veriyor.

ASENA ise karmaşık uyuşturucu suç ağlarını tek ekran üzerinden analiz ederek suç bağlantılarının görünür hale getirilmesine olanak tanıyor.

GÖZCÜ, yüz tanıma teknolojisiyle aranan kişilerin ve kayıp çocukların tespitine yardımcı oluyor.

TETİK, devriye ve olay konumlarını analiz ederek suç riski yüksek bölgelerin belirlenmesine ve ekiplerin bu noktalara yönlendirilmesine katkı sunuyor.

DİJİTAL TEHDİTLER VE SUÇ GELİRLERİ İZLENİYOR

Siber Hafiye, okullara yönelik olası tehditlerin erken aşamada tespit edilmesinde kullanılıyor.

Yasa dışı bahis faaliyetleriyle mücadelede kullanılan yapay zeka destekli SONAR sistemi, Siber Hafiye ile entegre çalışarak veri paylaşımına ve suç faaliyetlerinin analiz edilmesine imkan tanıyor.

Yayılma Zinciri Analizi ise tehdit içeren dijital paylaşımların hangi gruplarda, kimler tarafından ve hangi sırayla yayıldığını belirlemeye yönelik bir analiz özelliği olarak kullanılıyor.

Dijital Suç Finansmanını Kesme Programı, kiralık banka hesaplarının erken tespitini, dijital cüzdan ve kripto varlık hareketlerinin adli izinle izlenmesini ve suç gelirlerine yönelik mal varlığı tedbirlerini kapsıyor.

DELİL TAKİBİ VE HABERLEŞMEDE DİJİTAL ALTYAPI

Teknolojik uygulamalardan delillerin takibi, birimler arası haberleşme ve idari işlemlerin yürütülmesinde de yararlanılıyor.

KANIT, delillerin olay yerinden laboratuvara kadar geçirdiği sürecin dijital ortamda güvenli biçimde izlenmesini sağlıyor.

JEMUS, güvenlik birimlerinin kullandığı sistemler arasında iletişimi sağlayan entegre haberleşme ağı olarak görev yapıyor.

KETUM, analog telsiz haberleşmesini kriptolu sayısal sisteme taşıyarak iletişim güvenliğini artırıyor.

İPCEP, idari para cezalarından ruhsat işlemlerine kadar çeşitli süreçleri dijital ortama taşıyarak denetimi ve işlem takibini kolaylaştırıyor.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda da güvenlik hizmetlerinde teknolojik altyapının güçlendirilmesi, yapay zeka ve büyük veri uygulamalarının geliştirilmesi ile siber suçlarla mücadele kapasitesinin artırılmasına yönelik hedefler bulunuyor.

24 TV Genel Yayın Yönetmeni Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç, 'Günün Manşeti'nde 10 Kasım 2026 Salı gündemini değerlendirdi.

Programdan önemli satır başları:

İZMİR'DE FABRİKADA PATLAMA: 17 ÖLÜ

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: 3 tane bakanımız bölgeye gitti. Yaraların sarılması için devlet orada.

TRUMP: İSRAİL BİZE OY KAYBETTİRDİ

24 TV GYY Ömer Özkök: Nihayet Amerikan başkanı seçim yenilgisinden bahsetti! İlk günden itibaren "Evet, yenildik ama pusulalarda benim adım olsaydı mutlaka kazanırdık" diyen Trump, bir gerekçe buldu ve dedi ki: "Biz Amerika'da Cumhuriyetçiler olarak Kongre, Temsilciler Meclisi ve Senato seçimlerini İsrail yüzünden kaybettik."

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Doğru. Yalnız yarın başka bir şey der mi bilmiyorum...

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Diyor ki adam: "Yahudi milleti seçkin bir millettir, Tanrı Yahudileri yarattı, diğerleri teferruattır."

Aynen, birebir CHP'lilerin "Biz aslız, biz istemezsek dünyada bir şey değişmez" demesi gibi düşün! Yahudilerin Türkiye uygulaması CHP'dir. Birbirlerine çok benzerler!

DÜNYA İKLİM ZİRVESİNDE BULUŞUYOR

24 TV GYY Ömer Özkök: COP31 kapılarını açtı, hayırlı olsun! 102 lideri ağırlayacak. Yarın Sayın Cumhurbaşkanı da gidecek. Antalya muazzam bir kalabalığa ev sahipliği yapıyor. Önemli bir iş yapılıyor.

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Dünyanın gözü kulağı Türkiye'de!

SÖZCÜ RÜŞVET İTİRAFLARINI GÖRMEDİ!

24 TV GYY Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç "Günün Manşeti"nde değerlendirdi.

"İran'a karşı yürütülen savaş, ABD hükümetini çoktan mahvetti ancak Washington, çaresiz bir kumarbaz gibi çırpınıp duruyor." değerlendirmesinde bulunan Rızai, ABD'ye "pes etme" çağrısı yaptı.

Trump'ın İran'la görüşmelerin iyi gittiği yönündeki açıklamalarına da değinen Rızai, görüşmeleri "hayali", bunlarla ilgili haberleri de "yalan" olarak niteledi.

Rızai, açıklamasının devamında "Batı Asya'daki yeni düzeni reddetmekten vazgeç. İran'ın defalarca ortaya koyduğu yedi şarta teslim olma zamanı geldi." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, İran'la görüşmelerin iyi gittiğini ve sürecin yakında sona ermesini umduğunu ve yeni bir askeri harekata gerek olduğunu düşünmediğini belirtmişti.

Tahran yönetiminin Washington yönetimine ilettiği 7 şart arasında, deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı'ndan ticari ve petrol gemilerinin güvenli geçişinin garanti edilmesi, tek taraflı yaptırımların kaldırılması, petrol ihracatı muafiyeti, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, nükleer maddelerin ülke içinde kalması ve savaşın sonlandırılması yer alıyor.

Yapılan incelemelerde, yasa dışı bahisten elde edilen gelirlerin sosyal medya fenomenleri üzerinden sisteme sokularak aklandığı belirlendi. Soruşturma dosyasında, şüphelilerin banka ve finans kuruluşlarındaki hesaplarında son 6 yılda toplam 1 milyar 928 milyon 362 bin 722 liralık para hareketliliği bulunduğu tespit edildi.

Emniyet güçlerince Ankara merkezli 8 ilde belirlenen adreslere düzenlenen eş zamanlı operasyonda 11 şüpheli yakalandı.

Emine Erdoğan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, vefatının 88'inci yıl dönümünde saygı ve rahmetle anıyorum." ifadesini kullandı.

Bir firmaya ait kalp figürlü sıcak hava balonu da özel uçuş için hazırlandı.

Turistlerin sepetlere alınmasının ardından Kapadokya semalarına yükselen sıcak hava balonları, peribacalarıyla kaplı vadiler üzerinde süzüldü.

Türk bayrağı ve Atatürk posterleri taşıyan balonlar, yaklaşık bir saat boyunca uçuş gerçekleştirdi.

Sıcak hava balonu pilotu Türker Oğuz, gazetecilere, Kapadokya'da, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü anmak için güne özel uçuş etkinliği düzenlediklerini belirtti.

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Soruşturmada, Mahiroğlu'na ait paravan olarak 2021'de İzmir'de kurdurularak usulsüz ihale aldırılan BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri AŞ aracılığı ile Halk TV, Özdemir Üç Tekstil, diğer şirketleri ve şahsi hesaplarının fonlandığı, gerçekleştirilen ödemelerin ilgili hesaplarda kısa sürede birden fazla kez dolaşıma sokularak aklanmaya çalışıldığı belirlendi.

Mahiroğlu'nun sahibi olduğu Halk TV'nin bu süreçte topluma karşı kalkan olarak kullanıldığı tespitine yer verilen soruşturmada, gizli tanık ve etkin pişmanlık beyanları alındı.

Bu beyanların özetine göre, Halk TV'nin Cafer Mahiroğlu tarafından satın alındıktan sonra ekonomik sıkıntı yaşamaması için İzmir Büyükşehir Belediyesinden araç bakım onarım, temizlik işleri ve maske alımına ilişkin ihaleler alındığı, ihale ve hak ediş ödemeleri süreçlerinde sorumlulara elden döviz ve lira olmak üzere rüşvet verildiği tespit edildi.

Bu kapsamda konuyla bağlantılı olduğu değerlendirilen 8 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi. Soruşturma kapsamında Eskişehir, İzmir, Ankara ve İstanbul'da düzenlenen eş zamanlı ikinci dalga operasyonda 7 zanlı yakalandı.

Gözaltına alınan şüphelilerin isimleri şöyle:

"Eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanı Haluk Harun Tuzsuzoğlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanlığında kontrolör Mehmet Meral ve eski İzmir Büyükşehir Belediyesi personeli İbrahim Tuncol (başka suçtan tutuklu) ile Filiz Bulut, İbrahim Seyfittinoğlu ve Murat Topuz."

SORUŞTURMA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Başsavcılık koordinesinde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce, zanlı Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından temin edilen veriler, gizli tanık beyanları, şüpheli ifadeleri ve dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirildiği aktarılmıştı.

Bu kapsamda yapılan incelemelerde, şüpheli Mahiroğlu'nun, İzmir Büyükşehir Belediyesi nezdindeki bağlantılarını kullanarak BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri Anonim Şirketinin kurulmasını sağladığı kaydedilen açıklamada, Mahiroğlu'nun şirketin yönetimini belirlediği kişilere devrettiği ve belediye ihaleleri kapsamında gerçekleştirilen işlemler üzerinden haksız menfaat temin edildiği yönünde bulgulara ulaşıldığı ifade edilmişti.

Açıklamada, dosya kapsamındaki beyan ve kayıtlar doğrultusunda, ihale süreçleriyle bağlantılı olarak 14 milyon 464 bin lira tutarında kayıtsız rüşvet ödemesi yapıldığı, ilgili şirket üzerinden alınan işlerde ihale bedellerinin üzerinde fahiş fiyatlarla ödemeler gerçekleştirildiği ve elde edilen gelirlerin şüpheliye ait veya şüphelinin ilişkili olduğu değerlendirilen şirketlere aktarıldığının tespit edildiği kaydedilmişti.

MASAK tarafından temin edilen veriler üzerinde yapılan incelemelerde, şüpheli Mahiroğlu'nun ortak veya yönetici sıfatıyla ilişkili olduğu şirketlerin toplam işlem hacminin 30 milyar 352 milyon 37 bin 389 lira 15 kuruş olduğu belirtilen açıklamada, şüphelinin şahsi banka hesapları üzerinde yapılan incelemelerde ise 459 ayrı işlemle toplam 1 milyar 62 milyon 260 bin 3 lira 28 kuruş para girişi, 564 ayrı işlemle toplam 1 milyar 118 milyon 591 bin 33 lira 88 kuruş para çıkışı gerçekleştiğinin belirlendiği bildirilmişti.

Ayrıca Mahiroğlu'nun yöneticisi olduğu şirketler üzerinden yurt dışına gerçekleştirilen para transferlerinin de incelemeye alındığı, ilgili finansal hareketlere ilişkin yüksek hacimli döviz bazlı işlemler tespit edildiği aktarılan açıklamada, Mahiroğlu'nun ve birinci derece yakınlarının şahsi banka hesapları ile ortaklık veya yöneticilik ilişkilerinin bulunduğu şirket hesaplarına yönelik incelemelerde, yüksek tutarlı uluslararası SWIFT para transferleri bulunduğu, mal varlığı edinimleri ile beyan edilen gelirler arasında uyumsuzluklar olduğunun anlaşıldığı ifade edilmişti.

Açıklamada, diğer taraftan Mahiroğlu hakkında İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) yönelik yürütülen ayrı bir soruşturma kapsamında "ihaleye fesat karıştırma" suçundan aranma kaydının bulunduğu ve 10 Mart 2025'te yurt dışına çıkış yaptığına ilişkin tespitler de olduğu belirtilmişti.

Soruşturma kapsamında elde edilen deliller doğrultusunda 17 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği, gerçekleştirilen eş zamanlı operasyon sonucu 11 zanlının gözaltına alındığı bildirilen açıklamada, araştırmalarda, şüphelilerden 4'ünün yurt dışında bulunduğu, 1'inin ceza infaz kurumunda olduğunun tespit edildiği, 1 şüphelinin ise yakalama çalışmalarının sürdüğü kaydedilmişti.

Açıklamada, şüpheli Mahiroğlu'nun ortağı, yöneticisi ya da ilişkili olduğu tespit edilen şirketlere Sulh Ceza Hakimliği kararıyla el konulduğu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verildiği aktarılmıştı.

Soruşturma kapsamında, şüpheliler Harika Akkaya, Hasan Özdemir, İbrahim Özdemir, Armağan Küçük, Mustafa Özdemir, Halit Akın, Ali Turan, Mediha Burumoğlu, Murat Koçak, Erkan Yağcı, Süleyman Özen ile Mehmet Necati Yağcı'nın gözaltına alındığı öğrenilmişti.

Zanlılar Cafer Mahiroğlu, Hakan Arıcan ve Sevim Kul'un yurt dışında olduğu bilgisine ulaşılan soruşturmada, şüpheli Doruk Bulut'un ise başka suçtan cezaevinde, şüpheli Fatih Yadoğlu'nun ise firari olduğu belirlenmişti.

Öte yandan, soruşturma kapsamında sulh ceza hakimliğince, TMSF'nin kayyum olarak atandığı Halk TV'nin sosyal medya hesaplarına da erişim engeli getirilmişti.

Emniyetteki işlemlerinin ardından İstanbul Adalet Sarayı'na sevk edilen 12 şüpheliden 7'si tutuklama, 4'ü ev hapsi, 1'i ise adli kontrol hükümleri uygulanması talebiyle sulh ceza hakimliğine gönderilmiş, 4 şüphelinin tutuklanmasına, 4 şüpheli hakkında ev hapsi, 4 şüpheli hakkında ise adli kontrol uygulanmasına karar vermişti.

Soruşturmanın devamında 1 şüpheli daha gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış, tutuklananların sayısı 5 olmuştu.

Yattaki askerler saygı duruşunda bulunurken İstanbul Boğazı'ndaki yolcu vapurları ve balıkçı teknelerindekiler de Atatürk'ü andı.

Savarona'yı ilgiyle izleyen vatandaşlar, bu anları cep telefonlarıyla görüntüledi.

Atatürk Savarona'da 56 gün geçirdi

Atatürk'ün isteği üzerine 1938 yılında Türkiye tarafından satın alınan Savarona, 1 Haziran 1938'de İstanbul'a geldi.

Aynı gün yata çıkan Atatürk, burada 56 gün geçirdi.

Büyük Önder, hastalığına rağmen Savarona'da kaldığı süre boyunca devlet işlerini yürütmeyi sürdürdü.

Bakanlar Kurulu toplantılarına ev sahipliği yapan yatta, Hatay meselesi başta olmak üzere ülke gündemindeki önemli konular ele alındı. Atatürk, Romanya Kralı Carol'un da aralarında bulunduğu yabancı devlet adamlarını burada ağırladı.

Sağlık durumunun ağırlaşması üzerine 25 Temmuz 1938'de Savarona'dan ayrılarak Dolmabahçe Sarayı'na geçen Atatürk, 10 Kasım 1938'de saat 09.05'te burada hayatını kaybetti.

Atatürk'ün kişisel eşyaları korunuyor

Atatürk'ün yaklaşık iki ayına tanıklık eden Savarona'da, Büyük Önder'in kişisel eşyaları ve kullandığı çok sayıda obje muhafaza ediliyor.

Atatürk'ün hastalığı sırasında kanının bulaştığı pike örtüsü, çalışma masası, cepheden cepheye kitaplarını taşıdığı bavulu, bornoz takımları, terlikleri, havluları, bardakları ve berber koltuğu korunan eşyalar arasında yer alıyor.

Büyük Önder'in manevi kızı Afet İnan'a yazdığı mektup da yatta muhafaza edilen tarihi hatıralar arasında bulunuyor.

Deniz Kuvvetleri bünyesinde hizmet veriyor

17 Ağustos 2023'te Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesine alınan Savarona, İstanbul Tersanesi Komutanlığında gerçekleştirilen kapsamlı bakım ve onarım çalışmalarının ardından yeniden hizmete girdi.

TCG Savarona adıyla Deniz Kuvvetleri bünyesinde kullanılan yat, deniz eğitimlerinin yanı sıra tanıtım faaliyetlerinde de görev alıyor.

Atatürk'ün hatıralarını taşıyan Savarona, Cumhuriyet tarihinin önemli miraslarından biri olarak varlığını sürdürüyor.

iOS 27.2.1 hata düzeltmeleri getiriyor

Apple, ekim ayının sonlarında yeni özelliklerle dolu büyük bir güncelleme olarak iOS 27.2'yi yayımlamıştı. Şirket şimdi, önceki sürümdeki bazı hataları gidermek ve en yeni güvenlik düzeltmelerini sunmak için iOS 27.2.1'i kullanıma açtı.

Apple'ın resmî sürüm notlarında güncellemenin iPhone için hata düzeltmeleri ve güvenlik güncellemeleri sunduğu belirtiliyor.

Apple yazılım güncellemelerinin güvenlik içeriğine ilişkin ayrıntılar için Apple'ın güvenlik sayfası ziyaret edilebiliyor. Ancak yeni güncellemenin güvenlik ayrıntıları henüz bu sayfada yer almıyor. Bilgilerin önümüzdeki saatlerde eklenmesi bekleniyor.

iPadOS 27.2.1 de yayımlandı

iPad sahibi kullanıcılar için benzer düzeltmeleri içeren iPadOS 27.2.1 de yayımlandı.

Apple'ın yeni özellikler sunacak bir sonraki büyük güncellemesi ise şu anda beta aşamasında olan iOS 27.3 olacak. Güncelleme, Siri Recap'in de aralarında bulunduğu önemli Siri yapay zekâ geliştirmelerinin yanı sıra yeni Apple Music özellikleri ve başka yenilikler içeriyor.

iOS 27.2.1'i yükleyen kullanıcılar, belirli bir hata düzeltmesi fark edip etmediklerini paylaşabiliyor.

En iyi uyanma saati kişiye göre değişiyor

Uzmanlar, uygun uyanma saatini belirlerken kişinin iç saatiyle, yani sirkadiyen ritmiyle uyumlu bir düzen oluşturmasını öneriyor. Belirli bir saate odaklanmak yerine yeterince uyumayı ve günlük programla uyumlu bir uyku düzeni kurmayı önceliklendirmek gerekiyor.

Nishi Bhopal, M.D., "Gece kuşuysanız, günlük sorumluluklarınız buna uyuyorsa ve doğal olarak sabah 9'da uyanıyorsanız, sizin için ideal zaman bu olabilir. Bir başkası içinse vücut saatine bağlı olarak sabah 5 ideal zaman olabilir" diyor.

Önemli olan, hafta sonları da dahil olmak üzere her gün mümkün olduğunca aynı saatte uyanmak. Natalie D. Dautovich, Ph.D., düzenli uyanma saatlerinin vücut saatinin her gün uyanmayı öngörmesine ve buna hazırlanmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor.

Araştırmalar, uykuya dalma ve uyanma saatlerinin günden güne tutarlı olmasının, yalnızca toplam uyku süresinden daha güçlü biçimde bazı sağlık sonuçlarıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Bhopal, uyanma saatinin ideal olarak her gün yaklaşık bir saatlik aralık içinde korunmasını öneriyor.

Uyku kalitesi gün boyunca şekilleniyor

Uyku kalitesi yalnızca yatma saatindeki alışkanlıklara bağlı değil. Gün içinde yapılanlar da gece uykusunu etkiliyor. Bhopal'a göre uykuyu doğrudan kontrol etmek mümkün olmasa da uykunun gerçekleşmesi ve kalitesinin mümkün olduğunca iyi olması için uygun koşullar oluşturulabilir.

Sabah parlak ışık almak, fiziksel olarak aktif olmak ve her gün tutarlı bir programa bağlı kalmak sirkadiyen ritmi destekleyebilir. Bu düzen yalnızca aynı saatte uyanmayı değil, egzersiz yapmayı ve öğünleri yaklaşık aynı saatlerde yemeyi de kapsıyor.

Bhopal, mükemmel olmaya çalışmak yerine tutarlılığı hedeflemeyi öneriyor. Günlük düzen ne kadar istikrarlı olursa sirkadiyen ritim ve uyku kalitesi o kadar iyi desteklenebilir.

Gün içinde sinir sistemine dinlenme fırsatı vermek de önem taşıyor. Stresli ve sürekli hareket hâlinde olan kişilerin akşamları yavaşlaması daha zor olabiliyor. Bhopal, uykuya geçişin bir düğme gibi aniden gerçekleşmediğini, bu nedenle bedenin ve zihnin dinlenmeye hazırlanması gerektiğini söylüyor.

Sabahları daha kolay uyanmak için öneriler

Sabah erken saatlerde parlak ışık alın. Perdeleri açarak doğal ışığın odaya girmesine izin vermek, vücuda uyanma zamanının geldiğini hatırlatabilir. Dautovich, araştırmaların herkes için "ideal" bir uyanma saati belirlemese de güne başlarken açık havadaki parlak ışığa maruz kalmanın genel faydaları bulunduğunu belirtiyor.

Yataktan çıkmadan önce bedeni hareket ettirin. Bhopal, yatakta sırtı başlığa dayayarak oturmayı, birkaç derin nefes almayı, hafif esneme hareketleri yapmayı ve gün için bir niyet belirlemeyi öneriyor.

Sabah rutinine keyif veren bir alışkanlık eklemek de güne başlamayı kolaylaştırabilir. Bhopal, harekete geçmeye yardımcı olması için neşeli bir müzik açılmasını tavsiye ediyor.

Uzmanların değerlendirmesi

Uyku, sağlığı ve iyi olma hâlini desteklemek için önem taşıyor; ancak herkes için geçerli tek bir uyanma saati bulunmuyor. Uzmanlar, mümkün olduğunda sirkadiyen ritimle uyumlu bir saatte uyanmayı ve bu saati hafta sonları da korumayı öneriyor.

Sabah parlak ışık almak, yatakta basit esneme hareketleri yapmak, birkaç yudum su içmek veya sevilen bir şarkıyı açmak, güne başlamayı kolaylaştırabilecek alışkanlıklar arasında yer alıyor.

Blade Runner 2099, seriyi replikantların baskın sınıf hâline geldiği ve insanların hayatta kalma mücadelesi verdiği bir geleceğe taşıyor. Dizide Cora adlı insanı Hunter Schafer, deneyimli replikant avcısı Olwen'i ise Michelle Yeoh canlandırıyor.

Cora tehlikeli bir göreve çıkıyor

Fragman, kendisini inandırıcı biçimde replikant gibi gösterebilen Cora'yı gizli görev hayatına iten gerilimlere dair şimdiye kadarki en kapsamlı görüntüleri sunuyor. Cora, kaçmayı bırakmak için son bir kimliğe bürünerek Blade Runner oluyor.

Prime Video'nun resmi açıklamasına göre olaylar, Blade Runner 2049'un 50 yıl sonrasında geçiyor. Los Angeles yeniden doğarken bunu insanlık gerçekleştirmiyor. Ölmesine günler kalan bir replikant olan Olwen'le ortaklık kurmak zorunda kalan Cora, kırılgan şehri çökertebilecek bir gerçeği saklayan kaçağın peşine düşüyor.

Dizinin merkezinde büyük bir sır var

Blade Runner 2099, çaresiz bir kaçak ile son bir işi üstlenen deneyimli bir profesyonelin zıt karakterleri üzerinden serinin bilimkurgu kara film geleneğini öne çıkarıyor.

Dizinin sekiz bölüm boyunca işaret edeceği gizli gerçeğin ne olduğu merak ediliyor. Blade Runner 2049'da, insan olmadığını bilmeyen replikant Rachael'ın Deckard'ın kızını dünyaya getirdiğinin ortaya çıkması büyük bir şaşkınlık yaratmıştı. Yeni dizide saklanan gerçeğin de benzer ölçekte bir etki yaratıp yaratmayacağı bilinmiyor.

Oyuncu kadrosu ve yayın tarihi

Schafer ve Yeoh'un yanı sıra dizide Dimitri Abold ile Lewis Gribben rol alıyor. Tekrarlayan konuk oyuncular arasında Katelyn Rose Downey, Daniel Rigby, Johnny Harris, Amy Lennox, Sheila Atim, Matthew Needham, Tom Burke ve Maurizio Lombardi bulunuyor.

House of the Dragon dizisinde güvenilmez Larys Strong karakterini canlandıran Matthew Needham da kadroda yer alıyor. Silka Luisa dizinin sorumlusu, yaratıcısı ve yürütücü yapımcılarından biri olarak görev yapıyor. Blade Runner'ın ilk filmiyle özdeşleşen Ridley Scott da yürütücü yapımcılar arasında bulunuyor.

Blade Runner 2099, 25 Kasım'da Prime Video'da yayımlanacak.

"Cumhuriyet'imizin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebedi aleme irtihalinin 88'inci yıl dönümünde rahmetle yad ediyorum. Her köşesinde bir aslan yatan bu aziz vatanda, İstiklal Harbi'ni sevk ve idare ederek Cumhuriyet'e giden yolu açan Gazi Meclis'imizin o dönemki tüm üyelerini hürmetle anıyorum."

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Büyük Önder Atatürk'e saygı, özlem, minnetle... Cumhurbaşkanı Erdoğan ve devlet erkanı Anıtkabir'de

Senatodaki cuma günü yapılan oylamada 45 üyeden 44'ü Peña'nın görevden alınması yönünde oy kullandı. Başkan Yardımcısı Pedro Alliana, azil oylamasından kısa süre sonra devlet başkanı olarak yemin etti.

Peña, Ueno Bank'ın ödeme gücü krizinin ardından gece kapatılması, milyonlarca müşterinin hesaplarına erişememesi ve skandalın büyümesi üzerine perşembe günü istifa ettiğini açıklamıştı.

Paraguay Başsavcılığı, banka kriziyle bağlantılı olarak Peña ve diğer eski yetkililer hakkında üç ceza davası açtı. Azil oylaması, Peña'nın milletvekili dokunulmazlığını da kaldırdı.

Savcı Christian Benítez, Peña'nın ceza süreci devam ederken nerede kalacağına bir hakimin karar vereceği zamana kadar ev hapsinde tutulacağını söyledi. Savcılık, Ueno Bank kriziyle bağlantılı olarak Peña'nın tutuklanmasına karar verdi.

Peña'nın savunması Senato'da yapıldı

Ülkenin Kongre alt kanadı, bankayla ilişkileri nedeniyle Peña'yı "ciddi ve sistematik görev ihmaliyle" suçlamıştı.

Peña azil oylamasına katılmadı ancak hukuk ekibi Kongre'de onu temsil etti. Milletvekillerinin savunmayı hazırlamak için talep edilen 72 saatlik ek süreyi reddetmesinin ardından avukatlar Adolfo Ferreiro ve Ricardo Preda Senato'da hazır bulundu.

Peña, 35 muhalefet milletvekili ile iktidar partisindeki muhaliflerin kendisine yönelttiği suçlamalar görüşülürken istifasını sundu. Suçlamalar, Ağustos 2023'te beş yıllık dönem için göreve gelen devlet başkanının "görevden alınmasını" öngörüyordu.

İstifa edeceğini açıklamasından kısa süre sonra Paraguay Temsilciler Meclisi, azil sürecinin başlatılması yönünde oybirliğiyle karar aldı.

Senatör Yolanda Paredes daha önce gazetecilere, "Bu adam, Santiago Peña hapse atılmalı. Tutuklama emri çıkarılmalı... tutuklu yargılama, doğrudan hapse," demişti.

Peña'nın partisi olan sağcı Colorado Partisi, Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğa sahip.

Ueno Bank krizi nasıl başladı

Peña, istifa kararını "tasarruflarını finansal sistemimize emanet eden" Paraguaylılara huzur vermek için aldığını söyledi.

Sosyal medyada yayımladığı mesajda, "Cumhuriyet Cumhurbaşkanlığı görevimden istifamı sunma kararı aldım. Bunu ülkemizin istikrarını, toplumsal barışı ve kamu kurumlarımızı koruma gerekliliğini göz önünde bulundurarak yapıyorum," ifadelerini kullandı.

Peña, kendisiyle bağlantılı özel bir kuruluş olan Ueno Bank'a müdahale edilmesinin ardından ortaya çıkan krizin içine sürüklendi. Banka, Peña'nın yönetimi sırasında ülke çalışanlarının çoğunun emeklilik fonlarını yöneten Sosyal Güvenlik Enstitüsü (IPS) dahil kamu kuruluşlarından milyonlarca dolarlık fon almıştı.

Paraguay Merkez Bankası, 6,1 milyon nüfuslu ülkede 2,9 milyon müşterisi bulunan Ueno Bank'ın ödeme gücü oranının, "ıslah süreci sırasında mali tablolarında yapılan düzeltmeler sonucunda" zorunlu asgari seviyenin yüzde 50'sinin altına düştüğünü tespit etti.

Karar veya tasfiye işlemleri sonucunda, yerel futbol takımlarına ve Paraguay milli takımına sponsor olmasıyla da bilinen finans kuruluşundaki milyonlarca müşterinin tasarrufları donduruldu.

Başsavcı Emiliano Rolón Fernández, "Ueno Bank SA'nın denetlenmesi ve tasfiyesi, kamu fonlarının söz konusu kuruluşa yatırılması ve farklı devlet kurumlarının yetkililerinin eylemleri" hakkında soruşturma yürütülmesi için üç dava açılması talimatını verdi.

Paraguay, yetkililere göre ilişkili şirketlere kullandırılan kredilere ilişkin limitleri ihlal eden Ueno Bank'a salı günü müdahale edilmesiyle sarsıldı.

Paraguay Merkez Bankası, perşembe gecesi belirli Ueno Bank müşterilerine yönelik garanti ödemelerini aşamalı olarak işlemeye başlayacağını açıkladı.

Peña, bankaların önünde iki gün boyunca oluşan uzun kuyrukların, endişenin ve sokak protestolarının ardından istifa ettiğini duyurdu.

Peña'nın ABD ile ilişkisi güçlüydü

Peña, 44 yaşında göreve başlayarak Paraguay tarihinin en genç devlet başkanlarından biri oldu. Horacio Cartes'in devlet başkanlığı döneminde 2015-2017 yılları arasında Maliye Bakanı olarak görev yapan Peña, Merkez Bankası yöneticiliği de yaptı.

Peña, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin en sıkı müttefiklerinden biri olarak özellikle göç ve güvenlik konularında Trump'ın siyasi öncelikleriyle uyumlu hareket ediyordu.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Peña'nın istifasını açıklamasının ardından iki ülke arasındaki ilişkinin güçlü kalmaya devam ettiğini söyledi. Sözcü, "Amerikan ve Paraguay halkları arasındaki kalıcı ilişkiye bağlılığımız sürüyor ve ortak önceliklerimiz konusunda yakın iş birliğimizi sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz," dedi.

Paraguay, dünyanın önde gelen iki kredi derecelendirme kuruluşundan onay aldıktan sonra son yıllarda elde ettiği yatırım yapılabilir ülke statüsünden yararlanarak kendisini bölgesel bir finans merkezi olarak konumlandırmaya çalışıyor.

Biden, 2020'de kendisinin galibiyetiyle sonuçlanan seçimlerin onaylanması için düzenlenen Kongre oturumu esnasında 6 Ocak 2021'de yapılan baskına işaret etti.

Trump'ın bu baskında yer alan kişileri affetmesine atıfta bulunan Biden, "Kolluk kuvvetlerine saldıran suçlular affı hak etmiyor. Onların hak ettiği şey, hapis cezası." görüşünü paylaştı.

Trump'ı ve yönetimini "kurumları yıkmak ve nefreti körüklemek"le suçlayan Biden, Trump'a ithafen "Polislerin yumruklandığını, mızrakla saldırıya uğradığını, biber gazı sıkıldığını ve acımasızca dövüldüğünü görmezden gelip kendinizi kolluk kuvvetlerinin dostu olarak nitelendiremezsiniz." ifadesini kullandı.

Biden, "Trump'ın 6 Ocak 2021'de yaptığı şey hiçbir zaman unutulmamalıdır. Bu, onu mezarına kadar takip etmelidir." yorumunu yaptı.

TRUMP'IN 2024'TEKİ ZAFERİNDEN SONRA ARALARINDA GEÇEN KONUŞMA

Öte yandan Biden, kitabında Trump'ın 2024 başkan seçimlerini kazanmasının ardından ikisi arasında Beyaz Saray'da geçen konuşmayı da anlattı.

Trump'ın, "Joe biliyorsun, ortada siyaset olmasa biz iyi dost olurduk." demesi üzerine şoka uğradığını belirten Biden, bu cümlenin kendisini afallattığını belirtti.

Biden, "(Trump) İstihdam oluşturma konusundaki performansımın 'olağanüstü' olduğunu söyledi. Ayrıca, benimle yarışmak zorunda kalmadığı için rahatladığını da ekledi. Neden bana yağ çektiğini pek anlamadım, bu yüzden övgülerini kesip asıl konuya geçtim." ifadelerini kullandı.

6 OCAK 2021'DEKİ KONGRE BASKINI

6 Ocak 2021'de Trump'ın destekçileri, 3 Kasım 2020 seçimlerine hile karıştırıldığı iddiasıyla Washington'daki National Mall alanında protesto düzenlemişti.

Yürüyüşün ardından aşırı sağcı gruplar ve Trump destekçileri, seçim sonuçlarının onaylanmasına ilişkin oturumun yapıldığı Kongre binasını basmıştı. Baskında 1'i polis 5 kişi hayatını kaybetmişti.

Kongre baskınıyla ilgili yaklaşık 1500 kişi çeşitli suçlamalarla yargılanmıştı. Trump, göreve geldiği 20 Ocak 2025'te Başkanlık kararnamesiyle, baskına karıştıkları için hapis cezası verilen ve kovuşturması devam eden yaklaşık 1500 kişi için genel af çıkarmıştı.

ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olması beklenirken, mevcut durumda ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasını daha da sıkılaştıracağına ilişkin beklentilerin gücünü koruması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerle altının onsu yüzde 0,42 azalışla 4 bin 124 dolarda seyrediyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları bankanın aralık ayındaki faiz kararı öncesi fiyatlamalarda etkili oluyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ülkede istihdam ve büyümenin oldukça istikrarlı olduğunu, enflasyon konusunda ise "başarısızlıkla yüzleşmek zorunda olduklarını" belirterek, hizmet sektöründe enflasyonun yükselmeye başladığını ifade etti.

Richmond Fed Başkanı Tom Barkin ise enflasyon konusundaki risklere işaret ederek, para politikasının yönünün açık olduğunu ancak politika belirlerken dikkatli ilerlemeleri gerektiğini vurguladı.

Barkin, iş gücü piyasasına yönelik ise işten çıkarmaların sınırlı kalmaya devam ettiğini söyledi.

Jeopolitik tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı ihtimalini düşük gördüğünü ve yeni bir askeri harekata gerek olmadığını açıklaması da petrol fiyatlarında düşüşlerin devam etmesini sağlarken, bu durum piyasalardaki risk algısını azaltıyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise ABD'de enflasyonun takip edileceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,1 azalışla 91,5 dolara indi.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ülkede istihdam ve büyümenin oldukça istikrarlı olduğunu, enflasyon konusunda ise "başarısızlıkla yüzleşmek zorunda olduklarını" belirtti.

Goolsbee, hizmet sektöründe enflasyonun yükselmeye başladığını ifade etti. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin de enflasyon konusundaki risklere işaret etti. Barkin, para politikasının yönünün açık olduğunu, ancak politika belirlerken dikkatli ilerlemeleri gerektiğini vurguladı.

Barkin, iş gücü piyasasına yönelik ise işten çıkarmaların sınırlı kalmaya devam ettiğini söyledi. Diğer taraftan ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunacak. ABD'nin ekim ayı enflasyon verisinin ülkede açıklanan güçlü istihdam rakamlarının ardından Fed'in aralık ayı faiz kararına yönelik beklentilerin şekillenmesinde önemli olması bekleniyor.

Söz konusu veri öncesinde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,87'de, dolar endeksi de yatay seyirle 101,6 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,6 azalışla 4 bin 114 dolarda seyrediyor.

Analistler, ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmasının beklendiğini belirtti. Mevcut durumda Fed'in para politikasını daha da sıkılaştıracağına ilişkin beklentilerin gücünü koruması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

NEW YORK BORSASI POZİTİF SEYRETTİ

Söz konusu gelişmelerle New York borsasında dün pozitif bir seyir izlendi. ABD'li teknoloji devlerinden Apple'ın hisseleri yüzde 2,4, Microsoft'un hisseleri yüzde 2,8, Alphabet'in hisseleri yaklaşık yüzde 1, Amazon'un hisseleri yüzde 3 ve Meta'nın hisseleri yüzde 5,1 değer kazandı.

Elon Musk'ın şirketleri Tesla ve SpaceX'in hisseleri de yüzde 6'ya yakın artışlarla geçen haftaki kayıplarının bir kısmını telafi etti. Çip şirketlerinden AMD'nin hisseleri yüzde 13,3, Broadcom'un hisseleri yüzde 8,8, Micron'un hisseleri yüzde 6,3 ve Intel'in hisseleri yüzde 5,5 yükseldi.

Öte yandan, casusluk iddialarına ilişkin soruşturma kararı sonrası Nvidia hisselerindeki düşüş dikkati çekti. Nvidia, şirketin kurucusu ve üst yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurmuştu. Söz konusu gelişmeyle yoğun satış baskısı altında kalan Nvidia'nın hisseleri yüzde 4,3 değer kaybetti.

ABD Merkez Bankasının (Fed) New York Şubesi, ekim ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarını yayımladı. Buna göre, ABD'de tüketicilerin kısa, orta ve uzun vadeli enflasyon beklentileri ekimde değişmeyerek sırasıyla yüzde 3,9, yüzde 3,3 ve yüzde 3 seviyelerinde kaldı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin diğer sektörlere de yayılması ve şirketlerin açıkladığı bilançoların beklentilerden iyi gelmesiyle günü pozitif tamamladı.

Öte yandan Avro Grubu Başkanı Kiryakos Pierrakakis, Avrupa Merkez Bankası (ECB) başkanlığı için İspanya ve Hollanda'nın adaylarının toplantıda tanıtılacağını belirterek seçim sürecinin liderler düzeyinde siyasi uzlaşıyla yürütülmesini ve yıl sonuna kadar tamamlanmasını beklediğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, kasım ayında 0,3 puanlık düşüşle piyasa beklentilerinin altında azalarak 2,4 puana geriledi.

Söz konusu gelişmelerle Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,73, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,02, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,16 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 2,69 değer kazandı. İtalya merkezli bankacılık grubu UniCredit'in üçüncü çeyreğe yönelik beklentileri aşan karı ve geliri, ülke borsasına pozitif yansıdı. Şirketin hisseleri yüzde 6,3 yükseldi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

ASYA BORSALARI POZİTİF SEYREDİYOR

Teknoloji şirketlerinin hisselerindeki yükselişler Asya piyasalarında da risk iştahının artmasını sağladı.

Güney Koreli teknoloji şirketleri SK Hynix'in hisseleri yüzde 6,5, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 4,5, LG Innotek'in hisseleri yüzde 4,5 yükseldi. Japon teknoloji şirketleri Kioxia'nın hisseleri yüzde 7,5 ve Murata'nın hisseleri yüzde 6 arttı.

Öte yandan Çin'de ekim ayına ilişkin ihracat yıllık bazda yüzde 35,2 ile beklentilerin altında, ithalat ise yüzde 41,6 ile beklentilerin üzerinde arttı. Eylül ayına göre ihracatın artış hızının yavaşladığı, ithalattaki artışın ise hızlandığı görüldü. Ülkede eylülde 133,5 milyar dolar olan dış ticaret fazlası ekimde 105,3 milyar dolara geriledi. Beklentiler ülkede ekimde dış ticaret fazlasının 125,8 milyar dolar olması yönündeydi.

Çin'in dış ticaret fazlasındaki daralmada yuanın dolar karşısındaki güçlü seyri etkili oldu. Petrol ithalatındaki yükseliş Çin'in ithalatını artıran en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Ülkede, ihracatın hala güçlü olması politika yapıcıların ülkenin yıllık yüzde 4,5–5 düzeyindeki büyüme hedefine ulaşmak için ılımlı seviyedeki ekonomik destek politikalarını sürdürmesini sağlıyor.

İhracattaki artışın büyük bir kısmı, yapay zeka ve teknoloji ürünlerine yönelik güçlü talepten kaynaklanıyor. Ancak küresel ölçekte yapay zeka altyapısının geliştirilmesinde yaşanabilecek herhangi bir yavaşlamanın Çinli ihracatçıların kar marjlarını daraltabileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 0,3 yükseldi.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2 değer kazanarak 11.712,67 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,64 değer kazandı.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 50,1797'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 50,2306'dan işlem görüyor.

ABD'li teknoloji devi Apple, yeni nesil içerik üreticilerini, yenilikçi girişimcileri ve üreticileri desteklemek ve Türkiye'nin uluslararası uygulama geliştirme alanında önde gelen merkezlerden biri haline gelmesine yardımcı olmak için Türkiye'ye uzun vadeli yatırım yapacağını bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslenen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "17 Eylül'den beri gündemimizde olan fon meselesini açıkladığımız yol haritası çerçevesinde adım adım hal yoluna koyuyoruz." dedi.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise ABD'de enflasyonun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.900 puanın direnç, 11.600 ve 11.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve beraberindeki heyet, Büyük Önder Atatürk'ün ebediyete intikalinin 88'inci yılı dolayısıyla Anıtkabir'i ziyaret etti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü vefatının 88'inci yılında ilk anma töreni Anıtkabir'de düzenlendi. Anıtkabir'deki tören, saat 08.45'te devlet erkanının Aslanlı Yol'dan yürüyüşüyle başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığındaki Aslanlı Yol'daki korteje, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyeleri, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, kuvvet komutanları, siyasi partilerin temsilcileri ve diğer devlet erkanı yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, üzerinde ay yıldız bulunan çelengi Atatürk'ün mozolesine bırakmasının ardından saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindekiler, Misak-ı Millî Kulesi'ne geçti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: BU CENNET VATANI İHYA ETMEYE KARARLILIKLA DEVAM EDECEĞİZ

Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyeti'ni 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz" dedi.

Atatürk, 1881'de Selanik'te dünyaya geldi. Annesi Zübeyde Hanım'ın arzusu doğrultusunda ilköğrenimine Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde başlayan Mustafa Kemal, daha sonra babası Ali Rıza Efendi'nin isteği üzerine geçtiği Şemsi Efendi Mektebi'nde ilkokulu tamamladı.

Ortaokul eğitimi için gittiği Selanik Mülkiye Rüştiyesi'nden kendi isteğiyle ayrılan Mustafa Kemal, öğrenimini Selanik Askeri Rüştiyesi'nde sürdürdü, ardından Manastır Askeri İdadisi'nden ikincilikle mezun oldu. Askeri öğreniminin yanında yabancı dil eğitimi de devam eden Atatürk, yazları izinli döndüğü Selanik'te Fransızca dersleri aldı.

Daha sonra İstanbul'a gelerek 1899'da girdiği Harp Okulu'nu 1902'de teğmen rütbesiyle tamamlayan Atatürk, Harp Akademisi'nden de 1905'te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.

Mustafa Kemal, kurmaylık stajı için 1905'te Şam'da 5. Ordu emrine atandı, Suriye bölgesindeki üstün hizmetleri dolayısıyla Beşinci Rütbe'den Mecidi Nişanı verildi. Merkezi Makedonya'nın Manastır şehrindeki 3. Ordu Karargahı'na 1907'de atanan Mustafa Kemal, Selanik'teki kurmay şubede görevlendirildi.

Mustafa Kemal, Manastır ve Selanik'te görevliyken 1909'da İstanbul'daki 31 Mart Vakası'nı bastıran Hareket Ordusu'nda görev yaptı. Arnavutluk'taki isyanı bastırmak için 1910'da düzenlenen harekatta da görevlendirilen Mustafa Kemal, İtalya'nın 1911'de Trablusgarp'a asker çıkarması üzerine Tobruk'a gönderildi. Tobruk ve Derne'de Türk kuvvetlerini başarıyla yönetti ve İtalyanlara karşı Tobruk Savaşı'nı kazandı.

Derne Komutanlığına 6 Mart 1912'de atanan Mustafa Kemal, Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca Gelibolu ve Bolayır'daki birliklerle savaşa katıldı ve Dimetoka ile Edirne'nin geri alınışında etkili oldu.

"VATANIN MÜDAFAASINDAN DAHA YÜCE BİR VAZİFE OLAMAZ"

Mustafa Kemal, 1913'te Balkan Harbi'nden sonra Sofya ataşemiliterliğine atandı.

Ataşemiliter olarak görev yaptığı sırada Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Mustafa Kemal, Başkomutanlık Vekaleti'ne müracaat ederek cephede görev almak istedi.

Kendisine "Sizin için orduda her zaman bir görev vardır. Ancak Sofya Ataşemiliterliğini daha önemli gördüğümüzden sizi orada bırakıyoruz." cevabının verilmesi üzerine Büyük Önder, Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya şu mektubu yazdı:

"Vatanın müdafaasına ait faal vazifelerden daha mühim ve yüce bir vazife olamaz. Arkadaşlarım muharebe cephelerinde, ateş hatlarında bulunurken ben Sofya'da ataşemiliterlik yapamam. Eğer birinci sınıf subay olmak liyakatinden mahrumsam, kanaatiniz bu ise lütfen açık söyleyiniz."

Bunun üzerine Mustafa Kemal, 1915'te Esat Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı Tekirdağ'da oluşturulacak 19. Tümen Komutanlığına atandı.

Gelibolu Yarımadası'na asker çıkaran ve Conkbayırı'na ilerleyen düşman kuvvetleri, Atatürk'ün komutasındaki 19. Tümen kuvvetlerinin taarruzuyla geri çekildi. Mustafa Kemal Paşa, cephanesi biten Türk askerine "Cephaneniz yoksa süngünüz var." diyerek, moral ve güven verdi.

Mustafa Kemal, Conkbayırı taarruzu sırasında göğsüne isabet eden şarapnel parçasının cebindeki saati parçalayarak dönmesi sonucu mutlak ölümden kurtuldu. Mustafa Kemal Paşa, sadece Gelibolu Yarımadası Kuzey Bölgesi Muharebelerinin değil, aynı zamanda Çanakkale Boğazı'nın, Çanakkale Cephesi'nin, İstanbul'un da kaderini tayin etti ve böylece Çanakkale Savaşları'nda Mustafa Kemal Paşa "Anafartalar Kahramanı" olarak ün kazandı.

Çanakkale'den sonra Doğu Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığına atanan Mustafa Kemal, 1916'da Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş'u düşmandan geri aldı ve bu cephede generalliğe terfi etti.

ÜLKENİN İŞGALİ ÜZERİNE SAMSUN'A HAREKET ETTİ

Filistin ve Suriye'de görevli 7. Ordu Komutanlığına 1917 temmuz ayında atanan Mustafa Kemal Paşa, bir süre sonra 2. Ordu Komutanlığına tayin olsa da görevi kabul etmeyerek Genel Karargah emrinde İstanbul'da kaldı. Aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya giderek Alman Genel Karargahı ve Alman savaş cephelerinde incelemelerde bulundu.

Suriye cephesinde 1918'de yeniden görevlendirilen Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanı olarak görev yaptı ve bu sırada İngilizlerin asıl amaçlarının İskenderun'u işgal edip, kuzeye çekilmekte olan 7. Ordu'yu abluka altına almak olduğunu İstanbul'a bildirdi.

İngilizlerin İskenderun'u dirençle karşılaşmadan 9 Kasım 1918'de teslim alması üzerine Mustafa Kemal Paşa, hükümet merkezi ile yaptığı telgraf görüşmelerinde, İngilizlere verilen tavizleri tenkit etti. "Böyle giderse memleketin binbir türlü entrika ve istilaya maruz kalacağını" izah etmeye çalışan Mustafa Kemal Paşa'ya, Yıldırım Orduları Grup Kumandanlığı ve 7. Ordu'nun lağvedildiği bildirildi.

Paşa, bu acziyetin tamamen ortadan kaldırılmasını istiyordu ve emrindeki birliklerin komutasını 2. Ordu Komutanı Nihat Paşa'ya bırakarak aynı akşam Adana'dan trenle İstanbul'a hareket etti.

İstanbul'da, 13 Kasım 1918'den 16 Mayıs 1919'a kadar kalarak memleketin genel durumunu yakın arkadaşlarıyla değerlendiren Mustafa Kemal Paşa, ülkesinin kaderini değiştirecek Samsun yolculuğuna çıktı ve istiklal mücadelesini başlattı. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak Ordu Müfettişliği göreviyle İstanbul'dan ayrıldı.

Karadeniz yoluyla 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919'da Amasya Genelgesi'ni yayımladı. Türk milletine, "vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, azim ve kararlılıkla vatanın kurtarılması için Sivas'ta bir kongre toplanacağını" bildirdi.

Ayrıca Osmanlı Hükümeti'nin verdiği görevinden ve askerlikten istifa ederek, 23 Temmuz 1919'da Erzurum'da, 4 Eylül 1919'da Sivas'ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı.

Bu kongrelerde alınan, "Düşman işgaline karşı milletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükümetin kurulacağı ve bir milli meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilmeyeceği" kararlarıyla Büyük Millet Meclisi'nin de temelleri atıldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Atatürk öncülüğünde 23 Nisan 1920'de Ankara'da tarihi görevine başladı. Mustafa Kemal Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi.

MİLLİ MÜCADELE VE KURTULUŞ SAVAŞI'NIN TANIĞI ANADOLU AJANSINI KURDU

TBMM açılmadan 17 gün önce, 6 Nisan 1920'de, Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla Anadolu Ajansı (AA) kuruldu. "Milli Mücadele'nin sesini dünyaya duyurmak" amacıyla kurulan AA, TBMM'nin çıkardığı ilk yasaları duyurdu, Milli Mücadele'nin ve Kurtuluş Savaşı'nın her aşamasına tanıklık etti.

TBMM açılarak milli bir hükümet kurulmasına rağmen Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalandı.

"SEVR ANTLAŞMASI BİZCE MEVCUT DEĞİLDİR"

Atatürk, United Telegraph gazetesi muhabirine yaptığı açıklamada, Sevr Antlaşması'nı tanımadıklarını vurgulayarak, "Siyasi, adli, iktisadi ve mali bağımsızlığımızı imhaya ve neticede yaşama hakkımızı inkara ve kaldırmaya yöneltilmiş Sevr Antlaşması bizce mevcut değildir." dedi. Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması'nın kabul edilmediği TBMM tarafından dünyaya duyuruldu.

"VATANIN HER KARIŞ TOPRAĞI VATANDAŞIN KANIYLA ISLANMADIKÇA TERK OLUNAMAZ"

İtilaf Devletleri'nin yardımıyla İzmir'i işgal eden Yunan kuvvetlerinin ilerlemesi, 1921'de Birinci ve İkinci İnönü Savaşları ile durduruldu.

Yunan ordusunun 23 Ağustos 1921'de yeniden taarruz etmesiyle Sakarya Meydan Muharebesi başladı. Atatürk, birliklere, "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." diyerek tarihe geçen emrini verdi.

"MAREŞAL" RÜTBESİ VE "GAZİ" ÜNVANI

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı, Sakarya Meydan Muharebesi'ni zaferle sonuçlandırdı. 22 gün süren savaşta Yunan ordusu ağır kayıplara uğratıldı. Bu zafer dolayısıyla Mustafa Kemal Atatürk'e TBMM tarafından "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" ünvanı verildi.

Sakarya Zaferi'nin ardından 13 Ekim 1921'de Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması, 20 Ekim 1921'de Fransızlarla Hatay haricinde bugünkü Türkiye sınırının çizildiği Ankara Antlaşması imzalandı.

Atatürk'ün komutanlığında Türk ordusu, vatanı düşman işgalinden kurtarmak için 26 Ağustos 1922'de karşı saldırıya geçerek Büyük Taarruz'u başlattı.

Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği 30 Ağustos 1922'deki Dumlupınar (Başkomutan) Meydan Muharebesi'nde Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı. Kaçan düşman kuvvetlerini izleyen Türk ordusu, 9 Eylül 1922'de İzmir'e girdi.

Anadolu'yu düşman istilasından kurtaran büyük askeri zaferlerin ardından 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri, işgal ettikleri Türk topraklarından çekildi.

Kurtuluş Savaşı, ülkenin kaderinin değiştiği, Türk milletinin dünyaya meydan okuduğu, kahramanlık destanlarının yazıldığı savaş olarak tarihe geçti.

TÜRKİYE'NİN BAĞIMSIZLIK BELGESİ LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI İMZALANDI

İsmet İnönü başkanlığındaki Türkiye heyeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında 24 Temmuz 1923'te Lozan Antlaşması imzalandı.

Büyük Önder, Lozan Antlaşması'na ilişkin, "Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir vesikadır." değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN İLK CUMHURBAŞKANI

Atatürk, Fransa'da ihtilal ile kurulan cumhuriyeti, demokrasiyi ve yönetim şeklini inceledi ancak bunun aynısının Türkiye'de uygulanamayacağını öngördü.

Ülkenin siyasal, sosyolojik ve ekonomik yapısını çok iyi bildiğinden, demokrasinin sadece Cumhuriyet ile toplumun tüm kesimlerince içselleştirileceğini biliyordu.

Atatürk'ün yakın arkadaşlarından, usta gazeteci ve yazar Falih Rıfkı Atay, "Çankaya" adlı eserinde, Cumhuriyet'e giden süreci ve Mustafa Kemal'in görüşlerini ana hatlarıyla şu cümlelerle kaleme aldı:

"Rejimdeki olağanüstü olmayan durumların çözümlenmesi zorunluluğu ortaya çıktı. Çünkü, Türkiye'nin devlet şekli henüz belirlenmemişti. Kanun-i Esasi'de yeni hükümet şeklini açıkça belirlemek gerekiyordu. Çünkü, padişahlık ve hilafet taraftarları hala vardı."

Atatürk, Cumhuriyet ilan edilene kadar Cumhuriyet fikrini muhalefetle karşılaşabileceği düşüncesiyle gizli tuttu ama yeni yönetim şeklinin çabuk kabul edilmesi için çalışmalar yürüttüğünü Nutuk'ta "Devlet yönetimini, Cumhuriyet'ten söz etmeksizin, ulusal egemenlik ilkeleri çerçevesinde, her an Cumhuriyet'e doğru yürüyen şekilde toparlamaya çalışıyorduk." sözleriyle kaleme aldı.

TBMM tarafından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk de Cumhurbaşkanı seçildi. 1938'de vefatına dek arka arkaya 4 kez Cumhurbaşkanı seçilen Büyük Önder Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten Cumhurbaşkanı oldu.

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e yönelik 14 Haziran 1926'da suikast girişimi engellendi, elebaşları İzmir'de tutuklandı. Büyük Önder, suikast girişimine ilişkin Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada, "Alçak girişimin benim şahsımdan ziyade mukaddes Cumhuriyet'imize ve onun dayandığı yüksek ilkelerimize yönelmiş bulunduğuna şüphe yoktur. Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Gazi Mustafa Kemal'e 24 Kasım 1934'te 2587 sayılı Kanun'la "Atatürk" soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.

EKONOMİ, DIŞ POLİTİKA VE TARIMDAKİ HAMLELERİ

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 1933'te Beş Yıllık Sanayi Planı'nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı. Milletler Cemiyeti'ne girilmesi, Balkan Antantı'nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası adımlar, Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu.

Tarıma ve çiftçiye değer veren Atatürk, çiftliklerde 1925'ten başlayarak 13 yıl süreyle planlı ve ciddi bir şekilde çalışmalar yaptırdı, ürün vermeyen topraklarda çiftlikler kurarak bu toprakları ziraata elverişli hale getirdi.

"HATAY, BENİM ŞAHSİ MESELEMDİR"

Atatürk, ulusal meseleden ziyade, "Benim şahsi meselemdir." dediği Hatay'ın ana vatana katılması için yoğun çaba sarf etti, bu hedef vefatının ardından 1939'da gerçekleşti.

Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıl süren yaşamında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.

Askeri ve siyasi dehasıyla saygınlığını koruyan Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de 57 yaşındayken Dolmabahçe Sarayı'nda saat 09.05'te hayata gözlerini yumdu.

Atatürk'ün vefatı yalnız Türkiye'de değil bütün dünyada büyük üzüntüyle karşılandı.

ATA'NIN CENAZESİNİN ANITKABİR YOLCULUĞU

Atatürk'ün naaşı, 16 Kasım'da Dolmabahçe Sarayı tören salonunda katafalka konuldu. 19 Kasım günü cenaze büyük bir kalabalık tarafından Yavuz Zırhlısı ile İzmit'e, oradan da aynı akşam tüm yurt gezilerinde kullandığı tren ile Ankara'ya uğurlandı.

Ankara'da 20 Kasım'da devlet erkanı ve yabancı devlet insanları tarafından karşılanan cenaze, TBMM önünde katafalka konuldu. Büyük bir cenaze töreni ile 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konulan Atatürk'ün naaşı, ebedi istirahatgahı Anıtkabir'e taşındığı 10 Kasım 1953'e kadar burada kaldı.

"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır" diyen Atatürk, ebedi istirahatgahı olan Türkiye'nin kalbi Anıtkabir'de Türk milletinin gönlünde yaşıyor.

Massie, meclis kuralları uyarınca ayrıcalıklı statüyü kullanarak, Cumhuriyetçi liderlerin tasarıyı iki yasama günü içinde oylama için genel kurula sunmalarını gerektirecek şekilde başvuruda bulundu. Ancak meclis liderleri, basit çoğunlukla tasarının ayrıcalıklı statüde ele alınmasını engelleyebilir.

Massie, Hegseth'i Kongre'den izin almadan savaşlar başlatmak, sivillerin korunmasını baltalamak ve yargı dışı infazlar gerçekleştirmek dahil olmak üzere sekiz ayrı azil suçu işlemekle suçladı. Tasarı, Hegseth'in görevden alınmasını ve gelecekte federal bir görevde bulunma hakkının elinden alınmasını talep ediyor.

Sekiz maddelik azil metni, Hegseth'in İran, Yemen ve Venezuela'daki ABD askeri operasyonlarındaki rolünün yanı sıra askeri denetim, sivil kayıplar ve ifade özgürlüğü konularındaki tutumuna ilişkin iddiaları içeriyor.

İLK ÜÇ MADDE İRAN SAVAŞIYLA İLGİLİ

İlk üç azil maddesinde Hegseth, Kongre'nin onayı olmadan İran'a karşı ABD askeri operasyonlarını yönetmek ve Kongre'nin Amerikan kuvvetlerini geri çekme çabalarına rağmen çatışmayı sürdürmek suretiyle 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı'nı ihlal etmekle suçlanıyor.

Dördüncü azil maddesinde Hegseth, askeri operasyonlar sırasında sivil kayıpları önlemek için tasarlanmış güvenlik önlemlerini baltalamakla suçlanıyor. Bu kapsamda, İran'ın Minab kentindeki Şerece-i Tayyibe Kız İlkokulu'na düzenlenen ve aralarında 120 çocuğun da bulunduğu 150'den fazla sivilin ölümüne yol açan ABD saldırısı örnek gösteriliyor.

Beşinci madde, Karayip Denizi ve Doğu Pasifik Okyanusu'nda uyuşturucu kaçakçılığı şüphesi bulunan gemilere yönelik ABD askeri saldırılarına odaklanıyor.

Altıncı maddede Hegseth, emekli donanma komutanı ve Senatör Mark Kelly'nin askeri personele yasa dışı emirleri reddedebileceklerini hatırlatan bir videoya katılması üzerine kendisine misilleme yapmak ve anayasal olarak korunan ifade özgürlüğünü bastırmakla suçlanıyor.

Yedinci maddede, bu yılın ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun yakalandığı operasyonla ilgili olarak Hegseth'in egemen bir ülkeye karşı yetkisiz bir askeri operasyon yönettiği ve bunun sonucunda en az 83 kişinin öldüğü, 7 Amerikalının da hayatını kaybettiği belirtiliyor.

Son azil maddesinde ise Hegseth, 2025 yılında yaklaşık 52 gün boyunca 1100'den fazla saldırının gerçekleştirildiği belirtilen Yemen'deki askeri harekatı yönetmekle suçlanıyor.

KONGRE'DEKİ AZİL SÜRECİ

ABD siyasal sisteminde azil süreci Temsilciler Meclisinde başlıyor. İlgili maddenin ya da maddelerin kabul edilmesi halinde Senato'da asıl yargılama ve karar süreci gerçekleştiriliyor.

Buna göre, basit çoğunluğun sağlanması halinde Temsilciler Meclisi, Hegseth'i azil maddelerinde yöneltilen suçlamalarla itham edebilir. Bu durumda Hegseth'in suçlu olup olmadığına ilişkin yargılamayı gerçekleştirecek olan Senato, düzenleyeceği oturumlarda azil maddelerini ele alıp tartışacak.

Hegseth'in görevden alınabilmesi için Senato'da üçte iki çoğunluğa, yani 67 oya ulaşılması gerekiyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın ve Cumhuriyetçilerin desteğini alan Hegseth'e karşı mevcut Senato aritmetiğinde bu sayıya ulaşılması pek mümkün görünmüyor.

Apple, söz konusu yatırımlar kapsamında beş yeni Apple Developer Academy ve bir Apple Developer Center açılacağını, bu programların geliştiricilere, öğrencilere ve girişimcilere Türkiye'nin dijital uygulama ekonomisinde yeni kariyer yollarının açılmasını sağlayacağını aktardı.

Şirketin Türkiye'de yeni bir Apple Manufacturing Academy açarak küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zekayı ve akıllı üretim tekniklerini benimsemesine yardımcı olacak.

İLK AKADEMİ ÖNÜMÜZDEKİ YIL İSTANBUL'DA AÇILACAK

Gelecek üç yıl içinde hizmete girecek beş geliştirici akademisinin ilki 2027'de İstanbul'da açılacak. Bu akademiler kod yazma, tasarım, pazarlama, proje yönetimi ve yapay zeka teknolojilerine odaklanan dokuz aylık ücretsiz ve yoğun programlar sunacak.

Bu programlar yeni girişimcileri, geliştiricileri ve tasarımcıları gelişen uygulama ekonomisinde iş bulmak ve iş olanakları yaratmak için gereken temel araçlar ve eğitimlerle buluşturmayı amaçlıyor.

Geliştirici akademiler 2013'ten bu yana dünyanın dört bir yanında eğitim sunarken, dünya çapında 19 Apple Developer Academy bulunuyor. Türkiye'de açılacak beş yeni akademi sayesinde de binlerce öğrenci daha yakından bu olanaklara erişebilecek.

GELİŞTİRİCİ MERKEZİ YENİ ARAÇLAR, TEKNOLOJİLER VE KAYNAKLAR SUNACAK

2027'de İstanbul'da açılacak Apple Developer Center geliştiricilere, girişimcilere ve start-up'lara yeni araçlar, teknolojiler ve kaynaklar sunarken, Apple uzmanlarına ve etkinliklerine erişim olanağı sağlayacak.

Söz konusu merkez ülke genelinde yüz yüze etkinliklere, atölye çalışmalarına ve bire bir randevulara ev sahipliği yapacak. düzenli aralıklarla gerçekleştirilecek etkinliklerin geliştiricilerin becerilerini zenginleştirmelerine ve Apple ekosisteminde uygulamalarının tasarımını, kalitesini ve performansını artırmalarına da yardımcı olacak.

İstanbul'da açılacak Apple Developer Center, Bengaluru, Berlin, Cupertino, Şanghay ve Singapur şehirlerindeki geliştirici merkezlerinin arasına katılacak.

ABD DIŞINDAKİ İLK ÜRETİM AKADEMİSİ TÜRKİYE'DE OLACAK

Apple 2028'de Ankara'da yeni bir Apple Manufacturing Academy açacak. Üretim akademisi Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelere, öğrencilere ve yenilikçi girişimcilere ücretsiz eğitim ve danışmanlık imkanı sunacak.

Bu tesis Apple'ın ikinci üretim akademisi olacak ve ayrıca ABD dışında açılan ilk üretim akademisi olacak.

Bu akademide uygulamalı eğitim laboratuvarının yanı sıra canlı gösterimler, atölye çalışmaları ve profesyonel ağ kurma için tasarlanan ortak çalışma alanları da yer alacak.

Akademinin Türkiye'nin üretim sektörünü destekleyerek inovasyon hızını yükseltmeyi ve gelişmiş teknolojilerin benimsenmesini amaçlanıyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) liderleri ev sahibi ülkenin davet ettiğini belirterek, "Türkiye yapıyor. Biz liderler toplantısına İsrail hükümetini davet etmedik" dedi.

Katıldığı bir televizyon programında COP31'e ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kurum, müzakereler, görüşler, beyanlar ve projeler sunmak üzere her ülkenin Birleşmiş Milletler nezdinde katılmaya hak sahibi olduğunu belirtti. Kurum, "BM'nin yapmış olduğu organizasyonlarda bütün dünya ülkelerine davet çıkarılıyor. Liderler zirvesine ev sahibi ülke olarak biz İsrail'e davet göndermedik" ifadelerini kullandı.

BARIŞ OLMADAN İKLİM ADALETİ OLMAZ

Konferans kapsamında iklimi ve iklim adaletini konuşacaklarını belirten Kurum, "Barışın hakim olmadığı bir yerde iklim adaleti de olmaz diyoruz. Dolayısıyla Türkiye'nin İsrail devletine, hükümetine karşı bakışını, tutumunu bu toplantı değiştirmeyecek" dedi.

GAZZE'YE EN BÜYÜK SALONU AYIRDILAR

Gazze'de yapılan soykırıma sessiz kalmayacaklarını söyleyen Bakan Kurum, COP31 alanında en büyük salonu Gazze'ye ayırdıklarını belirtti. Kurum, "6 bin 250 kişilik bir konferans salonumuz var, orası Gazze salonu. Burada Gazze'deki soykırımı Gazzeli çocuklarla anlatan resim sergileri olacak. Yine Filistinli sanatçıların oradaki dramı, savaşı, haksızlığı ve soykırımı anlatan eserleri olacak" diye konuştu.

Kurum, bu konudaki siyasi görüşlerinin net olduğunu ve bu tutumun konferans süreci boyunca devam edeceğini sözlerine ekledi.

Erhürman, bugünkü görüşmede, açılmasında karar kılınan 2 sınır kapısı başta olmak üzere, eğitim ve kültürel miras konularındaki mutabakat ile 2017 Crans-Montana sürecinden beri devam eden durağanlığa kıyasla sürecin ileriye taşındığını kaydetti.

Bugün yapılan görüşme ve alınan kararları mutevazı fakat ileriye doğru atılmış adımlar olarak gördüğünü söyleyen Erhürman, gündemlerinde olan diğer sınır kapıları ile ara bölgedeki iki toplumlu Pile köyüne ulaşımın, BM Genel Sekreteri Guterres'in katılımıyla gelecek haftalarda yapılacak üçlü görüşmelerde ele alınacağını aktardı.

Erhürman, BM tarafından hazırlanan ve ara bölgedeki askeri işbirliği ile mayın temizliğini düzenleyen askeri mekanizma önerisinin Rum tarafınca kabul görmediğini aktararak, Eğitim Teknik Komitesi'nin tamamlamak üzere olduğu çalışmaya ilişkin önerinin de GKRY tarafından düşünme ihtiyacı gerekçesiyle sonuçsuz kaldığını anlattı.

Görüşmelerin pozitif bir havada geçtiğini belirten Erhürman, Rum tarafı ile üzerinde mutabakata varılan uzlaşma konularını da şöyle sıraladı:

"Akıncılar ve Gemikonağı'ndan yeni iki sınır kapısı açılması, BM Genel Sekreteri'nin önerisi ve Kıbrıs Rum tarafının Mart 2025 tarihli taslağı temel alınarak ortak afet müdahale mekanizmasını kurmak üzere ilgili teknik komite görevlendirilmesi, iki toplumlu eğitim programının (Imagine Project), Eğitim Teknik Komitesi'nin himayesinde ve komitenin belirleyeceği çerçevede yeniden başlatılması, eski eserlere dair veri paylaşımı inisiyatifi hayata geçirilecek. Maruni kiliseleri ile bir Ermeni manastırının restorasyonu ve Çevre Teknik Komitesi'nin hazırladığı üç çevre projesinin tamamlanması."

"YENİ BİR ÖNERİ SUNDUK"

Erhürman, BM öncülüğünde Hristodulidis ile yaptıkları üçlü görüşmeye ilişkin sürecin dinamiklerini tümden değiştirebilecek bir öneri ile gittiklerini anlatarak, "Kıbrıs için yeni ve oyun değiştirici bir öneri sunduk. Yeni ve aslında bayağı bir oyun değiştirici olabilecek, yaklaşımları etkileyebilecek bir öneri yaptık. Bunun hemen bugün kabul edilmesini bekliyor muyduk? İlk duyulan şey hemen kabul edilmeyebilir. Ama çok alışılmış olmayan bir şey yaptığımı düşünüyor ve bu yeni öneriyi çok önemsiyorum." ifadelerini kullandı.

Üzerinde çalışılabilmesi için yeni öneriyi kamuoyuna şimdilik açıklamayacağını dile getiren Erhürman, "Bu konuda muhatabımıza zaman tanımak istiyoruz." dedi.

Başkan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Erdoğan, "Aramadan bulunmaz" şiarıyla gerek yurt içinde gerek denizlerde gerekse yurt dışında pek çok adım attıklarının altını çizerek, şunları kaydetti:

"Çalıştık, çabaladık, yatırım yaptık, engeller karşısında vazgeçmedik ve hamdolsun çok önemli keşifleri ülkemizin kazanç hanesine yazdırdık. İşte dudak büktükleri Sakarya gaz sahamız, işte alaya aldıkları Gabar petrolümüz, işte Eskişehir Beylikova'daki nadir toprak elementleri rezervimiz. İşte Libya'da, Somali'de, Doğu Akdeniz'de elde ettiğimiz başarılar..."

"EKONOMİMİZE SENEDE 4,4 MİLYAR DOLARLIK BİR KATKI DEMEKTİR"

Bugün üretilen doğal gaz ile 4 milyon hanenin gaz ihtiyacının Karadeniz'den karşılandığını hatırlatan Erdoğan, 17 Ekim'de görev yerine uğurladıkları Osman Gazi Yüzer platformuyla buradaki üretimi 2 katına, hane sayısını 8 milyona çıkaracaklarını söyledi.

Erdoğan, Şırnak Gabar'ın adeta petrolün başkenti haline geldiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bir dönem terörün, şiddetin, korkunun kol gezdiği Gabar'da Türkiye'nin en kaliteli petrolünü üretiyoruz. Bugün 184 kuyuda günlük 84 bin varile ulaştık. Tüketimin yüzde 8'ini Gabar'dan temin ediyoruz. Şimdiye kadar Gabar'da toplamda 75,4 milyon varil ham petrol ürettik. Böylece cari açığın kapanmasına 6 milyar dolarlık katkı sağladık. Cenabıallah'a sonsuz hamdolsun ki Gabar'ın dağlarından sevindirici haberler gelmeye devam ediyor. Bölgede iki yeni sahada daha petrol keşfettik. Gaziler ve Çardaklı adını verdiğimiz sahalarda ekim ayı itibarıyla üretim başladı. Bu iki yeni sahada ilk değerlendirmelerimize göre 135 milyon varil yerinde petrol potansiyeli bulunuyor. Gabar'daki saha geliştirme faaliyetleri ve yeni kuyuların devreye alınmasıyla bölgenin günlük petrol üretimi yüzde 30 artacak. 2027 yılının ikinci yarısında yaklaşık 230 kuyuyla bölgedeki günlük üretimimiz, 100 bin varil barajını aşacak. Günlük 120 bin varil üretimin bugünkü karşılığı, ekonomimize senede 4,4 milyar dolarlık bir katkı demektir. Bu haberimizin de ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum."

"HEDEFİMİZ 2027 YILINDA GÜNLÜK 100 BİN VARİL ÜRETİM BARAJINI AŞMAKTIR"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kabine Toplantısı'nda verdiği yeni keşif müjdesine ilişkin yaptığı paylaşımda, "Hedefimiz 2027 yılında günlük 100 bin varil üretim barajını aşmaktır" dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kabine Toplantısı'nda verdiği yeni keşif müjdesine ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Bakan Bayraktar paylaşımında, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Milli Enerji 2040 hedeflerimize kararlılıkla yürürken milletimize yeni bir keşif müjdesi daha vermenin haklı gururunu yaşıyoruz. Bugün Gabar'da 184 kuyuda günlük 84 bin varil üretime ulaştık, ülkemizin tüketiminin yüzde 8'ini tek başına karşılar hâle geldik. Bugüne dek ürettiğimiz 75,4 milyon varil petrolle cari açığın kapanmasına 6 milyar dolarlık dev bir katkı sağladık. Şimdi ise Gabar'da Gaziler ve Çardaklı adını verdiğimiz iki yeni sahada tam 135 milyon varil yerinde petrol potansiyeli tespit ettik ve üretime başladık" ifadelerini kullandı.

'Enerjide Tam Bağımsız Türkiye' hedefine ulaşmak için çabalayacaklarını ifade eden Bakan Bayraktar, "Hedefimiz 2027 yılında günlük 100 bin varil üretim barajını aşmaktır. Türkiye'nin enerji geleceği için emek ve alın teri döken tüm çalışma arkadaşlarımıza ve projenin başından beri en güçlü iradeyi koyan Sayın Cumhurbaşkanımıza yürekten teşekkür ediyorum. 86 milyonun enerjisini kesintisiz sağlamaya, 'Enerjide Tam Bağımsız Türkiye' idealine ulaşana kadar durmadan çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Başkan Erdoğan, Kabine Toplantısı'nın ardından önemli açıklamalarda bulundu.

Başkan Erdoğan'ın açıklamalarından satırbaşları:

İzmir'in Aliağa ilçesindeki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada 16 kişi hayatını kaybetti, 2'si ağır, 13 kişi yaralandı.

Etrafımızı kuşatan istikrarsızlık sarmalına rağmen istikrar ve güven içinde kalkınma yolculuğumuzu kesintiye uğratmadan sürdürüyoruz

Ekim ayında ihracatımızı önceki yılın aynı ayına göre %8,1 artırarak 25,9 milyar dolara bu rakamla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek 3. aylık ihracatını ve en yüksek Ekim ayı ihracatını gerçekleştirdik

İhracattaki bir diğer başarıyı teknoloji de yakaladık. Orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatımız yüzde 8,8 artışla 118,6 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı

Bu artışlar aynı zamanda hükümetimizin verdiği teşviklerin ve sunduğu desteklerin eseridir. Türkiye'nin marka değerinin sonucudur.

Nisanda başlattığımız konaklama vergisi indirimi uygulamasını bir sene daha uzatıyoruz. Turizm Bakanlığı işletme belgeli tesislerimize verdiğimiz çalışan desteğini de 2028'e kadar uzatma kararı aldık

2026 döneminde ülkemizde toplam 49 milyon 132 bin ziyaretçi ağırladık. Turizm gelirimizi 2025'in aynı dönemine göre %2,4 artırarak 51 milyar 278 milyon dolara ulaştırdık. Bu rakamla hem çeyreklik hem de 9 aylık dönemler itibarıyla turizm gelirlerini en yüksek seviyeye çıkardık. Ziyaretçilerin ülkemizdeki ortalama kalış süresi 10,34 gece olarak gerçekleşirken kişi başı gecelik ortalama harcama yüzde 4,6 artışla 107,7 dolara yükseldi.

Hem ihracatta hem de turizmde sağladığımız bu artışlar kendi kendisine oluşmuş veya dünyadaki trendlerden etkilenmiş artışlar değildir. Büyük bir özveriyle çalışan ihracatçılarımızın ve turizmcilerimizin gayreti vardır.

İstanbul'un, Antalya'nın, İzmir'in tarihi ve doğal güzelliklerini nasıl dünyanın ilgisine güvenle sunabiliyorsak Hakkari'nin, Şırnak'ın, Van'ın, Diyarbakır'ın, Ağrı'nın da tüm güzelliklerini dünyanın beğenisine sunabileceğiz

TERÖRSÜZ TÜRKİYE

Irak, Sincar'da devlet otoritesinin tesisi yolunda bir adım atıldı. Önceki hafta 4 bini aşkın örgüt mensubunun Irak Güvenlik Kuvvetleri'ne entegrasyonu başladı. Mağaraların boşaltılmasına yönelik olumlu gelişmeler yaşanıyor

Terörün gölgesi tamamen ortadan kalktığında, yıllardır göçün ve güvensizliğin baskısı altında ezilen şehirlerimiz inşallah yeniden şahlanacak

Türkiye olarak ekonomide asıl büyük atılımı o zaman gerçekleştireceğiz

Turizmden ticarete, yatırımlardan diğer alanlara kadar kapsamlı bir kalkınma seferberliğini Terörsüz Türkiye ikliminde hayata geçireceğiz

Aramadan bulunmaz şiarıyla gerek yurt içinde, gerek denizlerimizde, gerekse yurtdışında pek çok adım attık. Çalıştık, çabaladık, yatırım yaptık. Engeller karşısında vazgeçmedik

Cenab-ı Allah'a sonsuz hamdolsun ki Gabar'ın dağlarından sevindirici haberler gelmeye devam ediyor. Bölgede iki yeni sahada daha petrol keşfettik

İki yeni sahada daha petrol keşfettik. 2027'nin ikinci yarısında yaklaşık 230 kuyuyla bölgedeki günlük üretimimiz 100 bin varil barajını aşacak. Bu ekonomimize senede 4,4 milyar dolarlık katkı demektir

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Medine sınırları içerisinden geçen Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik bir saldırı gerçekleştirildiği bildirildi. Saldırı nedeniyle hat üzerinde sınırlı çapta yangın meydana geldiği, zamanında müdahaleyle yangının tamamen söndürüldüğü aktarıldı.

CAN KAYBI YAŞANMADI

Olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı vurgulanırken, boru hattındaki petrol akışının ve genel faaliyetlerin saldırıdan etkilenmediği kaydedildi. Acil müdahale ve uzman teknik ekiplerin olayın hemen ardından sahada çalışmalara başladığı, bölge güvenliğinin temini ve gerekli teknik kontrollerin tamamlanması amacıyla acil durum planları ile güvenlik prosedürlerinin eksiksiz uygulandığı ifade edildi.

DOĞU-BATI BORU HATTI DAHA ÖNCE DE HEDEF ALINMIŞTI

Suudi Arabistan'ın en önemli petrol taşıma hatlarından biri olan Doğu-Batı Boru Hattı, İran'ın ABD saldırılarına misilleme olarak Suudi Arabistan dahil Körfez ülkelerine düzenlediği saldırılarda defalarca hedef alınmış ve hattaki petrol akışı zaman zaman durmuştu.

Doğu-Batı Boru Hattı, ülkenin doğusundaki Bukayk kentinden batıda Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na kadar yaklaşık 1200 kilometre uzanıyor. Hattın günlük yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesi bulunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NA ALTERNATİF GÜZERGAH

ABD-İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksaması karşısında söz konusu hat, Suudi Arabistan'ın doğusundan Kızıldeniz limanlarına petrol taşımak için kara yolu üzerinden alternatif bir güzergah sağlıyor. Böylece ham petrolün bir kısmının boğazdan geçmeden ihraç edilmesine imkan tanıyor.

ABD ve İran arasında tırmanan sıcak çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sevkiyat aksamaları küresel enerji piyasalarını sarsmıştı. Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının aksamasından bu yana Aramco'nun, günlük yaklaşık 4 milyon varil ham petrolü Yanbu'ya yönlendirmek için söz konusu hattı kullandığı basına yansımıştı.

Bir duruma farklı bir açıdan bakmak bazen rahatlama sağlayabilir. Bilim insanları, olayları yeniden yorumlayarak duyguları değiştirme girişimine bilişsel yeniden değerlendirme adını veriyor.

Peki beyni gözlemlemek, bu çabanın ne kadar işe yaradığını ortaya çıkarabilir mi?

Nature'da yayımlanan bir çalışma, 2.175'e kadar katılımcının yer aldığı 40 veri seti üzerinden bu soruyu inceledi. Duygusal kontrolle ilişkilendirilen beyin bölgelerindeki aktivite, insanların bu stratejiyi ne kadar başarılı kullandığıyla beklenen bağlantıyı göstermedi.

Prefrontal korteks beklenen bağlantıyı göstermedi

Bu bölgeler, önceki deneylerde defalarca öne çıkmıştı. İnsanlar üzücü durumları yeniden yorumlamaya çalıştığında, alnın arkasında yer alan prefrontal korteksin bazı bölümleri etkinleşiyor. Bu alanlar, akıl yürütmeye ve bilgiyi zihinde tutmaya da katkı sağlıyor.

Bu nedenle araştırmacılar, söz konusu bölgelerdeki aktiviteyle insanların duygularını düzenleme becerisi arasında bağlantı bulunmasını bekledi. Yeni çalışma, bir kişinin bir stratejiyi kullanırken beynini gözlemlemek ile farklı insanların bu stratejiden ne ölçüde yararlandığını karşılaştırmak arasındaki ayrıma dikkat çekti.

Almanya'daki Central Institute of Mental Health'ten psikolog Maurizio Sicorello, ScienceAlert'a yaptığı açıklamada, "Duyguları düzenlemeye dâhil olan beyin bölgelerinden bazıları, aktiviteleri bize bir kişinin bunu ne kadar iyi yaptığını gösteren bölgelerle mutlaka aynı değil" dedi.

32 araştırma grubunun sonuçları birleştirildi

Ekip, araştırma için önceden kaydedilmiş standart bir planı izleyen 32 araştırma grubunun analiz sonuçlarını bir araya getirdi. Bu kadar çok katılımcının birlikte değerlendirilmesi, küçük çalışmaların gözden kaçırabileceği zayıf ilişkilerin tespit edilmesini sağladı.

Deneylerde katılımcılar genellikle bir tarayıcının içinde üzücü fotoğraflara baktı. Bazı fotoğrafları yalnızca izlerken, diğerlerini daha az sıkıntı hissetmek amacıyla yeniden yorumlamaya çalıştı.

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme veya fMRI, beyin aktivitesiyle ilişkili kan oksijenlenmesi değişimlerini izledi. Araştırmacılar böylece yeniden değerlendirme sırasında bölgesel tepkilerin nasıl değiştiğini belirledi ve bu değişimleri katılımcıların bildirdiği rahatlama düzeyiyle karşılaştırdı.

Ekip ayrıca insanların günlük yaşamlarında yeniden değerlendirmeyi ne sıklıkla kullandığına ilişkin anketleri inceledi. Üçüncü ölçümde ise duygusal tepkilerde rol oynayan bir beyin yapısı olan amigdaladaki aktivite azalmaları takip edildi.

Beklenti, bu ölçümlerin birbirini desteklemesiydi. Yeniden değerlendirmeyi daha sık kullanan kişiler deneyler sırasında daha fazla rahatlama yaşayabilir ve bu durum beyin tepkilerindeki farklılıklarla birlikte görülebilirdi.

Üç ölçüm de beklenen sonucu vermedi

Sonuçlar bu tabloyu ortaya koymadı. Anket puanları, görevler sırasında yaşanan rahatlama veya amigdaladaki aktivite azalmasıyla anlamlı bir ilişki göstermedi. Daha fazla rahatlama bildiren kişilerde amigdaladaki aktivitenin daha fazla azalma eğiliminde olduğu görüldü, ancak bu bağlantı çok zayıftı.

Araştırmacılar, bu kadar küçük bir ilişkiyi tespit edebilmek için bir çalışmada yüzde 80 olasılıkla 1.105 katılımcının bulunması gerektiğini hesapladı. Küçük deneylerin böyle bir ilişkiyi gözden kaçırması oldukça kolaydı.

Üç ölçümün hiçbiri, yerleşik prefrontal duygu düzenleme ağlarındaki aktiviteyle beklenen bağlantıyı göstermedi. Bu ağlar hem insanlar olumsuz duygular yaşarken hem de bu duyguları değiştirmeye çalışırken etkinleşti.

Sicorello, ayrılık sonrasında bir arkadaşı teselli etme örneği üzerinden bu ayrımı açıkladı. Arkadaşın, başka bir bakış açısını değerlendirirken prefrontal korteksi muhtemelen devreye girecekti. Ancak teselli bulması, bu bakış açısının kendi deneyimiyle nasıl bağlantı kurduğuna bağlı olabilirdi.

Daha önce toparlandığını hatırlamak güvence sağlayabilirdi. Kendi ilgi alanlarını yeniden keşfetmek umut verebilirdi. Bu olasılıkların o anda anlamlı gelip gelmediği ise ayrı bir soruydu.

Sicorello, "Yeniden değerlendirmeye dâhil olan beyin bölgelerini etkinleştirmek, yeniden değerlendirmenin kişisel olarak anlamlı veya duygusal açıdan etkili olduğu anlamına gelmez" dedi.

Beyin aktivitesi tek başına yeterli değil

Bulgular, beyin taramalarıyla duygusal güçlükleri değerlendirmeye çalışan araştırmalar açısından önem taşıyor. Belirli bir bölgedeki aktivite, tek başına bir kişinin duygularını yönetme becerisini değerlendirmek için yetersiz bir temel sunuyor. Bölgeler arasındaki iletişimi ve kişisel deneyimlerle bağlantılı durumları incelemek daha fazla bilgi sağlayabilir.

Analiz, terapinin duygusal becerileri geliştirip geliştirmediğini test etmedi. Sicorello, mevcut tedavilerin yararlarına ilişkin kanıtların hâlâ geçerli olduğunu, ancak bu yararlardan sorumlu beyin süreçlerinin henüz açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

Veri setleri klinik olmayan yetişkin örneklemlerini kapsıyordu. Bu nedenle bulgular, daha ağır ruh sağlığı belirtileri yaşayan kişiler de dâhil olmak üzere diğer gruplara genellenemeyebilir.

Bir tarayıcıda bir fotoğrafı yeniden yorumlamak, kişinin kendi hayatında bir ayrılıkla başa çıkmasını tam olarak yansıtamaz. Bu kişisel deneyimlere daha fazla yaklaşmak, araştırmalar için önemli bir sonraki adım olabilir.

Daha hızlı biyolojik yaşlanma, yaşam süresinin kısalması ve ilerleyen yaşlarda daha fazla sağlık sorunu yaşanması eğilimiyle ilişkilendiriliyor. German Centre for Neurodegenerative Diseases (DZNE) bünyesindeki ekibin öncülük ettiği araştırmada, 30 yaş ve üzerindeki 6 bin 470 katılımcının verileri incelendi.

Araştırmacılar, katılımcıların 10 beslenme kılavuzuna göre aldığı puanları biyolojik yaşı gösteren kan biyobelirteçleriyle karşılaştırdı. Tüm beslenme düzenlerinde daha sağlıklı beslenme, daha yavaş biyolojik yaşlanmayla ilişkilendirildi.

DZNE'den epidemiyolog Monique Breteler, etkilerin büyük olmadığını ancak ölçülebilir ve korunma açısından önemli olduğunu belirtti. Breteler, yaşlanma sürecini yavaşlatarak demans veya kalp-damar hastalıkları gibi yaşa bağlı hastalıkların riskinin azaltılabileceğini söyledi.

Breteler, farklı beslenme biçimlerinin daha yavaş yaşlanmayla bağlantılı olduğunu, bazılarının bu ilişkiyi daha güçlü, bazılarının ise daha zayıf gösterdiğini ifade etti. Bu sonucun, sağlıklı beslenmenin kişisel ve kültürel tercihlere, bütçeye ve damak tadına göre uyarlanmasına olanak tanıdığını kaydetti.

Araştırmada 10 beslenme düzeni incelendi

Çalışmada Akdeniz diyeti, Nordik diyet, kan basıncını düşürmeye yönelik DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti ve beyin sağlığını desteklemeye yönelik MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) diyeti ele alındı.

Araştırmacılar ayrıca Alternate Healthy Eating Index (AHEI-2010), Plant-based Diet Index (PDI), Healthful Plant-based Diet Index (hPDI) ve EAT-Lancet Diet düzenlerini değerlendirdi.

Unhealthful Plant-based Diet Index (uPDI) ve Dietary Inflammatory Index (DII) ise sağlıksız beslenmeyi ölçmek için kullanıldı. Şekerli içecekler ve tatlılar gibi sağlıksız seçeneklerle ilişkilendirilen bu iki düzende daha düşük puanlar, yani daha düşük bağlılık, daha yavaş yaşlanmayla bağlantılı bulundu.

DNA metilasyonu biyolojik yaşlanmayı gösterdi

Yaşlanma biyobelirteçlerini belirlemek için DNA metilasyon örüntüleri incelendi. Bu örüntüler, biyolojik yaşla birlikte değiştiği bilinen kimyasal etiketlerdeki farklılıkları ifade ediyor.

DZNE'den epidemiyolog Juliana Tavares, biyolojik yaşlanmayı DNA metilasyonundan okumak için epigenetik saatler olarak adlandırılan üç farklı yaklaşım kullandıklarını belirtti.

Tavares, DNA'daki yaklaşık 850 bin bölgeyi incelemeye olanak tanıyan son teknoloji bir teknolojiden yararlandıklarını ve bu sayının önceki çalışmaların çoğundakinin yaklaşık iki katı olduğunu söyledi.

Katılımcıların neredeyse hiçbiri tüm beslenme kılavuzlarında yüksek sağlık puanlarına ulaşmadı. Bulgular, biyolojik yaşın kronolojik yaşın önüne geçmesi riskini azaltmak için bu beslenme düzenlerinden yalnızca birinin seçilmesinin yeterli olabileceğine işaret etti.

Beslenme düzenlerinin etkileri örtüşüyor

Araştırmacılar, beslenme düzenlerinin biyolojik yaşlanmanın farklı yönleriyle ilişkili olduğunu belirledi. Örneğin DASH diyeti kalple, MIND diyeti ise biliş ve hafızayla bağlantılı bulundu. Bununla birlikte, beslenme düzenleri arasında önemli ölçüde örtüşme de görüldü.

Tavares, etkilenen biyolojik yolların yüzde 70'inden fazlasının tüm beslenme düzenlerinde ortak olduğunu belirtti. Bu yollar, hücre yapısı, hücre sinyal iletimi ve metabolizma gibi yaşlanma ile kronik hastalıkların merkezinde yer alan süreçleri kapsıyor.

Sonuçlar, ilk grupla aynı şekilde analiz edilen 1.034 kişilik ayrı bir örneklemle doğrulandı. Genel olarak aynı ilişkiler görüldü: Daha sağlıklı beslenme, daha yavaş biyolojik yaşlanmayla bağlantılıydı.

Araştırma doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermiyor; yalnızca güçlü bir bağlantıya işaret ediyor. Veriler belirli bir zaman dilimindeki durumu yansıtıyor. Daha ileri çalışmalar, uzun dönemde beslenmede yaşanan değişikliklerin DNA metilasyonunu nasıl etkilediğini inceleyebilir.

Tavares, kusursuz bir beslenme düzenine ihtiyaç olmadığını söyledi. Bulguların, beslenme düzenine özgü yollar ve hedefli beslenme müdahaleleri üzerine araştırmalara yön verebileceğini belirten Tavares, bunun hedefli sağlık önerilerinin tasarlanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.

Papua Yeni Gine'den çıkarılan bir kaya, bilim insanlarının bu bölgelerdeki sıcaklıklara ilişkin anlayışında bir boşluk bulunduğunu ortaya koydu. Kaya, dört milyon yıl önce Dünya yüzeyinden 90 kilometreden daha derine indi. Ancak yolculuğunun yaklaşık yarısında, mevcut modellerin öngördüğünden çok daha yüksek sıcaklıklara maruz kaldı.

Mineraller kayanın derin yolculuğunu kaydetti

Göttingen Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, dalma-batma zonlarında yüksek basınç altında oluşan kırmızı ve yeşil bir kaya olan eklojiti inceledi. Kayadaki mineraller, yer altında maruz kaldığı koşullara ilişkin kanıtları koruduğu için araştırmacılar kayaç tarihini aşamalı olarak yeniden oluşturabildi. Bulgular Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Ekip, farklı analiz tekniklerini birlikte kullanarak kayanın oluşumu sırasında başka bir mineralin içinde hapsolmuş küçük koezit kapanımları tespit etti. Oluşması için son derece yüksek basınç gereken koezit, kayanın en az 90 kilometre derinliğe ulaştığını gösterdi. Araştırmacılar bu derinlikte sıcaklığın yaklaşık 800°C'ye, yani 1.470°F'ye çıktığı sonucuna vardı.

Sığ derinlikteki sıcaklık modelleri zorladı

Kaya yaklaşık 45 kilometre derinlikteyken sıcaklık yalnızca 100°C daha düşüktü. Bu, 180°F'lik bir farka karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle kaya, derinliğinin yaklaşık yarısında yaklaşık 700°C'ye, yani 1.290°F'ye ulaşmıştı.

Sığ derinliklerdeki bu alışılmadık sıcak koşulların aksine, daha derinlerdeki koşullar dalma-batmanın daha yaygın ve görece soğuk örüntüsüne uyuyordu. Buradaki "soğuk" ifadesi kayanın battıkça soğuduğu anlamına gelmiyor; sıcaklığının yolculuğun önceki bölümüne kıyasla bulunduğu derinliğe göre daha düşük olduğunu ifade ediyor.

Göttingen Üniversitesi Yerbilimleri Merkezi'nden Dr. Jan Schönig, sıcak dalma-batmadan soğuk dalma-batmaya geçişin bu şekilde tespit edilmesinin beklenmedik olduğunu belirtti. Schönig, bulgunun dalma-batma zonlarına ilişkin mevcut termal modellerle çeliştiğini söyledi.

Araştırmacılar daha önce beklenmedik derecede yüksek sıcaklıklara maruz kalmış kayaçlar bulmuştu. Ancak bir kayanın sığ koşullardan derin koşullara ilerlerken, derinliğine göre görece daha düşük sıcaklıklara geçiş yaptığını bu kadar açık biçimde gösterdiği ilk kez görüldü.

Aşırı sıcaklığın iki olası nedeni

Araştırmacılara göre olası açıklamalardan biri, levhalar birbirine karşı hareket ederken oluşan kesme geriliminin sığ derinliklerdeki kayaçları varsayılandan daha fazla ısıtması. Diğer olasılık ise dalma-batma zonunun, burada beklenen daha düşük sıcaklıkları oluşturmak için henüz yeterli zamana sahip olmaması. Her iki süreç de sıcaklıklara katkıda bulunmuş olabilir.

Bu sıcaklıkların daha doğru anlaşılması, dalma-batmanın depremleri, volkanik faaliyetleri ve karbondioksit de dahil kimyasalların Dünya'nın içindeki hareketini nasıl etkilediğinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Bulgular ayrıca dalma-batmanın milyonlarca ila milyarlarca yıl boyunca nasıl işlediğini ve günümüzde nasıl sürdüğünü açıklığa kavuşturabilir.

24 TV Arafta Sorular programında Star Gazetesi Yazarı Esra Elönü'nün sorularını yanıtlayan Beyin Ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın, "Sadece domuz yemek haram değil. Başkasının hakkını da yemek, haramdır. Haram yiyeni tok, helal yiyeni de aç görmedim. Kur'an-ı Kerim'de açıkça olmasına rağmen, birileri çıkıp "bana göre böyle" diyor. Helale haram, harama helal demek küfürdür. Herkes kendisine göre bir İslam tasavvuru ortaya koymuş. 'Adem ettiğin bulur bu alemde, kendi bulmaz ise ceza, miras kalır evladına'. Aman Allah'ım, çok tehlikeli.' dedi.

"Sadece domuz yemek haram değil. Başkasının hakkını da yemek, haramdır. Haram yiyeni tok, helal yiyeni de aç görmedim. Kur'an-ı Kerim'de açıkça olmasına rağmen, birileri çıkıp "bana göre böyle" diyor. Helale haram, harama helal demek küfürdür. Herkes kendisine göre bir İslam tasavvuru ortaya koymuş. 'Adem ettiğin bulur bu alemde, kendi bulmaz ise ceza, miras kalır evladına'. Aman Allah'ım, çok tehlikeli.'

"Kendi bulmazsa ceza, miras kalır evladına. Aman Allah'ım, çok tehlikeli!

Sadece domuz eti yemek haram değildir. Haramı yalnızca domuz etiyle sınırlamamak lazımdır. Başkasının hakkını yemek de haramdır. Yani helal insanı tok tutar, haram ise aç bırakır. Onun için ben hep diyorum ki hiç haram yiyeni tok, helal yiyeni de aç görmedim.Bakın, iman önemlidir. Kur'an'ın bir harfini bile inkâr etmek küfürdür. Adam çıkıp 'Ya, bana göre bu böyledir.' diyor. Oysa Kur'an'da açıkça haram olduğu belirtilen bir şeyi helal, helal olanı da haram saymak küfürdür. Herkes kendisine göre bir İslam tasavvuru ortaya koymuş.Dedik ya, ben haram yiyeni tok, helal yiyeni de aç görmedim. O yüzden buna dikkat edeceğiz. Hatta haram yemenin cezası evlada da sirayet eder. Bakın, bu ceza evladına, soyuna, sülalesine kadar uzanır.

Hani şairin meşhur bir sözü vardır:'Nikûbet, âdem ettiğini bulur bu âlemde;

Kendi bulmazsa ceza, miras kalır evladına.'

Eğer evladınıza böyle bir ceza bırakmak istiyorsanız haram yiyebilirsiniz. Bakın, bu çok önemli! Nikûbet, iyilik ve kötülük... Âdem ettiğini bulur bu âlemde; kendi bulmazsa ceza, miras kalır evladına.

Aman Allah'ım, çok tehlikeli!"

"Cahilliğini bilmek de bir ilimdir"

"Evet, çok megalomanım. Ben beyin cerrahisinde burnumdan kıl aldırmam. Dünya beni bilir. Beyin bulursak ameliyatını yapıyoruz.Şimdi bakın, ben cehaletimle iftihar ediyorum. Çünkü insan cehaletiyle iftihar ederse ne kadar cahil olduğunu bilir.

'Men kâle ene âlimün fehüve câhilün.' Yani 'Ben âlimim.' diyen kişi cahildir.

'Lâ yezâlü'r-racülü âlimen mâ talebe'l-ilme, fe izâ zanne ennehû kad alime fekad cehile.'Bir insan, ilim talep ettiği müddetçe âlimdir. Ne zaman ki 'Tamam, ben âlim oldum, cahil değilim.' derse işte o zaman cahildir.Ben de cehaletimle iftihar ediyorum. Çünkü cahilliğini bilmek de bir ilimdir.Bakın, ahmaklık başka şeydir, cahillik başka şeydir. Ahmaklık çok kötüdür. Ben bilmediklerimi ayaklarımın altına koysam başım göğe, arşa değer.Şimdi eğitim ve edep çok önemli bir konu. Hani şöyle bir söz vardır:'Ehl-i irfan arasında aradım, kıldım talep;

Her hüner makbul imiş, illâ edep, illâ edep.'"

Yeni tanımlanan genetik göz rahatsızlığına sahip kişiler yaşamlarının büyük bölümünde iyi görebiliyor. Ancak zamanla çevresel görmelerini kaybediyor ve alacakaranlıkta ya da geceleri görmekte zorlanıyor. Rahatsızlık, daha önce farklı bir göz hastalığıyla ilişkilendirilmiş bir gene bağlı. Söz konusu hastalıkta önce merkezi görme etkileniyor.

İki rahatsızlık, EFEMP1 geninin farklı varyantlarından ya da versiyonlarından kaynaklanıyor. Yeni tanımlanan p.Arg140Trp varyantı, gözdeki hücreler arasında anormal derecede kalın bir materyalin birikmesine neden oluyor. Araştırmacılar bu rahatsızlığı, henüz resmî olarak adlandırılmamış olsa da EFEMP1 ilişkili geç başlangıçlı retinal dejenerasyon veya L-ORD olarak adlandırıyor.

Karanlığa yavaş uyum hastalığa işaret ediyor

L-ORD, retinanın çevresinde yavaş yavaş başlıyor. Gözün arkasında bulunan retina, ışığı beynin görme olarak yorumladığı sinyallere dönüştürüyor. Hastalığın kademeli ilerlemesi, tespit edilmesini zorlaştırıyor.

Yararlı ipuçlarından biri, kişinin aydınlık bir ortamdan düşük ışıklı bir ortama geçmesinin ardından görmesinin olağandışı derecede yavaş toparlanması. Bu uyum sürecinde, loş koşullarda görme konusunda uzmanlaşmış retina hücreleri olan çubuk fotoreseptörler rol oynuyor.

Göz hastalıkları araştırmacısı ve Center for Hereditary Retinal Degenerations eş direktörü Artur V. Cideciyan, yapısal olarak hâlâ sağlam görünen retinada çubuk fotoreseptörlerin karanlıkta toparlanma biçiminde önemli bir anormallik tespit edebildiklerini söyledi. Cideciyan, bunun fotoreseptör hücreleri henüz kaybolmamışken hastalığa ilişkin işlevsel bir belirteç elde edilmesini sağladığını belirtti.

Aynı gen görme kaybında iki farklı örüntü oluşturuyor

Araştırma, 1998 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bir ailenin klinik olarak tanımlanmasıyla başladı.

Cideciyan, bu ailedeki farklı hastalık görünümünün, C1QTNF5 gen varyantlarının neden olduğu bir rahatsızlığa benzediğinin düşünüldüğünü söyledi. Ancak bu hastalıkla ilişkili varyantların hiçbirinin bulunamadığını belirten Cideciyan, daha sonra işbirliği yaptıkları araştırmacıların EFEMP1 geninde yeni bir varyant keşfettiğini aktardı. Bu gen, normalde makulanın, yani merkezi görmeyle bağlantılı bölgenin önce etkilendiği farklı bir hastalığa neden oluyor.

Genetik bulgu, araştırmacıların incelemeyi çok sayıda Avrupa ailesini kapsayacak şekilde genişletmesini sağladı. Farklı ülkelerde yaşayan ve p.Arg140Trp varyantını taşıyan, birbiriyle akraba olmayan üç aileyi incelediler. Bu aileleri, merkezi görmeyi etkileyen ve daha önce bilinen rahatsızlıktan sorumlu EFEMP1 varyantı p.Arg345Trp'yi taşıyan ayrı bir aileyle karşılaştırdılar.

JAMA Ophthalmology'de yayımlanan araştırmaya, University of Pennsylvania'daki Perelman School of Medicine bünyesinde bulunan Scheie Eye Institute'tan bilim insanlarının da yer aldığı uluslararası bir ekip katıldı. University of Edinburgh, University of Basel, Charles University ve University of Bonn'dan araştırmacılar da çalışmaya katkıda bulundu.

Nadir hastalıklar yaygın retina sorunlarına ışık tutabilir

Araştırmacılar, p.Arg140Trp'nin ne kadar yaygın olduğunu veya L-ORD'nin bu formuna kaç kişinin sahip bulunduğunu henüz bilmiyor. Bunun görece nadir olabileceğinden şüpheleniyorlar ancak yaygınlığını belirlemek için daha büyük araştırmalara ihtiyaç var.

Center for Hereditary Retinal Degenerations'ın diğer eş direktörü ve göz hastalıkları profesörü Tomas S. Aleman, yaşlanmanın, yaşlanmayla birlikte görülen en yaygın retina rahatsızlığı olan yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi retina hastalıkları da dâhil olmak üzere birçok tıbbi durum için risk faktörü olduğunu söyledi.

Aleman, seyrek görülen bu geç başlangıçlı genetik göz hastalıklarından çıkarılan derslerin, çok daha sık görülen retina sorunlarında hastalığın olası mekanizmalarına dair ipuçları sunduğunu belirtti.

Science dergisinde yayımlanan çalışma, elektronları göreli etkilerden güçlü biçimde etkilenen ağır bir element olan bizmutla karbonun yer aldığı deneylere dayanıyor. Çalışmanın sorumlu yazarı ve Brown University kimya profesörü Lai-Sheng Wang, göreliliğin ağır elementlerde önemli olduğu fikrinin 1970'lerden beri bilindiğini, ancak elde edilen sonuçların ağır elementlerdeki kimyasal bağlanmaya ilişkin doğrudan spektroskopik kanıt sunduğunu söyledi.

Görelilik kimyasal bağları değiştiriyor

Kimyasal bağlar, atomlar elektronlarını paylaştığında oluşuyor ve pozitif yüklü çekirdekleri bir arada tutan çekim meydana geliyor. Üçlü bağın geleneksel tanımında paylaşılan üç elektron çifti, bir sigma bağı ile iki pi bağı oluşturuyor. Sigma bağı çekirdekleri birleştiren eksen boyunca doğrudan örtüşmeyle oluşurken pi bağları bu eksenin iki tarafına uzanan elektron yoğunluğunu içeriyor.

Bu düzen, daha hafif elementleri içeren birçok bağı doğru biçimde açıklıyor. Ancak daha ağır atomlarda çekirdeğin güçlü pozitif yükü, bazı elektronların göreli etkilerin önem kazandığı hızlarda hareket etmesine neden oluyor. Bu etkiler, elektronun spinini yörüngesel hareketine bağlayan spin-yörünge eşleşmesini güçlendiriyor ve elektronların bağlanmaya katılma biçimini değiştiriyor.

Wang, sigma ve pi bağları arasındaki sınırın ağır elementlerde bulanıklaştığını belirterek hâlâ üç bağ bulunduğunu, ancak bunların kesin biçimde sigma ya da pi bağı olarak sınıflandırılamayacağını söyledi.

Deneyler farklı bir üçlü bağı ortaya koydu

Bu etkiyi incelemek için Wang ile çalışan Brown University doktora öğrencileri Deniz Kahraman ve Jie Hui, karbon ve bizmut içeren moleküller üretti. Araştırmacılar molekülleri mutlak sıfıra yakın sıcaklıklara kadar soğuttu. Ardından elektronları dışarı çıkarmak için ışık kullanan ve bağlanma güçlerini belirlemek üzere elektronların enerjisini ölçen fotoelektron spektroskopisi tekniğiyle molekülleri inceledi.

Elde edilen spektrumlar, geleneksel düzene benzemeyen bir üçlü bağa işaret etti. Karbon-bizmut bağı, bir sigma bağı ve iki pi bağı yerine bir pi bağı ile iki hibrit sigma-pi bağının özelliklerini gösterdi.

Deneyde gözlemlenen yapı, göreli spin-yörünge eşleşmesinin ağır elementlerdeki bağlanmayı temelden değiştirebileceğine ilişkin teorik öngörüleri destekledi.

Bulgular geleceğin malzemelerini etkileyebilir

Sonuçlar, özellikle ağır elementlerin gelişmiş teknolojilerdeki potansiyeli araştırılırken, kimyagerlerin bu elementleri içeren bağları tanımlama biçimini etkileyebilir. Bizmut, yeni nesil güneş hücrelerinde zehirli kurşuna olası bir alternatif olarak ilgi görüyor. Element ayrıca kuantum malzemeleri ve kuantum hesaplamayla ilgili araştırmalarda inceleniyor.

Göreli etkilerin bizmut içeren bileşiklerin ve diğer ağır element malzemelerinin kimyasal bağlarını nasıl değiştirdiğini anlamak, bilim insanlarının bu bağları daha doğru tanımlamasına yardımcı olabilir. Yeni kanıtlar, ileride bu bağların kimya ders kitaplarında sunuluş biçimini değiştirebilir.

Wang, ağır elementlerin kimyasına ilişkin çalışmalar arttıkça elde edilen bulguların ders kitaplarında yeni bir anlayış hâline gelebileceğini söyledi.

Yaklaşık 416 bin yıl önce Camp Century'nin altındaki zemin gökyüzüne açıktı. University at Buffalo öncülüğünde yürütülen yeni çalışmada, bölgedeki yazların günümüzden 4,7 derece Celsius daha sıcak olduğu tahmin edildi. Bulgular, buz tabakasının büyük ölçüde geri çekilmesine eşlik eden koşullara ilişkin nadir bir bakış sunuyor.

UB RENEW Institute'ta doktora sonrası araştırmacı olan başyazar John Michael Aguilar, orta derecede daha sıcak sıcaklıkların buz tabakasının böylesine önemli bir geri çekilmesiyle aynı döneme denk gelmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Climate of the Past dergisinde yayımlanan araştırma, Grönland'ın geleceği açısından yüksek sıcaklıkların ne kadar süre devam ettiğinin önemine de işaret ediyor.

Soğuk Savaş üssünün altındaki iklim kaydı

Camp Century, ABD Ordusu'nun başarısız Project Iceworm projesine ev sahipliği yaptı. Proje, nükleer füzeleri Grönland buzunun altına gizlemeyi amaçlayan gizli bir plandı. Araştırmacılar 1960'larda yürüttükleri sondaj sırasında yüzeyin yaklaşık 1,6 kilometre altından tortul örnekleri çıkardı. Bu örnekler zamanla Grönland'ın iklimine ilişkin beklenmedik bir arşive dönüştü.

Önceki çalışmalar, tortulun güneş ışığını en son yaklaşık 416 bin yıl önce gördüğünü ortaya koymuştu. Camp Century'de zeminin açığa çıkması, bölgedeki buz tabakası sınırının mevcut konumundan 97 kilometreden fazla geri çekilmesini gerektiriyordu.

Yeni çalışma, buzun ortadan kaybolduğunu ortaya koymakla kalmadı. Ekip, tortul içinde korunan ve bakteriler tarafından üretilen yağ moleküllerini inceleyerek geri çekilmeye eşlik eden yaz sıcaklıklarını yeniden oluşturdu.

Aguilar, bu moleküllerin türlerinin ve oranlarının sıcaklığa göre değiştiğini belirtti. Araştırmacılar, molekülleri günümüz Arktik göllerindeki benzer örneklerle karşılaştırarak Camp Century'de havanın ne kadar sıcak olduğunu tahmin etti.

Isınmanın süresi buzun tepkisini değiştirdi

Araştırmacılar, bulgularının Grönland'ın herhangi bir yerinde bu kadim sıcak dönem sırasında karadaki yaz sıcaklıklarına ilişkin ilk nicel tahmini sunduğuna inanıyor. Bu tür kayıtları elde etmek zor; çünkü buz tabakasının sonraki ilerlemeleri o döneme ait tortulların çoğunu aşındırdı.

Camp Century, Grönland'ın son Buzul Çağı'nın ardından yaklaşık 5 bin ila 10 bin yıl önce benzer derecede sıcak yazlar yaşadığı dönemde bile buzla kaplı kaldı.

Bunun olası bir açıklaması, önceki sıcak dönemin çok daha uzun, muhtemelen on binlerce yıl sürmüş olması. Süregelen sıcaklık, buz tabakasının erimesi için daha fazla zaman tanımış olabilir. Bu durum, yalnızca en yüksek sıcaklıkların buzun ne kadar geri çekileceğini açıklayamayacağını gösteriyor.

UB College of Arts and Sciences bünyesindeki Department of Earth Sciences'ta doçent ve çalışmanın sorumlu yazarı Elizabeth Thomas, araştırmanın buz tabakasının uzun süreli ısınmaya nasıl tepki verdiğini ve gelecekte nelerin mümkün olabileceğini daha iyi anlamayı sağladığını söyledi.

Geçmişteki erime Grönland'ın geleceği için ne söylüyor

Bulgular, bilim insanlarının Arktik'te önemli ölçüde ısınma beklediği bir dönemde yayımlandı. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne göre emisyonlara bağlı olarak Arktik'in yıllık ortalama sıcaklıkları bu yüzyılın sonuna kadar 3,3 ila 10 derece Celsius artabilir.

Thomas, önümüzdeki ısınma karşısında Grönland buzunun kadim sıcak dönemde olduğu kadar yavaş tepki vereceği varsayımına karşı uyarıda bulundu.

Thomas, insan kaynaklı günümüz ısınmasının 400 bin yıl önceki sıcak dönemden daha yoğun olduğunu belirtti. İklim projeksiyonlarının bu sıcaklığın yüzlerce veya binlerce yıl sürebileceğini gösterdiğini aktaran Thomas, ısınmanın hem büyüklüğünün hem de süresinin buz tabakasının tepkisini anlamak açısından önemli olduğunu söyledi.

Unutulan tortul onlarca yıl sonra incelendi

Örnekler neredeyse bilimsel incelemenin dışında kalıyordu. Camp Century'deki buz çekirdeği sondajını yöneten Chester Langway, örnekleri 1975'te UB'ye getirdi. Örnekler, 1990'ların ortalarında emekli olana kadar üniversitenin Central Ice Core Storage Facility and Information Exchange biriminde kaldı. Ardından Danimarka'daki University of Copenhagen'da 20 yıldan uzun süre büyük ölçüde unutuldu.

2018'de tesadüfen gerçekleştirilen bir dondurucu temizliği, tortulu yeniden araştırmacıların dikkatine sundu. Thomas, o zamandan beri tortulu University of Vermont'taki çalışma arkadaşlarıyla birlikte inceliyor. Tortulun olağanüstü geçmişi, Emmy ödüllü bir belgesele de konu oldu.

Son çalışma, Thomas'ın Aguilar'la yıllardır yürüttüğü araştırmaları bir araya getiriyor. Molekülleri ölçmek tanıdık bir alandı; ancak sonuçları günümüz sıcaklıklarıyla güvenilir biçimde karşılaştırmak çok daha zordu.

Thomas, çalışmada kullanılan moleküler analiz türünün laboratuvarında sürekli uygulandığını, ancak sonuçları yorumlamanın alışılmadık derecede zor olduğunu söyledi. Buz tabakası büyüyüp eridikçe arazinin yükseltisinin nasıl değiştiğini hesaba katmaları gerektiğini belirten Thomas, bunun sıcaklıkların farklı dönemler arasında nasıl karşılaştırılabileceğini etkilediğini aktardı.

Thomas, rutin görünen bir analizin çözülmesinin yıllar aldığını söyledi. Bu sürecin, tortul örneklerinin araştırmacılara ulaşmak için kat ettiği uzun yolculuğa benzediğini belirtti.

T.C.
DEMRE
(SULH HUKUK MAH.) SATIŞ MEMURLUĞU
2026/9 SATIŞ

TAŞINMAZIN GAZETE VEYA İNTERNET HABER SİTESİ İLANI

Bir borçtan dolayı aşağıda cins, miktar ve değerleri yazılı mallar satışa çıkarılmış olup mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/9 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.
Satılmasına karar verilen taşınmazın cinsi, mahiyeti, bulunduğu yer, muhammen kıymeti ve önemli vasıfları:
1 NO'LU TAŞINMAZIN
Özellikleri : Antalya ili Demre ilçesi Alakent mahallesi Köyiçi mevkii 400 ada 11 parsel sayılı taşınmaz tapuda tarla vasfında kayıtlıdır. Taşınmaz günümüz itibariyle; 1/1000 Ölçekli Myra Arkeolojik Sit Alanı Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında II. Derece Arkeolojik Sit Alanında kalmaktadır. Taşınmaz uzun yıllardır tarımsal üretimde kullanılan, tınlı-kumlu işlenebilir toprak yapısına ve derinliğe sahip, su tutma kapasitesi yüksek, yarı geçirgen, tuzluluk, alkalilik ve drenaj problemi olmayan bir tarım arazisidir. Arazi düz olup, erozyon problemi yoktur.Taşınmazda örtüaltı münavebe ürünleri biber, hıyar ve domates olması nedeniyle, yetiştiriciliğe uygun ürünlerin ortalama net gelirinin Parsel içerisinde, satış ilanına ekli bilirkişi raporundaki harita örneğinde görüleceği üzere,(11/A=795.28 m2) lik sera ve (11/B= 107.19 m2 lik iki katlı betonarme bina, ayrıca 2,19 m² likwc yapısı bulunmaktadır. Yapının taban alanı 11/B=107,19 m² olarak belirtilmiştir yapının ilk katında taban alanına ek balkon alanları bulunmakta olup iş bu katta toplam 130,7m² kullanım alanı bulunmakta, üst katta ise alt kattan ekstra olarak yapının doğusunda da balkon alanı ve merdiven çıkıntısı bulunmakta olup iş bu kat alanı 148m² dir. Yapının toplam kullanım alanı 130,7+148= 278,70m² olarak hesaplanmaktadır.
Adresi : Antalya İli Demre İlçesi Alakent Mahallesi Köyiçi Mevkii Tarla Vasfındaki Taşınmaz
Yüzölçümü : 1.226 m2
Kıymeti : 7.449.647,56 TL
KDV Oranı : %20
Kaydındaki Şerhler: Tapu kaydındaki gibidir. 2. Derece Arkeolojik sit sahası içerisinde kalmaktadır. Parsel Demre Ovası Koruma Alanları içerisindedir. Onaylanmış imar planları ile onaylı köy yerleşim alanları içerisinde kalmaması halinde 5403 sayılı kanun kapsamında izin almadan tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz
Artırma Bilgileri

2 NO'LU TAŞINMAZIN
Özellikleri : Antalya ili Demre ilçesi Alakent mahallesi Köyiçi mevkii 400 ada 12 parsel sayılı taşınmaz tapuda tarla vasfında kayıtlıdır.Taşınmaz günümüz itibariyle; 1/1000 Ölçekli Myra Arkeolojik Sit Alanı Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında II. Derece Arkeolojik Sit Alanında kalmaktadır. Taşınmaz uzun yıllardır tarımsal üretimde kullanılan, tınlı-kumlu işlenebilir toprak yapısına ve derinliğe sahip, su tutma kapasitesi yüksek, yarı geçirgen, tuzluluk, alkalilik ve drenaj problemi olmayan bir tarım arazisidir. Arazi düz olup, erozyon problemi yoktur.Taşınmazda örtüaltı münavebe ürünleri biber, hıyar ve domates olması nedeniyle, yetiştiriciliğe uygun ürünlerin ortalama net gelirinin Parsel içerisinde, satış ilanına ekli bilirkişi raporundaki harita örneğinde görüleceği üzere,(12/A=729.03 m2) lik sera ve (12/B= 65.00 m2 lik baraka bina adı geçen parsel içerisinde kalmaktadır.
Adresi : Antalya İli Demre İlçesi Alakent Mahallesi Köy İçi Mevkiindeki Tarla Vasfındaki Taşınmaz
Yüzölçümü : 1.096,62 m2
Kıymeti : 3.692.089,80 TL
KDV Oranı : %20
Kaydındaki Şerhler: Tapu kaydındaki gibidir. Parselin tamamı 2. Derece Arkeolojik Sit alanında kalmaktadır. Parsel Demre Ovası Koruma Alanları içerisindedir. Onaylanmış imar planları ile onaylı köy yerleşim alanları içerisinde kalmaması halinde 5403 sayılı kanun kapsamında izin almadan tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz
Artırma Bilgileri

05/11/2026 (İİK m.114 ve m.126)
(*) İlgililer tabirine irtifak hakkı sahipleri de dahildir.

#ilangovtr BASIN NO: ILN02588974

T.C.
KOZAN (SULH HUKUK MAH.) SATIŞ MEMURLUĞU
2026/12 SATIŞ

TAŞINMAZIN GAZETE VEYA İNTERNET HABER SİTESİ İLANI

Bir borçtan dolayı aşağıda cins, miktar ve değerleri yazılı mallar satışa çıkarılmış olup mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/12 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.
Satılmasına karar verilen taşınmazın cinsi, mahiyeti, bulunduğu yer, muhammen kıymeti ve önemli vasıfları:
1 NO'LU TAŞINMAZIN
Özellikleri : Aşağıda adresi yazılı tapuda Bahçeli kargir ev olarak kayıtlı, fiili durumda boş arsa durumda, taşınmaz satılacaktır. Satışın detayları e-satış portalından incelenebilir.
Adresi : Tufanpaşa Mah. 612 Ada 6 Parsel Kozan / ADANA
Yüzölçümü : 558 m2
İmar Durumu :Var
Kıymeti : 8.389.540,00 TL
KDV Oranı : %10
Kaydındaki Şerhler:
Artırma Bilgileri

(İİK m.114 ve m.126)
(*) İlgililer tabirine irtifak hakkı sahipleri de dahildir.

#ilangovtr BASIN NO: ILN02588856

Dosya Esas No : 2026/153 Esas

Kamulaştırmayı Yapan İdare : BOTAŞ (Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş.)

Davalı :AHMET YILDIZ, CAHİT MARAL, CESİM MARAL, ÇINAR MARAL, EMİNE MARAL, EROL MARAL, ESMER TÜRKEŞ, GÜLER AKBAŞ, HARUN MARAL, MİRAÇ MARAL, MÜNEVVER DEMİR, ÖMER MARAL, SEYİT MARAL, ŞEVİN MARAL, YILDIZ ÖZDEN, ZAHİDE ÖKKE

Davacı Botaş Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. tarafından Ağrı ili, Patnos ilçesi, Pirömer Köyü 0 ada 296 parsel sayılı taşınmazın 508.63 m²'lik kısmının daimi irtifak hakkının 304.93 m²'lik kısmının 2 yıl süre ile geçici irtifak hakının kamulaştırma işlemine başlanmış olup, mahkememizde bedel tespiti ve tescil davası açılmıştır.
2942 Sayılı Yasa Hükümleri uyarınca kamulaştırılmasına karar verilen taşınmaza ilişkin;
a-İlgililerin ilan tarihinden itibaren 30 gün içerisinde kamulaştırmayı yapan idare aleyhine idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açabilecekleri, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz malın kamulaştırma yapan idare adına tescil edileceği,
b-Mahkemece tespit edilecek kamulaştırma bedelinin hak sahipleri adına Vakıflar Bankası Patnos Şubesine yatırılacağı,
c-Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin varsa delillerini ve savunmalarını ilanın tebliği tarihinden itibaren 10 gün içerisinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği,
d-İşbu ilanın yayınlandığı tarihten itibaren 7 gün sonra tebliğ yerine geçeceği 2942 Sayılı Yasa'nın 10. maddesinin 4. bendi uyarınca ilan olunur.09/10/2026

#ilangovtr BASIN NO: ILN02585795

Delorenzo, atıştırmalığı evde hazırlamayı tercih ediyor. Bunun için konserve nohudu kurutup baharatlarla karıştırıyor ve üzeri altın rengi bir kabuk oluşana kadar fırında pişiriyor. Fırında nohut; bitkisel protein ve besin lifinin yanı sıra sinir sisteminin düzgün çalışması için gerekli magnezyumu da içeriyor.

Magnezyum beyin işlevlerinde rol oynuyor

Nohuttaki magnezyum; hafıza, öğrenme ve beynin değişikliklere uyum sağlama becerisiyle bağlantılı süreçlerde rol oynuyor. Bu mineral ayrıca vücudun strese verdiği tepkinin düzenlenmesine ve hücrelerdeki oksidatif hasarla mücadele edilmesine yardımcı oluyor.

Bu özellikleri sayesinde magnezyum, bilişsel sağlığın korunmasına katkı sağlayan besin öğeleri arasında yer alıyor.

Lif kalp ve bağırsak sağlığını destekliyor

Nohudun içerdiği çözünür besin lifleri, kandaki "kötü" kolesterol düzeyinin azalmasına katkıda bulunabiliyor. Bu durum, damarlarda kolesterol birikintilerinin oluşumunu sınırlamaya ve kalp damar komplikasyonlarının gelişme olasılığını azaltmaya yardımcı olabiliyor.

Baklagillerde bulunan lif, bağırsaklardaki yararlı mikroorganizmalar için besleyici bir ortam oluşturuyor ve mikrofloranın sağlıklı dengesinin korunmasına katkı sağlıyor.

Bağırsak bakterileri, besin liflerini işlerken bağışıklık tepkilerinin ve enflamatuvar süreçlerin düzenlenmesinde rol oynayan maddeler de oluşturuyor. Bu nedenle fırında pişirilmiş nohut, lif içeriğiyle bağırsak sağlığı açısından da fayda sağlayabilecek bir atıştırmalık olarak öne çıkıyor.

Dosya Esas No : 2026/165 Esas

Kamulaştırmayı Yapan İdare : BOTAŞ (Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş.)

Davalı :AYDIN YILDIRIM, ERDAL YILDIRIM, GÜLTEN ULUTAŞ, İSMET YILDIRIM, KAZIM YILDIRIM, MUHLİS YILDIRIM, MURAT YILDIRIM, NİHAT YILDIRIM, VEFA YILDIRIM

Davacı Botaş Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. tarafından Ağrı ili, Patnos ilçesi, Uzunca Köyü 0 ada 172 parsel sayılı taşınmazın 375.67 m²'lik kısmının daimi irtifak hakkının 79.55 m²'lik kısmının 2 yıl süre ile geçici irtifak hakının kamulaştırma işlemine başlanmış olup, mahkememizde bedel tespiti ve tescil davası açılmıştır.
2942 Sayılı Yasa Hükümleri uyarınca kamulaştırılmasına karar verilen taşınmaza ilişkin;
a-İlgililerin ilan tarihinden itibaren 30 gün içerisinde kamulaştırmayı yapan idare aleyhine idari yargıda iptal veya adli yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açabilecekleri, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmaz malın kamulaştırma yapan idare adına tescil edileceği,
b-Mahkemece tespit edilecek kamulaştırma bedelinin hak sahipleri adına Vakıflar Bankası Patnos Şubesine yatırılacağı,
c-Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin varsa delillerini ve savunmalarını ilanın tebliği tarihinden itibaren 10 gün içerisinde mahkemeye yazılı olarak bildirmeleri gerektiği,
d-İşbu ilanın yayınlandığı tarihten itibaren 7 gün sonra tebliğ yerine geçeceği 2942 Sayılı Yasa'nın 10. maddesinin 4. bendi uyarınca ilan olunur.09/10/2026

#ilangovtr BASIN NO: ILN02585635

KAMULAŞTIRMA İLANI

KAMULAŞTIRMANIN VE BELGELERİN ÖZETİ :

Davacı Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) tarafından aşağıdaki listede sıralı, kamulaştırmaya tabi tutulan taşınmazlardan Aşağıyanlar DM-Şabanözü Kök ENH güzergahının kamulaştırmasına başlanması kararı alındığı, taşınmaz bedelinin tespit edildiği, 2942 sayılı Kanunun 10.maddesi gereği taşınmazların irtifak hakkı ve istimlak hakkı bedellerinin tespiti ile TEDAŞ adına tesis ve tescili ile Mahkemece tespit edilecek bedelin hak sahiplerine ödenebilmesi amacıyla 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10.maddesi gereğince Mahkememizde açılmış bulunan bedel tespit ve tescil davalarında;

1.TEDAŞ Yönetim Kurulu'nun 30/03/2022 tarih, 12-835 sayılı kamulaştırma kararı gereğince belirtilen taşınmazların TEDAŞ lehine kamulaştırılmasına karar verildiği,

2.Mahkememizce tespit edilecek kamulaştırma bedelinin hak sahibi adına Türkiye Vakıflar Bankası ÇANKIRI şubesine yatırılacağı,

3.Konuya ve taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerin, ilan tarihinden itibaren on (10) gün içinde Mahkememize yazılı olarak bildirilmesi gerektiği,

4.Duruşmanın aşağıda belirtilen gün ve saatlerde (sıralı olarak belirtilmiştir) Çankırı 3.Asliye Hukuk Mahkemesi duruşma salonunda yapılacağı; duruşmaya katılmayan kişiler hakkında yokluklarında yargılama ve işlem yapılacağı,

5. Açılacak davalarda husumetin Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiği,

6.Maliklere çıkartılan meşruhatlı davetiyenin tebliğinden itibaren veya kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere yapılan ilan tarihinden itibaren otuz (30) gün içinde kamulaştırma işlemlerine karşı İdari Yargıda iptal ve Adli Yargıda maddi hatalara karşı düzeltim davası açılabileceği,

7.Otuz (30) gün içinde kamulaştırma işlemine karşı İdari Yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve Mahkememizce tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden taşınmazdan kamulaştırılan mülkiyet ve irtifak hakkının kamulaştırmayı yapan İdare adına tesciline karar verileceği,

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca ilanen duyurulur.06/11/2026

Katip 104398 Hakim 273344

e-imzalıdır e-imzalıdır

KAMULAŞTIRMA TALEP EDİLEN TAŞINMAZ BİLGİLERİ

Çankırı İli Eldivan İlçesi Alva Köyü

DURUŞMA GÜNÜ: 13/01/2027 SAAT: 09:00

KAMULAŞTIRMA TALEP EDİLEN TAŞINMAZ BİLGİLERİ

Çankırı İli Eldivan İlçesi Topraklık Mahallesi

KAMULAŞTIRMA TALEP EDİLEN TAŞINMAZ BİLGİLERİ

Çankırı İli Eldivan İlçesi Çay Mahallesi

KAMULAŞTIRMA TALEP EDİLEN TAŞINMAZ BİLGİLERİ

Çankırı İli Eldivan İlçesi Saray Köyü

KAMULAŞTIRMA TALEP EDİLEN TAŞINMAZ BİLGİLERİ

Çankırı İli Eldivan İlçesi Saray Köyü

DURUŞMA GÜNÜ: 11/11/2026 SAAT: 09:00

#ilangovtr BASIN NO: ILN02590397

Ergenler mobil cihazlarında kaydırmayı durduramadığında, bunu özdenetim eksikliğiyle açıklamak kolay görünüyor. Ancak halk sağlığı uzmanları, akışların kullanıcıların parmağını hareket ettirmeyi sürdürecek şekilde tasarlandığını ve sorumluluğun bu sistemleri geliştiren şirketlerle bunlara izin veren hükümetlerde bulunduğunu belirtiyor.

Dijital medya kullanımına karşı proaktif yaklaşım çağrısı

İsviçre'deki Digital Transformations for Health Lab'dan Profesör Ilona Kickbusch Seriye başkanlık etti. Toronto Üniversitesi'nden Dr. Jay Shaw ise ilk makaleyi yönetti.

Uzmanlar, yoğun ve bağımlılığa benzer dijital medya kullanımının daha kötü ruh sağlığı, uyku sorunları ve daha az fiziksel aktiviteyle bağlantılı olduğunu, ancak kanıtların kesinlik düzeyinin düşük kaldığını vurguluyor. Bir bağlantının nedenselliği kanıtlamadığını belirten yazarlar, buna rağmen etkilerin halk sağlığı açısından göz ardı edilemeyeceğini söylüyor.

Kickbusch, dijital medya kullanan çocukların sayısı dikkate alındığında küçük olumsuz etkilerin bile önemli sonuçlar doğurabileceğini belirterek, zararlar ortaya çıktıktan sonra tepki vermek yerine politikalarda ihtiyatlı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi.

Sonsuz kaydırma bilinçli bir tasarım tercihi

Shaw ve ortak yazarları, sosyal medya uygulamalarındaki bitmeyen akışların bilinçli olarak tasarlandığını ve zaten zararlı olduğu bilinen ekran süresi miktarlarını teşvik ettiğini yazdı. Yazarlara göre şirketler, olası zararları bilmelerine rağmen düzenlemeleri geciktirmek için lobi faaliyetleri yürütüyor.

Shaw, dijital platformların çoğunun sağlığı korumak için değil, dikkat çekmek ve veri toplamak amacıyla tasarlandığını söyledi. Sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve kişiselleştirilmiş öneri akışlarının kullanıcıların dikkatini çekmeye yönelik kasıtlı tercihler olduğunu belirtti.

Yazarların aktardığı bir tahmine göre internete giren kişiler, 2025'te sosyal medya uygulamalarında günde ortalama 141 dakika, yani yaklaşık 2 saat 20 dakika geçirdi. Amerika Birleşik Devletleri'nde 2025'te 10 binden fazla yetişkinle yapılan ankette ise telefon uygulamalarında günlük ortalama kullanım süresinin 6 saati aştığı görüldü.

Teknoloji sektörü tütün endüstrisiyle karşılaştırıldı

Shaw'ın makalesi teknoloji sektörünü tütün ve ultra işlenmiş gıda sektörleriyle karşılaştırıyor. Seride, bu sektörlerin ürünleri sağlığa zarar verirken düzenlemeleri zayıflatmak için benzer yöntemlere başvurduğu ve hükümetlerin dijital şirketlerin onlarca yıl boyunca kendilerini düzenlemesine izin verdiği belirtildi.

Viyana Üniversitesi'nden Profesör Barbara Prainsack, teknoloji şirketlerinin tütün ve fosil yakıt sektörlerinden şüphe üretme, eleştirmenleri itibarsızlaştırma ve düzenlemeleri özgürlüğe tehdit gibi sunma taktiklerini aldığını söyledi.

Prainsack, düzenleme eksikliğinin teknolojinin yönetilmediği anlamına gelmediğini, bu durumda kuralları kamu politikaları yerine şirketlerin belirlediğini ifade etti. Shaw ve ortak yazarları da mevcut yaklaşımın halk sağlığını korumakta son derece yetersiz kaldığını belirtti.

Uzmanlar, ergenlik ve erken yetişkinlik dönemlerini beynin ve sosyal yaşamın özellikle hassas olduğu süreçler olarak tanımlıyor. Çevrim içi ortamda oluşturulan idealize edilmiş benliklerin, özellikle gençlerde beden utandırma ve daha kötü ruh sağlığıyla bağlantılı olduğunu aktarıyorlar.

Araştırmalarda algoritmalar ve hedefli reklamlara sınırlı ilgi

Kickbusch, çocukların dijital medya kullanımının sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların önemli boşluklar taşıdığını söyledi. Çalışmaların çoğunun ekran süresi gibi bireysel davranışları ölçtüğünü, algoritmaların oluşturduğu içerik ve hedefli reklamlar gibi daha geniş yapılara ise sınırlı ilgi gösterdiğini belirtti.

Gençlerin çevrim içi ortamın ve yapay zekânın sunduğu faydaları da önemsediğini söyleyen Kickbusch, araştırmacıların bu alanları daha az incelediğini ifade etti.

DTH-Lab'da Serinin yazarı olan Louise Holly, platformların kullanıcıları gerçekte nasıl etkilediğine ilişkin en değerli verilerin teknoloji şirketlerinin içinde tutulduğunu söyledi. Holly, bunun bağımsız denetimi sınırladığını ve bilimsel ilerlemeyi yavaşlattığını belirtti.

Shaw'ın makalesinde araştırmacılar için sekiz öneri sıralandı. Öneriler arasında, eski çalışanların aktardığı bilgiler ve araştırmacı gazetecilik kullanılarak sağlığa zarar veren şirket uygulamalarının denetlenmesi ve yayımlanması yer aldı. Yazarlar ayrıca tütün ve ilaç sektörlerinden çıkarılan bir ders olarak sektör parasının araştırmalardan uzak tutulmasını istedi.

Hükümetlerden şirketlere ve küresel kuruluşlara çağrı

Uzmanlara göre yaş sınırı gibi tek başına uygulanacak önlemler yeterli değil. Seri, şirketlerin yanı sıra ulusal ve küresel düzeylerde eş zamanlı adımlar atılmasını istiyor.

Şirketlerin yeni ürün ve özellikleri piyasaya sürmeden önce bunları olası zararlar açısından test etmesi gerekiyor. Ayrıca özelliklerin kullanıcı sağlığını nasıl etkilediğine ilişkin verilerin, denetimden geçmiş ve kamu yararına çalışan araştırmacılarla paylaşılması öneriliyor.

Dünya Sağlık Örgütü aracılığıyla hazırlanacak küresel bir anlaşmanın temel standartları belirlemesi ve bir ülkedeki zayıf kuralların diğer ülkelerdeki ilerlemeyi engellememesi isteniyor. Özel bir uluslararası kuruluşun da yapay zekânın çocuklar ve gençler üzerindeki zararlarını izlemesi öneriliyor.

Kickbusch, hükümetlerin erişimi azaltmak, bireysel teknolojileri düzenlemek, sosyal medyanın arkasındaki ticari modelleri ve algoritmaları ele almak üzere aynı anda çalışması gerektiğini söyledi. Hükümetlerin sınır ötesinde iş birliği yapması gerektiğini belirten Kickbusch, bunun büyük bir halk sağlığı meselesi olarak kabul edilmesini istedi.

Davaların da hesap verebilirliğin yollarından biri olduğu belirtildi. Kickbusch, mahkemelerin şirketleri, düzenleyicilerin çoğu zaman yapamadığı şekilde iç belgelerini açıklamaya zorlayabildiğini söyledi. Ancak davaların düzenlemenin yerine geçecek bir seçenek olmadığını vurguladı.

Yazarlar ayrıca araştırmaların yakalayamadığı yaşanmış deneyimleri incelemek amacıyla 23 ila 30 yaşları arasındaki altı yetişkinden oluşan bir gençlik danışma grubuyla çalıştı.

Aileler dijital riskleri azaltmak için ne yapabilir

Kickbusch, hükümetlerin ve şirketlerin atması gereken adımların siyasi açıdan tartışmalı olduğu için zaman alacağını söyledi. Ailelerin ise bu adımları beklemeden harekete geçebileceğini belirtti.

Ebeveynlerin dijital medya kullanımını ve akıllı telefonlara erişimi önemli ölçüde azaltarak çocukların riskleri düşürmesine yardımcı olması gerektiğini söyleyen Kickbusch, çocuklara dijital platformların ve algoritmaların nasıl çalıştığının anlatılmasını istedi.

Platformların arkasındaki tasarım özelliklerini ve ticari motivasyonları anlayan ailelerin, kullanımın azaltılması evde zor konuşmalara yol açsa bile kendilerini daha iyi koruyabileceği belirtildi. Kickbusch, ebeveynlerin kendi sosyal medya alışkanlıklarını da değiştirmesi ve çocuklarına örnek olması gerektiğini söyledi.

Kanıtların sınırları sürüyor

Yazarlar, tasarım özelliklerinin söz konusu zararların nedeni olduğunu veya zararların ne kadar büyük olduğunu henüz kanıtlamadı. Bağlantılar küçük ölçekte ve kesinlik düzeyi düşük kanıtlara dayanıyor.

Etki alanının telefon sahibi çocuklarla sınırlı olmadığı belirtildi. Shaw'ın ekibi, aynı sektörlerin teknolojiyi kendileri kullanmayan kişilerin sağlığını da şekillendirdiğini yazdı.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'nin sayımına göre 2025'te 2,2 milyar kişinin internet erişimi yoktu. Afrika, bağlantının en düşük olduğu bölgeydi.

Shaw, araştırmaların yalnızca insanların internette ne kadar zaman geçirdiğini ölçmek yerine, belirli tasarım tercihlerinin dijital medya kullanımını nasıl değiştirdiğini incelemesi gerektiğini söyledi. Bu araştırmaların, şirketlerin şu anda kendilerine sakladığı verilere bağlı olduğunu belirtti.

Bu veriler paylaşılana kadar platformların ergen sağlığını nasıl etkilediğine ilişkin en önemli ölçümler, onları geliştiren şirketlerin içinde kalacak.