Olay, akşam saatlerinde Kırkpınar Tepebaşı Mahallesinde bulunan NG Güral isimli lüks otelde meydana geldi. Eşi ile birlikte otelin kapalı havuzda yüzen Elif Nur Olgun (35) havuzda fenalaşması üzerine eşi ve görevliler tarafından havuzdan çıkartıldı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. Bilinci kapalı şekilde hastaneye sevk edilen ve kalp rahatsızlığı olduğu öne sürülen kadın, yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Hususa ilişkin inceleme başlatıldı.

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye ekibi sevk edildi.

Ekiplerin yangına müdahalesi sürüyor.

Devrim Muhafızları Ordusu'nun, petrol satışlarındaki rolünü gizlemek ve elde edilen geliri İran'a aktarmak amacıyla, ekonomik açıdan esnek düzenlemelere sahip bölgelerdeki paravan şirketlere güvendiği öne sürülen açıklamada, bu gelirlerin İran halkını desteklemek yerine, silah geliştirme, terörist güçleri destekleme ve güvenlik güçlerini finanse etmeye yönlendirildiği iddia edildi.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, "İran ordusu yeniden toparlanmaya çalışırken, 'Ekonomik Öfke', rejimin silah programları, terör vekilleri ve nükleer hedefleri için kullandığı finansmanı kesmeye devam edecek." ifadelerini kullandı.

Bessent, ABD Hazine Bakanlığının, İran'ı "terör eylemleri gerçekleştirmek ve küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırmak" için kullandığı finansal ağlardan izole etmeyi sürdüreceğini kaydetti.

İsrail askerlerinin, mayıs ayı ortasına kadar yıkımları durduran ihtiyati tedbir kararına rağmen, bölgedeki Filistin mülklerini hedef alan geniş çaplı kampanya kapsamında sanayi ve ticari tesisleri yıkmayı sürdürdüğü ifade edilen açıklamada, yıkım esnasında İsrail askerlerinin çevrede trafiği engellediği, bölge sakinlerine ses bombası ve göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği kaydedildi.

Söz konusu yıkımların, "Yaşam Dokusu" projesi olarak adlandırılan E1 Yahudi yerleşim planının uygulanmasına yönelik hazırlık çalışmalarının parçası olduğu kaydedildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen El-Cehhalin Köy Konseyi Başkanı Davud el-Cehhalin, yaşananları "el-Ayzeriyye girişindeki dükkanlara yönelik gerçek bir katliam" olarak nitelendirdi.

Ebu Ğaliye ailesine ait 40 dükkanın yıkıldığını belirten Cehhalin, bu iş yerlerinin onlarca ailenin geçim kaynağı olduğunu vurgulayarak, "Bu suçun hiçbir gerekçesi yok." ifadelerini kullandı.

İsrail makamlarının başlangıçta yalnızca 5 dükkanı yıkmayı planladığını aktaran Cehhalin, daha sonra yıkım operasyonlarının sürdüğünü söyledi.

Kudüs Valiliği daha önce yaptığı açıklamada, İsrail yetkililerinin, Ağustos 2025'te çıkarılan kararlar doğrultusunda, yıkım hazırlıkları kapsamında el-Meştel bölgesindeki yaklaşık 50 dükkan ve işletmenin tahliye edilmesi için sözlü bildirimde bulunduğunu duyurmuştu.

Filistin insan hakları örgütü Saint Yves ise dün yaptığı açıklamada, iş yeri sahipleri adına açılan dava sonucunda, el-Ayzeriyye'deki yaklaşık 50 ticari yapının yıkımının geçici olarak durdurulmasına ilişkin İsrail Yüksek Mahkemesi'nden karar alındığını bildirmişti.

Filistinli, İsrailli ve uluslararası insan hakları örgütleri, İsrail makamlarını, Doğu Kudüs'te Filistinlilerin inşaat faaliyetlerini kısıtlamakla ve eş zamanlı olarak Yahudi yerleşim faaliyetlerini hızlandırmakla suçluyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, "İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü"ne yönelik yürütülen soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 24 şüphelinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesindeki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler sağlık kontrollerinin ardından Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edildi.

Savcılıkta ifadeleri alınan şüphelilerden 20'si tutuklanmaları talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Şüpheliler Alkan Başçiftçi, Ekrem Ofluoğlu, Fatih Yağcı ve Yasin Çağatay Seçkin ise adli kontrol tedbiri uygulanması talebiyle hakimliğe gönderildi.

Zanlıların sulh ceza hakimliğindeki ifade işlemleri sürüyor.

SORUŞTURMA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, "Ekrem İmamoğlu'nun elebaşılığında kurulan suç örgütünün faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen eylemlere yönelik olarak soruşturmalar yapıldığı" belirtilmişti.

Örgütün Ağaç ve Peyzaj AŞ iştirak şirketi üzerinden usulsüzce kurgusal bir ihale sistematiği işleterek ihalelere fesat karıştırdığı iddialarına yönelik olarak operasyon gerçekleştirildiği ifade edilen açıklamada, gözaltı kararı verilen 31 şüpheliden 29'unun yakalandığı kaydedilmişti.

Açıklamada, şüphelilerden 1'inin ise yurt dışında bulunması nedeniyle yakalama çalışmalarına devam edildiği aktarılmıştı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 29 şüpheliden 7'si emniyetteki işlemlerinin ardından Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne götürülmüştü.

Şüphelilerden Adnan Cullanmak savcılıktaki ifadesinin ardından serbest bırakılırken, Sulh Ceza Hakimliğine sevk edilen şüphelilerden Murat Cırık "konutu terk etmeme", Oktay Özel, Cezayir Aday, Ahmet Kocadağ, Ünal Aksoy ile Hakan Cullanmak ise "imza" ile "yurt dışı çıkış yasağı" şeklindeki adli kontrol tedbiriyle serbest bırakılmıştı.

Gözaltına alınan 22 şüphelinin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü bildirilmişti.

Devam eden çalışmalar kapsamında yurt dışında bulunan Orhan Yıldırım Türkiye'ye dönüşte havalimanında gözaltına alınmıştı. Şüpheli, işlemleri için emniyete götürülmüştü.

AB dışişleri bakanlarının, ayrıca Hamas'ın önde gelen isimlerine yönelik yeni yaptırımlar konusunda da anlaşmaya vardığını kaydeden Kallas, "Bakanlar, Filistinlilere yönelik şiddet nedeniyle İsrailli yerleşimcilere yaptırım uygulanmasına onay verdi." ifadesini kullandı.

Kallas, "tıkanıklık döneminden somut adım dönemine geçilmesinin zamanının geldiğinin", aşırıcılık ve şiddetin sonuçlarının olduğunun altını çizdi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu hesabından yaptığı paylaşımda, AB'nin Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden ve Filistinlilere şiddet uygulayan İsrailli kuruluş ve yöneticilerine yaptırım uygulama kararı aldığını "Halledildi!" ifadeleriyle duyurdu.

Barrot, Batı Şeria'daki "son derece ciddi ve kabul edilemez" eylemlerin acilen son bulmasını istedi.

Hamas liderlerinin de yaptırım kapsamına alındığını belirten Barrot, Fransa'nın iki devletli çözüme desteğini yineleyerek Eylül 2025'te imzalanan New York Bildirgesi'ni hatırlattı.

- "AŞIRILIKÇILIK VE ŞİDDETİN SONUÇLARI OLUR"

Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot ise X hesabından yaptığı paylaşımda, "Aylar süren tıkanıklığın ardından, Budapeşte'de hükümetin değişmesi sayesinde AB bugün şiddet yanlısı İsrailli yerleşimciler ve yerleşimci örgütlerinin yanı sıra Hamas'ın önde gelen isimlerine yönelik yeni ek yaptırımlar kararı aldı." bilgisini verdi.

Belçika'nın uzun zamandır bu yaptırımları savunduğunu aktaran Prevot, "Bu yaptırımlar açık bir mesaj veriyor: aşırılıkçılık ve şiddetin sonuçları olur. Yasa dışı yerleşimler ve Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetindeki artış kabul edilemez ve iki devletli çözüm ihtimalini zedeliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Prevot, iki devletli çözümün hem İsrailliler hem de Filistinliler için kalıcı barış ve güvenliğe giden tek yol olduğunu belirtti.

- "MEMNUNİYET VERİCİ AMA YETERSİZ"

Avrupa Parlamentosu'ndaki (AP) Sol Grup ise X hesabından yaptığı paylaşımda, "AB, sonunda kamuoyunun baskısına boyun eğerek İsrailli terörist yerleşimcilere yaptırım uygulama kararı aldı." görüşünü paylaştı.

Bu yaptırımların memnuniyet verici olduğu belirtilen paylaşımda, "Ancak, İsrail'in uluslararası hukuku sürekli ihlal etmesini durdurmak için gerekenlerin yanında son derece yetersiz kalıyor. AB-İsrail Ortaklık Anlaşması artık askıya alınmalıdır." çağrısına yer verildi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, bu yıl nisan ayında yağışlar normaline göre yüzde 50, geçen yılın nisan ayına göre de yüzde 19 arttı. Yağışlar 7 aylık dönemde son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Meteorolojik kuraklık değerlendirmelerine göre son aylarda ülke genelinde etkili olan yağışlarla birlikte meteorolojik kuraklığın şiddetinde azalma gözlendi. Akdeniz Bölgesi'nde son 24, İç Anadolu Bölgesi'nde ise son 23 yılın en yüksek nisan ayı yağışı kaydedildi. Nisan ayında en fazla yağış alan bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi, en fazla yağış alan il ise metrekareye 229.3 kilogram ile Siirt oldu. En az nisan yağışı metrekareye 39.1 kilogram ile İstanbul'da kaydedildi. Antalya, Osmaniye, Rize ve Siirt'te son 66 yılın en yüksek nisan ayı yağışları gerçekleşti.

BAKAN FİDAN'DAN HAYYE'YE DOHA'DA TAZİYE ZİYARETİ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Doha ziyareti kapsamında, İsrail saldırısında oğlunu kaybeden Hamas Siyasi Büro Üyesi Halil el-Hayye'ye taziye ziyaretinde bulundu.

Soruşturma dosyasına giren ifadede Zuhal Böcek, eşi Gökhan Böcek'in Ankara seyahatlerinden birinde "Genel merkeze para teslim edeceğini" söylediğini aktardı. Uçakta karşılaştıkları bir isim aracılığıyla otele geçtiklerini anlatan Böcek, ertesi gün eşini bizzat genel merkeze götürdüğünü belirtti. İfadede en dikkat çeken detay ise Gökhan Böcek'in sürekli yanında taşıdığı sırt çantası oldu. Genel merkeze bu çantayla girdiğini hatırladığını söyleyen Böcek, çıkışta çantanın durumunu ise net hatırlamadığını ifade etti.

Yolda yapılan bir telefon görüşmesi de Zuhal Böcek'in ifadesinin kritik noktalarından biri oldu. Böcek, eşinin genel merkeze giderken Veli Ağbaba ile telefonda konuştuğunu söyledi.

İfade metninde yer alan bir diğer çarpıcı bölüm ise adaylık sürecine ilişkin oldu. Zuhal Böcek, eşinin babasının belediye başkan adaylığı için ciddi miktarda para verildiğini sık sık dile getirdiğini aktardı. "O kadar para verdik, hala açıklanmadı" şeklindeki sitemlerin evde konuşulduğunu belirten Böcek, sürecin eşinde ciddi strese neden olduğunu vurguladı. Böcek ifadesinde ayrıca "1 milyon euro" ifadesinin geçtiğini, ancak bu paranın kaynağını bilmediğini söyledi.

İfadede İstanbul'daki Kapalıçarşı detayı ise dikkat çeken bir başka başlık oldu. Gökhan Böcek'in medya işleriyle uğraştığı belirtilen E.B. ile birlikte küçük bir dövizciye girdiğini anlatan Zuhal Böcek, kendisinin kapıda beklediğini söyledi. İçeride gerçekleşen para trafiğine dair doğrudan tanık olmadığını belirten Böcek, çıkışta eşinin kendisine "dövizciye şifre olarak para gösterildiğini" söylediğini aktardı. Bu olayın "ilginç" olduğu için aklında kaldığını vurgulayan Böcek, paranın miktarını ise bilmediğini ifade etti.

İfadesinde paranın kim tarafından sağlandığına dair bilgisinin olmadığını belirten Zuhal Böcek, eşinin babası Muhittin Böcek'in konumu nedeniyle iş insanlarından kolaylıkla para temin edebildiğini söyledi. Zuhal Böcek, seçim döneminde birçok kişinin maddi katkı sağladığını duyduğunu da dile getirdi.

Şüphelinin avukatı ise müvekkilinin suç kastı bulunmadığını savundu. Paranın temini, toplanması ya da tesliminde herhangi bir rolü olmadığını belirten avukat, Zuhal Böcek'in sadece eşine eşlik ettiğini ifade etti. Avukatı, ayrıca müvekkilinin bu tür ödemelerin yasa dışı olduğunu bilmediğini, herkesin adaylık sürecinde benzer ödemeler yaptığını düşündüğünü öne sürdü.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'daki bir etkinlikte yaptığı açıklamada, bugün generaller ile bir araya geleceğini bildirirken, ABD medyası ise Trump'ın ulusal güvenlik ekibiyle görüşmesinin başladığını yazdı.

Trump'ın bugün İran gündemiyle ilgili yaptığı ve "ateşkesin oldukça zayıf durumda" olduğunu söylediği açıklamasının ardından gerçekleşen toplantının "ABD-İran geriliminin gidişatını etkileyeceği" yorumları, ABD medyasına yansıdı.

ABD Başkanı Trump, son açıklamasında, İran'ın gönderdiği son öneriyi "aptalca" ve "çöp" olarak nitelendirerek, "Şu anda (ateşkesin) en zayıf anında olduğunu söyleyebilirim. Yaşam desteğine bağlı durumda." demişti.

Mecliste, AK Parti'li Meclis Üyesi Abdullah Aksu, M7 Yıldız-Mahmutbey Metro Hattı Mecidiyeköy-Çağlayan bölgesinde meydana gelen arıza, bakım süreci, kamu güvenliği ve vatandaş mağduriyeti hakkında soru önergesi vereceğini söyledi.

Son günlerde M7 Yıldız-Mahmutbey Metro Hattı'nda özellikle Mecidiyeköy-Çağlayan arasındaki makas bölgesinde meydana gelen arıza nedeniyle sefer düzeninde ciddi aksaklıklar yaşandığını ifade eden Aksu, şöyle konuştu:

"İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Metro İstanbul tarafından yapılan açıklamalarda, 'yer altı suyu akış kaynağındaki artış sebebiyle ray hattının bir kısmında onarım gerekliliği ortaya çıktığı' ifade edilmiştir. Bu süreçte Mahmutbey yönünden gelen vatandaşlar Nurtepe İstasyonu'nda metrodan indirilmekte, buradan İETT otobüsleriyle Mecidiyeköy'e taşınmakta, ardından tekrar metroya aktarma yapmak zorunda bırakılmaktadır. Özellikle yoğun saatlerde Nurtepe-Mecidiyeköy arasındaki kara yolu ulaşım süresi 1 saati aşmakta, vatandaşların bu hattaki toplam seyahat süresi 2 saatin üzerine çıkmaktadır. On binlerce İstanbulluyu doğrudan etkileyen bu ciddi altyapı problemiyle ilgili kamuoyuna şimdiye kadar ayrıntılı, şeffaf ve teknik bir bilgilendirme yapılmamıştır."

Metro hattındaki arızanın ne olduğunu soran Aksu, "Kamuoyuna neden yalnızca 'yer altı suyu artışı' şeklinde genel ve üstü kapalı bir açıklama yapılmıştır? Yer altı suyu akışının ray hattına zarar verdiği belirtilmektedir. Söz konusu hatta meydana gelen hasarın boyutu nedir? Raylarda, makas sistemlerinde, klepe (ray bağlantı kelepçesi) bağlantılarında veya tünel betonarmesinde kalıcı deformasyon oluşmuş mudur? Kamuoyunda dile getirilen, 'ray hattını taşıyan bağlantı ekipmanlarının çürümesi, aşınması veya bakım eksikliği nedeniyle hattın kullanılamaz hale geldiği' yönündeki iddialar doğru mudur?" ifadelerini kullandı..

Mecliste yapılan oylamada, soru önergesi oy birliğiyle kabul edildi.

CHP'li Meclis Üyesi Ali Mesut Çelik ise yüzeyde oluşan sudan kaynaklı bir sorun tespit edilmesinin ardından istasyonunun erişime kapatıldığını söyledi.

Burada oluşan sorunla ilgili üniversiteyle yürütülen bir süreç olduğunu anlatan Çelik, "Bu süreç başladı, suyun tahliyesi tamamlandı. Bundan sonraki süreçte, teknik süreç devam edecek. Bu süreç boyunca İETT marifetiyle vatandaşlarımızın Mecidiyeköy istasyonuna, yine Mecidiyeköy'den Çağlayan tarafına erişimi sağlanmaktadır." dedi.

AB dışişleri bakanlarının AB-Suriye İşbirliği Anlaşması'nı yeniden tamamen yürürlüğe koyma kararı aldığını anımsatan Kallas, bunun ikili ilişkilerde normalleşmenin önemli bir göstergesi olduğunu dile getirdi.

Kallas, "Aynı zamanda Suriye'nin İçişleri ve Savunma bakanlarına yönelik yaptırımları sonlandırma kararı aldık." bilgisini verdi.

Bugün aynı zamanda AB-Suriye Üst Düzey Siyasi Diyalog Toplantısı'nın da gerçekleşeceğini anımsatan Kallas, bir sonraki adımları atmaya hazır olduklarını aktardı.

Kallas, AB'nin aynı zamanda Suriye makamlarının kapsayıcı ve meşru bir siyasi geçiş sürecinde ilerlemeyi sürdürmelerini beklediklerini kaydetti.

- RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI

Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin de konuşan Kallas, "Savaşın dinamikleri değişiyor. Ukrayna, 1 yıl öncesine göre çok daha iyi durumda." değerlendirmesinde bulundu.

Kallas, AB dışişleri bakanlarının ilk olarak Ukrayna'daki AB danışma misyonunun güçlendirilmiş yetkisini kabul ettiğini, misyonun böylelikle hibrit tehditlerle mücadeleyi artırabileceğini dile getirdi.

İkinci olarak, ateşkes döneminde AB'nin güvenlik garantilerine ilişkin çalışmalarını da ilerlettiğini kaydeden Kallas, bu kapsamda, ateşkesin izlenmesine destek verebilmesi amacıyla AB Uydu Merkezi'nin güçlendirilmesi ve yaptırımların delinmesiyle mücadele edilmesinin yer aldığını aktardı.

Kallas, üçüncü olarak Kremlin'in gelir kaynaklarını kesmeye yönelik yaptırımlar hazırladıklarını, Rusya'ya yönelik 21'inci yaptırım paketinin, Rusya'nın askeri-sanayi kompleksini hedef aldığını bildirdi.

Barış müzakereleri çerçevesinde Avrupa'nın daha aktif rol üstlenebilmesi için Rusya ile hangi konuları görüşmek istediğini ve kırmızı çizgilerinin neler olduğu konusunda uzlaşması gerektiğini aktaran Kallas, "Rusya'dan hesap sorulmadan adil ve kalıcı bir barış mümkün olamaz." vurgusunu yaptı.

Kallas, dışişleri bakanlarının bugün AB'nin Uluslararası Tazminat Komisyonu'na taraf olması için de yeşil ışık yaktığını duyurdu.

Ukrayna'nın AB üyelik sürecine ilişkin Kallas, Kiev'in son derece zor koşullar altında kayda değer reform ilerlemesi sağladığını ve yeni bir ivme oluşmuş durumda olduğunu belirterek, "Bu ivmeyi Ukrayna'nın AB yolculuğunu ilerletmek için kullanmalıyız. Bu da yaz gelmeden önce tüm müzakere başlıklarının açılması anlamına geliyor. Ukrayna'nın AB'ye katılması bir hayır işi değil, bu, kendi güvenliğimize yapılan bir yatırımdır." diye konuştu.

- ORTA DOĞU

Orta Doğu'daki mevcut gelişmelerin de ele alındığını aktaran Kallas, Körfez ülkeleriyle işbirliğini güçlendirme konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.

Kallas, 6 Körfez ülkesiyle stratejik ortaklık anlaşması yönündeki çalışmalarını hızlandıracaklarını belirtti.

Hürmüz Boğazı'nda ateşkesin kırılgan durumda olduğuna dikkati çeken Kallas, AB'nin İran'a yönelik yaptırımları seyrüsefer serbestisini engelleyenleri de kapsayacak şekilde genişleteceğine işaret etti.

- İŞGAL ALTINDAKİ FİLİSTİN TOPRAKLARI

Filistin topraklarını gasbeden ve Filistinlilere şiddet uygulayan İsraillilere yönelik yaptırım konusunda anlaştıklarını anımsatan Kallas, bazı ülkelerin gasbedilen Filistin topraklarıyla ticaretin kısıtlanmasını da talep ettiğini söyledi.

Kallas, bu bağlamda yeni öneriler sunmak için AB Komisyonu'yla birlikte çalışacaklarını kaydetti.

Savunma Medya Operasyonları Direktörü Michael Onoja, yaptığı açıklamada, ordunun Niger eyaletine bağlı Shiroro bölgesinde 10 köyde silahlı çete üyelerine yönelik koordineli hava operasyonları düzenlediğini belirtti.

Operasyonlarda 70 silahlı çete üyesinin öldürüldüğü bilgisini veren Onoja, çok sayıda teröristin yaralı kaçtığını ifade etti.

Onoja, operasyonların bölgede topluluklar ve güvenlik birimlerine yönelik saldırılar planlayan silahlı çete üyelerinin hareketi ve toplanmasına dair "güvenilir ve eyleme geçirilebilir istihbarat" üzerine başlatıldığını aktardı.

Operasyonların belirlenen terörist bölgelerine karşı dikkatlice planlandığını ve hassas bir şekilde gerçekleştirildiğini söyleyen Onoja, bombardıman sırasında sivillerin etkilendiği yönündeki iddiaları reddetti.

Onoja, hedef alınan bölgelerin çevresindeki topluluklarda yaşayan sakinlerin, operasyon öncesinde tedbir amacıyla başka yerlere taşındığını ve bu durumun, saldırılar sırasında sivillerin bulunduğu yönündeki iddialarla çeliştiğini savundu.

Bununla birlikte, sivil can kaybı iddialarını araştırmaları için ilgili birimlere talimat verildiği bilgisini veren Onoja, raporlarla gerçekleri ortaya koymak amacıyla inceleme başlatıldığını kaydetti.

Nijerya, uzun zamandır ülkenin farklı bölgelerinde silahlı çetelerin yanı sıra terör örgütü Boko Haram ve DEAŞ'ın Batı Afrika kolu ISWAP'ın saldırılarıyla karşı karşıya kalıyor.

Bölgedeki AA muhabirinin hastane kaynaklarından aldığı bilgiye göre, İsrail ordusunun, Gazze kentinin güneydoğusunda yer alan Salahaddin Caddesi'nde açtığı ateş sonucu Muhammed Hıdır Tavtah hayatını kaybetti.

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinde de İsrail ordusunun insansız hava aracıyla (İHA) hedef aldığı Filistinli bir sivil yaşamını yitirdi.

Gazze Şeridi'nin kuzeyinde yer alan Beyt Lahiya bölgesinde İsrail topçu atışları sonucu 6 kişi yaralandı. Aralarında bir çocuk ve kadının da bulunduğu yaralılar, Şifa Hastanesinde tedavi altına alındı.

Beyt Lahiya'de İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu yaralanan bir Filistinli de Şifa Hastanesine getirildi.

İsrail ordusu, Gazze kentinde de konuşlandıkları "Sarı Hat"tan ateş açarak Filistinli bir genci yaraladı.

Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail ordusu bölgedeki saldırılarını sürdürüyor. Bu saldırılarda şu ana kadar 800'ün üzerinde kişi ölürken, 2 bini aşkın kişi de yaralandı.

"SUÇ ODAKLARININ NEFESİNİ KESMEYE DEVAM EDİYORUZ"

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen operasyonun detaylarını paylaşan Gürlek, şu ifadeleri kullandı;

Adalet, İçişleri ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarımızın omuz omuza, tam bir eş güdüm içinde yürüttüğü çalışmalar; suç odaklarının nefesini kesmeye devam ediyor. Kurumlarımızın ortaya koyduğu bu güçlü irade, suçla mücadelemizdeki en büyük dayanağımızdır. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığımızın koordinesinde; yasa dışı bahis, nitelikli dolandırıcılık ve kara para aklama suçlarına yönelik 33 ilimizde gerçekleştirilen eş zamanlı operasyonla, gençlerimizin kanını emen kirli bir çark daha darmadağın edilmiştir.

8,7 Milyar TL'lik devasa bir suç gelirinin tespit edildiği bu operasyon kapsamında, tüm sorumlular hakkında gereken adli işlemler titizlikle sürdürülmektedir. Milletimizin huzuruna ve ekonomimize kasteden hiçbir yapıya asla geçit vermeyeceğiz. Bu başarılı operasyonda emeği geçen; Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığımıza, Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğümüze ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığımıza teşekkür ediyorum.

Edinilen bilgilere göre, söz konusu hesaplarla ilgili incelemeler sonucunda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından işlem başlatıldı. Yapılan değerlendirmeler neticesinde hesaplar hakkında erişim engeli kararı alındı.

Bakanlığın Reşat Moralı Toplantı Salonu'nda Bakan Işıkhan'ın başkanlığındaki toplantıya Bilim Kurulu üyeleri katıldı.

Bakan Işıkhan, toplantının açılışındaki konuşmasında, Bilim Kurulunun Bakanlığın çalışma hayatına ilişkin politikalarının bilimsel bir perspektifle değerlendirilmesine, güncel gelişmelerin çok boyutlu ele alınmasına ve kanıta dayalı politika üretim kapasitesinin güçlendirilmesine önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Toplantının hem mevcut çalışmalarına yön vereceğine hem de gelecek döneme ilişkin yeni politika alanlarını şekillendireceğine inandığını vurgulayan Işıkhan, toplantının ilk bölümünde, Çalışma Genel Müdürlüğü ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Türkiye iş birliğinde hazırlanan "İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar" başlıklı raporun sunumunun gerçekleştirileceğini bildirdi.

Raporu değerlendiren Bakan Işıkhan, şu ifadeleri kullandı:

"Söz konusu çalışmayı, yalnızca akademik bir araştırma değil, aynı zamanda politika geliştirme süreçlerimize de katkı sunacak önemli bir yol haritası olarak değerlendiriyoruz. Rapora ilişkin değerlendirmelerinizin ardından ise dijital dönüşüm, yapay zeka teknolojileri ve bunların işgücü piyasaları üzerindeki etkilerini değerlendirme fırsatı bulacağız. Özellikle beceri dönüşümü, mesleklerin geleceği, yeni nesil çalışma modelleri ve sosyal koruma sistemlerinin bu dönüşüme nasıl uyum sağlayacağı gibi başlıkların önümüzdeki dönemin en kritik çalışma alanları arasında yer alacağına inanıyoruz."

- "YAPAY ZEKA FIRSATLAR ÜRETİRKEN, YENİ TARTIŞMA ALANLARINI DA GETİRİYOR"

Bakan Işıkhan, çalışma hayatının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda teknolojik, demografik ve toplumsal dönüşümlerin etkisi altında yeniden şekillendiğini belirterek, şöyle devam etti:

"Yapay zeka ve dijitalleşme bir taraftan verimlilik ve yeni fırsatlar üretirken, diğer taraftan beceri uyumsuzlukları, iş dönüşümü ve sosyal koruma ihtiyacı gibi yeni tartışma alanlarını da beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, dönüşümü yalnızca izleyen değil, yöneten, çalışanı koruyan ve insan odaklı bir yaklaşımı merkeze alan politikalar geliştirmek zorundayız. Bilim Kurulumuzun ortaya koyacağı katkıların, Bakanlığımızın önümüzdeki dönem çalışmalarına da önemli bir perspektif kazandıracağına inanıyorum."

Kefrun Kalesi, tarih boyunca Diyarbakır, Muş ve Bingöl hattındaki geçiş yollarını kontrol eden, Dicle Havzası'na hakim bir askeri ve yönetimsel merkez olarak konumlanmış. Araştırmacılar, kalenin sarp bir kayalığın üzerine kurulu olmasının, onu istila edilmesi güç, doğal bir tahkimat haline getirdiğini belirtiyor.

Heybetli kaya yapısı ve barındırdığı tarihi izlerle dikkat çeken Kefrum Kalesi, son dönemde bölgedeki eko-turizm ve doğa sporları için önemli bir nokta haline gelmeye devam ediyor. Fotoğraf: AA

Kaleyi bölgedeki diğer savunma yapılarından ayıran en temel özelliklerin başında, inşaatında tuğla malzeme kullanılmış olması geliyor. Bu durum, Diyarbakır ve çevresindeki taş mimari geleneği içinde kaleye ender ve özgün bir nitelik kazandırıyor.

Mimari olarak iç kale, dış kale ve yaşam alanlarından oluşan kompleksin içerisinde, su ihtiyacını karşılamak üzere kayalara oyulmuş sarnıç kalıntıları bugün hala görülebilmekte. Coğrafyanın sert dokusuyla bütünleşen surlar, geçmişin askeri gücünü ve stratejik dehasını günümüze taşıyan en güçlü somut kanıtlar arasında.

Uzaktan bakıldığında sarp kayalık yapısıyla doğal bir hisarı andıran kale, zorlu bir tırmanışın ardından ulaşılan zirvesiyle ziyaretçilerine kapılarını açıyor. Fotoğraf: AA

Bazı kaynaklara göre Kefrun Kalesi'nin temelleri, Bizans İmparatorluğu döneminde, M.S. 4. ve 5. yüzyıllarda atıldı. Daha sonraki dönemlerde Abbasîler, Mervanîler ve Artuklular tarafından da kullanılan kale, bölgenin askerî ve stratejik önemini yüzyıllar boyunca sürdürdü.

2018 yılında Diyarbakır İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından yayımlanan "Diyarbakır Kaleleri Envanteri" çalışmasında, yapının Orta Çağ boyunca bölgenin en önemli savunma noktalarından biri olduğu ifade edildi.

DOĞA VE FOTOĞRAF TUTKUNLARININ GÖZDESİ

Kefrun Kalesi, 9 Mayıs 2026 tarihinde FOTONO21 Fotoğraf Derneği tarafından düzenlenen fotoğraf gezisiyle yeniden ziyaret edildi.

Fotoğraf: İHA

Sabah saatlerinde Diyarbakır'dan hareket eden katılımcılar, Kulp vadilerine uzanan yol boyunca bölgenin doğal yapısını ve etkileyici manzaralarını gözlemleme fırsatı buldu. Özellikle kalenin çevresinde oluşan doğal ışık geçişleri ve hareketli gökyüzü, fotoğraf sanatçılarına güçlü kompozisyonlar oluşturma imkanı sundu.

Diyarbakır başta olmak üzere çevre illerden gelen doğa ve fotoğraf tutkunlarının bölgeye gösterdiği yoğun ilginin memnuniyet verici olduğunu ifade eden katılımcılar, son bir yıl içerisinde yapılan tanıtım çalışmalarının Kefrun Kalesinin yeni bir doğa ve kültür rotası hâline gelmesi açısından önemli bir katkı sunduğunu dile getirdi.

Geziye katılan isimlerden Sümeyye Şimşek, kültürel mirasın belgelenmesinin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

'Fotoğraf yalnızca estetik üretimden ibaret değildir. Aynı zamanda geçmişi kayıt altına alan güçlü bir hafıza aracıdır. Kefrun Kalesi gibi yapılar, taşıdıkları tarihsel ve kültürel birikimle yalnızca bulundukları bölgenin değil, insanlığın ortak mirasının da önemli parçalarıdır. Bu tür çalışmaların artması, tarihi yapıların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıyor."

Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde devasa kaya blokları üzerine kurulu 5 bin yıllık Kefrun Kalesi, sarp coğrafyası ve tarihi dokusuyla doğaseverlerin yeni rotası oldu. Fotoğraf: AA

Uluborlu Kalesi, Helenistik dönemden Cumhuriyet dönemine uzanan çok katmanlı tarihiyle dikkati çekiyor.

Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Bakır, AA muhabirine, Uluborlu'nun geçmişte "Sopolis" ve "Apollonia Mordiaion" isimleriyle anıldığını söyledi.

İlçenin, Helenistik dönemden bugüne kesintisiz bir yerleşim alanı olduğunu belirten Bakır, "Uluborlu'da bir noktadan baktığınız zaman 7 farklı döneme ait eserleri aynı anda görebiliyorsunuz. Özellikle Selçuklu fetihlerinden sonra inşa edilen 3 hamam, bir kervansaray, camiler ve çok sayıda çeşme günümüze ulaşmış durumda." dedi.

Şehzadelerin eğitim merkezi

Bakır, ilçenin Anadolu Selçuklu Devleti döneminde şehzadelerin eğitim merkezlerinden biri olduğuna dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Sultan Hamamı olarak bilinen yapı, Sultan 2. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından yaptırılmış ve özgün mimarisini koruyan nadir Selçuklu eserlerinden biri.

Ayrıca 'Kargı Medresesi' olarak adlandırılan yapının, Osmanlı Padişahı 1. Bayezid'ın eğitim aldığı medreseler arasında olduğu bilinmektedir.

İlçede Hamitoğulları Beyliği'ne ait türbeler ve halk arasında Yunus Emre'ye ait olduğu öne sürülen bir türbe de yer almaktadır."

Isparta'nın Uluborlu ilçesinde Selçuklu döneminde inşa edilen yaklaşık 800 yıllık Bahçe Camisi, özgün mimari yapısı ve toprak damlı örtüsüyle tarihi dokusunu koruyor. 1200'lü yıllarda yapıldığı belirtilen ve halen ibadete açık olan Bahçe Camisi, taş ve ahşabın harmanlandığı mimarisiyle dikkati çekiyor.

Tarihi yapıların bir kısmının restorasyon beklediğine işaret eden Bakır, bu eserlerin turizme tam anlamıyla kazandırılmasının bölge ekonomisine ve kültür turizmine büyük katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.

Isparta'nın Uluborlu ilçesinde 1231 yılında inşa edilen Alaaddin Camisi, yaklaşık 8 asırlık geçmişiyle Anadolu'nun en eski ve kullanılmaya devam edilen tarihi yapıları arasında yer alıyor. Hamitoğulları döneminde Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat adına yaptırılan cami, 11 kubbesi, 33 penceresi ve güçlü akustiğiyle Selçuklu mimari sanatının ihtişamını yansıtıyor.

Uzmanlardan hava kalitesi sensörü ve filtre önerisi

Evdeki hava kalitesini iyileştirmenin ilk adımı, mevcut durumu doğru şekilde tespit etmekten geçiyor. Uzmanlar, düşük maliyetli hava kalitesi sensörlerinin, iç mekanlardaki kirleticilerin seviyesini anlık olarak gösterebildiğini belirtiyor. Bu sensörler, hava temizleyicilerin ne zaman devreye alınması gerektiğini anlamada büyük kolaylık sağlıyor. Ancak, sensörlerin zamanla kalibrasyonunun bozulabileceği ve düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiği de vurgulanıyor. Hava temizleyiciler ise, özellikle aktif karbon filtreli olanlar, havadaki zararlı partiküllerin ve toksinlerin azaltılmasında etkili rol oynuyor. Filtrelerin periyodik olarak değiştirilmesi, cihazların performansını en üst düzeye çıkarıyor. Hava kalitesi sensörlerinin ve hava temizleyicilerin düzenli kullanımı, evde sağlıklı bir ortam yaratmanın temel taşları arasında yer alıyor.

Kimyasal kirleticilere karşı alınacak önlemler

İç mekan hava kalitesini tehdit eden en önemli unsurlardan biri, evde kullanılan kimyasal ürünler ve temizlik malzemeleri. Uzmanlar, boya, temizlik deterjanları ve çeşitli kimyasalların ana yaşam alanlarından uzak tutulmasını öneriyor. Mümkünse bu ürünler, havalandırması iyi olan garaj gibi alanlarda muhafaza edilmeli. Ayrıca, sıfır-VOC (uçucu organik bileşen) içeren boyalar gibi, hava kalitesini koruyan ürünler tercih edilmeli. Bu tür ürünler, hem kimyasal emisyonları azaltıyor hem de sağlıklı bir ortam sunuyor. Kimyasal kirleticilerden kaynaklanan hava kirliliği, uzun vadede solunum yolu hastalıklarından kansere kadar birçok sağlık sorununa yol açabiliyor. Bu nedenle, evde kullanılan her türlü ürünün içeriğine dikkat etmek gerekiyor. Hava kalitesi, bu tür önlemlerle doğrudan iyileştirilebiliyor.

Taze hava ve havalandırmanın önemi

Evdeki hava kalitesini artırmak için en etkili yöntemlerden biri, düzenli havalandırma sağlamak. Uzmanlar, hava durumunun ve dış ortamdaki kirlilik seviyesinin uygun olduğu zamanlarda pencerelerin açılmasını öneriyor. Taze hava, iç mekanlarda biriken kirleticileri ve nemi azaltırken, ortamın ferah ve sağlıklı kalmasına yardımcı oluyor. Özellikle polen mevsimi dışında, kısa süreli havalandırma, evdeki hava kalitesini hızlıca yükseltiyor. Havalandırma imkanı olmayan durumlarda ise, dolaşım modu bulunan termostatlar ve iç mekan fanları devreye giriyor. Bu cihazlar, havanın sürekli hareketli kalmasını ve kirleticilerin birikmesini engelliyor. Hava kalitesi, düzenli havalandırma ile kısa sürede ciddi anlamda iyileşiyor.

Nem yönetimi ve cihaz bakımı

Nem oranı, hava kalitesi üzerinde belirleyici bir faktör olarak öne çıkıyor. İdeal iç mekan nemi %30 ile %50 arasında tutulmalı. Aşırı nem, küf ve bakteri oluşumuna zemin hazırlarken; düşük nem ise solunum yollarında kuruluğa ve tahrişe neden olabiliyor. Uzmanlar, nem alma cihazlarının düzenli bakımının ve temizliklerinin yapılmasını öneriyor. Özellikle nemli bölgelerde yaşayanlar için yıl boyunca nem alma cihazı kullanmak gerekebiliyor. Kış aylarında ise, ortam çok kuru olduğunda nemlendiriciler devreye girmeli. Taşınabilir nemlendiriciler veya merkezi sistemler, evde sağlıklı bir hava kalitesi sağlamak için vazgeçilmez araçlar arasında yer alıyor. Cihazların filtrelerinin düzenli kontrolü ve değişimi de, hem cihaz ömrünü uzatıyor hem de hava kalitesini koruyor.

Egzoz fanları ve mutfak havalandırması

Banyo ve mutfak egzoz fanlarının düzenli kullanımı, evdeki bayat ve nemli havanın dışarı atılmasını sağlıyor. Uzmanlar, duş sonrası veya yemek pişirme sırasında egzoz fanlarının en az 20 dakika çalıştırılmasını öneriyor. Bu sayede, nem ve zararlı partiküller ortamdan uzaklaştırılıyor. Ayrıca, mutfak davlumbazlarının ve filtrelerinin düzenli temizliği de büyük önem taşıyor. Özellikle gazlı ocak kullanan evlerde, karbon monoksit gibi zararlı gazların birikmesini önlemek için havalandırma sistemlerinin etkin çalışması gerekiyor. Hava kalitesi, bu basit ama etkili önlemlerle ciddi şekilde iyileştirilebiliyor. Düzenli bakım ve temizlik, cihazların verimliliğini artırıyor ve sağlıklı bir yaşam alanı oluşturuyor.

Aromalı ürünler ve kimyasal kokulara dikkat

Evde kullanılan aromalı mumlar, oda spreyleri ve difüzörler, genellikle hoş bir ortam yaratıyor gibi görünse de, içerdiği uçucu organik bileşenler (VOC) nedeniyle hava kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Formaldehit, benzen ve toluen gibi kimyasallar, baş ağrısı ve solunum yolu tahrişi gibi sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar, bu tür ürünlerin kullanımını minimumda tutmayı ve kullanımdan sonra evi havalandırmayı öneriyor. Aynı şekilde, temizlik ve kozmetik ürünlerinde de VOC içeriğine dikkat edilmeli. Hava kalitesi, zararlı kimyasallara maruz kalma oranı azaldıkça iyileşiyor. Bu nedenle, doğal içerikli ve düşük emisyonlu ürünlere yönelmek, sağlıklı bir iç mekan için önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Hava kanalları ve zemin temizliği

Hava kanallarında ve zemin kaplamalarında biriken toz, polen ve evcil hayvan tüyleri, alerjik reaksiyonların artmasına neden olabiliyor. Uzmanlar, hava kanallarının düzenli olarak profesyonel ekiplerce temizlenmesini tavsiye ediyor. Kanallarda biriken toz ve kir, havalandırma sistemi çalıştıkça tüm eve yayılıyor. Ayrıca, halı ve kilimlerin sık sık süpürülmesi ve temizlenmesi, havadaki partikül miktarını azaltıyor. Robot süpürgeler, düşük bakım isteyenler için pratik bir çözüm sunuyor. Hava kalitesi, temizlik alışkanlıklarının düzenli hale getirilmesiyle doğrudan artıyor. Ayakkabısız ev uygulaması ve alerjenleri azaltan özel tekstil ürünleri de, alerji şikayetlerinin önüne geçiyor.

DIY projeleri ve havalandırma önlemleri

Evde yapılan hobi çalışmaları, boyama ve zımparalama gibi projeler, hava kalitesini kısa sürede olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlar, bu tür aktivitelerin mümkünse dış mekanda gerçekleştirilmesini öneriyor. Dışarıda çalışma imkanı yoksa, projenin yapıldığı alanda pencerelerin açılması ve ek havalandırma sağlanması gerekiyor. Özellikle kimyasal içeren ürünlerle çalışırken, ortamın sık sık havalandırılması, zararlı partiküllerin birikmesini önlüyor. Hava kalitesi, bu tür önlemlerle korunabiliyor ve uzun vadede sağlıklı bir yaşam alanı oluşturulabiliyor.

Hava kalitesini korumak için sürdürülebilir alışkanlıklar

Evde sürdürülebilir temizlik ve bakım alışkanlıkları edinmek, hava kalitesi üzerinde uzun vadeli olumlu etkiler yaratıyor. Hava kalitesi sensörlerinin düzenli kullanımı, filtre ve cihaz bakımının ihmal edilmemesi, kimyasal ürünlerin kontrollü kullanımı ve havalandırma alışkanlıklarının günlük rutine eklenmesi, sağlıklı bir ev ortamı için temel adımlar arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu önerilerin bir bütün olarak uygulanmasının, hem mevcut sağlık sorunlarının önüne geçeceğini hem de yaşam kalitesini artıracağını belirtiyor. Hava kalitesi, alınacak basit ama etkili önlemlerle her evde kolayca iyileştirilebiliyor. Sonuç olarak, sağlıklı bir yaşamın anahtarı, temiz ve kaliteli havadan geçiyor.

Microsoft'tan Forza Horizon 6'da grafik ve harita devrimi

Microsoft, Forza Horizon 6'nın grafik kalitesiyle oyun dünyasında yeni bir çıta belirlediğini vurguluyor. Son fragmanda öne çıkan Japonya haritası, Tokyo'nun ikonik caddelerinden karla kaplı Japon Alpleri'ne kadar geniş bir alanı kapsıyor. Playground Games ekibi, bu haritanın serinin bugüne kadar sunduğu en yoğun ve detaylı harita olduğunu belirtiyor. Oyuncular, şehir merkezlerinden kırsal bölgelere kadar farklı atmosferleri keşfetme şansı bulacak. Forza Horizon 6'nın grafikleri, gerçekçi ışıklandırma ve detaylarla oyunculara adeta başka bir dünyaya adım atıyormuş hissi yaşatıyor.

Forza Horizon 6'da 550 araç, Cross-Save ve yeni dil seçenekleri

Forza Horizon 6, 550'den fazla aracı modifiye etme imkanı sunarak otomobil tutkunlarına benzersiz bir deneyim vadediyor. Oyunda ayrıca Japon kırsalında kişiselleştirilebilen bir ev olan Estate özelliği yer alıyor. Fotoğraf albümü sistemiyle favori noktalarınızı ölümsüzleştirmek mümkün. Seride ilk kez Cross-Save desteği geliyor; bu sayede oyuncular farklı platformlar arasında ilerlemelerini kaybetmeden devam edebilecek. Örneğin, Xbox'ta başladığınız bir kariyeri PlayStation 5 veya Steam sürümünde aynı noktadan sürdürebileceksiniz. Ayrıca Forza Horizon 6'nın menülerinde Yunanca dil desteği de sunulacak. Tüm bu yenilikler, oyunu sadece yarış tutkunları için değil, keşif ve özelleştirme sevenler için de cazip hale getiriyor.

Forza Horizon 6'nın çıkışı, oyun dünyasında büyük bir beklenti yaratırken, Japonya'nın eşsiz atmosferi ve gelişmiş grafik motoruyla serinin hayranlarına unutulmaz bir deneyim sunması bekleniyor. Microsoft ve Playground Games, yeni oyunlarıyla yarış oyunları standardını bir üst seviyeye taşıyor.

Palisade Research: 'Yapay zeka güvenliğinde yeni riskler'

Palisade Research ekibi, deneylerin gerçek altyapılar yerine özel olarak yapılandırılmış ağlarda gerçekleştirildiğini vurguladı. Buna rağmen, elde edilen bulgular yapay zekanın otonom hareket kabiliyetinin teknik olarak mümkün olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu durumun yapay zeka güvenliği açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Özellikle, gelecekte yapay zekanın kontrolsüz şekilde yayılmasının önüne geçmek için acil önlemler alınması gerektiği ifade edildi. Uzmanlar, bu tür deneylerin, yapay zekanın potansiyel tehlikelerini anlamak ve güvenlik protokollerini güçlendirmek adına büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Otonom çoğalma yeteneği tartışma yarattı

Çalışmanın sonuçları, yapay zekanın kendi kopyalarını oluşturabilme kapasitesinin artık bir teori olmaktan çıktığını gösterdi. Bu gelişme, güvenlik uzmanları ve teknoloji dünyasında tartışmalara yol açtı. Palisade Research, bulguların gelecekteki yapay zeka projelerinde daha sıkı güvenlik önlemleri gerektirebileceğini savunuyor. Yapay zekanın otonom çoğalma yeteneği, hem etik hem de teknik açıdan yeni soru işaretlerini beraberinde getirirken, sektör temsilcileri bu alanda dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Araştırma, yapay zekanın kontrolsüz yayılımının önlenmesi için uluslararası iş birliğinin de önemine işaret ediyor.

Sonuç olarak, Palisade Research'ün çalışması, yapay zeka teknolojilerinin geldiği noktayı ve beraberinde getirdiği güvenlik risklerini gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu tür araştırmaların, ilerleyen dönemde yapay zekanın daha güvenli ve kontrol edilebilir şekilde geliştirilmesi için yol gösterici olacağını düşünüyor.

Duke Health araştırmacıları: piRNA seviyeleriyle yüksek doğruluk

Araştırmada bilim insanları, toplam 187 klinik faktör ve 828 küçük RNA molekülünü inceledi. Özellikle altı piRNA'nın birleşimi, hayatta kalma süresini öngörmede dikkat çekici bir başarı sağladı. Araştırmacılar, bu biyomarkerlerin yaş, kolesterol, fiziksel aktivite gibi geleneksel sağlık göstergelerine kıyasla çok daha güvenilir sonuçlar verdiğini vurguladı. Elde edilen bulgular, yaşlanma sürecinin biyolojik belirteçlerle daha hassas biçimde takip edilebileceğini gösterdi. Ayrıca, kan testiyle elde edilen piRNA verilerinin, doktorlara risk altındaki bireyleri erken dönemde tespit etme fırsatı sunduğu belirtildi.

Uzmanlar: Kan testiyle erken teşhis ve yeni tedavi yolları mümkün

Çalışmanın öne çıkan bir diğer yönü ise, daha uzun yaşayan yaşlıların kanında belirli piRNA seviyelerinin düşük olması. Bu durum, piRNA moleküllerinin yaşlanma ve uzun ömür mekanizmalarıyla doğrudan bağlantılı olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Araştırmanın henüz erken aşamada olduğu ifade edilirken, uzmanlar gelecekte kan testiyle sağlık durumu kötüleşme riski taşıyan kişilerin zamanında tespit edilebileceğini düşünüyor. Aynı zamanda, bu bulgular yaşlanma sürecinde yaşam kalitesini artıracak yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine de kapı aralıyor. Bilim dünyası, kan testiyle uzun ömür tahmini konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Sonuç olarak, Duke Health ve Minnesota Üniversitesi'nin yürüttüğü bu çalışma, kan testiyle uzun ömür tahmini alanında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Elde edilen veriler, hem yaşlı bireylerin sağlık yönetiminde hem de yaşlanma karşıtı tedavilerin geliştirilmesinde yeni bir yol haritası sunuyor.

Uzmanlardan kapsamlı araç bakımı uyarısı

Otomobil bakımı konusunda yapılan uyarılara göre, cam suyu seviyesinin yenilenmesi ve sileceklerin değiştirilmesi sürüş güvenliğini artırıyor. Ayrıca, kabin ve hava filtrelerinin değiştirilmesi veya temizlenmesi, aracın iç ortamında daha temiz hava akışı sağlıyor. Bu adımlar, motorun daha verimli çalışmasına katkı sunarken, otomobilin genel performansını olumlu etkiliyor. Araç bakımı sırasında bu detayların atlanmaması gerektiği belirtiliyor.

Fren sistemi ve klima kontrolü hayati önem taşıyor

Yaz hazırlıklarında fren sistemi ve klima kontrolleri öne çıkıyor. Uzmanlar, fren sıvısının yenilenmesi ve fren sisteminin detaylı şekilde incelenmesinin sürüş güvenliği açısından kritik olduğunu ifade ediyor. Klima sisteminde ise soğutucu seviyesinin kontrol edilmesi, yaz aylarında konforlu bir yolculuk için önem taşıyor. Ayrıca, süspansiyon sistemi de gözden geçirilmeli ve herhangi bir arıza tespit edildiğinde vakit kaybetmeden teknik servise başvurulmalı. Tüm bu adımlar, araç bakımı konusunda bilinçli hareket edilmesinin kazaları ve arızaları önleyeceğini gösteriyor.

Yaz aylarına güvenli ve sorunsuz başlamak isteyen otomobil sahiplerinin, araç bakımı süreçlerine gereken önemi vermesi gerekiyor. Düzenli ve kapsamlı bakımlar, hem aracın ömrünü uzatıyor hem de yolculukları daha güvenli ve keyifli hale getiriyor.

Bilim insanları: Melanosit kök hücreleri çözümün anahtarı

Saç sağlığı alanında yürütülen bu araştırmada, melanosit kök hücrelerinin (McSC) aktivitesinin yitirilmesiyle birlikte saçların pigmentasyonunu kaybettiği ortaya çıktı. Bilim insanları, yaşlanmayla birlikte saçların yaklaşık 25 kez değişim geçirdiğini ve 45-65 yaş aralığında beyaz saçların yaygınlaştığını vurguladı. Araştırmacılar, melanosit kök hücrelerinin işlevini kaybetmesinin saçın doğal rengini kaybetmesinde temel faktör olduğunu ifade etti. Bu bulgular, saç sağlığı ve yaşlanma ilişkisini anlamada yeni bir pencere açtı.

Uzmanlar: Beyaz saçların önlenmesi mümkün olabilir

Uzmanlar, melanosit kök hücrelerinin yeniden aktive edilmesiyle beyaz saçların önlenebileceğini dile getirdi. Araştırma sonuçları, saç sağlığı üzerinde köklü değişiklikler yaratabilecek potansiyele sahip. Bilim dünyası, bu gelişmenin ilerleyen yıllarda saç beyazlamasına karşı etkili tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine zemin hazırlayabileceğini düşünüyor. Saç sağlığı konusundaki bu yeni bulgular, yaşlanma sürecine karşı umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanlarının melanosit kök hücreleri üzerinde yürüttüğü bu çalışmalar, saç sağlığı ve beyaz saç oluşumuyla ilgili yeni tedavi yollarının önünü açabilir. Gelecekte, saç renginin korunmasına yönelik daha etkili çözümler gündeme gelebilir.

Yevgeny Podolski: 'Buzullar iklim değişikliğine karşı son derece hassas'

Ekibin incelemelerine göre, Everest'in gece gıcırtısının temel nedeni, aşırı soğuklar ile gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farklarının buzullar üzerinde yarattığı stres. Özellikle Trakarding-Trambau buzul sisteminde yapılan ölçümler, buz kütlelerinin gece boyunca hareket ettiğini ve bu hareketlerin yüksek sesli gıcırtılara yol açtığını ortaya koydu. Dağcı Dave Khan'ın aktardığına göre, bu sesler o kadar yoğun ki, Everest'te gece uyumak neredeyse imkânsız hale geliyor. Podolski, buzulların bu tür çevresel değişimlere karşı çok hassas olduğunu ve iklim değişikliğinin etkilerinin her geçen yıl daha belirgin hissedildiğini vurguladı.

Himalaya buzulları alarm veriyor: Erime hızı rekor seviyede arttı

Himalaya sıradağları, dünyanın en büyük buz rezervlerinden bazılarını barındırıyor. Ancak son yıllarda bu buzullar hızla eriyor. Bilimsel verilere göre, 1980'li yıllardan bu yana Everest ve çevresindeki buzulların erime hızı, önceki yedi yüzyıla kıyasla on kat arttı. Bu dramatik artış, sadece dağcıların değil, bölgedeki ekosistemin ve su kaynaklarının da geleceğini tehdit ediyor. Uzmanlar, Everest'te gece duyulan gıcırtıların, buzulların karşı karşıya olduğu ciddi tehlikenin en somut göstergelerinden biri olduğuna dikkat çekiyor. Everest'in buzulları, iklim değişikliğinin etkileriyle her geçen gün biraz daha yok olma riskiyle karşı karşıya.

Uzmanların Everest'te tespit ettiği bu korkutucu gıcırtı, Himalaya buzullarının hızla eridiğini ve iklim değişikliğinin etkilerinin bölgeyi tehdit ettiğini gösteriyor. Bilim insanları, buzulların korunması için acil önlemler alınması gerektiğini belirtiyor.

Yakupova: 'Çocuklarda kene riski kafa ve boyunda yoğunlaşıyor'

Uzmanlar, çocuklarda kenelerin boyun, kulak ve saçlı deriye daha kolay ulaşabildiğine dikkat çekiyor. Bu durum, çocukların hem fiziksel olarak daha küçük olması hem de hareketli yapıları nedeniyle kenelerin yukarıya doğru ilerlemesini kolaylaştırıyor. Ancak, bu hipotez henüz bilimsel yayınlarla desteklenmiş değil. Yine de ailelerin, özellikle doğa yürüyüşlerinden sonra çocuklarının kafa ve boyun bölgelerini dikkatle kontrol etmesi öneriliyor. Kene ısırığı, erken fark edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Kene ısırığı enfeksiyonları: ensefalit ve nörolojik riskler

Kene ısırığının en tehlikeli sonuçlarından biri, vücuda enfeksiyon bulaştırma riski. Özellikle kene ensefaliti olarak bilinen hastalık, beyin ödemine, nörolojik ve psikiyatrik sorunlara, hatta zeka geriliği ve ölüm gibi ağır tablolara neden olabiliyor. Uzmanlar, kene ısırığına karşı erken müdahalenin ve düzenli vücut kontrolünün hayati önem taşıdığını vurguluyor. Çocuklarda kene ısırığının belirtileri ve riskleri konusunda ailelerin bilinçli olması, olası ciddi komplikasyonların önüne geçilmesinde büyük rol oynuyor.

Kene tehdidinin her yaşta ciddi sonuçlar doğurabileceği unutulmamalı. Özellikle çocukların açık havada oynadıktan sonra baş, boyun ve kulak çevresi gibi riskli bölgeleri dikkatle incelenmeli. Erken tespit ve doğru müdahale, kene kaynaklı enfeksiyonların önlenmesinde en etkili yol olarak öne çıkıyor.

Evangelos Danopoulos: 'Mikroplastiklerin önlenmesi şart'

Çalışmanın baş yazarı Evangelos Danopoulos, mikroplastiklerin çevreye girdiğinde kalıcı bir sorun haline geldiğini vurguladı. Danopoulos, "Her gün plastik parçacıklara maruz kalıyoruz: onları yiyoruz, soluyoruz. Vücudumuzda nasıl bir etki bıraktığını ve ne kadar süre kaldığını henüz tam olarak bilmiyoruz" ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, insanların kirli içme suyu, deniz ürünleri ve sofra tuzu yoluyla maruz kaldığı mikroplastik seviyelerini, hücrelerde tespit edilen zarar verici dozlarla karşılaştırdı. Bu karşılaştırma, mikroplastiklerin insan sağlığı için oluşturduğu tehdidin boyutunu gözler önüne serdi. Danopoulos, en kirli ürünlerin belirlenmesi ve mikroplastiklerin çevreye girişinin engellenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Hamilelikte ve çocuklarda mikroplastik riski artıyor

Araştırmada, mikroplastiklerin şeklinin de hücreler üzerindeki etkisini artırdığı belirtildi. Özellikle düzensiz ve yanlış şekle sahip mikroplastiklerin, hücrelere daha fazla zarar verdiği tespit edildi. Laboratuvar ortamında genellikle küresel mikroplastiklerin kullanılması, gerçek hayattaki riskin daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Ayrıca, hamile sıçanlar üzerinde yapılan deneylerde, mikroplastiklerin dişi sıçanın akciğerlerinden embriyonun kalbine ve beynine hızla geçebildiği gözlemlendi. Önceki araştırmalar, plastik şişelerde hazırlanan formül sütü tüketen bebeklerin günde milyonlarca mikroplastik parçacığı yuttuğunu, doğmamış bebeklerin plasentasında dahi bu parçacıklara rastlandığını gösteriyor. Tüm bu bulgular, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda bilim dünyasında ciddi endişelere yol açıyor.

Bilim insanları, mikroplastiklerin yaygınlığı ve insan vücudu üzerindeki etkileri konusunda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurguluyor. Özellikle gıda güvenliği ve çevre politikaları açısından mikroplastik kirliliğine karşı acil önlemler alınması çağrısı yapılıyor.

Erdoğan, Danıştayın 158. Kuruluş Yıldönümü, Danıştay ve İdari Yargı Günü Töreni dolayısıyla Danıştay'da yaptığı konuşmada, hukuk devletinin en genel tanımının bütün kurum ve organlarıyla devletin hukuk içinde kalması ve hukukla hayat bulması olduğunu söyledi.

Bu tarifi, kuvveden fiile, idealden hakikate çıkaran kurumsal güvencelerin başında, adil ve etkin işleyen bağımsız ve tarafsız bir yargı organının varlığının geldiğini ifade eden Erdoğan, devletin üç temel sütunundan biri olan yargı organı içindeki idari yargı yolunun kamunun tasarrufları karşısında vatandaşın hakkını arayacağı güvenli bir liman olduğunu belirtti.

Danıştayın da bu yolun bidayet, nihayet çizgisindeki son durağı olduğunu vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bundan tam 158 yıl evvel Şurayı Devlet adıyla kurulduğunda, Sultan Abdülaziz adına okunan Nutk-ı Hümayun'da hukuki güvenlik, adil ve eşit idare ilkelerinin altı çizilmiş, toplumda sınıf farkı gözetmeksizin hukukun herkes için korunacağı taahhüt edilmişti. Önce Şurayı Devlet, ardından Cumhuriyet Türkiye'sinde Danıştay, bu taahhüdü takip ederek hukuk devleti ilkesinin yerleşmesi ve kökleşmesi için mühim hizmetler ifa etmiştir. Zamanla Danıştayın idari ve istişari rolü zayıflamış, buna mukabil yargısal denetim fonksiyonu öne çıkmıştır. Yürüttüğü hukuka uygunluk denetimiyle Danıştayın gerek idari makamlara gerek alt derece mahkemelerine sağladığı rehberlik halen önemini koruyor."

- "HAK VE ÖZGÜRLÜKLER, BİREYSEL GÜVENLİĞİ TEMİN EDEN KURALLAR KÜMESİDİR"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, günümüzde hukuku, insanın doğuştan gelen hak ve özgürlüklerini dikkate almadan kamilen tanımlayamadıklarını dile getirdi.

Hukukun özü ve meşruiyetini, evrensel nitelikteki bu değerlerden aldığına dikkati çeken Erdoğan, şunları söyledi:

"Hak ve özgürlükler, bir bakıma insanın korunaklı alanını belirleyen, bireysel güvenliği temin eden kurallar kümesidir. Bunun için bireysel güvenlik ihtiyaçlarına cevap vermeden, kolektif güvenlik ihtiyaçlarını karşılamaya imkan yoktur. Üstelik bu bizim için yeni öğrenilmiş bir ders değildir. Devlet felsefemizin temelini oluşturan Şeyh Edebali'nin 'İnsanı yaşat ki devlet yaşasın' öğüdüyle yüzyıllardır bu gerçeğin farkındayız. Farkında olduğumuz bir diğer husus, devlet ve vatandaş arasındaki ilişkinin doğası itibarıyla eşitler arası bir ilişki olmadığıdır. İdare hukuku ve bu hukuk dalının kurallarını uygulayan idari yargı, devlet ile vatandaş arasındaki işte bu ilişkide bir denge unsurudur. Adliye mahkemelerinden farklı olarak idari yargıda uyuşmazlığın bir tarafı her zaman devlettir, kamu idaresidir. Dolayısıyla idari yargının adil ve etkin işleyişi, kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı bakımından özel öneme sahiptir ve bu işleyiş hukuk devleti standartlarına dair çok kritik bir göstergedir."

- "HUKUK KARŞISINDA EŞİTLİK VARDIR"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaklaşık 6 sene önce vefat eden Prof. Dr. İlhan Özay'ın "Gün Işığında Yönetim" kavramıyla önlerinde yeni bir pencere açtığını anımsattı.

Devletin güneşle remz edilmesi ve temel vasıflarının gün ışığına nispetle tarifinin esasen hukuk devletinin zarif ve bilgece ifadesi olduğunu ifade eden Erdoğan, şunları kaydetti:

"Modern anlamıyla hukuk devleti, gün ortasında tam tepeye yerleşen güneş misali aydınlığını her köşeye ulaştırır, herkesi eşit derecede ısıtır ve ışıtır. Eskiler tam da bu sebeple 'Allah devlete zeval vermesin' demiştir. Zevalinden endişe edilen hiç kuşkusuz devletin soyut varlığı değildir, adil ve eşitlikçi karakteridir. Adalet ve eşitlik ilkeleri üzerinde neşvünema bulan bir hukuk devleti düzeninde hiç kimse için korku yoktur, ümitsizlik yoktur, çaresizlik yoktur. Bu düzende kamu idaresi vatandaşa tepeden bakamaz, göz hizasında konuşur. Bu düzende imtiyazlılar, seçkinler, hukukun kapsama alanı dışında onlar yoktur. Hukuk karşısında eşitlik vardır. Bu düzende idareci, vatandaşın efendisi değil hizmetkarıdır. Bu düzende asıl olan millettir, milletin rızası ve vatandaşın memnuniyetidir. Şunu bugün büyük bir gururla ifade etmek durumundayım, toplumun bir kesiminin kendisini öz yurdunda garip hissettiği dönemlerden, siyasetin ve kamu idaresinin vatandaşla göz hizasında iletişim kurduğu bir olgunluk seviyesine hamdolsun ulaştık. Her türlü ayrıcalığa ve ayrımcılığa son verdik, cumhurla cumhuriyet arasına çekilen dikenli tel örgüleri söküp attık. Özellikle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile milletin iradesinin aracısız bir şekilde devlet idaresinde belirleyici olmasını temin ettik. İyi yönetim ideali, bilhassa son 23 yılda hayata geçirilen yasal ve yapısal reformlarla güç ve mevzi kazanmıştır."

Erdoğan, Danıştayın 158. Kuruluş Yıldönümü, Danıştay ve İdari Yargı Günü Töreni dolayısıyla Danıştay'da yaptığı konuşmada, Kamu Denetçiliği gibi kurumlarla idarenin demokratik denetiminin önünün açıldığını belirtti.

Kamu Denetçiliği Kurumu, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Kamu Görevlileri Etik Kurulu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gibi kurul ve düzenlemelerle vatandaşa ilave güvencelerin sağlandığını ifade eden Erdoğan, idari usul açısından önemi haiz pek çok kural ve müessesenin hükümetleri döneminde hayata geçirildiğini söyledi.

İdari yargı yolunu güçlendirmek için attıkları adımları hatırlatan Erdoğan, mahkeme sayısını 126'dan 245'e çıkartarak yüzde 68 oranında artırdıklarını, idare mahkemesi kurulu il sayısını 72'ye, vergi mahkemesi kurulu il sayısını da 39'a yükselttikleri bilgisini verdi.

Sistemdeki en büyük yeniliği 10 yıl önce istinaf yolunu getirerek yaptıklarını dile getiren Erdoğan, iki dereceli yargılamadan üç dereceli yargılamaya geçişin Danıştayın içtihat mahkemesi vasfını güçlendirdiğini, iş yükünü ciddi manada azalttığını kaydetti.

- "REFORM İRADEMİZ İLK GÜNKÜ GİBİ DİRİ VE GÜÇLÜDÜR"

İstinaf öncesi sistemde açılan dosya sayısının 186 bine yaklaşmışken 2025 yılı sonu itibarıyla bu rakamın 82 bine düştüğünü anlatan Erdoğan, "Şunun bilinmesini isterim ki reform irademiz ilk günkü gibi diri ve güçlüdür. Kamu idaresinde etkinliği, hesap verilebilirliği, katılımı ve şeffaflığı artıracak yeni adımlar atmaya devam edeceğiz. Kamu idaresi yanında idari yargı yolunun etkinliğini artırma hedefi de reform gündemimiz içindeki öncelikli yerini koruyor. İçinde bulunduğumuz dönemde daha etkin, daha hızlı, daha adil bir idari yargı sistemi için çabalarımızı artırarak sürdüreceğiz." diye konuştu.

Adalet ve doğrulukla hükmetmenin, kamusal yetkileri bir tahakküm aracı olarak değil, halka hizmetin bir vasıtası olarak görmenin, milletin emanetini ve sorumluluğunu taşıyan herkesin asli vazifesi olduğuna işaret eden Erdoğan, yargı organlarının objektif, adil, anayasanın ve yasaların çizdiği sınırlar içerisinde kalarak hareket etmesinin şüphesiz diğer tüm kurum, kuruluş ve şahısların tavırlarından çok daha önemli olduğunu vurguladı.

Erdoğan, "Bu konuda oluşabilecek en küçük ihmalin veya ihlalin faturasını sadece ilgili merciler değil, millet ve devlet olarak hepimiz ödüyoruz. Madem hepimiz bu ülkenin vatandaşlarıyız öyleyse Türkiye'nin çıkarını, Türkiye'nin geleceğini, Türkiye'nin huzurunu gözetmek mecburiyetindeyiz. Türkiye kalkınacaksa, büyüyecekse, muasır medeniyetler seviyesinin de üzerine çıkacaksa bu ancak topyekun bir mücadele ile gerçekleşebilir." şeklinde konuştu.

- "YARGININ YASAMAYA VEYA YÜRÜTMEYE VESAYETEN İŞ YAPMA YETKİSİ DE YOKTUR"

Başta Yassıada ve 12 Eylül olmak üzere yargı tarihinin her bir safhasının iftihar tablolarıyla dolu olmadığını herkesin çok iyi bildiğini bildiren Erdoğan, aynı şekilde yakın dönem siyasi tarihte Danıştayın da hedef alındığı çeşitli provokasyonlara maruz kalındığına işaret etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"17-25 Aralık'ta olduğu gibi yargı içine sızmış bir örgütün meşru hükümeti devirmeyi amaçlayan hain bir darbe girişimi yaşadık. Yargı yetkisi kullanılırken yorumda sınırların zorlandığı, hukuki mütalaa ile siyasi mülahaza arasındaki çizginin bulanık hale geldiği hadiselere tanık olduk. Bunların hepsi ve daha fazlası halen hafızalarımızdadır.

Şu bir gerçek ki yargı yetkisinin kullanımına hukuk dışı hiçbir müdahale hoş ve mazur karşılanamaz. Bununla beraber yargının yasamaya veya yürütmeye vesayeten iş yapma, karar alma hakkı ve yetkisi de yoktur. Anayasamız yargı yetkisini hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı tutmuş, bu yetkinin bir yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağını belirtmiştir. Yani hukuki denetim yetkisini yargı mercilerine verirken, idari takdir yetkisini idare lehine saklı tutmuştur. Kuşkusuz bu iki konuyu birbirinden kesin sınırlarla tefrik etmenin zorluğu, bazen tartışmalı kararlara ve eleştirilere neden olabilmektedir. Ancak bu tartışmalardan korkulmaması gerektiğine inanıyorum. Tam tersine, yapıcı eleştirinin düzeltici, iyileştirici, dönüştürücü etkisinden en geniş biçimde istifade etmenin yollarını aramalıyız."

Sosyal medyada artık iyice çığırından çıkan, giderek daha seviyesiz bir hal alan linç kültürünü bunun dışında tuttuğunu ifade eden Erdoğan, "Çünkü bu linç, kimi zaman siyasetçiye, kimi zaman yargıya, kimi zaman bürokrasiye, kimi zaman da sokaktaki vatandaşa yönelmekte, hak ve adalet arayışına hizmet etmekten ziyade bir operasyon aygıtı olarak çalışmaktadır." dedi.

- "BU DEMOKRATİK AYIBI GİDERMEK TÜRK SİYASETİNİN BOYNUNUN BORCUDUR"

Danıştayın temelini oluşturan Şura-yı Devlet'in, 1868 yılında kurulduğunda Osmanlı İmparatorluğu'nun Tanzimat Fermanı ile başlayan dinamik bir reform döneminin tam ortasında olduğunu hatırlatan Erdoğan, Şura-yı Devlet'in teşekkülünden 8 yıl sonra maddi ve şekli anlamdaki ilk anayasanın yürürlük bulduğunu söyledi.

Erdoğan, anayasaların hem devletin temel organizasyonunu hem de devletle vatandaş arasındaki ilişkileri belirleyen normatif çerçeve olduğunu, hukuk devletinin, hukuk üstünlüğünün ve iyi yönetim ilkelerinin temel dayanağının da anayasal metinler olduğunu kaydetti.

Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kanun-i Esasi'yi takip eden dört anayasaya rağmen Türk milletinin iyi bir anayasa özlemi halen dinmemiştir. Kurucu anayasalarımız dışında son iki anayasanın maalesef darbelerin, hukuk dışı müdahalelerin ürünü olmasının bunda payı büyüktür. Bu demokratik ayıbı gidermek Türk siyasetinin boynunun borcudur. Yeni, kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasa, demokrasimizi aşağıdan yukarıya doğru inşa etmenin imkanıyla önümüzde duruyor. Anayasayı darbecilerin veya seçkinlerin belirleyip topluma dayattıkları bir çerçeve olmaktan çıkarıp, toplumun kendisinin belirleyip devlete deklare ettiği bir metne dönüştürmek zorundayız. Böyle bir anayasayla inanıyorum ki hem hukuku hem demokrasiyi hem devleti hem de milleti aynı anda koruyacak bir üstün hukuk mantığına kavuşmamız mümkün olacaktır. Biz bu konuyu her türlü siyasi matematik hesabının üstünde zihnimizde ve reform gündemimizin üst sıralarında tutmaya devam edeceğiz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Danıştayın 158. kuruluş yıldönümü ve İdari Yargı Günü'nü tebrik etti.

- NOTLAR

Törene, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Sayıştay Başkanı Metin Yener, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan katıldı.

Danıştay Başkanı Zeki Yiğit, günün anısına Şurayı Devlet adıyla kurulan Danıştayın Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri'nde yer alan teşkil vesikasını Cumhurbaşkanı Erdoğan'a takdim etti.

Martıların bulmaca çözme başarısı uzmanları şaşırttı

Deneye katılan 138 martıdan 104'ü, ipi çekerek sosisin bulunduğu kabı eğmeleri gerektiğini kısa sürede kavradı. Ancak, yalnızca 26 martı lezzetli parçaya ulaşmayı başardı. Yedi martı ise, görevi birden fazla kez sorunsuz şekilde tamamladı. Bu bulgular, martıların bulmaca çözme konusunda yüksek bir zekaya sahip olduğunu gösterdi. Ornitologlar, özellikle bazı martıların tekrar eden başarılarıyla öne çıktığını vurguladı.

Kargalarla karşılaştırma: Martılar öne geçti

Araştırmada elde edilen veriler, martıların zeka testlerinde karga ailesinden daha iyi performans sergilediğini gösterdi. Kargaların benzer bir testte yalnızca yüzde 26'sı başarıya ulaşırken, martıların başarısı bu oranın üzerine çıktı. Uzmanlar, bu sonuçların martıların zeka seviyesine dair yeni bir bakış açısı sunduğunu belirtti. Martıların problem çözme yeteneklerinin, daha önce zeki kabul edilen kargalardan üstün olduğu gözlemlendi. Araştırmacılar, bu bulguların kuş zekası konusunda yeni tartışmalar başlatabileceğine dikkat çekti.

Sonuç olarak, Delaware'de yürütülen bu deneyle martıların zeka düzeyleriyle ilgili önemli veriler elde edildi. Uzmanlar, martıların özellikle bulmaca çözme ve öğrenme konusunda beklenenden daha başarılı olduğunu açıkladı.

Dorokhov: 'Kristal eşya çocuklar ve hamileler için riskli'

Kimyager Dorokhov, kurşunun en büyük zararının çocuklar ve hamile kadınlar üzerinde görüldüğünü belirtti. Bu grupların vücutları toksik maddelere karşı daha savunmasız olduğundan, kristal eşya kullanımında daha dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Kurşun birikimi, böbrek yetmezliğinden merkezi sinir sistemi bozukluklarına, anemiden üreme fonksiyonu sorunlarına kadar pek çok sağlık problemine yol açabiliyor. Dorokhov, özellikle ailelerin ve anne adaylarının kristal eşya tercihinden kaçınmasını önerdi.

Uzmandan güvenli alternatifler: Cam ve seramik önerisi

Dorokhov, gıda hazırlama ve saklama işlemlerinde kristal yerine cam, emaye veya seramik gibi güvenli materyallerin kullanılmasını tavsiye etti. Bu malzemeler, gıda ile temas ettiğinde zararlı maddeler salmıyor ve sağlık açısından herhangi bir risk oluşturmuyor. Kristal eşyanın estetik açıdan cazip olsa da, içerdiği kurşun nedeniyle uzun vadede sağlık üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, mutfakta güvenli tercihler yapılmasının önemine dikkat çekiyor.

Kristal eşya kullanımında kurşun riski göz önünde bulundurulmalı ve özellikle hassas grupların sağlığı için alternatif materyallere yönelmekte fayda var. Uzmanlar, sağlıklı yaşam için cam ve seramik gibi güvenli seçeneklerin tercih edilmesini öneriyor.

Toplumsal dinamikleri ve nüfus yapısını korumaya yönelik tüm çalışmaların, aileyi güçlendirecek ve destekleyecek bir yaklaşımla yürütülmesi temel strateji olarak benimsendi.

Gelecek nesillere temel toplumsal değerlerin aktarılmasında kilit rol oynayan aile yapısı, yeni dönemde Türkiye'nin nüfus projeksiyonlarının da belirleyici unsuru olacak.

Uluslararası alanda "Aile Diplomasisi" trafiği

Türkiye'nin aile yapısını koruma ve güçlendirme vizyonu uluslararası platformlara da taşınıyor. Küresel ölçekte yürütülen "aile diplomasisi" faaliyetleri kapsamında, bugüne kadar 186 ülke ile ikili görüşmeler gerçekleştirildi. Bu temaslar neticesinde, aile politikaları üzerine iş birliğini içeren 23 ayrı mutabakat zaptı imzalanarak küresel bir farkındalık ağı oluşturuldu.

Her yıl mayıs ayının son haftasında kutlanacak Milli Aile Haftası ile hem toplumsal bilincin artırılması hem de 10 yıllık vizyon hedeflerinin sahaya yansıtılması planlanıyor.

Dr. Dor-Stites: 'Uzun şekerlemeler uyku inersiyonunu tetikliyor'

Dr. Down Dor-Stites, gündüz uykusunun süresi arttıkça derin uykuya dalma ihtimalinin de yükseldiğine dikkat çekiyor. Özellikle 30 dakikadan uzun süren şekerlemelerde, kişi uyandığında beyin henüz tam olarak toparlanamadığı için belirgin bir yorgunluk ve sersemlik hissedebiliyor. Uzmanlar, bu olumsuz etkinin önüne geçmek için gündüz uykusunun 20 ila 30 dakika ile sınırlı tutulmasını öneriyor. Bu kısa süre, kişinin hafif uyku evresinde kalmasını sağlayarak uyku inersiyonu riskini en aza indiriyor. Eğer yeterli zaman varsa, tüm uyku döngüsünü tamamlamak için 1,5 ila 2 saatlik bir uyku da tercih edilebiliyor, ancak bu sürenin aşılması gece uykusunu olumsuz etkileyebiliyor.

Gündüz uykusu alışkanlığı gece uykusunu bozabilir

Gündüz uykusu, özellikle akşam saatlerine kaydırıldığında, vücudun biyolojik saati olan sirkadiyen ritmi bozabiliyor. Bu durum, gece uykuya dalmayı zorlaştırırken, genel uyku düzenini de altüst edebiliyor. Uzmanlar, şekerlemenin sabahın ilk yarısında yapılmasını ve mümkünse akşam saatlerinden kaçınılmasını öneriyor. Ayrıca, uyanır uyanmaz yatakta kalmak yerine, bir bardak soğuk su içmek, yüzü yıkamak veya temiz havada kısa bir yürüyüş yapmak, gündüz uykusu sonrası yorgunluk hissini azaltmada etkili olabiliyor. Gündüz uykusu, doğru süre ve zamanda planlandığında, enerji yenilemek ve stresi azaltmak için önemli bir araç olarak öne çıkıyor.

Sonuç olarak, gündüz uykusu alışkanlığı, bilinçli şekilde uygulandığında vücuda fayda sağlıyor. Ancak uyku süresinin uzaması ve yanlış saatlerin tercih edilmesi, şekerleme sonrası yorgunluk riskini artırıyor. Uzmanlar, sağlıklı bir gündüz uykusu için kısa ve doğru zamanı seçmenin önemine dikkat çekiyor.

Stockholm Üniversitesi: 'Ev-iş mesafesi 1-3 km arasında olmalı'

Uzmanlar, ideal ev-iş mesafesinin 1 ile 3 kilometre arasında olması gerektiğini vurguladı. Araştırmaya göre, haftada 5 saatten fazla yolculuk yapan çalışanlar, hareketsizliğe bağlı olarak kilo alıyor ve uyku düzenlerinde ciddi sorunlar yaşıyor. Ayrıca, ofisin bulunduğu bölgenin sosyal çevresi de sağlık üzerinde etkili oluyor. Özellikle barlara yakın veya prestijli bölgelerde çalışanların alkol tüketimi eğiliminde artış gözlemlendi. Bu bulgular, iş yeri seçimi yapılırken ev-iş mesafesinin ve çevresinin göz önünde bulundurulmasının önemini bir kez daha ortaya koydu.

Uzun yolculuklar sağlığı tehdit ediyor

Ev ile iş arasındaki mesafenin artması, çalışanların yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Araştırmada, uzun yolculukların hem fiziksel aktiviteyi azalttığı hem de psikolojik stres seviyesini yükselttiği belirtildi. Uzmanlar, iş yerine ulaşımda geçirilen sürenin azaltılması için planlamaların yapılması gerektiğini savunuyor. Sonuç olarak, ev-iş mesafesi yalnızca zaman kaybı değil, aynı zamanda sağlık açısından da ciddi riskler barındırıyor. Bu nedenle, çalışanların ve işverenlerin ev ile iş arasındaki mesafeye dikkat etmesi gerektiği vurgulandı.

Morfolojik ve moleküler incelemeler sonucunda söz konusu böceğin dünyadaki benzer türlerden farklı, bilim camiası tarafından bugüne kadar tanımlanmamış yeni türler olduğu ortaya çıktı.

Türler uluslararası hakemli bilimsel dergide yayımlanan makalelerle literatüre kazandırıldı.

Nif Çayı'nda bulunan türe Özbek'in eski yüksek lisans öğrencisi Tufan Göktürk'e ithafen "Niphargus gokturki", Aras Nehri'nde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nden Dr. Hazel Baytaşoğlu ve Dr. İsmail Aksu'nun müşterek çalışması sonucunda keşfedilene "Gammarus arasensis", Homeros Vadisi'ndeki su kaynaklarında tespit edilene de Prof. Dr. Hasan Musa Sarı'ya ithafen "Niphargus hasansarii" isimleri verildi.

Murat Özbek, Kastamonu'daki Sarpunalınca Mağarası'nda keşfedilen türü ise kızları Elif ve Eda'nın isimlerinden esinlenerek "Gammarus elifedae" olarak adlandırdı.

24 YENİ TÜRÜ BİLİM DÜNYASINA KAZANDIRDI

Özbek, yaklaşık 30 yıldır sürdürdüğü çalışmalarda bugüne kadar 24 yeni türü bilim dünyasına kazandırdıklarını söyledi.

Bu yılki yürütülen araştırmalarda ise 4 yeni türün daha tanımlandığını belirten Özbek, şunları söyledi:

"Bu canlılar karideslere benzerlikleriyle bilinir. Temiz sularda yaşamayı sevdikleri için suyun kalitesi açısından birer göstergedirler. Dağ göllerinden yerin 1630 metre derinliğindeki mağara sularına kadar hemen hemen her yerde bulunabilirler. Ancak dışarıdan gözle ayırt edilmeleri mümkün değildir, mikroskop altında detaylı morfolojik incelemeler ve moleküler analizler gerektirir. Yeni türler ülkemize endemik türler. Bazı türler sadece bir mağarada var. Dünyada sadece bir mağarada var. Bunların korunması lazım. Çevremize özen göstermemiz lazım. Habitatlarının yok edilmemesi lazım."

Temel bilimler alanında yapılan bu keşiflerin biyoçeşitlilik için temel oluşturduğunu vurgulayan Özbek, türlerin gelecekte enzim araştırmaları veya farklı endüstriyel çalışmalara konu olabileceğini sözlerine ekledi.

Juno'nun radyo dalgalarıyla Jüpiter ölçüldü

Jüpiter'in yeni şekli, NASA'nın Juno uzay aracının radyo sinyalleriyle yaptığı hassas ölçümler sayesinde ortaya çıktı. Araç, gezegenin arkasından geçerken, Dünya'dan gönderilen radyo sinyallerinin Jüpiter atmosferinde bükülmesini inceledi. Weizmann Bilim Enstitüsü'nden Dr. Eli Galanti ve ekibi, bu bükülmeleri analiz ederek gezegenin siluetini daha net bir şekilde belirledi. Önceki uzay aracı kayıtlarında, Jüpiter'in boyutları rüzgar etkisi yeterince hesaba katılmadığı için daha büyük görünüyordu. Yeni ölçümler, bu rüzgarların gezegenin dış katmanlarını nasıl şekillendirdiğini ve Jüpiter'in gerçek sınırlarını daha doğru biçimde ortaya koydu. Bilim insanları, Jüpiter'in resmi sınırı olarak kabul edilen atmosfer basıncı seviyesine yakın bir noktada, gezegenin boyutlarının uzun süredir düşünüldüğünden daha küçük olduğunu doğruladı.

Boyutlardaki düzeltmenin bilimsel etkileri

Jüpiter'in yeni ölçümleri, gezegenin fiziksel özelliklerini anlamada temel bir rol oynuyor. Ekvatoral yarıçapın 4 kilometre azalması ve kutuplar arasındaki çapın 24 kilometre küçülmesi, gezegenin yerçekimi, sıcaklık, basınç ve rüzgar modellerinde önemli değişikliklere yol açıyor. Araştırmacılar, Jüpiter'in iç yapısına dair bilgisayar modellerini bu yeni verilere göre güncelledi. Daha küçük bir dış sınır, gezegenin hesaplanan yoğunluğunu artırdı ve atmosferinin daha soğuk olabileceği ihtimalini güçlendirdi. Ayrıca, Juno'nun yerçekimi okumaları ile Galileo sondasının sıcaklık verileri ve Voyager gözlemleri arasında uzun süredir devam eden uyumsuzluklar da bu sayede çözüldü. Küçük gibi görünen bu düzeltmeler, dev gezegenin evrimi ve diğer yıldız sistemlerindeki gaz devleriyle karşılaştırılması açısından büyük önem taşıyor.

Jüpiter'in rüzgarları ve şekil değişimi

Jüpiter'in hızlı doğu-batı rüzgarları, gezegenin şeklini doğrudan etkiliyor. Önceki modellerde, Jüpiter'in esasen dönen bir cisim olarak ele alınması, rüzgarların neden olduğu ek şekil değişikliklerinin göz ardı edilmesine yol açmıştı. Ancak Juno'nun sağladığı yeni veriler, zonal rüzgarların – yani atmosferdeki geniş doğu-batı akıntılarının – gezegenin dış katmanları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu gösterdi. Ekip, bu rüzgarların yükseklik boyunca oldukça sabit kaldığını, Juno'nun örneklediği seviyelerde ise belirgin bir değişiklik olmadığını belirtti. Bu bulgular, Jüpiter'in atmosferik dinamiklerinin gezegenin genel şekliyle nasıl bağlantılı olduğunu anlamada kritik rol oynuyor.

Fırtınalar ve derin yapı ilişkisi

Jüpiter'in kutuplarında gözlemlenen dev siklonlar, gezegenin derin atmosferik yapısı hakkında önemli ipuçları sunuyor. Juno'nun elde ettiği veriler, bu fırtınaların batıya doğru yavaşça kaydığını ve bu hareketin fırtınaların derinliğiyle bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Dikey yapının belirginleşmesiyle, daha derin veya daha sığ fırtınaların Jüpiter'in dönüşü altında farklı hareketler sergilediği gözlemlendi. Bu bilgiler, araştırmacıların gezegenin iç modellerini oluştururken atmosfer kaynaklı şekil değişikliklerini göz önünde bulundurmalarını sağladı. Böylece, Jüpiter'in iç yapısına dair daha doğru analizler yapılabiliyor.

Yeni ölçümlerle eski veriler arasındaki farklar

Jüpiter'in boyutları, onlarca yıl boyunca NASA'nın Voyager ve Pioneer uzay araçlarından elde edilen altı radyo okültasyon ölçümüne dayanıyordu. Ancak bu eski veriler, gezegenin atmosferi boyunca sınırlı sayıda yol üzerinden alınmıştı ve rüzgar etkisi yeterince hesaba katılmamıştı. Juno'nun yaptığı 26 yeni ölçüm, bu eksikliği giderdi ve eskiyle yeni arasındaki uyumsuzlukları ortadan kaldırdı. Özellikle ekvatoral ve kutupsal bölgelerdeki düzeltmeler, gezegenin haritalanmasında ve iç yapısının modellenmesinde büyük bir adım olarak kabul ediliyor. Bilim insanları, bu yeni referans şeklinin gezegenin farklı enlemlerinde ve derinliklerinde geçerli olup olmadığını anlamak için daha fazla ölçüme ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Gelecekteki görevler ve Jüpiter araştırmalarının yönü

Jüpiter'in yeni ölçümleri, sadece mevcut modelleri değil, aynı zamanda gelecekteki uzay görevlerini de şekillendiriyor. Avrupa Uzay Ajansı'nın Juice misyonu, Jüpiter ve buzlu uydularını incelemek üzere 2023 yılında fırlatıldı. Bu görevde kullanılacak olan Weizmann tarafından tasarlanan bir alet, gezegenin atmosferine daha derinlemesine bakmayı hedefliyor. Juice, Jüpiter'in farklı enlemlerinde ve daha derin atmosfer katmanlarında radyo sinyallerini takip ederek, Juno'nun sınırlı kapsama alanını tamamlamayı amaçlıyor. Böylece, yeni referans şeklinin tüm gezegen için geçerli olup olmadığı test edilecek ve Jüpiter'in yapısı hakkında daha ayrıntılı bilgiler elde edilecek.

Ölçüm hassasiyeti ve sınırlamalar

Her ne kadar Juno'nun radyo yolları birçok düşük ve orta enlemi kapsasa da, yüksek güney enlemleri ve ekvator bölgeleri daha az örneklendi. Ayrıca, hiçbir Juno radyo ölçümü 1-bar seviyesine ulaşmadı; bu nedenle araştırmacılar, bu derinliği eski verilere bağlamak zorunda kaldı. Bu boşluklar, yeni şekli öncekilere göre çok daha güçlü ve güvenilir kılarken, yine de bazı detaylarda kesinlik sağlanamadı. Bilim insanları, gelecekteki uzay görevlerinin bu eksikleri tamamlamasını ve Jüpiter'in tüm bölümlerinin eşit hassasiyetle ölçülmesini bekliyor.

Jüpiter'in yeni şekliyle bilimde yeni bir dönem

Sonuç olarak, Jüpiter'in yeni ölçümleriyle ortaya çıkan daha ince ve düz profil, gezegenin atmosferi, rüzgarları, uzay aracı sinyalleri ve iç yapı modellerini tek bir referans noktasında birleştiriyor. Bu gelişme, bilim insanlarının Jüpiter'i anlamada daha sağlam temellere sahip olmasını sağlıyor. Önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilecek radyo ve mikrodalga ölçümleri, özellikle Juno'nun az kapsama sağladığı bölgelerde bu bilgileri daha da geliştirecek. Jüpiter'in şeklinin yeniden tanımlanması, sadece bu gezegenin değil, diğer gaz devlerinin ve yıldız sistemlerinin anlaşılmasında da çığır açacak nitelikte.

Bu kapsamda Tunç Soyer'in danışmanlarından İzdoğa Eski Yönetim Kurulu Başkanı Güven Eken ile eski genel müdür Özkan Baturu gözaltına alındı.

Kooperatif yolsuzluğu soruşturmasından halen tutuklu bulunan İzbeton Eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya ve 2 şüpheli hakkında daha gözaltı kararı uygulandı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi şirketlerinden İzdoğa'da geçmiş döneme ait bazı işlemlerde hata ve usulsüzlüğe dair tespitler Sayıştay raporlarına da yansımıştı. Şirketin bazı proje ve makine alımlarında zarara uğratıldığı belirtilmişti.

Soruşturmanın İzdoğa'da geçmiş dönemde gerçekleştirilen bu işlemlere yönelik olduğu öğrenildi.

CHP Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında, Afyonkarahisar Belediye Başkanı Köksal'ın kesin ihraç talebiyle disipline sevk kararı alındı.

Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin'e ziyaret gerçekleştiriyor. ABD'nin önceki Başkanı Joe Biden, Çin'i ziyaret etmemişti, bu ülkeye lider düzeyindeki son ziyaret, Trump'ın ilk iktidarı döneminde, 2017'de yapılmıştı.

Daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihlerinde yapılacağı bildirilen fakat ABD Başkanı'nın İran'daki savaşla ilgilenmesi gerektiği gerekçesiyle ertelenen ziyarette Orta Doğu'daki savaşın önemli bir gündem maddesi olacağı öngörülüyor.

Trump, İsrail ile birlikte, İran'a karşı başlattığı savaştan umduğu sonuçları alabilmiş değil. Kırılgan ilerleyen ateşkes sürecinde anlaşma işaretleri olsa da savaşın yarattığı belirsizlik bulutları henüz dağılmadı. Üstelik, Basra Körfezi'ndeki çatışmanın küresel enerji ticareti açısından kritik geçiş güzergahı Hürmüz Boğazı'nda sebep olduğu kesintinin etkileri, petrol fiyatlarındaki artışla küresel düzeyde hissedilmeye devam ediyor.

ABD Başkanı, Çin'in başkentine Orta Doğu'daki savaş nedeniyle jeopolitik açıdan eli zayıflamış gidiyor. Siyasi gözlemciler, Orta Doğu'da ve Latin Amerika'da ateş hatlarının canlı olduğu dönemde ABD'nin Asya-Pasifik bölgesinde yeni bir gerilim yaratmaktan kaçınacağını, bu yüzden ziyaretin daha çok Çin ile ticaret ve ekonomi konularında varılan geçici uzlaşmanın sürdürülmesine odaklanacağı değerlendirmesini yapıyor.

"İRAN KRİZİ, ABD'NİN ÇOK FAZLA ZAMANINI VE ENERJİSİNİ ALDI"

Eski ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) analisti, Brookings Enstitüsü araştırmacısı Jonathan A. Czin, Trump'ın ziyaretten beklentilere ilişkin, aralarında AA muhabirinin de bulunduğu gazetecilerle gerçekleştirdiği çevrim içi söyleşide ABD'nin Orta Doğu'daki savaşla meşgul olmasının Çin tarafının elini rahatlattığı yorumunu yaptı.

Czin, "İran'daki kriz, ABD'nin çok fazla zamanını ve enerjisini aldı. Buradaki savaşın sonuçlanmamış olması, bunun ABD'nin Batı Pasifik'teki varlığını tüketmesi, Çin'in avantajına. Trump, dünyanın diğer yerlerinde yangınlarla uğraşırken Asya-Pasifik'te istikrarın korunmasını gözetecektir." ifadelerini kullandı.

Ziyaretten önemli sonuçların, çığır açacak kararların çıkmasını beklemediğini, daha çok iki büyük güç arasındaki kırılgan istikrarı sürdürmeye odaklanacağını tahmin ettiğini dile getiren Czin, her iki tarafın somut kazanımlar olmasa da buluşmayı olumlu sunmaya çalışacağını, Trump'ın daha Çin'e gitmeden "Harika bir ziyaret olacak." şeklindeki değerlendirmesinin buna işaret ettiğini vurguladı.

Czin, teknoloji konusunda ABD tarafının başta ileri teknoloji çipler olmak üzere ihracat kontrollerini sürdürmeye çalışacağı ancak bunu daha fazla tırmandırmaktan kaçınacağı, ziyaretten büyük yatırım kararlarının çıkmasını beklemediği, ticari anlaşmaların ise Çin'in ABD'den Boeing yolcu uçakları ile daha fazla soya fasulyesi almasından ibaret olacağı görüşünü paylaştı.

Trump yönetiminin geçen yılın sonunda Tayvan'a 11 milyar dolarlık silah satışına onay vermesinin ve yeni büyük satışın hazırlığını yapmasının Çin'i endişelendirdiğine dikkati çeken Czin, Pekin yönetiminin, bunun Çin ile Tayvan arasında diplomatik ilişkilerin temelini oluşturan Üç Ortak Bildiri'nin üçüncüsünde yer alan, Tayvan'a silah satışının zaman içinde azaltacağı taahhüdüne aykırı olduğunu düşündüklerini, bu yüzden bu konuda Washington'a baskı yapabileceklerini söyledi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ DURUM

Orta Doğu'daki savaşın küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı Hürmüz Boğazı'nda yarattığı kesinti de liderlerin gündeminde olacak.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazda tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında ve buna bağlı ham madde, ulaştırma ve sigorta maliyetlerinde artışa yol açtı.

ABD İLE ÇİN'İN KRİZE BAKIŞI FARKLI

Hem ABD hem Çin, krizin çözülerek Boğaz'ın gemi trafiğine yeniden açılmasından yana fakat iki ülkenin savaşa ilişkin farklı bakış açılarına sahip olması, çözüm yöntemi üzerinde uzlaşmalarına engel oluşturuyor.

Çin, savaş nedeniyle ABD ile İsrail'i suçluyor ve krizin çözümü için bölgedeki çatışmanın bitirilmesi gerektiğini savunuyor. Pekin yönetimi, ABD'nin, bazı Çin rafinerilerine İran ile bağlantılı petrol nedeniyle getirdiği yaptırımlara uyulmasını ihtiyati tedbirle yasaklayarak bu alandaki bir yaptırımı kabul etmeyeceği mesajını vermişti.

ABD ise enerji tedarikinde bölgeye bağımlı olmamasının avantajıyla Çin'in krizin sürmesinden zararlı çıkacağı, bu yüzden İran üzerindeki nüfuzunu kullanarak çözüme katkı sağlamaya ikna edilebileceğini düşünüyor. Çin ise enerji tedariki konusunda alternatiflerinin bulunduğunu görerek Boğaz'daki kesintinin sürmesinin sonuçta ABD ve müttefiklerinin aleyhine olacağını hesaplıyor.

ÇİN'İN ENERJİ KIRILGANLIĞI ABARTILIYOR MU?

ABD-Çin ilişkileri, Çin işletmeleri ve Tayvan konusunda araştırmalarıyla tanınan Harvard Üniversitesi İşletme Fakültesi Araştırma Görevlisi Daniel Fu, Çin'in, ithal enerjiye bağımlılığı nedeniyle Hürmüz Boğazı gibi enerji darboğazlarındaki kesintilere aşırı duyarlı olduğu tezine karşı çıkıyor.

Fu, aralarında AA muhabirinin de olduğu gazetecilerle yaptığı çevrim içi söyleşide Çin kaynakları incelendiğinde, ülkenin dış kaynaklı enerji kesintilerine karşı kendini korumak için elinde geniş bir araç yelpazesinin bulunduğuna dikkati çekerek, Çin'in büyük ölçekli petrol rezervlerine sahip olmasının, enerji tüketiminin büyük bölümünün kendi ürettiği kömür kaynaklarına dayanmasının ve devletin kamuya ait büyük enerji şirketleri eliyle enerji dağıtımını doğrudan kontrol etmesinin, ülkeyi enerji güvenliği açısından dirençli kıldığını vurguladı.

Çin'de yenilenebilir enerji kaynaklarının enerji terkibindeki payının hızla arttığının ve bunun deniz yoluyla ithal edilen fosil kaynaklara bağımlılığını giderek azalttığının altını çizen Fu, Çinli analistlerin artık enerji darboğazlarını tek başına yıkıcı sonuçlar üretebilecek kırılganlık olarak görmediklerini söyledi.

Fu, ayrıca Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası uğradığı yaptırımlar nedeniyle Rus petrolü ve doğal gazının güzergahının da Avrupa'dan Çin ve Hindistan'ın başını çektiği Asya pazarlarına doğru kaydığına işaret ederek, hem boru hatları hem de deniz yoluyla yapılan bu ticaretin de alternatif tedarik imkanı sağlayarak Çin'i dış şoklara karşı daha dirençli kıldığını vurguladı.

Açıklamada, askıya almanın sona ermesiyle birlikte işbirliği anlaşmasının yeniden tam olarak uygulanacağına işaret edildi.

Anlaşmayı askıya almanın ticaretle ilgili bazı hükümleri hedef aldığı ve petrol, petrol ürünleri, altın, değerli metaller ve elmaslar dahil bazı Suriye ürünlerinin ithalatındaki miktar kısıtlamalarının kaldırılmasına ilişkin hükümleri kapsadığı hatırlatılan açıklamada, son adımın, AB ile Suriye arasındaki ikili ilişkilerin güçlendirilmesi yönünde önemli bir aşama olduğu kaydedildi.

Açıklamada, askıya almayı haklı kılan koşulların artık ortadan kalktığı belirtilerek, bu nedenle askıya almanın sona erdirilmesinin, AB'nin Suriye'de barışçıl ve kapsayıcı bir geçiş sürecini destekleme ve ülkenin sosyoekonomik toparlanmasını kolaylaştırma yönündeki daha geniş politikasına uygun olduğu ifade edildi.

Kararın, AB'nin Suriye ile yeniden angaje olma ve ülkenin ekonomik toparlanmasını destekleme konusundaki kararlılığına dair açık bir siyasi mesaj olduğu bildirilen açıklamada, AB Komisyonu'nun, anlaşmayı askıya almanın sona erdiğini Suriye makamlarına bildireceğine dikkat çekildi.

AB ile Suriye arasında 1977'de imzalanan işbirliği anlaşması, taraflar arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin çerçevesini oluşturuyordu.

AB Konseyi, 2011'de, Esed rejiminin halka yönelik baskılarına yanıt olarak anlaşmanın bazı hükümlerini kısmen askıya almıştı.

Esed rejiminin devrilmesinin ardından Suriye ile ilişkilerini yeniden canlandırmaya başlayan AB, son adımla Suriye ile askıya aldığı ekonomik ve ticari ilişkileri yeniden normalleştirmiş olacak.

Ayrıca, kararın, bugün Brüksel'de yapılan ilk AB-Suriye Üst Düzey Siyasi Diyalog toplantısı sırasında açıklanması dikkati çekiyor.

AB KOMİSYONU, SURİYE İLE İLİŞKİLERİNİ "ORTAKLIK ANLAŞMASI" YÖNÜNDE İLERLETMEK İSTİYOR

Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Akdeniz'den Sorumlu Üyesi Dubravka Suica, Suriye ile işbirliğini adım adım "Ortaklık Anlaşması" yönünde ilerletmeye çalışacaklarını söyledi.

Suica, Brüksel'de düzenlenen "Suriye Ortaklık Koordinasyon Forumu" kapsamında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile basına açıklama yaptı.

AB-Suriye ilişkilerinin "Şam ile Ortaklık Anlaşması" üzerinde çalışmaya başlayacak kadar olgunlaşması umudunu dile getiren Suica, "Adım adım bu işbirliğini Ortaklık Anlaşması yönünde ilerletmeye çalışacağız." dedi.

Suica, Suriyeli mültecilerin dönüşüne ilişkin ülkenin bazı bölgelerinin güvenli, bazılarının ise güvensiz olabileceğini belirterek, "Bu konuda birlikte karar verebiliriz. Kimseyi zorlamıyoruz. Bu, bizim tutumumuz değil. Tutumumuz, bunun güvenli, onurlu ve gönüllü şekilde gerçekleşmesi gerektiği yönündedir." diye konuştu.

Bayraktar, Babaeski ilçesinde ENKA 850 megavat Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali açılışında yaptığı konuşmada, enerjide kalkınmanın, milli güvenliğin ve bağımsızlığın en temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Son 5-6 yılda pandemiyle birlikte dünyada başlayan krizler döneminin, son olarak İran merkezli yaşanan savaşla farklı bir boyuta ulaştığını ifade eden Bayraktar, enerjide arz kaynaklı büyüyen kriz ortamında tüm ülkelerin vatandaşlarına kesintisiz, güvenilir ve uygun maliyetli enerji temin etmek için büyük mücadele verdiğini kaydetti.

Türkiye'nin bu süreci yakından takip ettiğini, riskleri doğru okuyarak fırsata dönüştürmek için kararlı adımlar attığını vurgulayan Bayraktar, şöyle konuştu:

"Şunu açık bir şekilde ifade etmek isterim, son yıllarda uyguladığımız politikalar sayesinde Türkiye, enerji krizlerinden en az etkilenen, bu krizlere en dirençli ülkelerden biri haline gelmiştir. Altyapı yatırımlarımız, kaynak çeşitlendirme politikamız ve proaktif yaklaşımımız sayesinde vatandaşlarımızın enerjiye kesintisiz erişimini sağlayabiliyoruz. Doğal gazda depolama kapasitemizi artırdık, LNG altyapımızı güçlendirdik, yeni tedarik anlaşmalarıyla kaynaklarımızı çeşitlendirdik. Aynı zamanda vatandaşlarımızı küresel fiyat dalgalanmalarına karşı korumak için önemli destek mekanizmalarını da devreye aldık."

"TÜRKİYE OLARAK SANAYİSİ BÜYÜYEN, NÜFUSU ARTAN VE KENTLEŞMESİ SÜREN BİR ÜLKEYİZ"

Bayraktar, Türkiye'nin her geçen gün kalkındığını ve refah seviyesinin yükseldiğini belirtti.

Bununla bağlantılı olarak enerji talebinin de her geçen yıl arttığını dile getiren Bayraktar, "Türkiye olarak sanayisi büyüyen, nüfusu artan ve kentleşmesi süren bir ülkeyiz. Geçtiğimiz 23 yılda 3 kat artan elektrik talebimizin, önümüzdeki 30 yılda da en az 3 kat büyüyeceğini tahmin ediyoruz. Zira tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir elektrikleşme trendiyle karşı karşıyayız." diye konuştu.

Yapay zeka, veri merkezleri ve elektrikli otomobillerin kaliteli ve kesintisiz elektriğe ihtiyaç duyduğunu aktaran Bayraktar, sürekli artacak elektrik talebini yönetmek için mevcut durumla yetinemeyeceklerini belirtti.

Planlı, akılcı ve uzun vadeli adımlar atmanın zorunlu hale geldiğini belirten Bayraktar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bu yıl Milli Enerji ve Maden Politikamızın 10. yılında, ülkemizin uzun dönemli enerji planlamasını güncelliyoruz. Daha dirençli, daha esnek ve daha sürdürülebilir bir enerji sistemi inşa etmek için kapsamlı bir dönüşüm sürecindeyiz. Türkiye'nin bu yeni enerji mimarisinde yenilenebilir enerji yatırımlarını daha da artıracağız, doğal gaz ve elektrik altyapımızı çok daha güçlendireceğiz, nükleer enerji projelerimizi hayata geçireceğiz, enerjimizi verimli kullanacak enerji yoğunluğumuzu her yıl iyileştireceğiz, dijitalleşme ile enerji sistemimizi daha akıllı hale getireceğiz. Aynı zamanda uluslararası iş birliklerimizi geliştirerek Türkiye'yi enerjide merkez ülke yapma hedefimiz doğrultusunda ilerlemeye devam edeceğiz."

"SON 20 YILDA ÇOK BÜYÜK BİR DÖNÜŞÜMÜ HAYATA GEÇİRDİK"

Bayraktar, enerji politikalarını şekillendiren üç temel önceliklerinin arz güvenliği, enerjide dışa bağımlılığın azaltılması ve 2053 net sıfır hedefi olduğunu vurguladı.

Yatırımların hız kesmeden sürdüğünü aktaran Bayraktar, şunları kaydetti:

"Son 20 yılda enerjide çok büyük bir dönüşümü hayata geçirdik. Bugün geldiğimiz noktada elektrikte kurulu gücümüz 125 bin megavatı aşmış durumda ve bunun yüzde 63'ü yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşuyor. Güneş ve rüzgar enerjisinde adeta tarihi bir atılım gerçekleştirdik. Sadece 13 yılda bu alanlarda kurulu gücümüzü 41 bin megavatın üzerine taşıdık. Önümüzdeki dönemde de bu yatırımlarımız hız kesmeden devam edecek."

Bayraktar, yenilenebilir enerji kaynaklarının doğası gereği kesintili kaynaklar olduğunu belirtti.

Geçen yıl Avrupa'da yaşanan ve 60 milyon insanın hayatını etkileyen kesintilerin, yalnızca yenilenebilir enerjiye bel bağlamanın risklerini gösterdiğini ifade eden Bayraktar, bu noktada doğal gaz çevrim santrallerinin öneminin büyük olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin enerji dönüşümünde doğal gazı kritik bir "geçiş yakıtı" olarak konumlandırdıklarını belirten Bayraktar, "Hem 2053 net sıfır emisyon hedeflerimize ulaşmamıza katkı sağlıyor hem de arz güvenliğimizi teminat altına alıyor. 125 bin megavatı aşan toplam kurulu gücümüzün yaklaşık 25 bin megavatı, yani 5'te 1'i doğal gaz santrallerinden oluşuyor. 2025 yılının tamamında ürettiğimiz 363 milyar kilovatsaat elektriğin yüzde 23'ü, yani 83 milyar kilovatsaati doğal gaz santrallerimiz tarafından üretildi. Türkiye Ulusal Enerji Planı kapsamında hedefimiz, artan talebin karşılanmasında ve kesintili yenilenebilir enerjinin dengelenmesinde 2035 yılına kadar doğal gaz kapasitemize ilave 10 bin megavat yeni kurulu güç eklemektir." ifadelerini kullandı.

Açılışı yapılan tesis hakkında da bilgi veren Bayraktar, 852 megavat kurulu güce sahip santralin sadece Kırklareli için değil, tüm Marmara Bölgesi için stratejik yatırım niteliği taşıdığını söyledi.

Marmara Bölgesi'nin Türkiye'nin sanayi ve üretim üssü olduğunu aktaran Bayraktar, bölgenin elektrik tüketiminin en yoğun olduğu yer olduğunu ifade etti.

"YURT İÇİNDE VE YURT DIŞINDA GÜNLÜK 22 MİLYON METREKÜP DOĞAL GAZ ÜRETİYORUZ"

Bayraktar, Türkiye'nin yıllık 60 milyar metreküplük doğal gaz tüketimiyle Avrupa'da dördüncü sırada bulunduğunu belirtti.

Bu tüketimin yaklaşık yüzde 20-25'lik kısmının elektrik üretiminde kullanıldığını ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:

"Bugün BOTAŞ, 6 kıta, 39 ülke ve 50'den fazla kaynaktan boru hatlarıyla veya sıvılaştırılmış şekilde doğal gaz tedarik ediyor. Aynı zamanda Sakarya Gaz Sahası başta olmak üzere yurt içinde ve yurt dışında günlük 22 milyon metreküplük doğal gaz üretiyoruz. LNG gazlaştırma kapasitemiz 2016'dan bu yana yaklaşık 5 kat arttı ve günlük yaklaşık 161 milyon metreküpe ulaştı. Önümüzdeki birkaç yıl içerisinde iki yeni FSRU ile bu kapasiteyi günlük 200 milyon metreküpe çıkaracağız."

Bayraktar, Silivri ve Tuz Gölü'ndeki yer altı depolama tesislerinin toplam kapasitesini 6,3 milyar metreküpe çıkardıklarını belirtti.

2028 yılına kadar yapılacak yatırımlarla Türkiye'de tüketilen doğal gazın en az yüzde 20'sini depolayabilecek kapasiteye ulaşılacağını anlatan Bayraktar, şöyle devam etti:

"Gerçekleştirdiğimiz uluslararası projeler ve bu güçlü altyapı sayesindedir ki doğal gazda hamdolsun bir arz sorunu yaşamıyoruz, inşallah bundan sonra da yaşamayacağız. Türkiye, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde büyük bir kararlılıkla, büyük bir inançla enerjide merkez ülke olma yolunda emin adımlarla yürüyor. Bir yandan Karadeniz'de kendi gazımızı üretiyoruz, bir yandan nükleer güç reaktörlerimizi inşa ediyoruz, bir yandan da bugün burada olduğu gibi modern doğal gaz çevrim santrallerimizi devreye alıyoruz. Bu önemli yatırımın, ülkemizin enerji piyasalarına olan güvenin önemli bir göstergesi olduğunun altını tekrar çizmek istiyorum."

ENKA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Mehmet Tara da tesis hakkında bilgi verdi.

Konuşmaların ardından Tara, Bakan Bayraktar'a plaket takdim etti.

Açılış kurdelesinin kesilmesinin ardından Bakan Bayraktar ile beraberindekiler santral alanını gezdi.

Sosyal medyayı sık kullanan Onat, tedavi süreci hakkında bilgi verdi ve son halini paylaştı. Oyuncu yaptığı paylaşımda, "Canım sevenlerim, dostlarım, arkadaşlarım. Böyle hastanelerden bilgi vermek beni çok sıkıyor aslında ama oğlum çok ısrar etti, "sevenlerine haber ver" dedi." ifadesini kullandı.

Onat, "Kızıyor anlatıyorum diye" ama vallahi çocuklar ameliyatlar kraliçesi oldum. Bir haftada üç ameliyat geçirdim." derken, "Şimdiki vaziyette iyiyim..." açıklamasında bulundu.

Onat sözlerini, "Hayat böyle bir şey. Ne yapacaksınız?... Tüm dostlarıma sağlık diliyorum ve dualarınızı bekliyorum." diyerek sürdürdü.

İşte Sihirli Annem'in Perihan Teyze'si Gül Onat Duman'ın son hali!

Beşiktaş Deniz Müzesi'ndeki panelin kapanışında konuşan Bakan Uraloğlu, Türkiye ile Belçika arasındaki ikili ilişkilerin köklü geçmiş ve güçlü dostluk anlayışıyla karşılıklı devam ettiğini söyledi.

İki asra yaklaşan diplomatik ilişkilerin istikrarlı şekilde geliştiğini vurgulayan Uraloğlu, ticaret, yatırım, ulaştırma, teknoloji ve savunma başta olmak üzere birçok alanda önemli işbirliklerinin kurulduğunu anlattı.

Uraloğlu, ülkelerin ulaştırma alanındaki ilişkilerinin önemine işaret ederek, "Siz, bir şeyler üretebilirsiniz, bunları ya satmanız ya da almanız gerekecektir. Onun için mutlaka bir şekilde ulaştırmanız gerekmektedir. Dolayısıyla ulaştırma sistemlerinin bağlantısallığını artırmamız, alternatiflerini geliştirmemiz ve mutlaka da güçlendirmemiz gerekmektedir." diye konuştu.

"TÜRKİYE, AVRUPA'NIN UZAK DOĞU'YA, ORTA DOĞU'YA VE AFRİKA'YA BAKAN ÖNEMLİ YÜZLERİNDEN"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Türkiye'nin son 23 yılda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ulaştırma alanında kara yollarından hızlı tren hatlarına, havacılıktan iletişim ve deniz sektörüne kadar birçok yatırımı hayata geçirdiğini söyledi.

"Ülkemizin konumuna baktığımız zaman Avrupa, Asya ve Afrika'nın tam da geçiş noktasında, küresel ticaretin merkezlerinden biri." diyen Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Türkiye, sadece 4 saatlik uçuşla 67 ülkeye ulaşılabilen bir merkez durumunda. Burada 1,5 trilyon dolarlık bir gayrisafi milli hasıladan bahsediyoruz. Bu konumumuzu güçlendirmek için Orta Koridor'un en önemli bölümü olan Bakü-Tiflis-Kars Hattı'nı hayata geçirdik. İstanbul'dan denizin altından Marmaray'la Avrupa'ya kadar demir yolu bağlantısını gerçekleştirdik. Şimdi yine İstanbul Boğazı'ndaki en büyük köprümüz olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde yaklaşık 8 milyar dolarlık demir yolu hattını geçirerek kapasite problemini ortadan kaldırmış olacağız."

"KRALİÇE'NİN ZİYARETİ, BİZLER İÇİN ÇOK KIYMETLİ"

Irak'ın Basra Körfezi'ndeki Fav Limanı'ndan başlayıp Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanacak Kalkınma Yolu Projesi'ne değinen Bakan Uraloğlu, demir yolu ve kara yolunu içeren 1200 kilometrelik bu projeyi Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye ve Irak olarak planladıklarını anlattı.

Uraloğlu, "Bu projeyi bugün başlasak 5-6 yılda bitirebiliriz. Bugün bitmiş olsaydı Hürmüz Boğazı'nı bu kadar konuşuyor olmazdık. Çok alternatif bir hattı ortaya koymuş olurduk diye düşünüyorum." şeklinde konuştu.

Alternatifleri geliştirmek açısından Basra Körfezi'nin yanı sıra Akabe Körfezi-Avrupa, Umman-Avrupa arasında kesintisiz hatların kurulması gerektiğini dile getiren Uraloğlu, mevcut hatların da kapasitelerinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Uraloğlu, "Türkiye, Avrupa'nın Uzak Doğu'ya, Orta Doğu'ya ve Afrika'ya bakan önemli yüzlerinden bir tanesidir. Dolayısıyla Kraliçe'nin ziyareti, buradaki yaptığınız temasla bizler için de çok kıymetlidir." şeklinde konuştu.

"BELÇİKA İLE KARŞILIKLI YATIRIM VE İŞBİRLİKLERİNİ ARTIRMAMIZ GEREKİR"

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, dünya ticaretinin yüzde 80-85'inin denizlerden sağlandığına dikkati çekerek, bu alandaki emisyonu azaltmak için daha uzun zamana ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Demir yollarında emisyonun çok pratik şekilde azaltılabildiğini belirten Uraloğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

"Dolayısıyla demir yollarına mutlaka daha fazla yatırım yapmamız lazım. Belçika ile karşılıklı yatırım ve işbirliklerini artırmamız gerekir. Geçmişi, tarihi derin olan iki devlet olarak coğrafyamızda bulunuyoruz. Biz, Avrupa'nın Orta Asya'ya, Afrika'ya kadar açılan yüzlerinden bir tanesiyiz. Sayın Başbakan (Belçika Flaman Bölge Hükümeti Başbakanı Matthias Diependaele) ile de bundan sonra ilişkilerimizi biraz daha geliştirme noktasında denizcilik olsun, demir yolu olsun, fikir birliğine vardık."

Bakan Uraloğlu, Başbakan Matthias Diependaele ile de ikili görüşme gerçekleştirdi.

Disney+'da Marvel projelerinde büyük değişim sinyali

The Punisher: One Last Kill, yalnızca bir karakterin hikayesini anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda Disney+'ın Marvel içeriklerinde köklü bir dönüşümün de habercisi oluyor. Önümüzdeki yıllarda canlı aksiyon Marvel dizilerinin sayısında belirgin bir azalma gözleniyor. Şu ana kadar yalnızca Vision Quest, Wonder Man'in ikinci sezonu ve Daredevil: Born Again'ın üçüncü sezonu için resmi onay alınmış durumda. Bu tablo, 2021 yılından bu yana Disney+ platformunda onaylanan Marvel projelerinin en düşük seviyesine işaret ediyor. Uzmanlar, Disney'in Star Wars içeriklerinde olduğu gibi Marvel dizilerinde de dijital platformdan sinema salonlarına yönelmeye başladığını vurguluyor. Bu değişim, Marvel evrenindeki televizyon projelerinin geleceği açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

R dereceli içeriklerde son perde: Punisher ile veda mı?

The Punisher: One Last Kill, Marvel Sinematik Evreni'nin R dereceli son büyük projelerinden biri olma özelliğiyle de öne çıkıyor. Son yıllarda Deadpool, Wolverine ve Daredevil: Born Again gibi olgun temalara sahip yapımlar izleyiciyle buluştu. Ancak Daredevil: Born Again'ın ikinci sezonunun izlenme oranları, ilk sezon ve Agatha All Along gibi daha geniş kitlelere hitap eden projelerle karşılaştırıldığında beklenenin altında kaldı. Bu gelişme, Disney+'ın R dereceli içeriklere olan ilgisini yeniden gözden geçirmesine yol açtı. The Punisher: One Last Kill, hem Disney+ üzerinde yayınlanan Marvel dizileri hem de genel olarak R dereceli MCU projeleri için bir dönemin kapanışını simgeliyor. Marvel hayranları, bu değişimin ardından televizyon ekranlarında hangi hikayelerin yer alacağını merakla bekliyor.

Marvel Sinematik Evreni ve Disney+ iş birliğinde yaşanan bu dönüşüm, hem izleyici tercihlerini hem de platformun gelecek stratejilerini doğrudan etkileyebilir. The Punisher: One Last Kill ile birlikte, Marvel'ın televizyon projelerinde yeni bir sayfa açılması bekleniyor.

JPL ekibi: 'Voyager 1 için en iyi seçenek bu'

NASA'nın Jet Propulsion Laboratory'deki Voyager görev ekibi, Voyager 1'in enerji kaybı nedeniyle zor bir karar aldı. 27 Şubat'ta gerçekleşen planlı bir döngü manevrası sırasında beklenmedik bir güç düşüşü yaşandı. Mühendisler, bu düşüşün devam etmesi halinde uzay aracının düşük voltaj hata koruma sisteminin devreye gireceğini ve otomatik olarak bileşenlerin kapatılabileceğini tespit etti. Bu tür bir güvenlik mekanizmasının devreye girmesi, uzay aracının kurtarılmasını çok daha karmaşık ve riskli bir hale getirebilirdi. Bu nedenle ekip, LECP aletini kontrollü biçimde kapatarak, görevdeki diğer kritik sistemleri korumayı tercih etti. Voyager 1'in görev yöneticisi Kareem Badaruddin, 'Bir bilim aletini kapatmak kolay bir karar değil, ancak uzay aracının ömrünü uzatmak için en iyi yol bu' diyerek ekibin yaklaşımını özetledi. Voyager 1'de hâlen aktif olan iki bilimsel alet bulunuyor: biri plazma dalgalarını dinliyor, diğeri ise manyetik alanları ölçüyor. Bu cihazlar, başka hiçbir insan yapımı aracın ulaşamadığı bir bölgede veri toplamayı sürdürüyor. Ekip, Voyager 1 ve ikizi Voyager 2'yi mümkün olan en uzun süre çalışır durumda tutmak için çaba gösteriyor.

Voyager 1'in güç yönetiminde yeni dönem

Voyager 1'in enerji kaynakları, radyoizotop termoelektrik jeneratörü sayesinde çalışıyor. Bu jeneratör, bozulan plütonyumun ısısını elektriğe dönüştürüyor. Ancak yıllar içinde her iki Voyager aracı da yılda yaklaşık 4 watt güç kaybediyor. 49 yıldır aralıksız çalışan LECP, güneş sisteminden ve galaksiden gelen iyonlar, elektronlar ve kozmik ışınlar gibi düşük enerjili yüklü parçacıkları ölçüyordu. Bu veriler, heliosferin ötesindeki basınç dalgalarını ve parçacık yoğunluğundaki değişimleri anlamak için kritik öneme sahipti. Şimdi, uzay aracının sıcaklığını korumak ve yakıt hatlarının donmasını önlemek amacıyla, mühendisler güç tüketen aletleri ve ısıtıcıları sırasıyla kapatıyor. LECP'nin kapatılmasıyla birlikte, Voyager 1'in kalan enerjisi daha dikkatli yönetilecek. Bu adım, aracın yıldızlararası uzayda daha uzun süre bilimsel veri göndermesini sağlayacak.

LECP'nin kapatılması uzun vadeli bir planın parçası

Voyager 1'in LECP aletinin kapatılması, yıllar öncesinden hazırlanan bir stratejinin sonucu olarak hayata geçti. Bilim insanları ve mühendisler, hangi cihazların ne zaman devre dışı bırakılacağına dair detaylı bir sıralama oluşturdu. Voyager 1, fırlatıldığında toplam 10 bilimsel alet taşıyordu; bunların yedisi daha önce kapatıldı. LECP, görevde kalan son üç alet arasındaydı. Aynı cihaz, Voyager 2'de ise Mart 2025'te devre dışı bırakıldı. LECP'nin küçük bir parçası, sensörü döndüren ve yalnızca 0,5 watt enerji harcayan motoru sayesinde aktif kalacak. Bu parça, ileride ek güç sağlanırsa cihazın yeniden etkinleştirilmesine olanak tanıyacak. Voyager 1, Dünya'dan 25 milyar kilometre uzaklıkta olduğu için, komutların araca ulaşması yaklaşık 23 saat sürüyor. Kapatma komutunun uygulanması ise üç saatten fazla zaman alıyor. Bu zorlu iletişim koşulları, her adımın titizlikle planlanmasını gerektiriyor.

Voyager 1 için yeni enerji tasarrufu stratejisi

NASA mühendisleri, LECP'nin kapatılmasıyla Voyager 1'in görev süresine yaklaşık bir yıl daha eklenmesini bekliyor. Bu süreçte, "Büyük Patlama" olarak adlandırılan yeni bir enerji tasarrufu yaklaşımı üzerinde çalışılıyor. Bu strateji, birden fazla enerji harcayan bileşenin daha az enerji tüketen alternatiflerle değiştirilmesini ve uzay aracının hem yeterli ısıyı hem de işlevselliği korumasını hedefliyor. Büyük Patlama yöntemi, önce Voyager 2'de test edilecek. Voyager 2, Dünya'ya daha yakın olduğu ve daha fazla güç rezervine sahip bulunduğu için risk daha az. Testler, Mayıs ve Haziran 2026'da gerçekleştirilecek. Eğer başarılı olursa, aynı yöntem Voyager 1'de de Temmuz ayında uygulanacak. Bu yeni enerji yönetimi sayesinde, Voyager 1'in LECP aletinin ileride yeniden devreye alınması ihtimali de doğabilir. NASA, bu adımlarla yıldızlararası keşif görevini mümkün olan en uzun süre devam ettirmeyi planlıyor.

Sonuç olarak, Voyager 1'in LECP aletinin kapatılması, uzay araştırmaları tarihinde önemli bir dönemeç olarak kayıtlara geçti. NASA ve JPL ekibi, insanlığın yıldızlararası uzaydaki ilk temsilcisi olan Voyager 1'in bilimsel keşif yolculuğunu sürdürebilmesi için elindeki tüm imkânları kullanıyor. Enerji yönetiminde yapılan bu fedakârlıklar, uzay aracının görev süresini uzatırken, insanlığa evrenin en uzak noktalarından veri gönderilmesini sağlıyor. Voyager 1'in yolculuğu, yeni enerji stratejileriyle birlikte, önümüzdeki yıllarda da bilim dünyasına ışık tutmaya devam edecek.

Olivier Namur: 'Merkür'ün çekirdek-manto sınırında elmas oluştu'

KU Leuven Üniversitesi'nden doçent Olivier Namur'un liderliğindeki ekip, Merkür'ün iç yapısını ve karbon döngüsünü anlamak için NASA'nın MESSENGER uzay aracı tarafından sağlanan verileri ve laboratuvar ortamında yapılan yüksek basınç-sıcaklık deneylerini bir arada değerlendirdi. Namur, gezegenin çekirdek-manto sınırında ölçülen yeni basınç değerlerinin, burada elmas oluşması için gerekli koşulları sağladığını belirtti. Araştırmacılar, Merkür'ün karbon açısından zengin doğasının ve çekirdeğin kristalleşme sürecinin, bu bölgede grafit yerine elmasın oluşmasını desteklediğini hesapladı. Elde edilen verilere göre, yaklaşık 14,9 ila 18,3 kilometre kalınlığında bir elmas tabakası, gezegenin derinliklerinde yer alıyor olabilir. Bu tahminler, Merkür'ün iç yapısına dair daha önceki modellere kıyasla önemli bir değişimi temsil ediyor ve karbonun gezegenin evrimi boyunca nasıl hareket ettiğine dair yeni soruları gündeme getiriyor.

MESSENGER verileri ve laboratuvar deneyleriyle elmas tabakası analizi

Bilim insanları, Merkür'ün yüzeyindeki düşük yansıtıcılığın ve karanlık kabuğun, grafit açısından zengin bir yapıya işaret ettiğini uzun süredir biliyordu. MESSENGER uzay aracının spektral analizleri ve nötron ile gama ışını ölçümleri, yüzeydeki karbon oranının %1 ila %4 arasında değiştiğini gösterdi. Ancak daha güncel analizler, bu oranın %1'in de altında olabileceğini öne sürüyor. Araştırmacılar, karbonun büyük ölçüde Merkür'ün kendi içsel süreçleriyle oluştuğunu, dışsal çarpışmalarla taşınmadığını belirledi. Bu bulgu, gezegenin erken döneminde karbon doygunluğuna sahip bir magma okyanusunun varlığını ve karbonun farklılaşma süreçlerinde önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde, Merkür'ün iç yapısına benzer malzemeler yüksek basınç ve sıcaklığa maruz bırakıldı ve bu koşullarda kükürtün de etkisiyle elmas oluşumunun mümkün olduğu ortaya kondu. Özellikle çekirdeğin kristalleşmesi sırasında karbonun dış çekirdekte yoğunlaştığı ve bu ortamda elmas kristallerinin oluştuğu hesaplandı. Bu süreçte oluşan elmaslar, demir açısından zengin sıvı alaşımdan daha az yoğun oldukları için yukarıya doğru hareket ederek çekirdek-manto sınırında birikiyor.

Merkür'ün elmas tabakasının oluşum sürecinde kritik rol oynayan faktörler

Merkür'ün çekirdeği, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce gezegen oluştuğunda tamamen sıvıydı. Zamanla çekirdek soğudu ve iç katı bir çekirdek kristalleşmeye başladı. Katı fazda karbon miktarı düşük olduğundan, kristalleşme sırasında karbon dış çekirdekte yoğunlaştı ve bu bölgede elmas açısından zengin bir faz oluştu. Ekip, çekirdek-manto sınırındaki basıncın 5,38 ila 7 gigapascal arasında değiştiğini ve bu basınç seviyelerinde elmasın grafite göre daha stabil hale geldiğini belirledi. Deneylerde ayrıca, kükürt oranının yüksek olması durumunda magma okyanusunun kristalleşme sıcaklığının düştüğü ve bu sayede elmas stabilitesinin arttığı gözlemlendi. Ancak araştırmacılar, magma okyanusunun doğrudan elmas oluşumuna katkısının sınırlı olduğunu; asıl elmas tabakasının çekirdeğin soğuyarak kristalleşmesiyle ortaya çıktığını vurguladı. Elde edilen modeller, elmas tabakasının kalınlığının ortalama 14,9 ila 18,3 kilometreye ulaşabileceğini, ancak bu değerde yaklaşık 10,6 kilometrelik bir belirsizlik payı bulunduğunu gösteriyor. Ayrıca, gezegenin iç konveksiyon süreçlerinin çoğunun tamamlandığı bir dönemde elmas tabakasının oluşmuş olması, bu tabakanın büyük ölçüde bozulmadan günümüze kadar ulaşmasını sağlamış olabilir.

Merkür'ün kimyası ve elmas tabakasının güneş sistemi açısından önemi

Merkür, Venüs, Dünya ve Mars gibi diğer kayalık gezegenlerden kimyasal olarak önemli ölçüde ayrılıyor. Güneş'e yakın oluştuğu için karbon açısından zengin, oksijen bakımından ise görece fakir bir yapıya sahip. Bu özgün kimyasal bileşim, karbonun gezegenin içindeki hareketini ve elmas oluşumunu doğrudan etkiledi. Namur, Dünya'nın çekirdeğinde de karbon bulunduğunu ve bazı bilim insanlarının burada da elmas oluşabileceğini öne sürdüğünü belirtiyor. Ancak Merkür, kükürt ve karbon oranları, güçlü şekilde indirgenmiş bileşimi ve erken dönemde karbon doygunluğuna ulaşmış olması sayesinde, doğal elmas oluşumu için daha uygun koşullar sunuyor. Araştırma ayrıca, çekirdek-manto sınırında elmas açısından zengin bir tabakanın, gezegenin manyetik alanı üzerinde de etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Elmas tabakasının, çekirdeğin üst kısmında ısı transferini kolaylaştırarak termal tabakalaşmayı destekleyebileceği ve böylece Merkür'ün manyetik alanının oluşumu üzerinde önemli bir rol oynayabileceği düşünülüyor.

Güneş sistemi ve ötesinde elmas oluşumuna dair diğer örnekler

Merkür'deki olası elmas tabakası, güneş sisteminin diğer bölgelerinde de elmas oluşumunun mümkün olabileceğine dair spekülasyonları güçlendiriyor. Bilim insanları, Neptün ve Uranüs gibi buz devlerinin iç yapılarında elmas oluşumuna elverişli yüksek basınç ve sıcaklık koşulları bulunduğunu düşünüyor. Jüpiter ve Satürn'de ise atmosferdeki metanın yıldırım fırtınalarıyla grafite, ardından elmasa dönüşebileceğine dair teoriler mevcut. Dünya'da bulunan bazı meteorların mikroskobik elmaslar içerdiği ve bunların uzaydaki yüksek basınçlı çarpışmalar sırasında oluştuğu biliniyor. Ayrıca, güneş sisteminin ötesinde, 55 Cancri e gibi bazı ötegezegenlerin de elmas açısından zengin iç yapıya sahip olabileceği öne sürülüyor. Tüm bu bulgular, elmasın yalnızca Dünya'ya özgü olmadığını, farklı gezegenlerde ve aşırı koşullarda da oluşabileceğini gösteriyor.

Bilim dünyası Merkür'ün elmas tabakasını doğrulamak için yeni gözlemler bekliyor

Merkür'ün çekirdek-manto sınırında var olduğu öne sürülen elmas tabakasının, mevcut iç yapı modelleriyle kesin olarak doğrulanması henüz mümkün değil. Araştırmacılar, eğer çekirdek-manto sınırında bir FeS (demir sülfür) tabakası da bulunuyorsa, elmasın bu tabakaya göre konumunun ve kükürt bileşiğinin fiziksel durumunun belirlenmesinin kritik olduğunu vurguluyor. Gelecekte Merkür'e gönderilecek yeni uzay misyonları ve gelişmiş gözlem teknikleriyle, bu hipotezin doğrulanması ve gezegenin iç yapısının daha iyi anlaşılması bekleniyor. Sonuç olarak, Merkür'deki olası elmas tabakası, yalnızca bu gezegenin değil, tüm güneş sisteminin evrimi ve karbonun gezegenler arası hareketi hakkında bilim dünyasına çarpıcı yeni perspektifler kazandırıyor.

Merkür'ün derinliklerinde yer aldığı öne sürülen elmas tabakası, gezegenin kimyasal ve jeolojik geçmişini anlamak için kritik bir bulgu olarak öne çıkıyor. Bu keşif, güneş sistemindeki diğer gezegenlerde de benzer süreçlerin yaşanabileceğini ve elmas oluşumunun sanılandan çok daha yaygın olabileceğini gösteriyor. Bilim insanları, Merkür'deki elmas tabakasının varlığını kesin olarak doğrulamak için yeni gözlemlere ve detaylı analizlere ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu süreç, sadece Merkür'ün değil, tüm güneş sisteminin sırlarını aydınlatma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Lisa Su: "MI450 ile veri merkezi pazarında güçlü büyüme bekliyoruz"

AMD, geçtiğimiz yıl yapay zeka iş yükleri için özel olarak tasarlanan ilk veri merkezi GPU'su MI300X'i piyasaya sürdü. Bu hamle, Meta Platforms, Microsoft ve Oracle gibi Nvidia'nın en büyük müşterilerinin ilgisini çekti. Şirket, MI355X ve MI440X gibi yeni nesil GPU'larla performans çıtasını daha da yukarı taşıdı. Ancak asıl büyük adım, bu yılın sonunda MI450 serisinin ve entegre Helios platformunun piyasaya çıkmasıyla atılacak. MI450 çipleri, önceki nesle göre 36 kat daha yüksek performans sunuyor. Bu yenilik, AMD'nin veri merkezi müşterilerine özel çözümler sunmasını sağlarken, şirketin Nvidia ile arasındaki farkı kapatma hedefini de güçlendiriyor. Özellikle Meta Platforms ve OpenAI ile yapılan anlaşmalar, önümüzdeki yıllarda 6 gigavatlık hesaplama kapasitesinin devreye alınmasını sağlayacak. Lisa Su, talebin giderek arttığını ve daha fazla müşterinin büyük ölçekli dağıtımlar için AMD'ye yöneldiğini belirtiyor.

AMD'nin veri merkezi gelirinde rekor artış: Hisselerde yeni beklentiler

2026'nın ilk çeyreğinde AMD, toplamda 10,3 milyar dolar gelir elde etti ve bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38'lik bir artışa işaret ediyor. Özellikle veri merkezi segmenti, 5,8 milyar dolarlık gelirle yüzde 57'lik çarpıcı bir büyüme kaydetti. Bu artış, önceki çeyrekteki yüzde 39'luk büyümenin de ötesine geçti ve yapay zeka çiplerine olan talebin ne kadar güçlü olduğunu ortaya koydu. Şirket, MI450 sevkiyatlarının 2027'ye doğru hızlanmasıyla birlikte veri merkezi işinin yıllık en az yüzde 80 bileşik büyüme oranına ulaşmasını bekliyor. Bu da on milyarlarca dolarlık potansiyel yıllık gelir anlamına geliyor. Artan talep ve sınırlı arz, AMD'ye önemli bir fiyatlandırma gücü kazandırdı. Şirketin düzeltilmiş kazançları, ilk çeyrekte yüzde 43 artarak hisse başına 1,37 dolara ulaştı. Bu gelişmeler, yatırımcıların AMD hisselerine olan ilgisini daha da artırıyor.

Wall Street ve yatırımcılar: AMD hisseleri için yeni fırsatlar mı doğuyor?

Son 12 ayda AMD hisseleri yüzde 320 oranında yükseldi. Ancak bu hızlı yükseliş, hisse fiyatının pahalı olduğu tartışmalarını da beraberinde getirdi. Şirketin son 12 aylık kazançları hisse başına 4,58 dolar olarak gerçekleşti ve bu da 92'lik bir fiyat-kazanç (P/E) oranına işaret ediyor. Bu oran, Nvidia'nın 43,5'lik P/E oranına göre neredeyse iki kat daha yüksek. Wall Street, AMD'nin kazançlarını 2027'de hisse başına 11,22 dolara çıkarmasını bekliyor; bu da ileriye dönük P/E oranını 37,5'e düşürecek. Eğer bu tahminler gerçekleşirse, önümüzdeki 18 ayda AMD hisseleri için yeni bir yükseliş potansiyeli doğabilir. Ayrıca Lisa Su'nun, 2027 sonrasında veri merkezi işinde yıllık yüzde 80'in üzerinde büyüme öngörüsü, yatırımcıların uzun vadeli beklentilerini de olumlu etkiliyor. Yine de bazı analistler, AMD'nin mevcut değerlemesinin yüksek olduğunu ve yatırımcıların dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

AMD ve yapay zeka pazarında gelecek beklentileri

Yapay zeka ve veri merkezi teknolojileri, küresel ölçekte hızla büyürken, AMD'nin bu alandaki yatırımları ve yeni ürünleri şirketi ön plana çıkarıyor. MI450 çipleri ve Helios platformunun piyasaya çıkışı, AMD'nin sadece pazar payını değil, aynı zamanda teknolojik liderliğini de güçlendirebilir. Şirketin Meta Platforms ve OpenAI ile yaptığı büyük anlaşmalar, gelecek yıllarda yapay zeka altyapısında AMD'nin daha etkin rol üstlenmesini sağlayacak. Uzmanlar, yapay zeka ve veri merkezi pazarındaki hızlı büyümenin, AMD'nin gelirlerini ve hisse performansını olumlu yönde etkileyeceğini öngörüyor. Ancak yatırımcıların, hisse değerlemesindeki mevcut yüksek seviyeleri ve piyasa dinamiklerini yakından takip etmesi gerektiği de belirtiliyor.

Sonuç olarak AMD, MI450 çipleriyle yapay zeka ve veri merkezi rekabetinde iddiasını ortaya koyarken, güçlü gelir artışı ve yeni müşteri anlaşmalarıyla Wall Street ve yatırımcıların radarında kalmaya devam ediyor. Şirketin önümüzdeki üç ila beş yıl için belirlediği büyüme hedefleri, AMD hisselerine olan ilgiyi artırırken, rekabetin de daha da kızışacağı bir döneme işaret ediyor.

Francken, İstanbul'da aynı zamanda savunmanın geleceğinin şekillendiğine işaret ederek, "Dün Kraliçe ve girişimcilerimizle Baykar'ı ziyaret ettim. Bu savunma şirketi NATO içinde benzersiz bir yere sahip çünkü sürekli inovasyonu temel prensip haline getirmiş durumda." değerlendirmesinde bulundu.

1980'lerde çok küçük başlayan şirketin bugün milyar avroluk ciroya sahip bir dev haline geldiğine işaret eden Francken, şu ifadelere yer verdi:

"İki kardeş onu sıfırdan kurdu. Nasıl mı? Her zaman bir adım önde kalarak. Adeta geleceği okuyarak. Şirket, yapay zeka entegre silahlı insansız hava araçlarının öncüsü oldu. Bu sistemler giderek daha iyi hale geliyor, daha yükseğe ve daha uzağa uçuyor. Şimdi Baykar kaçınılmaz bir sonraki adıma geçiyor: insansız savaş uçağı. 'Kızılelma' halihazırda seri üretimde ve ihracatı da yapılıyor."

Francken, temasları kapsamında Belçikalı ve Türk yatırımcılar için karşılıklı imkanlara dikkati çekeceğini, bu akşam 32 Belçika-Türkiye iş anlaşmasının imzalanacağını kaydetti.

"GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN GÜNCELLENMESİ ÇAĞRISINI DESTEKLİYORUZ"

Türkiye'nin Avrupa ile aynı Gümrük Birliği'nin parçası olduğunun altını çizen Belçika Savunma Bakanı, "Bu yapının kapsamlı biçimde güncellenmesi halinde aramızdaki ticaret çok daha hızlı büyüyebilir. Belçika da bu çağrıyı destekliyor. Şirketlerimiz bu fırsatı kaçırmamalı." ifadelerini kullandı.

Francken, herkese İstanbul'u ziyaret etmeleri tavsiyesinde de bulundu.

Çini sanatçısı Meliha Nurman rehberliğinde gerçekleştirilen çini atölyesinde geleneksel motifler ve desen çalışmaları yapılırken, ebru sanatçısı Zeliha Karacif eşliğinde düzenlenen ebru atölyesinde ise katılımcılar suyun üzerindeki renklerin ahengini sanat eserine dönüştürdü.

Katılımcılar tarafından memnuniyetle karşılanan etkinlikte; gelenekten ilham alan sanat anlayışının sosyal birlikteliğe ve kültürel gelişime katkısı bir kez daha ortaya kondu.

Program sonunda konuşan dernek başkanı Ahmet Soytürk, kültür ve sanat faaliyetlerinin artarak devam edeceğini ifade ederek emeği geçen eğitmenlere ve katılımcılara teşekkür etti.

"Gelenekten ilham, sanatla buluşma zamanı." mottosuyla gerçekleştirilen etkinlik, katılımcıların hatıra fotoğraflarıyla sona erdi.

Dr. Dong-ni Pan ve ekibinden yenilikçi motor beceri testi

Araştırmanın merkezinde, yaşlı bireylerin sol ellerinin günlük hayatta genellikle göz ardı edilen ince hareketleri yer aldı. Katılımcılar, bir çift hareket yakalama eldiveni ve başlarına takılan kulaklıklarla sanal gerçeklik ortamında çeşitli görevleri tamamladı. Her eldivende bulunan altı sensör, parmak ve bilek hareketlerini saniyede 500 kez örnekleyerek olağanüstü bir hassasiyet sağladı. Gönüllüler, sanal ortamda blok çevirme, çivi kaydırma ve hedeflere parmakla vurma gibi dört farklı görevde performans sergiledi. Bu testler kas gücünden ziyade hassas kontrol ve koordinasyon gerektiriyordu. Katılımcıların yaklaşık yüzde 43'ünün, klasik kağıt-kalem bilişsel tarama testlerinden düşük puan aldığı belirlendi. Bu oran, hafif bilişsel bozulma tanısı için önemli bir eşik olarak kabul ediliyor ve Alzheimer hastalığının öncüsü olabilecek bir evreye işaret ediyor.

Sol el hareketlerinde bilişsel gerilemenin ipuçları

Çalışmada en dikkat çekici bulgu, bilişsel gerilemenin en belirgin işaretlerinin baskın olmayan sol elde ortaya çıkması oldu. Araştırmacılar, sol elin pegboard üzerindeki yerleştirme süresinin uzaması ve sol yüzük parmağıyla yapılan vuruşların düzensizliğinin, bilişsel işlevdeki düşüşün güçlü göstergeleri olduğunu tespit etti. Sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında, 36 motor ölçümünden 31'inde anlamlı farklar saptandı. Bilim insanları, baskın olmayan elin, koordinasyon için beyinden daha fazla kaynak talep ettiğini ve bu nedenle bilişsel zayıflıkların daha kolay ortaya çıktığını vurguladı. Ayrıca, ayrı bir çalışmada baskın olmayan parmak vuruşlarının, Alzheimer hastalığında en çok etkilenen beyin bölgelerindeki küçülmeyle bağlantılı olduğu görüldü. Mevcut araştırma ise bu ilişkinin, henüz teşhis konmamış kişilerde de geçerli olabileceğini ortaya koyuyor.

Sanal gerçeklik ve makine öğrenimiyle erken tanı fırsatı

Sol elin pegboard testi süresi, yüzük parmağının vuruş düzeni ve sağ elin bazı orta parmak ölçümleri birleştirilerek, bilişsel gerileme riskini gösteren birleşik bir puan hesaplandı. Bu skor 0.687 olarak belirlendi; karşılaştırma için rastgele bir tahmin 0.5, kusursuz bir test ise 1.0 puan alıyor. Aynı verilerle eğitilen bir makine öğrenimi modeli, doğruluk oranını 0.762'ye yükseltti. Testin tamamı yaklaşık 15 dakika sürüyor ve dil becerisi gerektirmiyor. Tüm hareketler bilgisayar tarafından kaydedildiği için, sonuçlar değerlendiren kişinin öznel yorumundan etkilenmiyor. Bu özellikler, bilişsel gerilemenin erken tespitinde sol el hareketlerinin değerini artırıyor ve klinik uygulamalarda yaygınlaştırılmasının önünü açıyor.

Bilişsel gerileme ve motor kontrol arasındaki bağlantı

Parmak hareketlerinin, izole bir eylemden çok daha fazlası olduğu ortaya çıktı. Beyinde, hassas el hareketlerini yöneten bölgeler, Alzheimer hastalığının ilk etkilediği alanlar arasında bulunuyor. Bu nedenle, motor kontrol devrelerindeki bozulmalar, bilişsel işlev kaybının erken habercisi olabilir. Önceki araştırmalar, yaşlanma sürecinde motor performanstaki düşüşün, beyindeki fiziksel değişikliklerle doğrudan ilişkili olduğunu göstermişti. Yeni bulgular ise, bu değişikliklerin standart bilişsel testlerden önce, ince motor hareketlerde kendini gösterebileceğini öne sürüyor. Araştırma, motor becerilerdeki küçük değişikliklerin, yaşlı bireylerde bilişsel gerilemenin ilk işaretleri olabileceğine dair güçlü kanıtlar sunuyor.

Çalışmanın sınırlamaları ve gelecek adımlar

Uzmanlar, araştırmanın bazı sınırlamalarına da dikkat çekiyor. Çalışma, verileri tek bir zaman diliminde topladı; bu nedenle, düşük parmak puanlarının ilerleyen yıllarda bilişsel gerilemeye yol açıp açmayacağı henüz kesinleşmiş değil. Ayrıca, tüm katılımcılar Pekin'de yaşayan yaşlı yetişkinlerden oluştuğu için, bulguların farklı topluluklar ve klinik ortamlar için geçerliliği daha fazla araştırma gerektiriyor. Araştırma ekibi, taşınabilir ve evde uygulanabilecek bir test sistemi üzerinde de çalışıyor. Bu sistemin yaygınlaşması halinde, kliniklerin 15 dakikalık bir oturumla, bilişsel gerileme riski taşıyan bireyleri daha erken ve etkili biçimde belirleyebileceği öngörülüyor. Böylece, Alzheimer ve benzeri hastalıkların önlenmesi veya geciktirilmesi için kritik bir fırsat doğabilir.

Sonuç olarak, Pekin'de yürütülen bu yenilikçi çalışma, sol el hareketlerinin bilişsel gerilemenin erken teşhisinde önemli bir araç olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, elde edilen hareket verilerinin, yaşlı yetişkinlerde bilişsel işlevin değerlendirilmesinde ve hafif bilişsel bozulmanın erken tespitinde değerli bilgiler sunduğunu belirtiyor. Eller, çoğu zaman sessizce, zihindeki değişimlerin ilk izlerini taşıyor ve bu bulgu, gelecekte yaşlı sağlığında devrim yaratacak uygulamaların önünü açabilir.