Gram altın, dün günü önceki kapanışa göre yüzde 3,59 artışla 6 bin 530 liradan tamamladı. Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,53 artışla 6 bin 636 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 930 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 588 liradan satılıyor.

ABD'de yapılan Kongre ara seçimlerinin sonuçları varlık fiyatlarını etkilemeye devam ediyor. Kesinleşmeyen sonuçlara göre Demokratların seçimlerde elde ettiği başarı, Başkan Donald Trump'ın politikalarını hayata geçirme noktasında siyasi açıdan elini zayıflattı.

Altının onsu ise ABD'de yapılan Kongre ara seçimlerinin sonuçlarının etkisiyle yükselmeye devam ederek yüzde 1,23 artışla 4 bin 112 dolardan işlem görüyor. Diğer taraftan ABD'de başkanlık makamı ile Temsilciler Meclisi ve Senato'daki çoğunluk arasındaki siyasi ayrışmanın ülkede siyasi kaynaklı büyük politika değişikliklerinin önüne geçebileceği değerlendiriliyor. Seçim sonuçlarının belirginleşmesiyle varlık fiyatlarındaki hareketler dikkati çekiyor. ABD'de tahvil piyasaları alış ağırlıklı bir seyir izlerken, ABD'nin 2 ve 10 yıllık tahvil faizlerinde sert düşüş yaşandı.

ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi 10 baz puan azalışla yüzde 4,56'ya, 10 yıllık tahvil getirisi de 13 baz puan kayıpla yüzde 4,85'e gerileyerek son 2 ayın en düşük seviyelerine indi. Yatırımcıların ara seçimin ardından ABD ekonomisinin büyüme görünümü ve Trump yönetiminin maliye politikalarını yeniden değerlendirmesi dolar üzerindeki baskıyı artırdı.

Dolar endeksi dün 101,09'a inerek son 5 haftanın en düşük seviyelerine gerilerken, doların zayıflaması emtiaları destekledi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ÜFE, İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı, BoE Başkanı Andrew Bailey ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde'ın konuşmalarının takip edileceğini belirtti.

Kareye yansıyan bin 400 uyduya ait 14 bin çizgi sosyal medyada 'yapay zeka üretimi' sanıldı.

Yörüngede 16 bin aktif uydu bulunduğunu belirten uzmanlar ise artan uzay trafiğinin astronomi gözlemlerini engellediğini belirtti.

BAŞSAVCILIK RAPORA İTİRAZ EDECEK

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan rapora itiraz edeceği öğrenildi. Silivri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından rapordaki tespitlerin daha ayrıntılı açıklanması ve değerlendirilmesi amacıyla genel kuruldan yeniden rapor tanzimi talebinde bulunulacağı kaydedildi.

İhbar üzerine olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi.

Yangın itfaiye ekiplerince söndürüldü.

Dumandan etkilenen anne Dılgıran E. (23) ile oğulları E.E. (7) ve A.E. (8) Torbalı Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Dılgıran E, müdahaleye rağmen kurtarılamadı.

Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilen E.E. ve A.E'nin tedavisi sürüyor.

"ROCKEFELLER TIBBINA KARŞI İLLA O UYGULANACAK DİYE ONLARIN HİZMETKARLARI TARAFINDAN SUÇLANIYORUM"

İç Hastalıkları ve Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, meslekten men kararının hukuka aykırı olduğunu dile getirerek, aşılarla ilgili düşüncelerinin arkasında olduğunu söyledi. Prof. Dr. Karatay, hekimliğin belli bir kalıp üzerinden ilerlememesi gerektiğini savunarak, şu ifadelere yer verdi:

"Zaten kanunsuz bir uygulamaydı. 2018'deki bir konuşmamdan sonra İstanbul Tabip Odası ve idare mahkemesi 1 ay meslekten men cezası verdi. Tabii ki öyle bir şey olmadı; biz bunlara itiraz ettik ve en sonunda 8 sene sonra Yüksek Mahkeme'den karar çıktı ki böyle bir ceza olamaz diye. 'Bu kanunsuz bir hükümdür, Karatay'ın ifadesi serbesttir, ifade hürriyeti vardır' dedi. Çünkü hiçbir yasal dayanağı yok ve yanlış bir karar. Onun için tekrar 14. İdare Mahkemesi'ne geri verdi, 'Alın bunu tekrar gözden geçirin' diye. Çünkü ben bazı aşıların gereksiz olduğunu açıklamıştım, ki yine aynı fikirdeyim. Bunların tehlikeli olduğunu söylemiştim. 60 yıllık bir hekim ve bir akademisyen olarak fikrimi serbestçe söyledim. Bana her zaman bu şekilde maalesef 'Rockefeller tıbbı'nı uygulayanlar ve yalnızca onun önerilerini tıp olarak sananlar bana hücum ediyorlar. Ama hiçbir zaman kazanmadılar, her zaman ben kazandım. Bütün davalar hala devam ediyor, 135 tane davam var. Ben düşündüğümü dile getirdim fakat Rockefeller tıbbına karşı illa o uygulanacak diye onların hizmetkarları tarafından suçlanıyorum. Çünkü bizim okuduğumuz devirde böyle bir şey yoktu 'illa bunlar yapılacak, bunun dışında bir şey yapılınca yanlıştır' diye."

"HERKES AYNI FİKİRDE OLMAK ZORUNDA DEĞİL"

Bilimin farklı düşüncelerin çatışmasıyla gelişeceğine inandığını söyleyen Prof. Dr. Karatay, tıbbın artık bir 'ticaret' olduğunu belirtti. Karatay, "Herkesin fikri değişiktir ve değişik olmalıdır. Bilim değişik fikirlerle çatışarak gelişir. Benim söylediklerime karşı hiçbir argüman ileri sürmüyorlar, yalnız susayım istiyorlar, konuşmayayım istiyorlar. Neden? Çünkü tıp bir ticaret oldu artık. O ticarete hizmet ediyorlar ve gayet güzel de söylediler: 'Onu konuşturmayın; o konuşunca satışlarımız yüzde 30 düşüyor.' Çünkü tıp bir ticarettir artık. Tıp aslında Aristo'nun da dediği gibi kutsal bir sanattır ve objesi canlı insandır. Biz öyle eğitim gördük ve ben onu uyguladığım için fikrime karşı argüman kabul etmeyebilirler. Herkes aynı fikirde olmak zorunda değil. Buna karşı bir argüman ve başka bir fikir ileri sürmelerini bekliyorum. İlla konuşmasın diye mücadele ediyorlar ve beni susturuyorlar. Yüksek Mahkeme de 'Böyle bir kanunsuzluk olamaz, Karatay Anayasa'nın 26. maddesine göre fikrini açıkça söylemeye haklıdır, bu hak ihlalidir' dedi. Her şeyi susayım ve konuşmayayım diye yapıyorlar. Bilim karşılıklı fikirlerin çakışmasıyla gelişir; susmakla, susturulmakla bilim ve ilim gelişmez" dedi.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında partisinin görüşleri sorulan Sarı, anlaşmanın, Türkiye'nin jeopolitik çıkarlarına uygun olduğunu ancak bazı risklerin bulunduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:

"Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki gerilim bakımından, Pakistan'ın hem Afganistan'la hem de Hindistan'la yaşayacağı gerilim bakımından bu bir risktir. Saldırı anında nasıl hareket edileceği net değil. Yurt dışına kuvvet gönderme yetkisi TBMM'ye verilmiş bir yetkidir, bir saldırı durumunda bu nasıl olacak? 10 yıl boyunca anlaşmadan çıkışın olamayacağını öngören bir koşul var. Bu ulusal egemenliğe aykırıdır. Bütün bunlara rağmen CHP olarak, anlaşmayı, Türkiye'nin bölgede daha etkili olabilmesi, stratejik derinliğini inşa edebilmesi ve boşlukları doldurabilmesi açısından önemli görüyoruz."

ABD'de 3 Kasım'da yapılan Kongre ara seçimlerinin sonuçlarını değerlendirmesi istenen Sarı, "ABD başkanlık seçimlerinde 2028'de nasıl bir sonuç ortaya çıkarsa çıksın, Demokratlar'ın ağırlık kazanacağı bir 6 yılın önümüzde olduğunu gösterdi. Trump burada 'topal ördek' pozisyonuna düştü. Kendi siyasetini istediği kadar yansıtamayacak." dedi.

- "İYİ NİYETLİ ARKADAŞLARIMIZA KAPIMIZ AÇIK"

Sarı, emekli aylığı tutarıyla ilgili partisinin politikasının sorulması üzerine, "En düşük emekli maaşının 40 bin liraya çıkarılması birinci talebimiz. Asgari ücretin de ortalama emekli maaşının en az yüzde 30 üzerinde olması gerekir. 50 bin üzerinde bir asgari ücret anlamına geliyor." yanıtını verdi.

CHP Sözcüsü Sarı, bir gazetecinin, "Özgür Özel, 'Butlanla bir arada olmayız, dost bir ekip gelirse onlarla çalışabiliriz' diyor, ne söylersiniz?" sorusuna karşılık, şunları kaydetti:

"Cemil Tugay'ın AKP'ye gitmesini protesto gösterileri sırasında CHP bayrağı taşıyan Ayşe Teyze ile Yeni Parti bayrağı taşıyan Ayşe Teyze, aynı duyguya sahip, ikisini de önemsiyoruz. Tabandaki bu duygu birliğinin ortadan kalkmaması bizim isteğimizdir. Biz arkadaşlarımıza karşı kucak açarken, 'Gelin partide siyaset yapabilirsiniz' derken, bu duygudaşlığı sürdürmek istiyoruz. İyi niyetli, safiyane duygularla partiden ayrılmış arkadaşlarımıza kapımız açık."

Başka bir soru üzerine Müslim Sarı, bağımsız Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki iddiaları şöyle değerlendirdi:

"Rezalet bir durum. Tartışılan iddialar, konular konuşmalar... Bu bir dokunulmazlık süreciyle ilerler mi göreceğiz. Milletvekili olmak, suç işleme özgürlüğü getirmez. Herkes yargılanmalıdır, yargılanabilir. Bu iddiaların toplum vicdanında da yara açtığını görüyorum. Böyle bir durum söz konusu olursa, belki dokunulmazlık konusunda değerlendirme yapılabilir diye düşünüyorum."

Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere'nin, Yeni Parti Adıyaman İl Başkanlığı üyeleriyle görüşmesi sorulan Sarı, Tutdere'yi Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanvekili olarak aday göstermek istediklerini ancak Yeni Partinin bunu kabul etmediğini aktardı.

Sarı, Tutdere'nin, TBB seçimlerinde çok net bir tavır gösterdiğini dile getirerek, şunları ifade etti:

"Abdurrahman Bey'i Yeni Partili arkadaşlarımız arıyorlar ve diyorlar ki, 'Seni destekleriz ama CHP'den istifa edeceksin, bağımsız kalacaksın' demişler. Abdurrahman Bey de 'Bunu doğru bir teklif olarak görmüyorum, önerinizi kabul etmiyorum, TBB Başkanı olmak yerine, CHP'de kalmayı tercih ederim' dedi. Kendisinin siyasal aidiyeti konusunda şu an için bir şüphemiz yoktur."

- "2027 İÇİNDE BİR ERKEN SEÇİM YAPALIM"

Seçimlerin erkene alınması iddialarıyla ilgili CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun açıklamaları sorulan Sarı, şöyle konuştu:

"Biz, 2028 yılı içine sarkmış bir seçimi erken seçim olarak görmüyoruz. Seçime 1 hafta, 1 ay kala yapılan seçim erken değildir ve bunu desteklemiyoruz. Orada Sayın Genel Başkan'ın kastettiği, 'Seçime 1 ay kala, bir erken seçim kararı önümüze geldiğinde muhalefet partisi buradan kaçabilir mi' demek istiyor. O biraz yanlış anlaşıldı. 2027 içinde bir erken seçim yapalım. Bunun koşulları oluşmuştur, ilkbaharda, sonbaharda erken seçim yapalım." diye konuştu.

CHP Sözcüsü Sarı, bir gazetecinin, "Sayın Özgür Özel cumhurbaşkanı adayı mı?" sorusuna karşılık şu yanıtı verdi:

"Yeni Partide siyaset yapanların kahir ekseriyeti Ekrem Bey'in cumhurbaşkanı adayı olması gerektiğini söylediler. Ben, o süreçte Parti Meclisi'nde 'Adayım CHP Genel Başkanı Özgür Özel'dir' dedim. CHP'nin Genel Başkanı doğal cumhurbaşkanı adayıdır. Arkadaşlarımızın hepsi İmamoğlu'nun adaylığını bu kadar isterken, başka bir seçenek arıyor olmaları da siyaseten ne kadar etiktir, o da başka bir tartışma."

Sarı, "PM'de Kemal Kılıçdaroğlu ile ilgili de cumhurbaşkanı adayı olmalısınız der misiniz?" sorusunu, "Bu ilkeyi devam ettirmek için, 'Her genel başkan doğal cumhurbaşkanı adayıdır' diyeceğiz ama adayın da cumhurbaşkanı adayı olmayı istemesi gerekir. Sayın Genel Başkan, cumhurbaşkanı adayı olmayacağını söyledi. Bir başka aday arayışı içerisinde olacağız." şeklinde yanıtladı.

Bir gazetecinin, "CHP internet sitesinden Özgür Özel dönemi verileri ve paylaşımlarının silinmesine" yönelik sorusuna karşılık Müslim Sarı, şunları kaydetti:

"Mahkeme 'yok hükmünde' dedi, 'Bu kişi hiç genel başkan olmamıştır' dedi. Mahkeme kararı kesinleştirince fotoğrafları da indireceğiz. Yerel seçimler bundan etkilenir mi etkilenmez mi başka bir tartışma. Mahkemenin yok saydığı yerde biz Sayın Özgür Özel'i yok sayıyoruz."

Ziyaret, Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan Bedir Savunma Sanayii Mutabakat Zaptı'nın ardından gerçekleştirildi.

Savunma sanayisinde teknoloji geliştirme, araştırma-geliştirme ve teknik işbirliğinin güçlendirilmesini amaçlayan mutabakatın, taraf ülkelerin mevcut kabiliyetlerini ileri taşıması ve yeni ortak projelerin hayata geçirilmesine zemin hazırlaması hedefleniyor.

BEDİR MUTABAKATI SONRASI SAVUNMADA YENİ HAMLE! ORTAK PROJELERE HAZIRLANIYOR

Bu çerçevede, Türkiye ile Katar arasında yürütülen ikili temasların, çok taraflı işbirliği iradesinin somut projelere dönüştürülmesine ve iki ülke arasındaki savunma sanayisi ortaklığının daha ileri bir seviyeye taşınmasına katkı sağlaması öngörülüyor.

Bedir Mutabakatı'nın ardından Katar ile yürütülen temasların devam ettiğini belirten Haluk Görgün, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Anlaşmayla ortaya koyduğumuz ortak iradenin devamı niteliğindeki bu ziyaret, önümüzdeki dönemde birlikte atacağımız adımlar açısından önem taşıyor. Ortak projelerle ülkelerimizin teknoloji ve üretim kabiliyetlerini güçlendirmeyi, savunma sanayii ortaklığımızı derinleştirmeyi hedefliyoruz."

Görgün, ayrıca Katar Başbakan Yardımcısı ve Savunma İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Şeyh Suud Al Sani ile beraberindeki heyete ziyaretleri ve savunma sanayi işbirliğine sundukları katkılardan dolayı teşekkür etti.

Luhansk bölgesine Rusya tarafından atanan Vali Leonid Pasechnik yaptığı açıklamada, "Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin (USK) bir diğer saldırısında, Rebrikovo-Rovenky kara yolu üzerindeki bir Gazelle marka aracı hedef aldığı, saldırıda 2 kişinin öldüğü belirtildi. Perevalsk şehrinde ise otobüs terminali yakınlarında bir minibüsün saldırıya uğradığı ve bir kişinin yaralandığı bildirildi" dedi.

Hayatını kaybedenlerin ailelerine baş sağlığı dileyen Pasechnik, "Yaralılara ise acil şifalar diliyorum. Bu, kanlı Kiev rejiminin Nazizminin bir başka göstergesi ve sorumluların mutlaka hak ettikleri cezayı çekecekleri, alaycı ve insanlık dışı bir suçtur" ifadelerini kullandı.

Bakan Kurum'un açıklamalarından satırbaşları:

Üzülerek ifade etmek gerekir ki devletin gayretini ve milletin mutluluğunu bir türlü hazmedemeyen bir kesim var. Tek bildikleri iş, itiraz etmek.

#CANLI Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum (@murat_kurum): Üzülerek ifade etmek gerekir ki devletin gayretini ve milletin mutluluğunu bir türlü hazmedemeyen bir kesim var. Tek bildikleri iş, itiraz etmek. https://t.co/tr4yJSCNz5

— 24 TV (@yirmidorttv) November 5, 2026

Attığı golle galibiyette önemli rol oynayan Kosovalı futbolcu, alınan galibiyeti taraftarlara armağan etti.

"FENERBAHÇE İŞTE BU KADAR BÜYÜK!"

Çok mutlu olduğunu belirten Muriqi, "Çok mutluyum. Golüm taraftarlarımıza armağan olsun. Zor zamanlar geçiriyoruz. Fenerbahçe'nin ne kadar büyük olduğunu gösterdik. Herkes hissetmiştir, maça inanılmaz başladık. Direkten dönen topumuz vardı, şanssız bir gol yedik, başardık, geri döndük. Fenerbahçe büyüklüğü budur. Herkese canı gönülden teşekkür ederim. Bu galibiyet, inşallah bu sezonun dönüm noktası olur." ifadelerini kullandı.

"ANA HEDEFİMİZ SÜPER LİG ŞAMPİYONLUĞU"

Geçen haftaki Slavia Prag maçını da değerlendiren Muriqi, "Geçen hafta Slavia'ya karşı 2-0 öndeyken talihsiz bir beraberlik aldık. Bugün çok güzel bir galibiyet aldık. 5 puanımız var, önümüzde Shakhtar ve LASK var. Bizim ana hedefimiz Süper Lig şampiyonluğu ama Şampiyonlar Ligi'nde de gidebildiğimiz yere kadar gideceğiz." sözlerini sarf etti.

Aktürk, Hakkari Yüksekova'da yasa dışı hudut geçiş olayına müdahale sırasında açılan ateş sonucu yaralanan ve yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak şehit olan Piyade Sözleşmeli Er Yusuf Sait Ünlü ile Van Çaldıran'daki Alparslan Hudut Karakolu sorumluluk sahasında rahatsızlanarak şehit olan Piyade Uzman Çavuş Oğuz Şahin'e Allah'tan rahmet, ailelerine başsağlığı diledi.

Ayrıca Aktürk, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, ebediyete irtihalinin 88'inci yıl dönümünde rahmet, minnet ve saygıyla andıklarını söyledi.

- TERÖRLE MÜCADELE

Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, Türkiye'nin güvenliğinin sağlanması, milletin huzurunun korunması ve devletin bekasının muhafazası amacıyla her türlü tehdit unsuruna karşı yürüttüğü faaliyetlerini sürdürdüğünü ifade etti.

Bu kapsamda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi veren Tuğamiral Aktürk, şunları kaydetti:

"Son bir hafta içerisinde, 6 PKK'lı terörist daha teslim olmuştur. Güvenliğin 7 gün 24 saat esasıyla en üst seviyede tesis edildiği hudutlarımızda ise, 8'i terör örgütü mensubu olmak üzere yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 665 şahıs yakalanmış, 1766 şahıs hududu geçemeden engellenmiş, böylece 1 Ocak'tan bugüne kadar, sınırlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 15 bin 294, engellenen kişi sayısı da 59 bin 621 olmuştur."

- İKİLİ İLİŞKİLER

Tuğamiral Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, ikili ilişkiler ve NATO başta olmak üzere uluslararası görevler kapsamında bölgesel ve küresel barış ile istikrara katkı sunmaya devam ettiğini söyledi.

Bu kapsamda, Türkiye'de icra edilen "Türkiye-Arnavutluk Deniz Kuvvetleri İşbirliği Toplantısı" ile Portekiz'de düzenlenen "NATO Deniz Taarruz Kuvvetleri Forumu"nun bugün, Romanya'da gerçekleştirilen "NATO Tatbikat Programı Birleştirme Konferansı"nın ise yarın sona ereceğini ifade eden Aktürk, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Güven Artırıcı Önlemler Uygulama Planı çerçevesinde 3-5 Kasım tarihleri arasında Yunanistan Taktik Hava Kuvveti Komutanı ve beraberindeki heyet tarafından Muharip Hava Kuvveti Komutanımıza ziyaret gerçekleştirilmekte, yine bugün iki ülkenin harp okullarından sporcuların katılımıyla MSÜ Deniz Harp Okulumuzun ev sahipliğinde Karma Yüzme Müsabakası düzenlenecektir. Diğer yandan, 'İki devlet, tek millet' anlayışıyla her koşulda birlik ve dayanışma içinde olduğumuz dost ve kardeş ülke Azerbaycan'ın '8 Kasım Zafer Günü' ile '9 Kasım Devlet Bayrak Günü'nü şimdiden kutluyoruz. 31 Ekim'de, Sayın Cumhurbaşkanımızın Ukrayna Devlet Başkanı ile İstanbul'da gerçekleştirdiği görüşmeye ve 2-4 Kasım tarihleri arasında Kore Cumhuriyeti'ne yaptığı ziyarete refakat eden Sayın Bakanımız, bugün Katar Savunma Bakanı ile Hırvatistan Parlamento Başkanı'nı ağırlayacaktır."

- EĞİTİM VE TATBİKATLAR

Tuğamiral Zeki Aktürk, Türk Silahlı Kuvvetlerinin muharebe etkinliğini geliştirmek, etkinlik ve caydırıcılığını daha da artırmak, personelinin niteliklerini çağın şartlarına ve harbin değişen doğasına en uygun şekilde geliştirmek için tatbikat ve eğitim faaliyetlerine aralıksız devam ettiğini vurguladı.

Bu kapsamda Estonya'da yerinden katılımla gerçekleştirilen "Crossed Swords" ve Konya'da icra edilen "Milli Anadolu Ankası Personel Kurtarma" tatbikatlarının yarın, Ankara'da düzenlenen Türkiye-Macaristan Özel Kuvvet Tatbikatının ise 12 Kasım'da sona ereceğini söyleyen Aktürk, şu ifadeleri kullandı:

"4-9 Kasım tarihleri arasında İskenderiye/Mısır'da TCG Anadolu, TCG Gaziantep fırkateynimiz ve TCG Meltem hücumbotumuzun katılımıyla su üstü, denizaltı savunma, hava savunma ve su altı taarruz eğitimlerinin gerçekleştirildiği 'Dostluk Denizi-2026 Tatbikatı'nın Seçkin Gözlemci Günü, Sayın Deniz Kuvvetleri Komutanımızın da katılımıyla 8 Kasım'da icra edilecek, intikal ve karakol görevindeki denizaltılara karşı hava, su üstü ve denizaltı unsurları arasında ileri seviyede koordinasyon ve işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla düzenlenen 'Mavi Balina-2026 Tatbikatı' ise 9-20 Kasım tarihleri arasında Doğu Akdeniz'de gerçekleştirilecektir."

Aktürk, tatbikatlar kapsamında, 7-26 Kasım tarihleri arasında Bulgaristan'daki "Poseidon" ve "NATO Tracia", Azerbaycan'daki "Sonsuzluk" ile yerinden katılımla düzenlenecek "NATO Torrejon Archer Komuta Kontrol" tatbikatlarına iştirak edileceğini söyledi.

Türkiye liderliğindeki Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu Çok Uluslu Kuvveti Deniz Unsur Komutanlığı tarafından 9-22 Kasım tarihleri arasında koalisyonun "Koalicja 26.2 Tatbikatı"na İstanbul'daki karargahından katılım sağlanacağının bilgisini veren Aktürk, şunları kaydetti:

"'Mavi Balina-2026 Tatbikatı' kapsamında NATO Daimi Deniz Görev Grubu-2 (SNMG-2) unsurlarından İspanya Deniz Kuvvetleri unsuru Patino ve Blas De Lezo ile Yunanistan Deniz Kuvvetleri unsuru Aegean tarafından 7-13 Kasım tarihleri arasında Aksaz'a liman ziyaretleri gerçekleştirilecektir. Ayrıca, ABD Deniz Kuvvetleri unsurları Mount Whitney ve Bulkeley tarafından Aksaz'a gerçekleştirilecek liman ziyaretleri kapsamında Donanma Komutanımız ile ABD 6'ncı Filo ve NATO Deniz Vurucu ve Destek Kuvvetleri Komutanı (STRIKFORNATO) arasında görüşme yapılması planlanmaktadır. 30 Ekim'de, 3'üncü Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığımız ile 2'nci Lojistik Destek Gemileri Komodorluğumuza Türk Silahlı Kuvvetlerimizin şeref timsali olan sancaklar düzenlenen törenlerle tevdi edilmiştir. Bugün muharip ve destek uçaklarımızın katılımıyla Doğu Akdeniz'de eğitim uçuşu, 10 Kasım'da 'Atatürk'ü Anma Günü' dolayısıyla SOLOTÜRK tarafından Anıtkabir'de saygı uçuşu gerçekleştirilecektir. Mehteran Birlik Komutanlığımızca 'Uluslararası Arşiv ve Arşivcilik Sempozyumu' kapsamında 6 Kasım'da İstanbul'da, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Bandomuz tarafından 'Uluslararası Askeri Bandolar Festivali' kapsamında 7-8 Kasım'da Almanya'da konserler icra edilecek, Devlet Opera ve Balesi tarafından ise 7 Kasım'da Beşiktaş Deniz Müzesi Komutanlığımızda 'Denizin Hikayesi' adlı müze konseri gerçekleştirilecektir."

- ENVANTERE YENİ GİREN SİLAH SİSTEMLERİ

Tuğamiral Aktürk, ulusal güvenliğin ayrılmaz parçası olan yerli ve milli savunma sanayisinin ürettiği harp araç, gereç ve mühimmatla Türk Silahlı Kuvvetlerimizin etkinliğini daha da artırma çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Bu kapsamda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi veren Aktürk, "Kara Kuvvetleri Komutanlığımızca muhtelif miktarda TAYFUN Blok-2 füzesi ile Hava Kuvvetleri Komutanlığımızca 2 adet HÜRKUŞ-II uçağının muayene ve kabul faaliyetleri tamamlanarak envantere alınmıştır." dedi.

- ÖĞRENCİ VE PERSONEL TEMİNİ

Tuğamiral Zeki Aktürk, askeri öğrenci temin işlemlerinin planlamalara uygun şekilde devam ettiğini söyledi.

Aktürk, "Türk Silahlı Kuvvetlerine En Az Dört Yıl Süreli Fakülte veya Yüksekokul Mezunlarından 2026 Yılı Bando Sınıfı Muvazzaf Astsubay Adayı Temini" ile "Türk Silahlı Kuvvetlerine Fakülte veya Yüksekokul Mezunlarından 2026 Yılı Muvazzaf Astsubay Temini" başvurularının 23 Kasım'a kadar devam edeceği bilgisini verdi.

- Soru-cevap

MSB'de düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısının ardından Bakanlık tarafından basın mensuplarının sorularına ilişkin açıklama yapıldı.

Türkiye-İran sınırındaki yasa dışı geçişe müdahale ettiği sırada Piyade Sözleşmeli Er Yusuf Sait Ünlü'nün şehit olmasına ilişkin, şunlar kaydedildi:

"Türkiye-İran sınırındaki, Engin Mayın Hudut Karakolu sorumluluk sahasında 31 Ekim'de yasa dışı geçişe müdahale esnasında İran tarafından geldiği değerlendirilen atış sonucu Piyade Sözleşmeli Er Yusuf Sait Ünlü şehit olmuştur. Olayın ardından derhal adli ve idari soruşturma başlatılmış, 3 Kasım 2026 tarihinde İranlı yetkililerle olay yerinde görüşme gerçekleştirilmiştir. Bahse konu olayın açıklığa kavuşturulması amacıyla İran makamlarınca da adli ve idari inceleme başlatıldığı öğrenilmiştir. Olayın tüm yönleriyle aydınlatılmasına yönelik çalışmalar, İran makamlarıyla koordinasyon içerisinde ve titizlikle sürdürülmektedir. Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda şehit olan kahraman silah arkadaşımız Piyade Sözleşmeli Er Yusuf Sait Ünlü'ye bir kez daha Allah'tan rahmet, kederli ailesine, Türk Silahlı Kuvvetlerimize ve asil milletimize başsağlığı ve sabır diliyoruz."

- TÜRKİYE-IRAK SINIRINDAKİ FAALİYETLER

Bakanlık tarafından, Irak ile savunma ve güvenlik alanında yürütülen işbirliğinin sürdürüldüğü belirtildi.

Bu kapsamda Irak'ın sınır hatlarında karakol ve kontrol noktası kurma ve güçlendirme faaliyetlerinin memnuniyetle karşılandığı vurgulanan açıklamada, "Hudut güvenliğinin etkinlikle sağlanması, bölgenin terörden arındırılması huzur, refah ve istikrar ortamının sağlanması hedefi doğrultusunda komşumuz Irak'a her türlü desteği sağlamaya devam edeceğiz." ifadesi kullanıldı.

#SONDAKİKA MSB'den terörsüz Türkiye sürecine ilişkin açıklama: "Son 1 haftada 6 terörist daha teslim oldu" https://t.co/ovDRKgpkcO

— 24 TV (@yirmidorttv) November 5, 2026

"Portekiz her zaman içimde yaşayacak" mesajıyla veda eden Ronaldo, milli takım formasını giymenin kendisi için büyük bir ayrıcalık ve sorumluluk olduğunu belirtti. Portekiz'in 7 numaralı formasını hiçbir zaman yalnızca kendisine ait görmediğini ifade eden Ronaldo, bu formayı dünyanın dört bir yanındaki stadyumlarda taşımanın gururunu yaşadığını dile getirdi. Ronaldo, "Portekizliler, hepimizin milli takımının 7 numaralı formasını iade etme günü geldi. Onu hiç tek başıma bana aitmiş gibi hissetmedim. Ama 23 yıl boyunca onu giymenin, savunmanın ve dünyanın dört bir yanındaki stadyumlara benimle birlikte taşımanın ayrıcalığını ve sorumluluğunu yaşadım. Bugün geleceğe teslim etme zamanı geldi" sözleriyle milli takıma veda etti.

"BAZI KARARLAR YALNIZCA AKILLA ALINMAZ"

Milli takım kariyerini sonlandırma kararının kolay olmadığını belirten Cristiano Ronaldo, bunun kendisi için duygusal bir anlam taşıdığını vurguladı. Ağustos 2003'te başlayan yolculuğunun hayatını sonsuza dek değiştirdiğini ifade eden yıldız futbolcu, milli takımda yaşadığı anıları hatırlarken, yalnızca maçları, golleri, rekorları ve kupaları değil, insanları da düşündüğünü söyledi.

Portekiz'i temsil etmenin kendisi için futbolun ötesinde bir anlam taşıdığını kaydeden Ronaldo, dünyanın farklı noktalarında yaşayan Portekizlilerle kurduğu bağa da değindi. 41 yaşındaki futbolcu, futbolun yalnızca bir oyun olmadığını dile getirerek, "Çünkü günün sonunda futbol bir oyundan çok daha fazlasıdır. Futbol insanlardır" dedi.

"PORTEKİZ İÇİN SAHİP OLDUĞUM HER ŞEYİ VERDİM"

Milli takım kariyeri boyunca her zaman daha iyisini hedeflediğini belirten Ronaldo, Portekiz formasıyla sınırlarını aşmaya çalıştığını aktardı. Kazanmak, en iyi olmak ve tarih yazmak istediğini dile getiren yıldız futbolcu, milli takımda yaşadığı unutulmaz zaferlerin yanı sıra acı veren yenilgileri de hatırladı. Ronaldo, "Milli takımdaki kariyerim boyunca sınırlarımı aşmaya çalıştım. Kazanmak istedim, en iyisi olmak istedim, tarih yazmak istedim. Kendime karşı her zaman talepkar oldum. Her zaman daha fazlasını istedim, her zaman daha uzağa gidebileceğimize inandım. Ve bu forma için sahip olduğum her şeyi verdim" ifadelerini kullandı.

Portekizli futbolcu, kariyeri boyunca hatalar yaptığını ve zaman zaman ülkesine arzuladığı başarıları yaşatamadığını da vurgulayarak, buna rağmen Portekiz'i temsil etmekten duyduğu gururu hiçbir zaman kaybetmediğini vurguladı.

"GOLLER GEÇER, KUPALAR MÜZELERDE KALIR"

Ronaldo, milli takım kariyeri boyunca edindiği deneyimlerden önemli dersler çıkardığını belirterek, futbolun istatistiklerden ve kazanılan kupalardan daha fazlasını ifade ettiğini kaydetti. Tecrübeli futbolcu, "Bu yıllar boyunca çok basit şeyler öğrendim. Goller geçer, kupalar müzelerde kalır, rekorlar sonunda kırılır. Ama zamanın asla silemeyeceği bir şey vardır: İnsanların kalbinde işgal ettiğimiz yer" sözleriyle futbolun insanlarla kurulan bağa dikkat çekti.

Bir golünün insanları mutlu etmesi, sevdiklerine sarılmalarını sağlaması veya ülkeleriyle gurur duymalarına vesile olmasının kendisi için yeterli olduğunu ifade eden Ronaldo, Portekiz halkının birlik ve beraberlik duygusuna vurgu yaptı.

YENİ NESİLLERE MESAJ VERDİ

Portekiz'in gelecekte de yeni kahramanlar yetiştireceğine inandığını belirten Ronaldo, genç futbolculara ve yeni nesillere mesaj gönderdi. Ülkesinin hayallerinin peşinden giden, asla pes etmeyen ve ulaşılması zor hedeflere inanan gençlere ihtiyacı olduğunu hatırlatan yıldız futbolcu, Portekiz'in kendine inanmaktan vazgeçmemesi gerektiğini dile getirdi.

TAKIM ARKADAŞLARINA VE TEKNİK EKİBE TEŞEKKÜR ETTİ

Portekiz Milli Takımı'nda birlikte mücadele ettiği takım arkadaşlarına da teşekkür eden Ronaldo, kaptanlık görevini üstlenmenin kendisi için büyük bir ayrıcalık olduğunu belirtti. Birlikte yaşadıkları sevinçlerin ve zorlukların kendisi için unutulmaz olduğunu ifade eden Ronaldo, "Kaptanınız olma ayrıcalığına sahip oldum, ancak hiçbir kaptan yalnız yürümez. Ve siz benim hikayemin bir parçasısınız" dedi.

Yıldız futbolcu, milli takımda görev yapan teknik direktörlere, yöneticilere, doktorlara, fizyoterapistlere, malzemecilere ve diğer çalışanlara da teşekkür etti. Bu kişilerin çoğunun fotoğraflarda yer almadığını ancak başarıların arkasında önemli bir emek bulunduğunu vurguladı.

"YALNIZCA BİR TUTKU VAR: PORTEKİZ"

Ronaldo, ailesinin kariyeri boyunca kendisine verdiği desteğin önemine de değindi. Ailesinin fedakarlıklarını ve milli takım nedeniyle yaşanan ayrılıkları anlayışla karşılamasının kendisi için çok değerli olduğunu sözlerine ekleyen yıldız futbolcu, bu yolculuğu el ele vererek tamamladıklarını ifade etti. Portekiz halkına ve dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Portekizlilere seslenen Ronaldo, milli marşın çaldığı anları hayatı boyunca unutmayacağını dile getirdi. Tribünlerde çocukları, anneleri, babaları ve büyükanne-büyükbabaları gördüğünü belirten Ronaldo, milli takım maçlarında farklılıkların ortadan kalktığını vurgulayarak, "Ve o dakikalar boyunca farklı olmaktan vazgeçiyoruz. Kulüpler yok, renkler yok, sınıflar yok, meslekler yok, görüşler yok. Yalnızca bir tutku var: Portekiz" cümlelerine yer verdi.

"EN BÜYÜK ZAFERİM, DÜNYANIN EN İYİ ÜLKESİNİ TEMSİL ETMEKTİ"

Milli takım kariyerinin sona erdiğini bir kez daha vurgulayan Ronaldo, Portekiz'i temsil etmekten duyduğu gururun hayatı boyunca devam edeceğini belirtti. Deneyimli futbolcu, "Bugün milli takımla sahadaki yolculuğum sona eriyor. Başım dik, katettiğim yoldan gurur duyarak ve Portekiz için sahip olduğum her şeyi verdiğimin bilinciyle ayrılıyorum. Ama asla sizden biri olmaktan vazgeçmeyeceğim" ifadelerini kullandı.

Portekiz'in her zaferini aynı coşkuyla hissetmeye, heyecanlanmaya ve kutlamaya devam edeceğini dile getiren Ronaldo, kariyerinin en büyük başarısının ülkesini temsil etmek olduğunu söyledi. Ronaldo, "Dünyanın en iyi oyuncusu olmak için hayatım boyunca çalıştım. Bugün anlıyorum ki en büyük zaferim, dünyanın en iyi ülkesini temsil etmeye hak kazanmış olmakmış. Bu 23 yıl için teşekkür ederim. Bana inandığınız için teşekkür ederim" sözleriyle veda mesajını tamamladı.

Portekizli yıldız, açıklamasının sonunda 7 numaralı formayı giymiş olmanın gururunun sonsuza dek kendisine ait olacağını belirterek, "Portekiz her zaman içimde yaşayacak. Her zaman kalbimdesiniz" dedi.

PORTEKİZ İLE AVRUPA ŞAMPİYONLUĞU YAŞADI

Cristiano Ronaldo, Portekiz Milli Takımı ile elde ettiği başarılarla ülke futbolunun tarihine geçti. 2016 yılında Fransa'da düzenlenen Avrupa Şampiyonası'nda Portekiz ile şampiyonluk yaşayan Ronaldo, milli takım kariyerinin en önemli başarılarından birine imza attı.

Portekiz, Ronaldo'nun kaptanlığında 2019 yılında UEFA Uluslar Ligi'ni de kazanarak önemli bir başarı elde etti.

Milli takım formasıyla birçok turnuvada mücadele eden Ronaldo, Portekiz'in uluslararası alanda en önemli futbol simgelerinden biri haline geldi.

Spor eğitmeni Namık Kemal İşcan, dayanıklılığın yalnızca uzun süre koşabilmekten ibaret olmadığını, kalp-damar sistemi, kasların enerji üretim kapasitesi ve antrenman planlamasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

"KAS GÜCÜ İLE DAYANIKLILIK AYNI ŞEY DEĞİL"

Kuvvet ve dayanıklılık antrenmanlarının vücutta farklı uyumlar oluşturduğunu belirten İşcan, yüksek kas kuvvetinin otomatik olarak yüksek dayanıklılık anlamına gelmediğini ifade etti.

"Bir kişi çok yüksek ağırlıklarla çalışabilir. Ancak uzun süreli koşu, bisiklet veya tekrarlayan yüksek tempolu aktivitelerde zorlanabilir. Bunun nedeni kuvvet ve dayanıklılığın farklı fizyolojik özellikler olmasıdır. Dayanıklılığı geliştirmek isteyen bir bireyin programında buna özgü çalışmalara yer vermesi gerekir." dedi.

"DAYANIKLILIĞIN TEMELİNDE ENERJİ SİSTEMLERİ BULUNUYOR"

Uzun süreli egzersizlerde kalp-damar ve solunum sistemlerinin kaslara oksijen ulaştırma kapasitesinin önem kazandığını belirten İşcan, dayanıklılık antrenmanlarıyla mitokondriyal uyum ve aerobik metabolizmada gelişmeler sağlanabileceğini söyledi.

"HER GÜN ÇOK AĞIR ÇALIŞMAK GEREKMİYOR"

Her antrenmanı en yüksek yoğunlukta yapmanın yaygın bir hata olduğunu belirten İşcan, orta yoğunlukta ve sürdürülebilir çalışmaların aerobik kapasitenin gelişiminde önemli rol oynadığını ifade etti. Yüksek yoğunluklu interval antrenmanlarının ise kişinin kondisyonuna ve hedeflerine göre eklenebileceğini söyledi.

"TOPARLANMA OLMADAN DAYANIKLILIK GELİŞMEZ"

Performans gelişiminin, antrenmanla verilen strese karşı oluşan uyumla ortaya çıktığını vurgulayan İşcan, yeterli toparlanma sağlanmadığında yorgunluk birikimi, performans düşüşü ve sakatlık riskinin artabileceğini belirtti.

"Dayanıklılık yalnızca bir gün çok uzun süre koşmak veya bir antrenmanda kendini tamamen tüketmek değildir. Esas olan vücudun zaman içerisinde daha yüksek iş yükünü tolere edebilecek şekilde gelişmesidir. Bunun için doğru egzersiz seçimi, kademeli yüklenme, düzenli çalışma ve yeterli toparlanma gerekir." dedi.

Konferans boyunca düzenlenecek programlarla, iklim değişikliğiyle mücadelede eğitimin rolü, çocukların ve gençlerin iklim eylemine katılımı, öğretmenlerin güçlendirilmesi ve eğitim sistemlerinin iklim değişikliğine uyumu uluslararası düzeyde ele alınacak.

COP31 kapsamında 14 Kasım'da gerçekleştirilecek Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler Günü programı, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in ev sahipliğinde farklı ülkelerin eğitim bakanları, üst düzey temsilcileri ve uluslararası kuruluşların katılımıyla düzenlenecek.

MEB ile UNESCO Yeşil Eğitim Ortaklığı (GEP) işbirliğinde gerçekleştirilecek programın resmi açılışı, "Antalya Eylem Protokolü: Yeşil Eğitimin Merkezinde Çocuklar, Gençler ve Öğretmenler" başlıklı oturumla yapılacak.

Program kapsamında çocukların, gençlerin ve öğretmenlerin iklim politikalarındaki rolü ele alınacak.

Türkiye'nin UNESCO Yeşil Eğitim Ortaklığı'na 100. üye ülke olarak katılım beyanının duyurulması da öngörülüyor.

Bakan Tekin'in başkanlığında OECD işbirliğiyle düzenlenecek "Yeşil Eğitimde Kanıta Dayalı İzleme, Deneyim Paylaşımı ve İşbirliği" başlıklı ikinci oturumda ise iklim okuryazarlığı, PISA değerlendirmeleri, eğitimde yeşil dönüşüme yönelik iyi uygulamalar ve uluslararası işbirliği imkanları değerlendirilecek.

Aynı gün eğitim bakanları ve uluslararası heyetlerin katılımıyla Yeşil Bölge'de oluşturulan Türkiye İklim Okulu'nun da resmi açılışı gerçekleştirilecek.

- TÜRKİYE İKLİM OKULU, 9 KASIM'DA ZİYARETÇİLERİNİ AĞIRLAMAYA BAŞLAYACAK

Türkiye İklim Okulu, 9 Kasım'dan itibaren öğrencileri, öğretmenleri, velileri, akademisyenleri, ulusal ve uluslararası paydaşları bir araya getirecek.

"Konferans Salonu", "Yaşayan Okul", "İklim Deneyim ve Teknoloji Alanı"ndan oluşan Türkiye İklim Okulu'nda iklim okuryazarlığı, sürdürülebilir yaşam, sıfır atık, yeşil beceriler, mesleki eğitim, yenilenebilir enerji, afetlere hazırlık ve çevre dostu teknolojiler gibi konularda etkinlikler düzenlenecek.

Konferans süresince bakanlığın farklı birimlerince hazırlanan uygulamalar, öğrenci projeleri, etkileşimli atölyeler, teknoloji gösterimleri ve uluslararası kuruluşlarla gerçekleştirilecek ortak etkinlikler iki hafta boyunca ziyaretçilerle buluşacak.

- ULUSLARARASI KURULUŞLARLA ORTAK ETKİNLİKLER GERÇEKLEŞTİRİLECEK

Türkiye İklim Okulu'nda UNESCO, OECD, AFAD, Let's Do It World , FAO ve UNDP gibi ulusal ve uluslararası kuruluşların katılımıyla çeşitli etkinlikler düzenlenecek.

Programlarda gençlerin iklim politikalarına katılımı, iklim değişikliğiyle mücadelede eğitimin rolü, afet risklerinin azaltılması, yeşil dönüşüm, sürdürülebilir çevre eğitimi ve istihdam gibi konular ele alınacak.

Ayrıca uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde gençlerin ve öğretmenlerin iklim değişikliği konusunda farkındalıklarını ve becerilerini geliştirmeye yönelik atölye çalışmaları gerçekleştirilecek.

- ÖĞRENCİLERİN İKLİM PROJELERİ ULUSLARARASI KATILIMCILARLA BULUŞACAK

COP31 kapsamında öğrenciler, iklim değişikliğine yönelik geliştirdikleri proje ve çözüm önerileriyle etkinliklerde aktif rol alacak.

Bu kapsamda 14 Kasım'da Maarif İklim İdeathonu'nda geliştirilen projelerin jüri sunumları ve ödül töreni gerçekleştirilecek.

Aynı gün uluslararası öğrenci münazara yarışmasının son oturumu da düzenlenecek.

Program kapsamında gerçekleştirilecek öğrenci konferansında iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik, doğal kaynakların korunması, iklim adaleti ve sürdürülebilir yaşam konuları öğrencilerin bakış açısıyla ele alınacak.

Tüm illerde yapılan öğrenci buluşmaları sonucunda hazırlanan Türkiye Bildirgesi, Türkçe ve İngilizce olarak paylaşılacak.

Ulusal Gençlik İklim Çalıştayı Ortak Bildirgesi'nin sunulacağı programda, farklı illerden seçilen öğrencilerin katılımıyla "81 İl 81 İklim Delegesi" paneli de gerçekleştirilecek.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda yürütülen "Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe ÇARE" çalışmaları, Harezmi Eğitim Modeli uygulamaları, mesleki eğitimde yeşil dönüşüm projeleri ve öğrencilerin geliştirdiği çevre dostu teknolojiler de COP31 boyunca ziyaretçilere tanıtılacak.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, tasfiye kapsamındaki fon konusu üzerinden provokasyona girişti. AK Partili Şahan, Usta'ya "Biz ilk günden beri hırsızlar yargılansın diyoruz. Bu ülkede hukuk var, adalet var" şeklinde cevap verdi.

Tartışmaların devam etmesi üzerine Komisyon Başkanı Muş, görüşmelere 5 dakika ara verdiğini açıkladı. Milletvekilleri salondan çıktığı esnada Yeni Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale'nin Şahan'a yönelik hakaret edince tartışma büyüdü.

Şahan ise Özlale'ye, "Sen kime diyorsun şerefsiz?. İftira atıp sonra buraya gelip özür dilemekten acizsin. Sen nasıl konuşuyorsun terbiyesiz. Bugüne kadar konuştunuz, hangi lafınıza tepki gösterdik?" ifadeleriyle karşılık verdi.

Karşılıklı sözlü atışmaların ardından taraflar birbirlerinin üzerine yürürken, diğer milletvekilleri araya girerek gerginliği yatıştırdı. Komisyon toplantısı, verilen aranın ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in konuşmasıyla devam etti.

Görüşmelerde ikili konular ve Kıbrıs meselesinde son dönemde yaşanan gelişmeler ele alınacak.

Türkiye, Kıbrıslı Türklerin eşit hak sahibi olduğu Ada'da kendi arzu ettikleri şekilde, özgür ve müreffeh bir biçimde yaşayabilmelerini temenni ederken, Ana Vatan ve Garantör devlet sıfatlarıyla Kıbrıs Türk halkının güvenliği, kalkınması ve refahının teminine yönelik çabalarını aralıksız sürdürüyor.

Kıbrıs meselesinde en gerçekçi çözümün Ada'daki iki devletin yan yana var olmasından geçtiği, Kıbrıs Türklerinin özden gelen hakları olan egemen eşitliğin ve eşit uluslararası statünün uluslararası toplum tarafından tescil edilmesi gerektiği, Kıbrıs meselesinin bugüne kadar çözümsüz kalmasının temelinde Rum tarafının Kıbrıslı Türklerin özden gelen haklarını reddetmesi ile siyasi gücü ve ekonomik refahı Kıbrıslı Türklerle paylaşmak istememesinin bulunduğu, Türkiye tarafından ikili düzeyde ve ilgili tüm uluslararası platformlarda vurgulanıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2022'den bu yana, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftaları kapsamındaki hitaplarında KKTC'nin bir an evvel tanınması yönünde uluslararası topluma çağrıda bulunuyor.

KIBRIS KONUSUNDA BM GENEL SEKRETERİ GUTERRES'İN HİMAYESİNDE YÜRÜTÜLEN İŞBİRLİĞİ SÜRECİ

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Ada'daki iki lider arasında 15 Ekim 2024'te New York'ta yapılan gayri resmi üçlü akşam yemeğinin ardından BM tarafından yapılan açıklamada, mevcut ortamda Ada'daki taraflar arasında Kıbrıs meselesinin nihai çözümüne yönelik ortak zemin bulunmadığı teyit edildi.

2025 itibarıyla, Guterres'in de önerisi üzerine, Ada'daki iki halka da yarar sağlayabilecek işbirliği alanlarının tespitine odaklanılan ve işbirliği kültürünün tesisi vasıtasıyla güven inşasını hedefleyen bir süreç başlatıldı.

Bu çerçevede, Guterres'in ev sahipliğinde, Ada'daki iki tarafın liderlerinin, Türkiye ve Yunanistan Dışişleri Bakanlarının katıldığı ilk genişletilmiş formatlı gayri resmi toplantı, 17-18 Mart 2025'te Cenevre'de yapılırken, burada tarafların üzerinde çalışabileceği altı işbirliği başlığı tespit edildi.

16-17 Temmuz 2025'te New York'ta tertiplenen benzer formatlı ikinci toplantıda, aradan geçen süre zarfında söz konusu işbirliği başlıklarında kaydedilen gelişmeler gözden geçirildi.

Bununla birlikte, yeni geçiş kapılarının açılması gibi önemli başlıklarda bugüne kadar ilerleme sağlanamadı.

GUTERRES'İN KIBRIS ADASI'NI ZİYARETİ VE BAŞLATMAYI TASARLADIĞI YENİ GİRİŞİM

Guterres, 27-29 Temmuz'da Ada'ya ilk ziyaretini yaptı. Liderlerle ikili ve üçlü temaslarının ardından yaptığı basın açıklamasında, söz konusu işbirliği başlıkları üzerine çabaların yoğunlaştırılmasının lazım geldiğini, gerekli hazırlıkların yapılmasını takiben 5+1 formatında toplantı düzenlenmesine karar verdiğini, ancak sonuç getirmeyecek bir toplantı arzu etmediğini kaydetti.

Guterres, son olarak BM 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası marjında iki liderle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.

BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs Konusunda Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar, 29 Ekim-10 Kasım tarihlerinde Ada'yı ziyaret ediyor.

Guterres'in Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar bu kapsamda, 30 Ekim'de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis'le, 2 Kasım'da ise KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman'la baş başa bir araya geldi.

Programda, AK Parti'nin sosyal politikalar alanındaki kuruluş felsefesi ve gelecek dönem hedefleri ele alınırken, yoksullukla mücadele, gelir dağılımında adaletin sağlanması, dezavantajlı gruplara yönelik hizmetlerin geliştirilmesi ve Türkiye'nin sosyal politika tecrübesinin uluslararası alana aktarılması konuları öne çıktı.

"GELİR DAĞILIMINI DAHA DA İYİLEŞTİRMEMİZ LAZIM"

Burada konuşan Ala, AK Parti'nin iktidara geldiğinde Dünya Bankası'nın uluslararası verilerine göre nüfusun yüzde 30,4'ünün yoksulluk sınırının altında yaşadığını hatırlatarak, "Dünya Bankası daha sonra hesaplama yöntemlerini değiştirdi. Bugün tabii ki yine sorunlar var. Gelir dağılımını daha da iyileştirmemiz lazım. Burada hiç tereddüt yok. Kişi başına gelir de 3 bin 500 dolardı, bugün 18 bin 500 dolar. Gayrisafi milli hasıla 238 milyar dolardı, bugün 1,6 trilyon dolar. Yapacağımız çok iş var. Sosyal politikaları o kadar çok önemsiyoruz ki Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nı kurduk. Aile, kadın olmadan sosyal politikalar olmaz. Bunun şuuru içerisinde Bakanlığı kurduk. Ortaya koyacağımız iyi uygulamalar önemli. 'Türkiye, gönül coğrafyası olarak Türkiye'den büyüktür' diyoruz, AK Parti'de bir siyasal partiden büyüktür. AK Parti'nin sahadaki temsilcilerimizin ortaya koyacağı pratik sadece illerini ve ilçelerini ilgilendirmiyor, coğrafyamızın dışındaki bütün kardeşlerimizi ilgilendiriyor, insanlığı ilgilendiriyor. Çünkü, erdemli, vicdanlı bir sosyal politikalar anlayışına sadece Türkiye'nin değil, 3'te 1'ini yoksulluk sınırı altında bırak beceriksiz yönetimlerin ve o anlayışın değil, bütün dünyanın ihtiyacı var" diye konuştu.

"KURULUŞ FELSEFEMİZ YOKSULLUK, YOLSUZLUK VE YASAKLARLA MÜCADELEYİ KİM İHLAL EDİYORSA AK PARTİ'YE İHANET EDİYORDUR"

AK Parti'nin kuruluşundan bu yana yoksulluk, yolsuzluk ve yasaklarla mücadelenin partinin kuruluş felsefesi olduğunu dile getirerek, "AK Parti'nin kuruluş deklarasyonuna bakın, bu üçünü göreceksiniz. Kim bunu ihlal ediyorsa AK Parti'ye ihanet ediyordur. Kim bu çalışmayı ortaya koymuyorsa AK Parti felsefesini bilmiyor demektir. Onun için hep birlikte bunları ortaya koyacağız, çünkü kuruluş felsefemiz bu ve milletimizin bizden beklentisi budur" diye konuştu.

"ATILAN BİR ADIM İSLAM DÜNYASINDA GEOMETRİK SONUÇ DOĞURUYOR"

Sosyal politikaların sadece yoksullukla mücadeleden ibaret olmadığını, aynı zamanda kadın ve aile konusunda da çalışmaların ortaya konulması gerektiğine dikkati çeken Ala, "Bangladeş'ten baktığınız zaman, Sudan'dan baktığınız zaman, Afganistan'dan, Pakistan'dan baktığınız zaman herkes Türkiye'den tecrübe aktarımı, birikim, bir öneri istiyor. Burada attığımız bir adım İslam dünyasında geometrik sonuç doğuruyor. Onlarla birlikte düşünmeliyiz" diye konuştu.

"DÜNYADA MÜTHİŞ BİR GELİŞME VAR AMA MÜTHİŞ DE BİR ADALETSİZLİK VAR"

Türkiye'nin insanlığa karşı sorumluluğunun arttığını dile getiren Ala, "Bugün Amerika'daki bir şirketin piyasa değeri Sahra Altı Afrika'daki 50 ülkenin tamamının toplam gayrisafi milli hasılasının 2 katı. Bunda bizim bir sorumluluğumuz yok mu? Arap ülkelerinin toplam gayrisafi milli hasılalarının 2 katı. Bugün gelişmiş ülkeler, dünyadaki gelirin yüzde 70'ine sahip. O şirketin ederi, gelişmemiş ülkeler kategorisinde olan ülkelerin bütün üretimlerinin neredeyse 10 katı. Dünyada müthiş bir gelişme var ama müthiş de bir adaletsizlik var" değerlendirmesinde bulundu.

"TÜM BOYNUNU BÜKMÜŞLERİN TESPİTİ, TAKİBİ VE TAHKİKİ BİZİM BOYNUMUZUN BORCUDUR"

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal Politikalar Başkanı Hülya Terzioğlu ise başta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olmak üzere tüm paydaşlarla, fikir ve eylem birliği içerisinde olacaklarını ifade ederek, sözlerine şöyle devam etti:

"Engellilerimizin, yaşlılarımızın, yoksullarımızın, şehit ve gazi ailelerimizin, bağımlılık mağduru gençlerimizin, mülteci kardeşlerimizin velhasıl tüm boynunu bükmüşlerin tespiti, takibi ve tahkiki bizim boynumuzun borcudur. Genel Merkezimiz çatısı altında bizler, başkan yardımcılarımız, komisyonlarımız bölge bölge hep sizin yanınızda olacaktır. Unutmayalım, biz yaptığımız bu faaliyetlerle kimsenin rızkını vermiyoruz, çünkü rızık Allah'tandır. Biz hastalarımıza şifa veriyor değiliz, çünkü şifa Allah'tandır. Biz, bir şehidin yavrusunun başını okşayınca ona fazladan bir izzet veriyor değiliz, çünkü izzeti veren Allah'tır. Biz yalnızca onların bizdeki hakkını onlara veriyoruz. Şayet başarabilirsek de insanlıktan, insanlık onurundan kendi nasibimizi alıyoruz."

Program, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın yanı sıra AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Sosyal Politikalar Başkanı Hülya Terzioğlu katıldı.

İhbar üzerine olay yerine itfaiye, sağlık ve arama kurtarma ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin yürüttüğü çalışmalar sonucu göçük altında kalan işçilerden biri kurtarıldı. Sağlık ekiplerince olay yerinde ilk müdahalesi yapılan yaralı, ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Ekipler, inşaatın çevresinde güvenlik şeridi çekerek önlem aldı.

Göçük altında kalan diğer işçiye ulaşmak için ekiplerin çalışması sürüyor.

#SONDAKİKA Bahçelievler'de inşaatta toprak kayması yaşandı. 1 işçi göçük altından kurtarıldı. https://t.co/Rcr15dr0VK

— 24 TV (@yirmidorttv) November 5, 2026

İstilacı bir tür olan Asya eşekarıları, başta bal arıları olmak üzere birçok böcek türünü avlıyor. Guernsey Eyaletleri, yuvaları bulmak için eşekarılarını aktif biçimde takip ettiğini ve tespit edilen yuvaları toz bazlı böcek ilacıyla ilaçladığını belirtti.

Mart ayından bu yana 44 yuva bulundu

Eyaletlerin istilacı yerli olmayan türler politikası ve koordinasyon görevlisi Annelotte Baas-Jehan, "Şaşırdım ama sarsılmadım, çünkü diğer adalarda ve Avrupa'nın birçok ülkesinde neler olduğunu biliyoruz," dedi.

Baas-Jehan, "Eşekarısı yuvalarının sayısında artış görüyor olmamız kesinlikle endişe verici," ifadelerini kullandı.

Ancak bu kadar çok yuvanın bulunup ilaçlanabilmesinin popülasyonu mümkün olduğunca düşük tutma olanağı sağladığını belirten Baas-Jehan, bunun olumlu bir gelişme olduğunu söyledi.

Eyaletlerin paylaştığı verilere göre Mart 2026'dan bu yana, Storm Austen sonrasında hasarlı halde bulunan bir yuva da dahil olmak üzere toplam 44 yuva keşfedildi.

Birincil ve ikincil yuvaları kapsayan verilere göre 2024'te dört, 2023'te 19 ve 2022'de dört yuva bulundu. Asya eşekarıları Guernsey'de ilk kez 2017'de tespit edildi.

İkincil yuvalarda 5 bin böcek bulunabiliyor

Baas-Jehan, 100'e kadar böcek barındıran birincil yuvaların sezonun başında kraliçeler tarafından işçi grubunu yetiştirmek için kurulduğunu söyledi.

Kraliçenin daha sonra genellikle bir ağacın yüksek bir noktasında yeni bir yer aradığını veya mevcut yuvayı genişleterek "ikincil yuva" oluşturduğunu belirten Baas-Jehan, bu yuvaların 5 bine kadar böcek barındırabildiğini ifade etti.

Yuvalar böğürtlenlikler, çitler veya çatı boşlukları gibi insanların rahatsız etme ihtimalinin yüksek olduğu yerlerde bulunduğunda halk sağlığı açısından en büyük riski oluşturuyor.

Guernsey Eyaletleri, Asya eşekarılarının ada biyoçeşitliliği için de büyük tehdit oluşturduğunu açıkladı. Verilere göre bal arıları, eşekarılarının beslenmesinin yüzde 39'unu oluşturuyor.

Kraliçeleri takip ederek kolonilerin büyümesini önlemeye çalışıyorlar

Nisan ayından bu yana görev yapan Baas-Jehan, Avrupa genelinde Asya eşekarısı popülasyonlarında "hızlı bir artış" yaşandığını ve yetkililerin harekete geçmesi yönündeki "baskının arttığını" söyledi.

İzlenen stratejinin kraliçeleri öldürerek ve yuvaları yöneterek artış eğrisini "yatay hale getirmek" olduğunu belirten Baas-Jehan, bunun "yapılabilir" olduğunu ifade etti.

"Umarım bu yıl gerçekleşir," dedi.

Baas-Jehan, ilkbaharda kış uykusundan çıkan ve şeker kaynakları arayan kraliçeleri takip ettiklerini söyledi. Kraliçeyi "ortadan kaldırmanın" onun tam bir koloni kurmasını önleyebileceğini belirtti.

Artışın önüne geçilmesine yardımcı olmak için halktan yuva ve eşekarısı gözlemlerini bildirmeyi sürdürmelerini isteyen Baas-Jehan, yılın bu döneminde eşekarılarının çiçek açan Fatsia japonica ve kamelyalar üzerinde görüldüğünü söyledi.

"Bu nedenle bahçenizde veya yakınında bu bitkilerden biri varsa lütfen gözünüzü dört açın," dedi.

Kırklareli'nde randevu sistemiyle çalışan lastikçiler taleplere yetişmekte güçlük çekiyor.

Kentte lastik dükkanı işleten Emrah El, AA muhabirine, yoğunluk yaşadıklarını söyledi.

Sürücülerin kış lastiği uygulamasına duyarlı olduklarını ifade eden El, mesailerini gece gündüz sürdürdüklerini kaydetti.

El, uygulamanın başlamasına 2-3 gün kala ise yoğunluğun daha da artmasını beklediklerini kaydetti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının düzenlemeleri kapsamında 15 Kasım ile 15 Nisan arasında şehirler arası yük ve yolcu taşıyan ticari araçlarda kış lastiği kullanımı zorunluluğu bulunuyor.

AK Parti'nin en büyük gücünün teşkilatları olduğunu vurgulayan Göktaş, teşkilat üyelerinin hiçbir karşılık beklemeden gece gündüz çalışarak her zaman sahada ve vatandaşın yanında yer aldıklarını anlattı.

Göktaş, çeyrek asırda sosyal politikalar alanında köklü devrim gerçekleştirdiklerine işaret ederek, "Bu güçlü sosyal devlet bir günde kurulmadı. 2002 yılında sosyal yardım kalemlerimiz 4 iken bugün 58 kalemde sosyal yardım kalemi oluşturduk. Bunu yaparken de hiç kimseyi geride bırakmayan bir anlayışla hareket ediyoruz. İşte Cumhurbaşkanı'mızın en büyük farkı burada. Bazı kesimleri görüp bazı kesimleri görmeyen değil. 'Hangi vatandaşımıza ulaşmıyoruz?' Onun derdiyle dertlenen bir liderin ve o davanın mensuplarıyız." diye konuştu.

- "DÜNYADA EŞİ BENZERİ YOKKEN DEVRİM NİTELİĞİNDE BİR POLİTİKAYI HAYATA GEÇİRDİK"

Hiçbir zaman sahayı boş bırakan bir teşkilat olmadıklarına dikkati çeken Göktaş, "Her zaman vatandaşın yanında olan, derdiyle dertlenen bir teşkilatız. İşte bizim en büyük gücümüz burada. Biz, seçimden seçime değil, popülist yaklaşımla değil, vatandaşımızın derdine çözüm üretelim, derman olalım ve bunları politikalarımıza nasıl yansıtabilirizin derdiyle ilerliyoruz. Sosyal politikalarımızın en güçlü yanı bu. AK Parti'mizin en güçlü yanı bu." dedi.

Bakan Göktaş, engelli bireylere yönelik önemli politikaları hayata geçirdiklerini dile getirerek, "Engelli kanunu çıkardık. Daha dünyada eşi benzeri yokken evde bakım yardımıyla adeta devrim niteliğinde bir politikayı hayata geçirdik. Evinde yaşlısına, engellisine bakana aylık maaş bağladık. Bugün 15 bin 755 lira olmak kaydıyla Türkiye'de 497 bin ailemize her ay düzenli olarak bu yardımı yapıyoruz. Bununla kalmıyoruz. Engelli aylığı veriyoruz, engelli yakını aylığı veriyoruz, pek çok alanda yol açıcı yönlendirmeler yapıyoruz." ifadelerini kullandı.

- "HER ALANDA GÜÇLÜ KADINLAR VAR VE BÜTÜN KADINLAR ARTIK EŞİT"

Kadına yönelik şiddetle mücadelede dünyada eşi benzeri olmayan müfredatları hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, bu kapsamda yürüttükleri çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Bakan Göktaş, geçmişte kadınların, özellikle başörtülü kadınların yaşadığı ayrımcılık ve dışlanma sorunlarına değinerek, "Sayın Cumhurbaşkanı'mızla beraber artık Türkiye'de bütün kadınlar tam ve eşit şekilde muamele görüyor. Artık profesör, akademisyen, uzman, doktor, baştabip, her alanda güçlü kadınlar var ve bütün kadınlar artık eşit. Bu büyük devrimin mimarı şüphesiz Cumhurbaşkanı'mız Recep Tayyip Erdoğan'dır." dedi.

- "BİZLER, VATANDAŞA SIRTINI DÖNENLERDEN DEĞİLİZ"

Yaşlılara yönelik vefayı da hiçbir zaman unutmadıklarının altını çizen Göktaş, aile odaklı çalışmaların en önemli pusulaları olduğunu vurguladı.

Göktaş, aileyi koruyan, güçlendiren ve her türlü riskten koruyan bakış açısıyla hareket ettiklerini anlatarak, sözlerine şöyle devam etti:

"Eskiden, 'devlet korumasındaki çocuklar' dediğimizde koğuş tipi kuruluşlardan bahsederdik. Ne karanlık hikayeler vardı... Bakın orada da devrim niteliğinde bir politikayı hayata geçiren yine Sayın Cumhurbaşkanı'mız Recep Tayyip Erdoğan oldu. Yine AK Parti hükümetleri oldu. Çocuklarımızı koğuş tipi bakım merkezlerinden ev tipi bakım merkezlerine alarak adeta aile sıcaklığında, yuva sıcaklığında ortamlara aldık. Çocuklarımıza yönelik koruyucu, önleyici faaliyetlerimize hiç durmadan devam ediyoruz. İşte bizim en büyük farkımız budur. Bazı kesimleri görmezden gelmiyoruz, bütünleşik bir şekilde bakıyoruz. İhtiyaç duyan her vatandaşın yanındayız."

Göktaş, teşkilat üyelerinin sahada karşılaştıkları sorunları ve vatandaşların taleplerini doğrudan kendilerine ilettiğini belirterek, sosyal politikaların bu geri bildirimler doğrultusunda geliştirildiğini vurguladı.

"Bizler, vatandaşa sırtını dönenlerden değiliz. Bizler, her zaman yüzümüzü vatandaşa dönük bir şekilde hareket ediyoruz." diyen Göktaş, yerel ihtiyaçları sosyal politikalara yansıtmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.

"BU BİNADA 30-40 KİŞİ YAŞIYOR"

Apartman sakini Ramazan Erçel, bitişikteki inşaat nedeniyle binanın zarar gördüğünü iddia ederek, "Bu bina kendimize ait. Yan taraftaki binanın inşaatı için 2-3 ay önce kazı yapıldı ancak o günden beri bir çalışma yapılmadı. Belediyeden gelip müteahhide dış cepheyi sıva yapmasını söylediler fakat yapmadılar. Binamız her yerden çürük. Daha önce binamızı deldiler, gelip delikleri kapatıp gidiyorlar, bir daha da gelmiyorlar. Müteahhit bize ihanet ediyor. Bu binada 30-40 kişi yaşıyor. Yarın öbür gün binamız yıkılırsa bunun sorumluluğunu belediye mi, müteahhit mi yoksa biz mi alacağız? Ne yapacağımızı şaşırdık, mağdur durumdayız" dedi.

"YAĞMUR YAĞARSA BİNA HER AN ÇÖKEBİLİR"

Duvarın çökmesinin ardından büyük panik yaşadıklarını belirten Erçel, "Dün akşam burası yıkıldı. Yıkılmasının sebebi de bu inşaattır. Burası yıkılınca deprem oldu diye hepimiz dışarıya kaçtık. Gece saat 01.00-02.00'ye kadar çoluk çocuk hepimiz sokaktaydık. Şu anda bu binada oturmak riskli. Yağmur yağarsa bu bina her an çökebilir. Yan inşaatta temel için 4 metre derinliğinde kazı yapıldı. Yağmur suyu dolarsa bina çöker. Yetkililerden yardım istiyoruz, mağdur durumdayız. Bu binada 30-40 kişinin hayatı söz konusu. Ne yapacağımızı şaşırdık" ifadelerini kullandı.

Vance'in açıklamalarına rağmen ABD Başkanı Donald Trump'ın, bir sonraki savaşa hazırlandığını belirten Kalibaf, "Kaybeden kumarbaz enerjisi, masadan uzaklaşamıyor. Patronu bir sonraki savaş aşamasını hazırlarken Amerika, 'İsrail-Önce' uçurumunun kenarında sallanıyor." ifadelerini kullandı.

Kalibaf, Vance'in seçim yenilgisine dair yaptığı detaylı açıklamaları, genellikle uzun ve entelektüel sunumlar olarak bilinen TED konuşmalarına benzeterek, "TED konuşmasını atla. Neden bunu patronuna söylemiyorsun?" dedi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçi Parti'nin kaybettiği ara seçimler sonrası sosyal medya hesabından paylaştığı değerlendirmesinde, İran ile savaşın seçimlerin kaybedilmesinin başlıca nedeni olduğunu söylemişti.

Vance, Cumhuriyetçilerin seçmen desteğini yeniden kazanabilmesi için İran'daki savaşın sona erdirilmesi, hayat pahalılığıyla mücadele edilmesi, "Önce Amerika" politikasına dönülmesi ve ABD'nin İsrail ile ilişkilerinin değiştirilmesi gerektiğini belirtmişti.

ABD Başkanı Trump ise Vance'in açıklamalarının sorulması üzerine "Bu büyük ölçüde doğru çünkü (İran ile savaş) benzin fiyatlarını biraz yükseltti. Aynı zamanda, tekrar yapmam gerekseydi yine yapardım." ifadelerini kullanmıştı.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yasa dışı bahis faaliyetlerinin tespit edilmesi ve suç organizasyonunun ortaya çıkarılmasına yönelik soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında gerçekleştirilen operasyonda, yasa dışı bahis faaliyetlerinde kullanıldığı belirlenen 7 adet ofis telefonu ele geçirilirken, finansal işlemler ve para hareketlerine ilişkin kayıtların bulunduğu evraklara el konuldu. Operasyonda 6 şüpheli gözaltına alındı.

6 ŞÜPHELİ TUTUKLANDI

2 Kasım'da adliyeye sevk edilen 6 şüpheli, ifadelerinin ardından tutuklama talebiyle Sulh Ceza Hakimliğine çıkarıldı. Hakimlik, 6 şüphelinin de tutuklanmasına karar verdi.

FixitBay Appliance Repair'ın sahibi ve baş teknisyeni Andrei Suprunov ile KitchenAid'de beyaz eşya uzmanı ve entegre marka yöneticisi Katie Rush, fırının ön ısınma süresi ve yavaş ısınmanın olası nedenleri hakkında bilgi verdi.

Fırın ne kadar sürede ön ısınır

Suprunov, çoğu geleneksel fırının 350 Fahrenheit dereceye ulaşmasının yaklaşık 10 ila 20 dakika sürdüğünü belirtiyor. Kesin süre; modele, fırının boyutuna ve kullanılan ısıtma sistemine göre değişiyor.

Uzmanlara göre gazlı fırınlar, ayarlanan sıcaklığa elektrikli fırınlardan daha hızlı ulaşma eğiliminde. Rush, gazın hızlı ısınması nedeniyle gazlı fırınların genellikle daha çabuk ön ısındığını söylüyor.

Bazı elektrikli fırınlarda, mümkün olan en kısa ön ısınma süresini sağlamak için birden fazla ısıtma elemanını aynı anda kullanan "hızlı ön ısıtma" modu bulunuyor. Belirli bir modelin beklenen performansını öğrenmek için kullanım kılavuzuna başvurulması gerekiyor.

Yavaş ön ısınmanın nedenleri

Fırının normalden uzun sürede ısınmasının nedeni arızalı bir ısıtma bileşeni olabilir. Elektrikli fırınlarda ısıtma elemanlarından biri düzgün çalışmadığında cihaz yeterli ısıyı üretemeyebilir.

Gazlı fırınlarda ise brülörün yanmasını engelleyen veya alevin sönmesine yol açan ateşleme sorunları, örneğin arızalı bir ateşleyici, ön ısınmayı yavaşlatabilir.

Arızalı sıcaklık sensörü de fırının ısınma biçimini etkileyebilir. Fırının iç sıcaklığını ölçerek bu bilgiyi kontrol sistemine ileten sensör doğru ölçüm yapmadığında cihaz ısıyı gerektiği gibi düzenleyemeyebilir.

Sorun kapak contası veya menteşelerden de kaynaklanabilir. Suprunov, hasarlı conta ya da menteşelerin kapağın tamamen ve sıkı biçimde kapanmasını engelleyebileceğini, bunun sonucunda ısı ve sıcaklığın üst bölümden kaçabileceğini belirtiyor.

Her yavaş ön ısınma, fırının bir parçasının arızalandığı anlamına gelmiyor. Soğuk bir oda veya cihazın gereksinimlerini karşılamayan elektrik beslemesi de ısınma süresini uzatabilir.

Fırının daha verimli ısınması için ne yapılmalı

Fırın kapağının contasını kontrol edin. Kapağın güvenli biçimde kapandığından emin olun ve ısı kaybına yol açabilecek görünür hasar olup olmadığını inceleyin.

Havalandırma deliklerini açık tutun. Bu deliklerin engellenmesi, uygun hava akışını ve ısının fırın içinde dolaşımını bozabilir.

Kullanılmayan rafları çıkarın. Rush, kullanılmayan rafların çıkarılmasını ve fırının tabanının ya da raflarının alüminyum folyoyla kaplanmamasını öneriyor. Folyo, ısıtma elemanlarından fırının içindeki havaya ısı aktarımını bozarak ön ısıtma ve pişirme sürelerini uzatabilir.

Isı kaybını sınırlamak için ön ısıtma sırasında kapağı kapalı tutun. İlerlemeyi kontrol etmek amacıyla kapağı tekrar tekrar açmak, fırının içindeki ısının kaçmasına neden olabilir.

Güç kaynağını kontrol edin. Rush, fırının doğru voltaja bağlandığından emin olunması gerektiğini belirtiyor. Düşük voltajlı prizlere bağlı fırınların ön ısınması, yüksek voltajlı prizlere bağlı modellere göre daha uzun sürebilir.

Asansör bulunan binalarda fırınlar genellikle 208V elektrik hizmetine bağlanıyor. Bu durum ön ısınmanın beklenenden uzun sürmesine yol açabilir.

Ne zaman servis uzmanı çağrılmalı

Suprunov, devam eden ısınma sorunlarının veya tekrarlanan sıcaklık farklılıklarının beyaz eşya tamir uzmanı tarafından incelenmesi gerektiğini söylüyor.

Gazlı fırında olağandışı patlama benzeri sesler duyulması, devre kesicinin tekrar tekrar atması veya gaz kokusu alınması hâlinde mümkün olan en kısa sürede profesyonel yardım alınmalı.

Gaz kokusu alırsanız mutfaktan çıkın ve güvenli bir yerden gaz dağıtım şirketiyle ve acil servislerle hemen iletişime geçin. Tekrarlayan diğer sorunlarda, aşina olmadığınız iç bileşenlerle uğraşmak yerine servis uzmanına başvurmak en güvenli seçenek.

"İMALAT SANAYİMİZİN KATMA DEĞERİNİ 259 MİLYAR DOLARA YÜKSELTTİK"

Sanayi altyapımızı genişleten, üretim kabiliyetlerimizi çeşitlendiren ve küresel değer zincirlerindeki konumumuzu pekiştiren uygulamalarla Türkiye'yi Avrupa'nın ve dünyanın önde gelen üretim merkezleri arasına taşıdıklarını belirten Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "2002'de 41 milyar dolar olan imalat sanayimizin yıllık katma değerini 259 milyar dolara yükselttik. Dünyanın dört bir yanında geliştirdiğimiz güçlü ticaret bağlarıyla 2002 yılında 36 milyar dolar seviyesinde olan yıllık ürün ihracatımızı 285,6 milyar dolara taşıdık. Türkiye bugün, Çin'den sonra Orta Avrupa'ya kadar uzanan geniş kuşakta ürün ve pazar çeşitliliği bakımından en önde gelen ihracatçı ülkedir. 2002'de 1,2 milyar dolar olan yıllık Ar-Ge harcamalarımızı 25 milyar dolara, 29 bin olan Ar-Ge personeli sayımızı ise 318 bine yükselttik. 2000'li yılların başında savunma ürünlerinde yüzde 80 dışa bağımlıyken bugün savunma sanayinde ihtiyaçlarının yüzde 80'den fazlasını yerli ürünlerle karşılayan bir ülkeyiz. İnsansız hava aracı üretiminde dünya lideriyiz. Kendi savaş gemisini tasarlayan, geliştiren, üreten 10 ülkeden biriyiz. Geçtiğimiz yıl 180 farklı ülkeye gerçekleştirdiğimiz 10 milyar doların üzerinde savunma ve havacılık ürünleri satışıyla, bu alanda dünyanın 11'inci büyük ihracatçısıyız" şeklinde konuştu.

"2030'A KADAR 30 MİLYAR DOLARLIK TEKNOLOJİ YATIRIMI HEDEFLİYORUZ"

Kacır, "Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini güvence altına alacak, aynı zamanda dünyanın dört bir yanındaki ülkelere hizmet sunacak bir uzay limanını Somali'de inşa ediyoruz. Hedefimiz, bu başarı hikayelerini geleceğin ekonomisine yön verecek stratejik alanlarda çoğaltmaktır. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programımızın batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbinleri, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka, endüstriyel robotik üretimine ve büyük ölçekli Ar-Ge merkezi kurulumuna yönelik çağrılarımızla Türkiye'nin ileri teknoloji üretim gücünü yükseltiyoruz. 2030'a dek 30 milyar dolar devlet desteğiyle hayata geçirmeyi hedeflediğimiz

yatırımlar, Türkiye'yi küresel inovasyon liginde üst sıralara taşıyacak. Merkez Bankamızın 750 milyar liralık kaynak ayırdığı Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programımızla, kritik ve stratejik alanlarda gerçekleşecek yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlıyoruz. Geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanımızın onayıyla yürürlüğe aldığımız yeni teşvik sistemimizle de Milli Teknoloji Hamlemizi hızlandıran yatırımlara ayrıcalıklı destekler sunuyoruz. Katma değer odaklı kalkınma anlayışının özeti niteliğindeki Teknoloji Hamlesi Programıyla; bin 126 orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 hammadde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımları ülkemize kazandırıyoruz" dedi.

"5 MİLYON VATANDAŞIMIZA YAPAY ZEKA OKURYAZARLIĞI EĞİTİMİ VERECEĞİZ"

Önümüzdeki dönemde odak alanlarından birinin yapay zekâ olduğunu ifade eden Kacır, "Gerek sahip olduğumuz sanayileşme birikimi gerekse de her geçen yıl büyüyen teknoloji ekosistemimiz; ülkemizin yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasında yer edinmesi için eşsiz bir potansiyel sunuyor. Cumhurbaşkanımızın kamuoyuyla paylaştığı 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planımızla, ülkemizin bu alandaki yetkinliklerini daha ileri taşıyacak kapsamlı bir yol haritası ortaya koyduk. Eylem Planımız doğrultusunda, ilk iki yılda en az 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı eğitimi vereceğiz. 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştireceğiz. En az 2 bin kamu veri setini Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açarak yenilikçi yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesine zemin hazırlayacağız. Veri merkezlerimizin toplam kurulu gücünü 2030'a kadar en az 1 gigavata ulaştıracağız. Veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının gerçekleşmesini sağlayacağız. Bakınız sadece son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımı bu doğrultuda harekete geçirdik. Türkiye'yi uluslararası alanda bir adım öne çıkaracak, rekabet gücünü perçinleyecek, insan kaynağının kabiliyetlerini güçlendirecek atılımları hayata geçirmeyi sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.

"TÜRKİYE'NİN ÜRETİM HARİTASINI YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYORUZ"

Avrupa'nın en hızlı büyüyen ekonomileri arasında olduklarını ve pek çok Avrupa ülkesinden 10-15 yaş daha genç bir nüfusa sahip olduklarını vurgulayan Kacır, "Sanayimizin önümüzdeki dönemde ihtiyaç duyacağı yatırım alanlarını, lojistik bağlantıları ve altyapı imkânlarını bütüncül bir anlayışla planlıyor, uzun vadeli bir yol haritası istikametinde hareket ediyoruz. Türkiye'nin üretim haritasını stratejik bir akılla kurgulamak üzere Sanayi Alanları Master Planımızla; Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak hatlarında dört yeni sanayi koridoru kurguladık. Master Planımızın ilk aşamasında, Samsun-Mersin hattında yer alan 15 ilimizde toplam 60 bin hektar büyüklüğe ulaşan 19 yeni yatırım alanı belirledik. Mega endüstriyel bölgeler olarak tasarladığımız bu yatırım alanları çalışanlar için sosyal imkanlara da sahip olacak. Döngüsel ekonomi ve yeşil üretimi esas alacak. Lojistik bağlantılarıyla üreticilerimizin uluslararası pazarlara daha hızlı ve rekabetçi koşullarda erişmesini sağlayacak. Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru'nun sağlayacağı yeni bağlantı imkânlarını, Kuzey Marmara demiryolu geçişiyle birlikte değerlendirerek Türkiye'nin küresel ticaret ve tedarik ağlarındaki stratejik konumunu daha da güçlendireceğiz" diyerek sözlerini tamamladı.

Mayıs 2026'da özel bir sentetik açıklıklı radar uydusu olan ICEYE-X36'ya dört Rus askeri uydusu yaklaştı. Ukrayna'ya savaş alanı istihbaratı sağladığına inanılan uyduya yönelik bu hareket, uzay sektöründe saldırgan ve riskli bir "gri bölge" manevrası olarak değerlendirildi.

Yaklaşan uyduların, ICEYE-X36'nın sinyalini karıştırabilecek veya bozabilecek, lazerle kör edebilecek, üzerine metal bir dart ateşleyebilecek ya da manevra yapmaya ve yakıt harcamaya zorlayabilecek mesafeye girdiği belirtildi. Ekim 2026'da aynı dört Rus uydusundan birinin ICEYE uydusunun 500 metre yakınına geldiği bildirildi.

100 küp uyduyla savunma planı

Shield Space, dünya yörüngesinde otomobil büyüklüğündeki bir taşıyıcıdan bırakılacak mikrodalga büyüklüğündeki küp uyduları önleyici olarak kullanmayı planlıyor. Şirket, bu araçların kontrolörlerle bağlantı kesilse bile Batılı uyduları lazer, mikrodalga gibi "etkileyiciler" veya "kinetik mesafeli" tekniklerle savunabileceğini belirtiyor.

Shield Space'in kurucu ortağı ve CEO'su Graeme Ritchie, "100 küp uyduyu 100 milyon sterlinden[134 milyon ABD doları]daha düşük bir maliyetle koruma ve savunma görevine göndermekten söz ediyoruz; oysa daha önce bir uydu için ödeyeceğiniz miktar buydu." dedi.

NASA'nın sivil projesi Starling, 2023'te fırlatıldığında dört küçük uydudan oluşan bir sürünün, yer kontrolünden gelen gerçek zamanlı komutlara büyük ölçüde bağlı kalmadan uzayda iş birliği yapabileceğini ve otonom çalışabileceğini gösterdi. Ancak bu görev, Shield Space ve rakiplerinin tasarladığı düşmanca veya savunma amaçlı operasyonlardan farklıydı.

Önde gelen uzay güçleri yörüngede sürü hâlinde muharebe yeteneğini henüz göstermedi. Bu ülkeler, uzay savaşı kabiliyetlerini açıklama konusunda genellikle isteksiz davranıyor.

İlk yakınlık operasyonu 2027'de

Shield Space, 2027'nin dördüncü çeyreğinde iki küçük uzay aracıyla buluşma ve yakınlık operasyonlarını (RPO) göstermeyi planlıyor. Project Broadsword adı verilen çalışma, SpaceX'in Transporter-21 ortak uçuş göreviyle fırlatılacak.

Görevde bir 8U küp uydu ile daha küçük bir 3U hedef aracı uzaya gönderilecek. Shield Space, araçları 100 kilometre mesafeden birbirlerine 100 metre yaklaşacak şekilde manevra ettirmeyi planlıyor. Şirket, dört otonomi aşamasıyla insanın sürece dâhil olduğu seviyeden "yaklaşık" tam otonom aşamaya geçmeyi hedefliyor.

Bir küp uydu birimi veya U, her bir kenarı 10 santimetre olan bir küpü ifade ediyor.

Gerçek bir uydu savunma kapasitesi ile bu gösterim arasındaki farkın, küçük ve hafif uydulara itki ve güç sistemleri, yapay zekâ işlem gücü, sensörler, sürünün iletişim kurması için gereken lazerler ve silah sistemlerini sığdırmanın zorlukları nedeniyle büyük olduğu belirtiliyor.

Shield Space, bu farkı pahalı ve özel tasarım çözümler yerine nispeten ucuz, hazır teknolojiler kullanarak kapatabileceğine inanıyor.

Ritchie, "Evet, boyut, ağırlık ve güç nedeniyle bu bir sorun. Görevin bazı unsurlarını tamamen sıfırdan yenilemek zorunda kaldık... ancak elimizde kabaca 100 santimetreye 100 santimetre[40'a 40 inç]alan var. Dolayısıyla alan kazanmak veya hâlihazırda tamamen entegre sistemlere sahip olmak temel amaç." dedi.

Shield Space'in kurucu ortağı ve CTO'su Dan Molland, EnduroSat'a kimyasal itkiye ve kendi görüntü toplama kapasitesine sahip otonom bir 8U küp uydu inşa etmesi için görev verdiklerini söyledi. Molland, şirketin yazılımını bu uydu üzerine kuracağını ve ardından aracı RPO gerçekleştirmek için kullanacağını belirtti.

Molland, "Küp uyduların iyi tarafı, çok standartlaştırılmış ve hazır olmaları. Her zaman yapmanız gereken bir miktar uyarlama oluyor, ancak bu küp uydular, genellikle tamamen özel olarak inşa edilen daha geleneksel platformlara kıyasla çok daha fazla tak-çalıştır niteliğinde." dedi.

Otonom görevler için veri sorunu

Ritchie, yalnızca teknik sorunlara odaklanmanın asıl noktayı gözden kaçırabileceğini söyledi. Tamamen otonom görev yapacak modelleri ve algoritmaları eğitmek için olağanüstü miktarda veri gerektiğini belirten Ritchie, uzay görevlerine ilişkin verilerin Ukrayna'daki savaşın aksine kolayca bulunmadığını ifade etti.

Ritchie, "Yapay zekâyı sentetik veriler kullanarak eğitebiliriz, ancak bu uzay için yeterince iyi değil. Gelecekte gerçekten otonom görevler istiyorsak, bunun gibi görevlerden veri toplamak son derece önemli." dedi.

Savaş yürütme sisteminde kullanılacak yapay zekânın karmaşıklığı da ayrı bir sorun oluşturuyor. Molland, Starling projesinde bir yönlendirme sisteminden bir uydunun başka bir uyduya belirli bir mesafeyi korumasının istendiğini, ancak askeri bir görev için sürüyü kontrol etmenin çok daha karmaşık sorular doğuracağını söyledi.

Bu durum, yapay zekânın angajman kurallarına uymasını sağlama zorluğunu da beraberinde getiriyor.

Ritchie ve Molland, teknik sorunların aşılabileceğine inanıyor. Şirket, bunu kanıtlamak için yoğun bir gösterim takvimi hazırlıyor.

Brilliant Pebbles benzetmesi

Birleşik Krallık'taki Durham University'de astropolitika doçenti ve "War in Space: Strategy, Spacepower, Geopolitics" kitabının yazarı Bleddyn Bowen, Shield Space'in planlarına karşı daha temkinli yaklaşıyor.

Bowen, projenin Soğuk Savaş'ın son dönemlerinde geliştirilen Brilliant Pebbles adlı füze savunma projesini hatırlattığını söyledi. Bu proje, Strategic Defense Initiative kapsamındaki daha ileri araştırma ve geliştirme programlarından biriydi.

Brilliant Pebbles planı, binlerce küçük otonom yörünge önleyiciyi kullanarak Sovyetler Birliği'nin kıtalararası balistik füzelerini çarpışma yoluyla imha etmeyi ve ABD'yi bu füzelere karşı savunmayı amaçlıyordu.

Bowen, "Yeterli yatırımla pek çok şey yapılabilir. Ancak yıllar sürecek geliştirme ve test süreçlerinden, uzayda kinetik silahları enkaz bırakmadan test etme sorununu çözmekten ve sistemi satın alacak birini bulmaktan söz ediyoruz." dedi.

Hedef çok yörüngeli taşıyıcı filosu

Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin sürmesi, gelecekteki savaşların düşük maliyetli otonom drone sürülerini içereceğini gösteriyor. Shield Space, bu modelin uzay için de geçerli olduğunu kanıtlamayı amaçlıyor.

Ritchie'ye göre girişim, ilk RPO gösteriminden iki tam boyutlu 16U küp uydunun test edilmesine geçmek istiyor. Ardından 10 küp uydudan oluşan tam bir taşıyıcı ve daha sonra birden fazla yörüngeye konuşlandırılacak 10 taşıyıcıdan oluşan bir "süper taşıyıcı" planlanıyor.

Ritchie, şirketin daha sonra "space-based carrier strike" olarak adlandırdığı gelecekteki vizyona yaklaşacağını söyledi. Bu senaryoda hızlı fırlatma veya önceden konumlandırılmış taşıyıcılar, tercih edilmesi hâlinde tüm yörüngeleri koruma ve savunma kapasitesi sağlayacak.

Austin'deki Texas Üniversitesi'nden Owen Beck ve Hui Tang, bu görüşü sınamak için ayağı sertleştiren bir çift çorap geliştirdi. Araştırmacılar, tasarımın ayrıntılarını Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinde yayımlanan makalede aktardı.

Özel çoraplar ayağın yayılmasını sınırlıyor

Çorapların ayağın ön bölümünü sıkı biçimde saran örme bantları bulunuyor. Kişi ayakta durduğunda veya yürüdüğünde bu bantlar, basınç altında ayağın dışa doğru yayılmasını ve genişlemesini engelliyor. Ayak yayılması olarak adlandırılan bu hareketin sınırlandırılması, ayak kemerinin sertliğini artırıyor.

Araştırmacılar, bu ek sertliğin itiş için gereken doğal hareketi engellemeden enerji tasarrufu sağlayıp sağlamadığını bilmiyordu. Bunu test etmek için özel çorapları insanların ayaklarında denediler.

Beck ve Tang, normal yürüme hızlarında koşu bandında yürüyen 12 sağlıklı genç yetişkinin katıldığı bir deney gerçekleştirdi. Katılımcılar, ayağı sertleştiren özel çorapları ya da sıkı kompresyon bantları bulunmayan sıradan kontrol çoraplarını giydi.

Araştırmacılar yürüyüş sırasında enerji tüketimini ölçmek için oksijen kullanımını ve karbondioksit üretimini takip etti. Koşu bandındaki sensörler ve hareket kameraları da katılımcıların adımlarındaki değişimleri kaydetti.

Özel çoraplar, esnek kontrol çoraplarıyla karşılaştırıldığında yürümenin net enerji maliyetini ortalama yüzde 2 azalttı. Katılımcıların 12'sinden 10'unda enerji tüketimi düştü.

Daha az enerjiyle itiş sağladı

Yüzde 2'lik azalma küçük görünse de araştırmacılar, bunun bel çevresinden 2 kilogram ağırlık kaldırılmasından elde edilen enerji tasarrufuyla karşılaştırılabileceğini belirtti.

Sensör verilerinin analizi, çorapların etkisini nasıl oluşturduğunu da gösterdi. Kompresyon bantları ayağı sertleştirerek baldır kaslarının daha yavaş kasılmasına ve doğal itiş mekaniklerini bozmadan daha az enerji kullanmasına olanak sağladı.

Araştırmanın yazarları, "Ayağı sertleştiren çoraplar, kasların mekanik işini azaltarak değil, ayak bileği kaslarının daha ekonomik kasılmasını sağlayarak tüm vücudun metabolizma hızını düşürdü" ifadelerini kullandı.

Beck ve Tang, örgü tasarımının günlük yürüyüş için gereken çabayı azaltabilecek düşük maliyetli ve pratik bir yol sunabileceğini belirtti. Araştırmacılara göre bu tasarım, insanların yorulmadan önce daha uzun mesafeler yürümesine yardımcı olabilir.

Bilim insanları çalışmanın yalnızca pratik bir giysi tasarımı sunmadığını, aynı zamanda ayakların neden bugünkü biçimde geliştiğini açıklamaya katkı sağlayabileceğini düşünüyor. Araştırmacılar, "Burada elde ettiğimiz ampirik bulgular, daha fazla ayak sertliğinin daha ekonomik yürümeyi sağlamak üzere evrimleşmiş olabileceği görüşünü destekliyor" değerlendirmesini yaptı.

Çalışmada yer almayan Kiel Üniversitesi'nden işlevsel morfolog Stanislav Gorb, bu tanıdık biyolojik maddenin küçük eklembacaklılara karşı gelişmiş bir fiziksel savunma olabileceğini söyledi.

Araştırmacılar, kulak kirinin suyu emdiğini ve bu özelliğin kulak kanalındaki nemi düzenlemeye yardımcı olabileceğini belirledi. Hu, kulak kirinin neden vücutta bulunduğunun hâlâ büyük ölçüde bilinmediğini ifade etti. Maddenin birikmesi, kulak içi kulaklıkları ve işitme cihazlarını tıkayabildiği gibi işitmeyi de engelleyebiliyor.

Kulak kiri karıncaların tutunmasını zorlaştırıyor

Hu ve çalışma arkadaşları domuz, koyun, köpek, inek, tavşan ve insanlardan alınan 36 kulak kiri örneğinin mekanik ve kimyasal özelliklerini analiz etti. Ekip ayrıca ateş karıncalarının (Solenopsis invicta) doğal ve sentetik kulak kirine verdiği tepkileri gözlemledi.

Ateş karıncaları mutfak dolaplarına ve tezgâhlara kolayca tırmanabilse de kulak kirine tırmanmaya çalışırken bocaladı. Hu, kulak kirinin karıncaların ayaklarındaki tutunmayı sağlayan nemi çektiğini düşünüyor. Maddenin karıncaların vücutlarına yapışması da böceklerin kendilerini temizlemeye başlamasına yol açıyor.

Hu, kulak kirinin bu iki özelliğini "Hem yapışkan hem de kaygan" sözleriyle açıkladı.

Kulak kiri zamanla dışarı taşınıyor

Kimyasal analizlere göre kulak kirinin yüzde 60'ını ölü deri hücreleri oluşturuyor. Geri kalan bölümde ise az miktarda yağ ve nem bulunuyor. Hu, kulak kirinin suyu emmesine ve kulak kanalında suyun hareketini sınırlamasına yardımcı olan, mürekkep şişelerine benzeyen gözeneklere sahip olabileceğine inanıyor.

Kulak kiri, sümük gibi farklı kıvamlarda bulunabiliyor. Normal koşullarda yaklaşık 10 hafta içinde kuruyup ufalanıyor. Kuruyan madde, kulak kanalını kaplayan ve bir temizlik taşıma bandı gibi çalışan hücre tabakası tarafından dışarı taşınıyor.

Hu'ya göre bu süreç, kulağın böcekleri uzak tutacak uygun miktarda kulak kiri bulundurmasına yardımcı oluyor. Hu, "En etkili olduğu zaman ince olduğu zamandır" dedi. Kulak kiri fazla olduğunda karıncaların küçük pençeleriyle yüzeye tutunup içeri tırmanabildiğini belirtti.

Yeni haşere kontrol yöntemlerine ilham verebilir

Hu, kulak kirini ticari bir böcek kovucuya dönüştürmenin pratik bir yolu olmadığını kabul etti. Her insanın her bir kulağında herhangi bir anda yaklaşık bir pirinç tanesi hacminde kulak kiri bulunduğunu belirten Hu, dünyadaki tüm kulak kiri bir araya getirilse bile bunun "oldukça nadir bir madde" olacağını söyledi.

Hu ayrıca şirketlerin böceklerle mücadele için biyolojik olarak parçalanabilir ve çevre dostu yöntemler geliştirmeye çalıştığını belirtti. Gorb ise kulak kirinin depolanan gıdaları, tarım ürünlerini ve teknolojiyi korumak amacıyla kaplama olarak kullanılabilecek yeni nesil fiziksel ve toksik olmayan haşere kontrol yüzeylerine ilham verebileceğini söyledi.

UEFA Şampiyonlar Ligi'nde 4. hafta oynanan karşılaşmalarla sona erdi. Haftanın futbolcusu ödülüne Galatasaray'ın Rus futbolcusu Aleksey Batrakov da aday gösterildi.

Sarı-kırmızılıların evinde Alman ekibi Stuttgart'ı 2-0 mağlup ettiği müsabakada 2 gol kaydeden Batrakov, galibiyette önemli rol oynamıştı.

Como'dan Yunan futbolcu Anastasios Douvikas, Lask'tan Danimarkalı futbolcu Kasper Jörgensen ve Paris Saint Germain'den de İspanyol futbolcu Fabin Ruiz diğer adaylar arasında yer aldı.

Türk Telekom, 2026 yılı üçüncü çeyrek finansal ve operasyonel sonuçlarını açıkladı. Türk Telekom, 2026'nın üçüncü çeyreğinde büyüme ivmesini hızlandırarak konsolide gelirlerini yıllık bazda yüzde 11,9 artışla 86,4 milyar TL'ye yükseltti. Şirket, yılın üçüncü çeyreğindeki FAVÖK'ü yıllık bazda yüzde 6,9 artışla 37 milyar TL'ye ulaşırken, FAVÖK marjı yüzde 42,9 oldu. Üçüncü çeyrekteki net karı 7,7 milyar TL olan şirket, lisans bedelleri ve güneş enerjisi yatırımları hariç tutulduğunda bu çeyrekte yıllık bazda yüzde 20,2 artışla 27,9 milyar TL yatırım gerçekleştirdi.

Türk Telekom'un 2026 üçüncü çeyrek itibarıyla toplam abone sayısı 58,5 milyona ulaştı. Türkiye'nin her köşesinde yüksek hızlı internet sunma amacıyla sürdürdüğü çalışmaların sonucunda, Türk Telekom'un fiber ağının uzunluğu 592 bin kilometreye, fiber hane kapsaması 34,8 milyona yükseldi. Mobil alanda büyüme ivmesini sürdüren şirketin, mobil abone sayısı 33,4 milyona ulaştı.

"Teknolojiyi ekonomik değere dönüştüren kabiliyetlerimizle büyümemizi hızlandırdık"

2026 yılı üçüncü çeyreğine dair finansal ve operasyonel sonuçlarını değerlendiren Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, "Teknolojiyi sürdürülebilir bir geleceğin en güçlü araçlarından biri olarak konumlandırıyor, birikimimizi yaşamın tüm alanlarına aktararak kalıcı değer oluşturmaya odaklanıyoruz. Teknoloji vizyonumuz, güçlü altyapımız ve geniş bir alana yayılan uygulama yetkinliğimizle kamu ve özel sektörle yeni iş birlikleri geliştirerek, ülkemizin önemli dijital dönüşüm projelerinde başarılı çalışmalara imza atarak bu anlayışımızı ortaya koyduk. Teknolojiyi ekonomik değere dönüştürme kabiliyetimizle hayata geçirdiğimiz dijital dönüşüm projeleri, bu çeyrekte büyümemize hız kazandırdı. Çeşitlendirilmiş gelir yapımızı pekiştirerek ülkemizi geleceğe taşıyan yatırımlarımıza aralıksız devam ettik. Güneş enerjisi yatırımları, imtiyaz süre uzatımı ve mobil lisans bedelleri hariç 2026'nın ilk 9 ayında yatırım harcamalarımızı yıllık bazda yüzde 38 artırarak 71,6 milyar TL'ye yükselttik. Ülkemizin ev sahipliğinde düzenlenecek dünyanın en önemli iklim konferansı COP31'in iletişim ve teknoloji altyapısını uçtan uca üstlendik ve zirvenin Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji destekçisi olduk. COP31'de fiber ve mobil altyapımızdan veri merkezlerimize, bulut ve yeni nesil teknoloji çözümlerimize kadar uzanan teknoloji birikimimizle, uluslararası gündeme yön verecek iklim kararlarını teknoloji gücümüzle tüm dünyaya taşıyacak olmaktan mutluluk duyuyoruz. Türkiye'nin dijital dönüşümüne öncülük ederken, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak amacıyla yatırımlarımıza aralıksız devam edeceğiz" dedi.

"MOBİL ABONE KAZANIMINDA ARTIŞ SÜRÜYOR"

Mobil abone kazanımında uzun süredir devam eden başarılı performanslarını sürdürdüklerini belirten Şahin, "Bu dönemde mobil abone sayımız 33,4 milyona ulaştı. Mobilde 670 bin net abone kazanımıyla müşteri tabanımızı güçlendirirken, müşteri memnuniyeti odaklı çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Son on iki ayda 2,8 milyona ulaşan faturalı net abone kazanımıyla bu alanda uzun vadeli stratejimizin olumlu çıktılarını almaya devam ediyoruz. Ülkemizin her köşesinde ve herkes için erişilebilir teknoloji anlayışıyla çalışmalarımızı sürdürürken, mobil iş kolumuzu da büyütmeye devam edeceğiz" dedi.

"SABİT GENİŞ BANT ABONELERİMİZİN TAMAMINA YAKINI FİBERLE ERİŞİM SAĞLIYOR"

Herkes için yüksek hızda erişim sunma hedefiyle 81 ilin her köşesinde fiber altyapı yatırımlarının devam ettiğini belirten Şahin, "Sabit genişbant tabanı üçüncü çeyrekte 15,4 milyon olarak seyrederken, fiber abonelerimizin toplam sabit genişbant aboneleri içindeki payı yüzde 94,6'ya yükseldi. Sabit hat imtiyaz sözleşmemizin yenilenmesiyle birlikte stratejik yatırımlarımıza devam ediyoruz. Fiber ağ uzunluğumuz 592 bin km'ye yükseldi ve fiber altyapımız 34,8 milyon hane kapsamasına ulaştı. FTTC'den FTTH/B'ye dönüşüm yatırımlarımızın desteğiyle, FTTH/B hane kapsaması çeyreklik bazda 787 bin artışla 19 milyona ulaştı" diye konuştu.

"COP31'İN 'KÜRESEL DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE TEKNOLOJİ' DESTEKÇİSİYİZ"

Türkiye'nin 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'nın ev sahipliği yapacağı ve dünyanın en önemli iklim konferanslarından biri olan COP31'de, "Master Partner" ve "Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji" destekçisi olarak yer alacaklarını belirten Şahin, "Türk Telekom olarak fiber ve mobil ağlardaki kapsamlı altyapı gücümüzü, veri merkezi, siber güvenlik ve yeni nesil teknoloji çözümlerindeki yetkinliklerimizle COP31'in iletişim ve teknoloji altyapısını uçtan uca sağlayacağız. Ülkemizin teknoloji ve dijital dönüşüm alanındaki konumunu küresel ölçekte ve uluslararası bir platformda temsil edeceğiz. Gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak amacıyla öncülük ettiğimiz dijital dönüşüm çalışmalarının iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünü ve sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarımızı tüm dünyayla paylaşacağız" dedi.

"MİLLİ TEKNOLOJİ EKOSİSTEMİMİZİ GÜÇLENDİREN HER HAMLEDE TÜRK TELEKOM OLARAK İMZAMIZ VAR"

Şahin, "Türkiye'nin dijital geleceğini inşa ederken güçlü bir iletişim altyapısı oluşturmanın yanı sıra teknoloji geliştirme kapasitesini artırmayı da stratejik önceliklerimiz arasında görüyoruz. Teknolojiyi yalnızca kullanan değil, geliştiren ve üreten bir Türkiye vizyonuna katkı sunmak amacıyla yerli ve milli Ar-Ge çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bilim temelli bir Ar-Ge yaklaşımını benimsiyor, 6G ve ötesi teknolojilerden yapay zekâ destekli ağ yönetimine, yeni nesil haberleşme sistemlerinden kuantum teknolojilerine kadar geniş bir alanda çalışmalar yürütüyoruz. Yenilikçi vizyonumuzu ve saha deneyimimizi akademik birikimle buluşturmak için bu yıl alanlarında uluslararası ölçekte önemli çalışmalara imza atan akademisyenlerimizin yer aldığı Türk Telekom Ar-Ge ve İnovasyon Kurulu'nu hayata geçirdik. Yerli ve milli teknoloji geliştirme vizyonumuzu yeni nesil ürünlere de taşıyoruz. ASELSAN ile üzerinde çalıştığımız yerli telefon projesini bu yaklaşımımızın önemli örneklerinden biri olarak görüyoruz. Türk Telekom'un haberleşme teknolojileri ve 5G alanındaki birikimini ASELSAN'ın mühendislik ve üretim yetkinliğiyle buluşturuyoruz. Yerli cihazın geliştirilmesinde önemli bir aşamaya gelmiş bulunuyoruz. Amacımız yalnızca 'yerli' olduğu için tercih edilen bir telefon ortaya koymak değil; teknolojisi, donanımı, yazılımı ve kullanıcı deneyimiyle kendi segmentinde güçlü biçimde rekabet edebilecek bir ürün geliştirmek. Türk Telekom olarak milli teknoloji ekosistemimizi geliştirecek her hamlede biz varız. Ülkemizin yerli teknoloji geliştirme kapasitesine katkı sunmaya devam edeceğiz" dedi.

Yarın:

20.00 Antalyaspor-Bursaspor: Oğuzhan Gökçen

20.00 SMS Grup Sarıyer-Alagöz Holding Iğdır FK: Hakan Ülker

7 Kasım Cumartesi:

13.30 Keçtaş Ankara Keçiörengücü-Manisa FK: Yusuf Ziya Gündüz

13.30 Artı Değer Vanspor FK-Ekenler Beton Sivasspor: Ömer Tolga Güldibi

16.00 Muğlaspor-Turka Esenler Erokspor: Mustafa Hakan Belder

19.00 Orfa Yapı Pendikspor-İstanbulspor: Berkay Erdemir

8 Kasım Pazar:

13.30 Bandırmaspor-Mısırlıcomtr Fatih Karagümrük: Yücel Büyük

16.00 Eminevim Ümraniyespor-Metro Holding Kayserispor: Muhammet Alperen Çopur

16.00 Boluspor-Bodrum FK: Melih Aldemir

19.00 Mardin 1969-Batman Petrolspor: Muhammet Ali Metoğlu

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, Hazine ve Maliye Bakanlığının 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve Sayıştay raporlarını görüşmek üzere toplandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda, Hazine ve Maliye Bakanlığının yanı sıra Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Kamu İhale Kurumunun da aralarında bulunduğu kurumların bütçe ve kesin hesapları ele alındı. Ayrıca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Yatırımcı Tazmin Merkezi ve Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketinin Sayıştay raporları da görüşüldü.

"KÜRESEL BÜYÜMENİN 2026 VE 2027 YILLARINDA SIRASIYLA YÜZDE 3,1 VE YÜZDE 3,4 OLARAK GERÇEKLEŞECEĞİ BEKLENMEKTEDİR"

Komisyonda sunum gerçekleştiren Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, küresel ekonomide belirsizliklerin arttığına dikkati çekerek enerji arz şoku, yükselen enflasyon, sıkılaşan finansal şartlar ve değişen ticaret rotaları karşısında ekonomik dayanıklılığın önem kazandığını belirtti. Şimşek, küresel ekonominin art arda yaşanan şoklara rağmen beklenenden daha güçlü bir direnç gösterdiğini ifade etti. Şimşek, "2025 yılında yüzde 3 buçuk olan küresel büyümenin, 2026 ve 2027 yıllarında sırasıyla yüzde 3,1 ve yüzde 3,4 olarak gerçekleşeceği beklenmektedir. 2025 yılında yüzde 2,4 olan ticaret ortaklarımızın büyümesinin bu yıl savaşın etkisiyle yüzde 1, 2027 yılında ise yüzde 3,3 olarak gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. 2027 yılında ticaret ortaklarımızın büyümesinde hızlanma, enerji fiyatlarında gerileme ve gelişmekte olan ülkelere yönelik portföy akımlarında artış öngörülmektedir. Bu durumun, makro görünümümüzü desteklemesini bekliyoruz" açıklamasında bulundu.

"BÜYÜME KOMPOZİSYONUNUN DEZENFLASYON SÜRECİYLE UYUMLU OLACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ"

Şimşek, 2026 yılında yaşanan çoklu şoklara rağmen ekonomi programının hedeflerinden sapmanın sınırlı kaldığını belirterek, güçlenen makroekonomik temellerin Türkiye'nin dayanıklılığını artırdığını ifade etti. Para ve maliye politikalarında oluşturulan hareket alanı sayesinde küresel şoklara karşı hızlı ve etkili tedbirler alınabildiğini kaydeden Şimşek, yıl içerisinde bölgesel ve küresel şartların zorluğuna da değinerek şu ifadeleri kullandı:

"2026 yılında zorlu bölgesel ve küresel şartlar ile ticaret ortaklarımızdaki yavaşlamaya rağmen Türkiye ekonomisi ılımlı büyümesini sürdürdü. Büyümenin bu yıl yüzde 3,3 ile OVP hedefimizden 0,5 puan daha düşük gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. 2027 yılında, dış talepteki toparlanmanın yanı sıra verimlilik ve katma değer odaklı yatırımların da katkısıyla büyümenin kademeli olarak hızlanmasını bekliyoruz. Üretim kapasitesini ve rekabet gücünü artıran, yatırımı ve ihracatı önceleyen politikalarımız sayesinde büyüme kompozisyonunun dezenflasyon süreciyle uyumlu olacağını öngörüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, zayıf dış talep, ılımlı iç talep ve teknolojik dönüşümün etkisiyle istihdamın yatay seyrettiğini belirtti. Özellikle emek yoğun sektörlerde üretimi ve istihdamı korumak amacıyla işletmelerin desteklendiğini ifade eden Şimşek, kadınlar ve gençler başta olmak üzere istihdamı artırmaya yönelik aktif işgücü programlarının uygulandığını kaydetti.

Cari açığın 2026 yılında savaşın etkisine rağmen milli gelire oranla yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşmesinin, 2027 yılında ise enerji fiyatlarındaki düşüş ve dış talepteki toparlanmayla savaş öncesi seviyelerine gerilemesinin beklendiğini bildirdi.

Yerli ve yenilenebilir enerji üretimi ile yüksek katma değerli ihracatın cari dengedeki iyileşmeyi desteklediğini belirten Şimşek, 2027 yılında dezenflasyon sürecinin hızlanmasını beklediklerini ifade etti.

Makro finansal istikrarı güçlendiren adımların ekonominin dayanıklılığını artırdığını kaydeden Şimşek, eşel mobil uygulamasına rağmen 2026 yılı bütçe açığının yüzde 3,5'lik başlangıç hedefinin altında kalacağını öngördüklerini bildirdi.

"BUGÜNE KADAR TOPLAMDA 108 FONDA, 614 BİN 874 HESABA, 420 BİN 31 TEKİL KİŞİYE 130,2 MİLYAR LİRA ÖDEME YAPILDI"

Şimşek, sermaye piyasalarının tasarrufları üretken yatırımlara yönlendirerek sürdürülebilir büyümeyi desteklediğini belirtti. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından 28 Ağustos 2026'da güncellenen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber ile yatırımcıların korunmasının, riskli fon yoğunlaşmalarının önlenmesinin, şeffaflığın artırılmasının ve fon piyasalarından kaynaklanabilecek sistemik risklerin finansal istikrara etkisinin sınırlandırılmasının amaçlandığını ifade etti.

Manipülasyon nedeniyle bünyeleri zayıflayan bazı fonların eylül ayı ortasında temerrüde düşmeye başladığını ve Sermaye Piyasası Kurulunun 131 fonda tasfiye kararı aldığını hatırlatan Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yüce Meclisimizde kabul edilen 7596 sayılı Kanun çerçevesinde tasfiye süreci adil, şeffaf ve etkin bir şekilde yürütülmektedir. Fon pay sahiplerine yapılan ödemelerde, fon malvarlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarlar kullanılmakta olup kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacaktır. Olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödenmiştir. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Böylece bugüne kadar toplamda 108 fonda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmış ve 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır. Bu süreçte MASAK tarafından fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin bu kazançlarla ilgili mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki mal varlıklarının ülkemize getirilmesine yönelik girişimler de sürdürülmektedir. 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelenmiş, 32 farklı ülkedeki yurt dışı muadilleri ile iş birliği neticesinde yaklaşık 9 milyar lira mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur. Önümüzdeki dönemde yatırımcı güveninin güçlendirilmesine ve sermaye piyasalarımızın sağlıklı işleyişinin sağlanmasına yönelik ilave adımlar atılacaktır."

Şimşek, üzerinde çalışılan düzenleme taslağıyla piyasa manipülasyonuna yönelik yaptırımların artırılmasının, fonların koordineli işlemlerine karşı caydırıcı önlemler alınmasının, fiili dolaşım oranlarının bağımsız şekilde doğrulanmasının ve piyasa gözetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirtti.

"2027 YILI BÜTÇESİNDE EMEKLİLERİMİZİN ALIM GÜCÜNÜ DESTEKLEMEK AMACIYLA ALAN OLUŞTURDUK"

Şimşek, harcama disiplini ve etkin gelir tahsilatı sayesinde bütçe performansının hedeflerin üzerinde gerçekleştiğini belirterek, 2026 yılında bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,5 yerine yüzde 3,1 olmasının beklendiğini ifade etti. Deprem harcamalarına rağmen 2025 yılından itibaren faiz dışı fazla verildiğini kaydeden Şimşek, şu açıklamada bulundu:

"Cari fiyatlarla 5,4 trilyon liraya ulaşan deprem harcamalarına rağmen 2025 yılından itibaren bütçemizde faiz dışı fazla veriyoruz. Bu sayede elde ettiğimiz mali alanı eşel mobil için kullandık. 2027 yılı bütçesinde emeklilerimizin alım gücünü desteklemek amacıyla alan oluşturduk. Ayrıca faiz dışı harcamalarda stratejik alanları önceliklendiriyoruz. Özellikle savunma, sosyal konut, gıda arz güvenliği, maden arama, sanayi altyapısı ve demiryolları için bütçe ödenekleri nominal milli gelir büyümesinin üzerinde artırılırken deprem harcamaları dışındaki tüm alanlarda disiplini sürdürüyoruz. Tasarruf Genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payı uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6'dan, 2024 yılında yüzde 3,1'e, 2025 yılında ise yüzde 2,9'a geriledi. 2026 yılında bu oranın yüzde 3'ün altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. 2027 yılında bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,5 olacağını, OVP dönemi sonunda ise yüzde 3'ün altına gerileyeceğini öngörüyoruz. Kamu mali yönetiminde dijital dönüşümü sürdürüyoruz. Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi ile kamu harcamalarını risk odaklı olarak izliyor ve analiz ediyoruz."

"YÜKSEK GELİR GRUPLARI VE SERMAYE KESİMİNE YÖNELİK VERGİLERİ ARTIRAN DÜZENLEMELERİ HAYATA GEÇİRDİK"

Vergilemede etkinliği artırmaya yönelik düzenlemeleri hayata geçirdiklerini belirten Şimşek, "Program döneminde yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergileri artıran düzenlemeleri hayata geçirdik. Vergide adaleti güçlendirmek için yaptığımız düzenlemeler ve kayıt dışılığa yönelik aldığımız tedbirlerle 25 yıllık ortalaması yüzde 65,8 olan dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payını 2025'te yüzde 62,4'e indirdik. Dolaylı vergilerin payının 2026 yılında yüzde 59,4'e gerileyeceğini öngörüyoruz. Eşel mobil uygulaması olmasaydı bu oran yüzde 60,5 olacaktı" ifadelerini kullandı.

"VERGİ HARCAMALARININ GSYH'YE ORANININ 2027'DE YÜZDE 4,4'E, OVP DÖNEMİ SONUNDA YÜZDE 3,9'A DÜŞECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ"

Şimşek, vergi harcamalarını azaltmaya yönelik düzenlemeler yaptıklarını ifade ederek, "2024-2026 OVP'sinde söz verdiğimiz gibi etkinliği zayıflayan vergi harcamalarını azalttık. 2023 yılında yüzde 6,4 olan vergi harcamalarının GSYH'ye oranı 2025 yılında yüzde 5'e geriledi. 2026 yılı için yüzde 4,5 olarak öngördüğümüz bu oranın 2027'de yüzde 4,4'e, OVP dönemi sonunda yüzde 3,9'a düşeceğini öngörüyoruz. Tekrar vurgulamak isterim ki vergi harcaması bir vergi affı veya borç silinmesi değildir. Vergi harcaması, yüce Meclisimizin yasal düzenlemelerle hayata geçirdiği vergi muafiyeti, istisna ve indirimlerinden ibarettir. En büyük vergi harcaması, tüm çalışanlarımızın yararlandığı asgari ücret istisnasıdır. Bu istisna kapsamında alınmayacak yaklaşık 1,5 trilyon lira, 2027 yılı vergi harcamalarının yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır" diye konuştu.

Yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı desteklemek amacıyla imalatçı firmaların üretim faaliyetlerinden elde ettiği kazançlara uygulanan kurumlar vergisinin yüzde 12,5'e indirildiğini bildiren Şimşek, uluslararası yatırımları ve hizmet ihracatını artırmak için mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım ve transit ticaret alanlarında vergisel kolaylıklar sağlandığını ifade etti.

Şimşek, vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla borçlarını ödemekte zorlanan mükellefler için taksitlendirme süresini 36 aydan 72 aya çıkardıklarını, 2026 yılında taksitlendirilen borçlara uygulanan tecil faizini ise yüzde 39'dan yüzde 29'a indirdiklerini belirtti. Önümüzdeki dönemde gecikme zammı ve tecil faiz oranlarının piyasa şartlarına uygun şekilde daha da düşürülmesinin planlandığını aktardı.

"KAYIT DIŞI İLE MÜCADELEMİZ SONUÇ VERİYOR"

Kayıt dışılıkla mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüklerini belirten Şimşek, "Vergi denetiminde amacımız risklere ve uyumsuzluklara yönelik mükellefleri bilgilendirmek ve gönüllü uyumu artırmaktır. Bu minvalde, Beyanname Gözetim, Yüksek Gelir Grupları Gözetim gibi birçok uyum programını devreye aldık. İncelenen her 3 mükelleften birinin büyük ölçekli olması, vergi denetiminde büyük ölçekli mükelleflere odaklandığımızı gösteriyor. Kayıt dışı ile mücadelemiz sonuç veriyor. Program döneminde beyanname sayılarında ve beyan edilen gelirlerde önemli artışlar sağladık. 2025 yılına ait kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlara ilişkin beyanname sayısı yüzde 14 artışla 2 milyon 558 bin oldu. Hesaplanan vergi bir önceki yıla göre yüzde 67 arttı" şeklinde konuştu.

Şimşek, faiz yükündeki artışı bütçede faiz dışı fazla vererek sınırladıklarını belirterek, faiz harcamalarının milli gelire oranının 2026'da yüzde 3,3, 2027'de ise yüzde 3,6 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini ifade etti. Deprem sonrası borçlanma ihtiyacı ile küresel ve yurt içi gelişmelerin faiz giderlerindeki artışta etkili olduğunu kaydetti.

"İÇ BORÇ ÇEVİRME ORANININ 2026 YILINDA YÜZDE 92 DÜZEYİNDE GERÇEKLEŞECEĞİNİ ÖNGÖRÜYORUZ"

Kamu kesimi borçlanma gereğindeki düşüşle faiz harcamalarının milli gelire oranının program dönemi sonunda gerilemesini beklediklerini belirten Şimşek, "2025 yılında yüzde 23,7 olan AB tanımlı genel yönetim borç stokunun milli gelire oranının, 2026'da yüzde 21,8'e gerileyeceğini bekliyoruz. Türkiye, yüzde 73,7 olan gelişmekte olan ülkeler ortalamasının oldukça altında bir kamu borçluluğuna sahiptir. Borç yönetiminde öngörülebilirliği ve sürdürülebilirliği esas alan orta ve uzun vadeli yaklaşımımız devam ediyor. 2026 yılı borçlanma stratejisi çerçevesinde iç borç çevirme oranlarını son yıllara kıyasla düşürdük. 2023-2025 döneminde ortalama yüzde 135,2 olarak gerçekleşen iç borç çevirme oranının, 2026 yılında yüzde 92 düzeyinde gerçekleşeceğini öngörüyoruz" dedi.

Şimşek, uluslararası sermaye piyasalarında 2027 yılında 13 milyar dolarlık tahvil ihracı hedeflediklerini belirterek, 2023-2026 döneminde proje finansmanı kapsamında 44,5 milyar dolarlık uzun vadeli ve uygun şartlı kaynak sağlandığını ifade etti.

2026-2028 dönemi için kalkınma projelerinde kullanılmak üzere 51 milyar dolarlık finansman paketi oluşturulduğunu kaydeden Şimşek, dezenflasyon sürecinde reel sektöre yönelik seçici desteklerin sürdürüleceğini, yatırım, üretim, istihdam ve ihracatın desteklenmeye devam edeceğini bildirdi.

"TURİZMDE İSTİHDAMI KORUYAN İŞLETMELERE SAĞLADIĞIMIZ PRİM DESTEĞİNİ 2027 YILINDA ARTIRACAĞIZ"

Şimşek, asgari ücret desteği ile sektörlere yönelik prim desteklerinin artırılacağını belirterek, "İstihdama yönelik olarak aktif işgücü politikalarının yanı sıra 2027 yılında çalışan başına sağladığımız asgari ücret desteğini, İstihdamı Koruma Programı kapsamında tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya başta olmak üzere bazı imalat sektörlerinde ve turizmde istihdamı koruyan işletmelere sağladığımız prim desteğini 2027 yılında artıracağız. Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programıyla; imalat sektöründeki işletmelere 6 ay geri ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli finansman imkanı sunuyoruz. Sabit faizli kredilerde yüzde 37, değişken faizli kredilerde TLREF+1 oranıyla finansmana erişebilen işletmelerin istihdamını korumaları halinde, finansman maliyetinin 12 puanını kamu olarak biz karşılıyoruz. Bu tür destekleri 2027 yılında da artırarak devam ettireceğiz" ifadelerini kullandı.

"BAKANLIĞIMIZIN 2027 YILI TOPLAM BÜTÇE TEKLİFİ 11,39 TRİLYON LİRA"

Bakanlığın 2027 yılı toplam bütçe teklifine ilişkin konuşan Şimşek, "Bakanlığımızın 2027 yılı toplam bütçe teklifi 11,39 trilyon lira, faiz hariç 7,42 trilyon liradır. Bu teklifin yaklaşık yüzde 1,4'üne tekabül eden 102,3 milyar lira Bakanlığımız hizmetleri için kullanılacaktır. 2027 yılı bütçesi için teklif ettiğimiz ödenek tutarı Gelir İdaresi Başkanlığı için 90,4 milyar lira, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı için 621,6 milyon lira, Türkiye İstatistik Kurumu için 8 milyar liradır" şeklinde konuştu.

"REFAH ARTIŞINDAN TOPLUMUN TÜM KESİMLERİNİN ADİL BİR ŞEKİLDE PAY ALMASINI SAĞLAMAYI HEDEFLİYORUZ"

Bu dönemde ekonomideki şoklara karşı dayanıklılığın önemli olduğunu vurgulayan Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Vergi ve teşvik mevzuatımızda önemli iyileştirmeler yaparak verimliliğimizi ve rekabet gücümüzü artıracak politikalar uyguluyoruz. Özetle, yatırımı, istihdamı, üretimi ve ihracatı önceleyen; dezenflasyonu destekleyen ve mali disiplini kararlılıkla sürdüren bir bütçe hazırladık. Çiftçimizin, esnafımızın, işçimizin, asgari ücretlimizin, memurumuzun ve emeklimizin; kısacası tüm vatandaşlarımızın alım gücünü artırmayı ve refah artışından toplumun tüm kesimlerinin adil bir şekilde pay almasını sağlamayı hedefliyoruz."

Komisyon, Bakan Şimşek'in sunumunun ardından komisyon üyesi milletvekillerinin konuşmasıyla devam etti.

Kampanya kapsamında 100 bin indirimli koltuk yarın saat 23.59'a kadar satın alınabilecek.

İndirimli biletler, 24 Kasım 2026-4 Mart 2027 tarihleri arasındaki (11 Aralık 2026-10 Ocak 2027 tarihleri arası hariç) seyahatlerde kullanılabilecek. Türkiye çıkışlı biletler 29 dolar artı vergilerden başlayan fiyatlarla satışa çıkarken, Türkiye varışlı seçili hatlarda vergiler hariç 15 avrodan başlayan fiyatlarla bilet alma fırsatı da sunulacak.

AJet'in yurt dışı indirimli bilet kampanyası kapsamında satın alınan biletlerde kabin bagajı da 9 dolar olacak. Direkt uçuşlarda geçerli indirimli biletler, "ajet.com", AJet mobil uygulaması, çağrı merkezi ve yetkili satış acenteleri üzerinden alınabilecek.

Kampanya, Amsterdam, Stokholm, Barselona, Berlin, Milano, Brüksel, Basel, Budapeşte, Paris, Köln, Kopenhag, Düsseldorf, Roma, Frankfurt, Hannover, Hamburg, Lyon, Madrid, Münih, Bükreş, Prag, Priştine, Rotterdam, Saraybosna, Üsküp, Londra, Stuttgart, Tiran, Viyana, Zürih, Bakü, Tiflis, Moskova, St. Petersburg, Bişkek, Taşkent, Almatı, Astana, Cezayir, Amman, Cidde, Medine, Riyad, Dubai, Beyrut, Kahire, Hurgada, Şarm El-Şeyh, İskenderiye, Bağdat, Erbil, Süleymaniye, Şam, Halep hatlarında geçerli olacak.

GENEL DEĞERLENDİRME

Kıymetli basın mensubu arkadaşlarım. Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung'un davetine icabetle Seul'e yaptığımız ziyaretimizi tamamladık. 76 sene önce Kore Savaşı'nda kahraman Mehmetçiğimizin fedakarlıklarıyla kurulan, iki milleti kan kardeşi kılan tarihi bağlarımızı daima gururla hatırlıyoruz. Bu ortak geçmiş üzerine bina ettiğimiz ilişkileri 2012 yılında stratejik ortaklık düzeyine yükseltmiştik. İnşallah 2027 yılında diplomatik ilişkilerimizin tesisinin 70. yıl dönümünü de birlikte idrak edeceğiz. Ülkelerimiz arasında yoğunlaşan ziyaretler iş birliğimizin gelişmesine katkı sağlıyor. Hatırlayacaksınız; Sayın Cumhurbaşkanı geçen yıl Kasım ayında ülkemize resmi ziyarette bulunmuş, ayrıca NATO Ankara Zirvesi'ne iştirak etmiştir. İki stratejik ortak olarak bu ziyaretimizde münasebetlerimizi ilerletmeye yönelik ortak irademizi bir kez daha teyit ettik. İlişkilerimizde, ticaret ve yatırım başta geliyor. 11 milyar doları aşan ticaret hacmimizi "kazan-kazan" anlayışıyla 15 milyar dolara çıkarmak istiyoruz. Serbest ticaret anlaşmamızın güncellenmesi dahil, birçok konuda ilgili kurumlarımız temaslarını sürdürüyor. Sayın Cumhurbaşkanı ile görüşmemde özellikle yatırımlar konusuna dikkat çektim. Türkiye'nin yatırımcılara sağladığı fırsatları, küresel ölçeğe sahip Koreli firmalara anlattım. Malumunuz Kore ile nükleer enerji alanında iş birliği için geçmişte görüşmelerimiz oldu. Bu ziyaretimizde bu alanda yeni bir irade ortaya koyduk. Özellikle finansman konusunda görüşmelerimiz sürecek. Savunma sanayii alanında ise Altay tankı ve Fırtına obüsleri gibi başarılı projelerden hareketle iş birliğimizi ilerletecek konuları ele aldık. Ayrıca, otomotiv, ileri teknolojiler ve yapay zeka alanlarında iş birliği imkanlarını değerlendirdik. Enerji, madencilik, bilimsel iş birliği, proje finansmanı ve yatırım alanlarında beş belgeye imza attık. Her açıdan dolu dolu geçen bir ziyaret gerçekleştirilmiş oldu. Sayın Cumhurbaşkanı'nın ve kıymetli eşinin heyetimize ilgisi de son derece yüksekti. Karşılamadan resmi akşam yemeğine kadar ziyaretin her aşamasında, Türkiye'yle ve milletimizle olan dostluklarına verdikleri önemi bizzat müşahede ettik. İstişarelerimizin ve aldığımız kararların Türkiye- Kore Cumhuriyeti ilişkileri için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.

SORU: Güney Kore ile yapılan nükleer güç santrali anlaşmasına ilişkin bir takvim var mı? Bundan sonraki süreçte hangi adımları göreceğiz? Savunma sanayiinden bahsettiniz, İHA ve SİHA'lar konusunda acaba önümüzdeki dönemde Güney Kore ile bir anlaşma, iş birliği mümkün müdür?

Türkiye ve Kore Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerde savunma sanayii dediğimiz zaman, bir iki silahı masaya yatırma şeklinde değerlendirilmez. Burada konu, toplu bir savunma sanayi teknolojisidir. Savunma sanayii teknolojisi Altay Tankı'ndan tutun Fırtına Obüsleri'ne varıncaya kadar, İHA, SİHA'lara, hava savunma sistemlerine, denizdeki son gelişmelere, denizaltılara varıncaya kadar bütün bunları kapsayan adımlardır. Milli Savunma Bakanlığımız muhatabıyla bunları görüşür, hepsini ele alırlar ve biz de buna göre adımlarımızı atarız.

SORU: Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy Türkiye'yi ziyaretinde, savaşın diplomatik bir aşamaya taşınması gerektiğini vurgulayarak, sizin arabuluculuğunuza ve diplomatik etkinize güvendiğini ifade etti. "Liderler düzeyinde Türkiye'de bir zirvenin gerçekleşebileceğini, Türkiye'nin bunu organize etmesi halinde memnuniyet duyacaklarını" dile getirdi. Rusya tarafıyla da aynı durum geçerli midir? Ufukta bir 3'lü zirve var mıdır?

Sayın Zelenskiy'nin, Türkiye'ye cumartesi günü yaptığı ziyarette bunları etraflıca görüşme fırsatımız oldu. Beraber bir çalışma yemeği de yedik. Rusya-Ukrayna arasındaki bu savaşın sonlandırılması için müzakereler noktasında diplomasi yoluyla adımların atılmasının çok önemli olduğunu Sayın Zelenskiy'e ifade ettik, anlattık. Türkiye olarak barışa giden yolu açmak için elimizden geleni yapıyoruz ve yapmaya da devam edeceğiz. Sayın Zelenskiy ile yaptığımız bu görüşmeden sonra şimdi Sayın Putin ile de bir görüşme yapmak suretiyle işin Rusya ayağını da ele alalım istiyoruz. Bu arada başta Dışişleri Bakanı'm olmak üzere ilgili arkadaşlarım muhataplarıyla görüşerek, Rusya tarafını da inşallah bu görüşmeye hazırlayacaklardır.

SORU: Azerbaycan'la ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz? İlişkilerde kriz olduğuna dair yorumları nasıl buluyorsunuz?

8 Kasım'da Azerbaycan'ın Zafer Günü var. Ben de, fevkalade bir durum söz konusu olmazsa, 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum. İnşallah bu ziyaret vesilesiyle de gerekli adımları atma imkânımız olur. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev ile zaten telefon görüşmelerimi yaptım. Tabii bu arada gerek İstihbarat Başkanı'mı gerek Dışişleri Bakanı'mı Azerbaycan'a gönderdim. Ayrıca bir telefon diplomasisi yine bu arada gerek İlham Bey ile gerekse eşler arasında yapıldı, yapılıyor. 8'indeki Zafer Günü'ne onlar da çok önem veriyorlar. Her zaman söylüyorum, bizim Azerbaycan'la ilişkilerimiz, klasik diplomatik temasların çok ötesindedir. İki ülkenin kopmaz bağı ortak tarihimizin, kültürümüzün, kaderimizin ve inşallah geleceğimizin ürünüdür. Türkiye ve Azerbaycan kardeşliğinin evelallah aşamayacağı hiçbir engel yoktur.

SORU: ABD'de bir ara seçim gerçekleşiyor ve alınan ilk sonuçlara baktığımız zaman hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da siyasi dengelerin değiştiğine tanıklık ediyoruz. Acaba bu durum, Türkiye ve ABD ilişkilerini aynı zamanda Amerikan yönetiminin Ortadoğu politikasını etkiler mi?

Seçim sonuçlarının Amerikan halkı için hayırlı olmasını diliyorum. Aynı zamanda bu sonuçların bölgemize ve dünya siyasetine yansımalarının olumlu olmasını temenni ediyorum. Şimdiden köşeli cümleler kurmak herhalde biraz erken olacaktır. Türk-Amerikan ilişkileri köklüdür ve sağlam temellere dayanır. NATO müttefiki ve uzun yıllara dayanan stratejik ilişkilere sahip iki ülkeyiz. Biliyorsunuz bölgemiz uzun zamandır çok çalkantılı bir süreçten geçiyor. Dört bir yanımızda savaşlar, çatışmalar, zulümler maalesef devam ediyor. Biz bölgemizin bir an önce huzura kavuşmasını istiyoruz. Seçim sonuçlarının coğrafyamızda kalıcı barışa ve istikrara katkı vermesi en büyük arzumuz. Bu amaçla hem Amerikan Yönetimiyle hem de Temsilciler Meclisi ve Senato'yla yakın diyalog halinde olmaya devam edeceğiz.

SORU: Benim sorum Terörsüz Türkiye projesi ile alakalı. Bu projede bir duraklama mı var? PKK'nın silah bırakma süreci ne durumda? Süreçte bir aksama görüyor musunuz?

Öncelikle Terörsüz Türkiye sürecimiz, Kanun'un belirlediği çerçevede devam ediyor. Oradan taviz vermemiz mümkün değil. Sürecin takibini titizlikle yapıyoruz. Milletimizin arzuladığı büyük hedefe ulaşmak için dikkatli bir şekilde ilerliyoruz. Bazen bu ilerlemeler konunun nezaketi nedeniyle görünür olmayabilir. Ama bizim buradaki kararlılığımız çok net. Sınırlarımızın ötesindeki mağaralar kademe kademe boşaltılıyor. Tespit ve teyit çalışmaları planlandığı şekilde devam ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında oluşturduğumuz kurulumuz da devletimizin ilgili kurumları da konuya son derece hakim. Silah bırakmanın tam anlamıyla gerçekleşmesi, tespit ve teyit süreçlerinin tamamlanması ile yeni aşamaya geçeceğiz. Böylesi büyük meselelerin halli, hassas bir süreç yönetimini gerektiriyor. Biz de bunu yapmanın meseleyi hassasiyetle yönetmenin çabası içerisindeyiz. Ülkemizi terörsüz bir geleceğe hep birlikte taşıyacağız. Sağdan, soldan, nereden ne olursa olsun, ne gelirse gelsin bütün bu mağaraları boşaltarak terörün artık tamamen bittiğini hep birlikte inşallah göreceğiz ve yaşayacağız.

SORU: Fon soruşturmasına ilişkin bir sorum olacaktı. İşin yargı ayağı, yeni gözaltılarla, tutuklamalarla devam ediyor. Tasfiye sürecine ilişkin bir yol haritası belirlenmişti. İlgili Kanun, Meclis'ten geçti. Geri ödemelere başladı. Bundan sonra süreç nasıl işleyecek? Son durum nedir, bu fon soruşturmasına dair?

Bu konuda gerekli yol haritasını oluşturduk, gerekli talimatları verdik. Yol haritasına göre her kurum kendi görevini yerine getiriyor. Yani buradan daha önce yaptığım açıklamalarda da söylediğim gibi herhangi bir taviz vermemiz mümkün değil. Gerek mevzuat gerek idari tedbirler gerek yargı süreçleri hepsi yakın takibimizde. Rüşvet, usulsüzlük, suistimal, bütün bunlar tek tek ortaya çıkartılıyor. Tabii bir gerçek var? Nedir bu gerçek? bakıyorsunuz hiç ummadığınız insanlar, bu işlerin içerisine girmişler. Yargı bunları tespit ediyor ve gerekeni yapıyor.

Biliyorsunuz Devlet Denetleme Kurulu'nu görevlendirdim. Onlar da kendi incelemelerini yürütüyor. Oradan çıkacak netice de çok çok önemli. Cevdet Bey Başkanlığındaki Fon Koordinasyon Kurulumuz, düzenli ve sık aralıklarla toplanıyor. Kurul'da alınan kararlar çerçevesinde ödemeler konusunda, ihtiyaç duyulan adımlar atılıyor. Olağan tasfiyelerin ardından, biliyorsunuz, geçen hafta cuma günü itibarıyla olağanüstü tasfiyelerde ödemeler başladı. Güvence verildiği gibi, bu ödemeler aralıksız yapılıyor. Kamu kaynağı kullanılmadan bu sürecin yönetilmesi temel prensibimiz. Altını çizerek söylüyorum, kamu kaynağı kullanımı burada söz konusu değil. Tam aksine herkes fonla ilgili ödemesi gerekeni ödeyecek, tasfiyeler yapılacak ve tahsilatlar gerçekleştikten sonra da gerekli olan yerlere ödemeler gerçekleştirilecek.

Aziz milletim şunu çok iyi bilsin ki; Haksız kazanç sağlayan, sermaye piyasalarını manipüle eden veya bunlara çanak tutan kim varsa, bunun hesabını verecek. Sermaye piyasalarımızı bu mikroptan temizleyecek, inşallah her açıdan daha sağlıklı bir yapıya kavuşturacağız.

SORU: Şu anda aynı zamanda AK Parti iktidarının 24. yıl dönümündeyiz ve siz bugünü yine yolda karşılıyorsunuz. Hiçbir zaman sizin insani yönünüz ve siyasetçi tarafınız arasında makas açıklığı olmamıştır. Yine de en fazla merak ettiğimiz şey 24 yılın içinde gördüğünüz, hissettiğiniz nedir?

24 yıl önce teslim aldığımız bu emanette hassasiyetimiz neyse bugün de bu hassasiyetimiz aynı kararlılıkla devam ediyor. Biz bu koltukları burada daimi olarak oturmak için milletimizden teslim almadık. Koşacağız, yorulacağız, terleyeceğiz ve milletimize de hak ettiği emanetin gereğini teslim edeceğiz. 24 yıl öncenin Türkiye'siyle bugünü kıyaslamaya günler yetmez. O kadar çok adım attık, o kadar çok eser ve hizmet ürettik ki saymakla bitmez. Tabii bunları yaparken güllük gülistanlık bir ortamımız yoktu. Nasıl bir Türkiye teslim aldık, hepiniz biliyorsunuz, hepimiz biliyoruz. Ve şu anda nasıl bir Türkiye'deyiz? Zaman içinde karşı karşıya kaldığımız türlü engellemeler, türlü tuzaklar, bütün bunlar ortada. Biz 'Her şey Türkiye için' dediysek, bunun gereğini yapacağız. Yıllar, dünyayı, bölgemizi, hayatı değiştirdi. Bunu görerek etraflıca değerlendirmesini yaparak adımlarımızı da buna göre atacağız. Durmak yok, yola daha güçlü, daha azimli, daha kararlı devam ediyoruz.

Bazı tutuksuz sanıklar ile avukatlarının da hazır bulunduğu duruşmayı sanıkların yakınları da izledi.

Duruşma, tanıkların dinlenmesiyle devam ediyor.

- İDDİANAMEDEN

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca hazırlanan iddianamede, Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı "ihbar eden" sıfatıyla, Hazine ve Maliye, İçişleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman bakanlıkları ile İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İBB Başkanlığı ve Şişli Belediye Başkanlığı "suçtan zarar gören" sıfatıyla yer alıyor.

İddianamede, 16 kişi "müşteki", 7'si firari, 5'i "müşteki sanık" olmak üzere 407 kişi "sanık" olarak bulunuyor.

Suç örgütünün kurulduğu 2014'ten bugüne kadarki faaliyetleri anlatılan iddianamede, "İddianameye konu 143 eyleme ilişkin elde olunan menfaat ile sebep olunan kamu zararının, suç tarihleri itibarıyla (güncel değeri hariç) toplamda menkul olarak yaklaşık 160 milyar lira ve 24 milyon dolar, gayrimenkul olarak ise İstanbul ile ülke genelinde 95 taşınmazdan ibaret (örgüt elebaşı ve yöneticilerinin suç gelirlerinden elde ettikleri mal varlıkları hariç) olduğuna" ilişkin değerlendirme yapılıyor.

İddianamede yer alan örgüt şemasında, sanık Ekrem İmamoğlu'nun "örgüt elebaşı", sanıklar Murat Ongun, Fatih Keleş, Adem Soytekin, Ertan Yıldız, Hüseyin Gün ile firari sanık Murat Gülibrahimoğlu'nun da "örgüt yöneticisi" olduğu belirtiliyor. Şemada 10 örgüt üyesinin Ekrem İmamoğlu'na doğrudan bağlı olduğu aktarılıyor.

İddianamede, Ekrem İmamoğlu'nun "suç işleme amacıyla örgüt kurmak", "kişisel verilerin kaydedilmesi", "kişisel verileri ele geçirme ve yayma", "suç delillerini gizleme", "haberleşmenin engellenmesi", "kamu malına zarar verme", "rüşvet", "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma", "irtikap", "kamu, kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık", "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama", "ihaleye fesat karıştırma", "çevrenin kasten kirletilmesi", "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet", "Orman Kanunu'na muhalefet" ve "Maden Kanunu'na muhalefet" suçlarından toplam 849 yıldan 2 bin 430 yıl 6 aya kadar hapisle cezalandırılması isteniyor.

İddianamede, yakalandıktan sonra örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi veren örgüt yöneticisi sanıklardan Adem Soytekin, Hüseyin Gün ve Ertan Yıldız hakkında "etkin pişmanlık" hükümlerinin uygulanması talep ediliyor.

- BİRLEŞEN İLK DOSYA

Beyoğlu Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan İnan Güney'in de aralarında bulunduğu 7 sanık hakkında hazırlanan iddianame bu davayla birleştirilmişti.

İddianamede, sanıklar İnan Güney, İsmail Akkaya, Seyhan Özcan, Veysel Eren Güven, Sabriye Akkaya, Mehmet Akif Bulut ve Deniz Göleli'nin "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte yardım etme" ile "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından 9 yıl 8 aydan 31 yıl 8 aya kadar hapisle cezalandırılmaları isteniyor.

- İKİNCİ DOSYA

Ağaç ve Peyzaj AŞ üzerinden usulsüzce kurgulanan ihale sistemiyle ihalelere fesat karıştırıldığı iddiasıyla yürütülen soruşturma tamamlanmış ve 29 sanık hakkında hazırlanan iddianame de bu davayla birleştirilmişti.

Sanıklar Ekrem İmamoğlu, Fatih Keleş ve Ali Sukas'ın "ihaleye fesat karıştırma", "resmi belgede sahtecilik", "rüşvet alma ve verme" ile "rüşvete aracılık etme" suçlarından 62'şer yıldan 168'er yıla kadar hapisle cezalandırılması, diğer 26 sanık hakkında ise aynı suçlardan 3 yıldan 168 yıla kadar değişen sürelerde hapis cezası talep ediliyor.

Yargılama sürecinde, birleşen dosyalarla birlikte 70 kişinin tahliye edilmesiyle davada 46 tutuklu sanık bulunuyor.

Program ile yerel iş ekosistemine uygun ortak kullanım merkezleri kurulması, mevcut tesislerin kapasitesinin artırılması ve girişimciliğin desteklenmesini amaçlanıyor.

Girişimciler ve potansiyel girişimcilerin ihtiyaç duydukları hizmetlere erişebilecekleri ortak kullanım tesislerinin kurulmasını ve geliştirilmesi de programın amaçları arasında yer alıyor.

ENHANCER PRO Projesi kapsamında uygulanacak hibe programlarının ilki olan Ortak Kullanım Tesisleri Hibe Programı 16 Ocak 2026'da ilan edilmiş ve program kapsamında açılan teklif çağrısının başvuruları 3 Nisan 2026 itibarıyla sona ermişti.

Söz konusu programın değerlendirme sonuçları açıklandı. Bu kapsamda, 17 ilde 58 kuruma yaklaşık 604 milyon lira hibe sağlanması öngörülüyor.

EN YÜKSEK HİBE İSTANBUL VE ANKARA'DAKİ PROJELERE

Programda, İstanbul'daki projelere 1,562 milyon avro, Ankara'dakilere 1,326 milyon avro, Gaziantep'tekilere 996,8 bin avro, Mersin'dekilere 932,1 bin avro, Kahramanmaraş'takilere 727,1 bin avro, Bursa'dakilere 771,9 bin avro, Adana'dakilere 574,2 bin avro, Hatay'dakilere 558,2 bin avro, Kayseri'dekilere 557,2 bin avro, Elazığ'dakilere 540 bin avro, Şanlıurfa'dakilere 519,5 bin avro, Konya'dakilere 378,9 bin avro, Kocaeli'dekilere 377,6 bin avro, İzmir'dekilere 367,9 bin avro, Malatya'dakilere 314,5 bin avro, Osmaniye'dekilere 193,6 bin avro, Adıyaman'dakilere 178,6 bin avro hibe verilecek.

ENHANCER PRO Ortak Kullanım Tesisleri Hibe Programı kapsamında ise teknolojiden akademiye, yerel yönetimlerden meslek kuruluşlarına ve OSB'lere kadar farklı alanlardaki projelere destek sağlanacak.

Başvuru sahibi kurumların faaliyet alanlarına bakıldığında, teknoloji ve akademi alanında 20 proje için teknoparklara, TEKMER'lere, teknoloji transfer ofislerine ve üniversitelere 3 milyon 767 bin avro, yerel yönetimlere yönelik 16 proje için belediyelere ve büyükşehir belediyelerine 3 milyon 12 bin avro, meslek kuruluşlarına 16 proje için odalara, ticaret borsalarına ve esnaf birliklerine 2 milyon 987 bin avro, OSB'lere 5 proje için ortak üretim ve hizmet altyapıları oluşturulması amacıyla 954 bin 95 avro, lisanslı depoculuk alanında ise bir proje için tarımsal ürünlere yönelik ortak hizmet altyapısı oluşturulması amacıyla 155 bin avro destek verilecek.

Hibe sözleşmelerinin Aralık 2026'da imzalanması ve projelerin uygulamaya alınması planlanıyor.

PROJENİN TOPLAM BÜTÇESİ 70 MİLYON AVRO

AB finansmanıyla yürütülen ENHANCER PRO Projesi, Aralık 2024-Aralık 2028 dönemini kapsıyor. Toplam 70 milyon avro bütçeli proje ile Türkiye'de girişimcilik kapasitesinin geliştirilmesi, yeni işletmelerin kurulması ve mevcut işletmelerin büyümelerinin desteklenmesi amaçlanıyor.

Proje, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra geçici koruma altındaki Suriyeliler ve uluslararası koruma altındaki kişilerin ekonomik hayata katılımını artırmayı da hedefliyor.

"BİREYSEL KULLANICILAR FON KAYBINA UĞRAMADI"

Siber saldırılar sonucunda çalınan paranın küçük ölçekli bazı finans ve kripto varlık şirketlerinin yönetim hesaplarından çıktığı ve bireysel kullanıcıların herhangi bir fon kaybına uğramadığı kaydedilen açıklamada, "Şu ana kadar toplamda yaklaşık 1 milyar won (yaklaşık 750 bin dolar) tutarında fon kaybı bildirilmiştir" denildi.

FSC'nin Finansal Denetim Servisi (FSS) ile birlikte tüketicileri korumak için gereken tüm çabayı göstereceği ve etkilenen şirketleri titizlikle denetleyeceği vurgulandı.

"GÜVENLİK İHMALLERİNE MÜSAMAHA GÖSTERİLMEYECEK"

FSC Başkanı Lee Eog-weon, yapay zeka kaynaklı artan siber saldırı tehditlerine karşı alınacak önlemlerin masaya yatırıldığı bir toplantıda yaptığı açıklamada, güvenlik zafiyetine yol açabilecek ihmallere müsamaha gösterilmeyeceğini vurguladı. Lee, "Ciddi yönetim zaafları veya müdahale konusunda ihmaller söz konusu olduğunda CEO dahil şirketlerin yönetim kadrosunu ilgili yasa ve düzenlemeler uyarınca kesin şekilde sorumlu tutacağız" dedi.

Lee, yaşanan siber saldırıların güvenlik zafiyetlerini gidermek için önemli bir uyarı olarak değerlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Öte yandan kazada yaralanan öğrencilerin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

Papara Park'ta oynanacak karşılaşma, saat 20.45'te başlayacak.

Müsabakayı Estonya Futbol Federasyonundan Kristo Tohver yönetecek. Tohver'in yardımcılıklarını ise Silver Koiv ve Sander Saga yapacak.

Karşılaşma TRT 1, tabii ve TRT Radyo 1'den canlı yayınlanacak.

UEFA Konferans Ligi'ndeki ilk iki maçında deplasmanda Finlandiya'nın KuPS Kuopio takımını 4-2, sahasında ise İskoçya'nın Hearts ekibini 2-0 mağlup ederek 6 puan toplayan bordo-mavililer, Freiburg'u da yenerek yoluna kayıpsız devam etmenin mücadelesini verecek.

MUHTEMEL 11'LER

Trabzonspor: Onana, Mustafa, Cenk, Samet, Wagner Pina, Fabinho, Muci, Bouchouari, Saviolo, Salah, Onuachu

Freiburg: Backhaus, Makengo, Lienhart, Ginter, Treu, Eggestein, Engelhardt, Scherhant, Suzuki, Beste, Matanovic

Trabzonspor'da kırmızı kart cezalısı Sidny Cabral ile sakatlıkları bulunan Aral Şimşir, Franculino Dju, Arseniy Batagov ve genç kaleci Onuralp Çevikkan, karşılaşmada forma giyemeyecek.

Adaylar, sınav sonuçlarına ÖSYM'nin "https://sonuc.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik/Y.U./TR-YÖS numaraları ve aday şifreleriyle erişebilecek.

Bu kapsamda, Bölgesel Kalkınma Programı için 2027'de 5 milyar 471 milyon 809 bin lira, 2028'de 6 milyar 280 milyon 529 bin lira ve 2029'da 6 milyar 874 milyon 866 bin lira ödenek planlanıyor.

Toplam 43 ilde faaliyet gösteren bölge kalkınma idareleri, bölgelerinin kalkınmasını hızlandırmaya yönelik eylem planları yürütüyor. Tarımsal üretim ve sulama altyapısının geliştirilmesinin yanı sıra kırsal kalkınma, turizm, eğitim ve kültür alanlarındaki yatırımlarla bölgelerin sosyoekonomik gelişmesinin desteklenmesi hedefleniyor.

Eylem planları kapsamında, bu yılın ilk 6 ayı itibarıyla toplam 76 proje tamamlanırken 508 proje devam ediyor. 2027 ve 2028 yıllarında, GAP'a 347,7 milyar lira, DAP'a 332,6 milyar lira, DOKAP'a 466,3 milyar lira ve KOP'a 273,9 milyar lira olmak üzere toplam 1,42 trilyon lira ödenek tahsis edilmesi öngörülüyor.

- GAP'IN YATIRIMLARINDA BİTKİSEL ÜRETİM ÖNE ÇIKIYOR

Yarın 37'nci kuruluş yıl dönümünü kutlayacak GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, bölgenin yaşam kalitesini yükseltmek ve gelişmişlik farkını en aza indirmek amacıyla model projeler yürütüyor. GAP İdaresi, üstlendiği bu misyonla hem ulusal hem de uluslararası düzeyde yapılan bölgesel kalkınma programları için öncü bir rol üstleniyor.

Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında GAP Bölge Kalkınma İdaresine üç yılda 5 milyar 901 milyon 615 bin lira ödenek ayrılması öngörülüyor.

Bu kapsamda söz konusu dönemde eğitim verilen çiftçi sayısının 40 bine, eğitim alan kadın çiftçi sayısının da 8 bine yaklaşması hedefleniyor. Sosyal faaliyetler kapsamında ulaşılan çocuk sayısının da 200 bini geçmesi bekleniyor.

İdarenin 2027-2029 dönemi için bütçesinde öngörülen toplam yatırım ödeneği ise 3 milyar 329 milyon 419 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımlarda en büyük payı 1 milyar 419 milyon 525 bin lirayla bitkisel üretim alırken sulamaya 849 milyon 486 bin lira, hayvancılığa 203 milyon 877 bin lira kaynak ayrılması planlanıyor. Eğitim ve kültür yatırımları için 339 milyon 794 bin lira, kırsal alan planlaması için 278 milyon 969 bin lira ödenek öngörülüyor. Turizm yatırımlarına 208 milyon 643 bin lira, enerjiye de 27 milyon 183 bin lira ayrılması hedefleniyor.

- DAP'TA EN BÜYÜK YATIRIM KALEMİ SULAMA

DAP Bölge Kalkınma İdaresinin Bölgesel Kalkınma Programı kapsamındaki üç yıllık ödeneğinin 2 milyar 180 milyon 350 bin lira olması planlanıyor.

Bölgede 2029 hedefleri kapsamında sulamaya açılan alanın 156 bin 273 hektara, Tarla Bitkileri Üretiminin Artırılması Programı çerçevesinde üretim yapılan alanın 45 bin 600 hektara ulaşması öngörülüyor. Hayvancılığın geliştirilmesi kapsamında desteklenen proje sayısının da 73 olması hedefleniyor.

İdarenin 2027-2029 dönemi toplam yatırım ödeneği ise 2 milyar 174 milyon 74 bin lira olarak hesaplandı.

Yatırımlarda en büyük payın 849 milyon 486 bin lirayla sulamaya ayrılması planlanıyor. Bitkisel üretim için 551 milyon 826 bin lira, hayvancılık için 403 milyon 506 bin lira ödenek öngörülüyor. Eğitim ve kültür yatırımlarına 254 milyon 846 bin lira, turizme de 112 milyon 472 bin lira kaynak bekleniyor.

- DOKAP'TA TURİZME 2,2 MİLYAR LİRALIK YATIRIM

DOKAP Bölge Kalkınma İdaresine Bölgesel Kalkınma Programı kapsamında üç yılda 4 milyar 447 milyon 182 bin lira ödenek ayrılması planlanıyor.

Bölgede bu dönemde 250'yi aşkın turizm projesinin uygulanması öngörülüyor. İdare tarafından desteklenen yeşil yol ulaşım aksı uzunluğunun 1820 kilometreye ulaşması hedefleniyor. Sulamaya açılan tarımsal alanın 25 bin dekar, küçük ölçekli tarımsal sulama işleri kapsamında oluşturulan sulama hattı uzunluğunun 100 kilometre olması hedefler arasında bulunuyor. Ayrıca, desteklenen tarımsal üretici sayısının 830, kurulan örtü altı tarım alanının da 35 dekar olması planlanıyor.

İdarenin 2027-2029 dönemindeki toplam yatırım ödeneği 4 milyar 412 milyon 334 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımların en büyük kalemini 2 milyar 216 milyon 413 bin lirayla turizm oluşturuyor. Bitkisel üretime 807 milyon 12 bin lira, sulamaya 679 milyon 589 bin lira ve hayvancılığa 573 milyon 403 bin lira kaynak ayrılması öngörülüyor. Eğitim ve kültür yatırımları için de 135 milyon 917 bin lira ödenek bekleniyor.

- KOP'TA SULAMAYA 1 MİLYAR LİRAYI AŞKIN KAYNAK

KOP Bölge Kalkınma İdaresinin Bölgesel Kalkınma Programı kapsamındaki 2027-2029 dönemi ödeneğinin 2 milyar 730 milyon 482 bin lira olması planlanıyor.

Bölgede 2029'da iyi tarım uygulamaları ve modern tarımsal üretim tekniklerinin yayımı kapsamında destek sağlanan üretici sayısının 8 bine, hayvancılık üretim ve altyapısının geliştirilmesine yönelik desteklenen işletme sayısının 3 bine ulaşması hedefleniyor. İdarenin destekleriyle sulamaya açılan alanın 135 bin 227 hektara çıkarılması öngörülüyor.

İdarenin üç yıllık toplam yatırım ödeneği ise 2 milyar 645 milyon 564 bin lira olarak hesaplanıyor.

Yatırımlarda en büyük payı 1 milyar 70 milyon 352 bin lirayla sulama alacak. Bitkisel üretime 817 milyon 233 bin lira, hayvancılığa 212 milyon 371 bin lira ayrılması planlanıyor. Enerji yatırımları için 237 milyon 856 bin lira, eğitim ve kültür için 169 milyon 897 bin lira, turizm için de 135 milyon 917 bin lira ödenek planlanıyor.

"TERÖRSÜZ TÜRKİYE HEDEFİYLE BAŞLATTIĞIMIZ BU SÜRECİ BAŞARIYLA SÜRDÜRÜYORUZ, BAŞARIYLA DA SONLANDIRACAĞIZ"

Cumhuriyet tarihinin birinci asrının geride kaldığını söyleyen Kurtulmuş, "Hepimiz ittifak ederiz ki birinci asrın en önemli, zor, yakıcı sorunu Türkiye'deki terör meselesiydi. Yaklaşık 50 yılımızı heba ettiğimiz bir süreçten bahsediyoruz. On binlerce insanımızın öldüğü, binlerce insanımızın şehit olduğu, aynı şekilde Türkiye'nin bütün kaynaklarının heba edildiği bir süreçten bahsediyoruz. En önemlisi, terör vesilesiyle bu ülkenin geleceğe dair umutlarının da ortadan kaldırıldığı dönemleri yaşadık, büyük bir bedel ödedik. Şimdi bu en ağır sorunu ortadan kaldırmak için Terörsüz Türkiye hedefiyle başlattığımız bu süreci inşallah başarıyla sürdürüyoruz, başarıyla da sonlandıracağız" diye konuştu.

Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2013-2014 yıllarında çözüm süreci için yoğun çaba gösterdiğini ancak terör ve savaş baronlarının sürecin devam etmesini istememesi nedeniyle girişimlerin sonuçsuz kaldığını dile getirdi.

"TÜRKİYE'DE TERÖRLE MÜCADELE TARİHİMİZDE İLK SEFER DEVLET AKLIYLA MİLLET VİCDANI ÖRTÜŞMÜŞ, AYNI HEDEFE YÜRÜMÜŞTÜR"

Terörsüz Türkiye sürecinin başarılı bir şekilde sürmesinin nedenlerine değinen Kurtulmuş, "Bunlardan birincisi, hiç şüphesiz devlet aklıyla millet vicdanının yan yana gelmiş olmasıdır. Bazen devlet ister, millet istemez. Bazen milletin vicdanı ister, aklı ister; devletin bazı unsurları istemez. Türkiye'de terörle mücadele tarihimizde ilk sefer devlet aklıyla millet vicdanı örtüşmüş, üst üste gelmiş ve aynı istikamete, aynı hedefe yürümüştür. Bunun fevkalade önemli olduğunu, eğer devlet aklıyla millet vicdanı bir araya gelmeseydi bu atılan adımların başarıyla atılmasının da çok mümkün olmadığını hatırlatmak isterim. İkinci önemli mesele, tam da bu süreçte örgüt silahsızlanmayı, silahları bırakmayı ve örgütsel faaliyetlerini feshetmeyi açık bir şekilde murat etmiş ve bunu defaatle beyanlarıyla ortaya koymuştur. Dolayısıyla şimdiye kadarki süreçte de örgütün ilk kez bu kadar açık, artık silahlı bir mücadelenin anlamı kalmadığı, örgüte kaynaklık eden ideolojinin, rasyonel sosyalizmin artık geçerliliğini kaybettiği konusunu kamuoyunun önünde açıkça tartışmaktan imtina etmemiştir. Örgütün, özellikle İmralı'nın bu konudaki açık tavırları sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için de önemli adımlardan birisi olmuştur. Dolayısıyla bütün şartlar bir araya gelse, eğer örgüt silah bırakmayı istemese, silah bırakmayı kabul etmeseydi hiç şüphesiz bu adımların hiçbirisi atılamazdı, Terörsüz Türkiye'den de bahsedilemezdi" şeklinde konuştu.

"COĞRAFYANIN TEMEL ÖZELLİKLERİNDEN BİRİSİ BÖLGESEL GÜVENSİZLİK HALİNE GELMİŞTİR"

Üçüncü önemli nedene değinen Kurtulmuş, "Küresel ve bölgesel çatışmaların, gerilimlerin, savaşların ortaya çıkardığı yeni politik zemin. Hep beraber her gün elimiz yüreğimizde bölgedeki gelişmeleri, dünyadaki çatışmaları izliyoruz. Dünyanın hemen hemen bütün büyük güçlerinin bizim de merkezinde bulunduğumuz bu coğrafyada bütün imkanlarıyla var olduğunu, sadece var olmadıklarını, varlıklarıyla birlikte de gerilimi artırdıklarını gayet iyi biliyoruz. Bölgede bir tarafta Amerika-İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaş, bir tarafta İsrail'in 3 yılı aşkın bir süredir Gazze'de ve Batı Şeria'da sürdürdüğü insanlık dışı suçlar bölgeyi tam manasıyla kırılgan bir hale getiriyor. Bu coğrafyada, coğrafyanın temel özelliklerinden birisi bölgesel güvensizlik haline gelmiştir. Türkiye tam da böyle bir ortamda elindeki imkanların tamamını seferber ederek iç kalesini tahkim etmek, Türkiye'nin arasına sokulmak istenen fitneleri ilanihaye ortadan kaldırmak için çok ciddi bir kararlılıkla yola çıkmış, Cumhurbaşkanımızın 2 sene evvel Ahlat'ta dile getirmiş olduğu iç kalenin tahkimi süreci önemli bir proje olarak ortaya konulmuştur" dedi.

Numan Kurtulmuş, İsrail'in Filistin'in yanı sıra bölgedeki birçok ülkeye yönelik saldırılarının Orta Doğu'da güvenlik kaygılarını artırdığını belirterek, Türkiye'nin bölgede güven ve istikrarın temel unsurlarından biri olması gerektiğini vurguladı. Kurtulmuş, bu nedenle ülke içindeki birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesinin önem kazandığını ifade etti.

"TÜRKİYE, SURİYE'NİN YENİ YÖNETİMİNİN BU İRADESİNE BÜYÜK BİR DESTEK VERMİŞTİR"

Kurtulmuş, bölgede yaşanan siyasi gelişmelerin Türkiye'nin elini rahatlattığını belirterek, "Biz istesek hepsini bir araya getiremeyeceğimiz birçok uluslararası gelişmenin eş zamanlı olarak gerçekleştiğini görüyoruz, bundan da memnun oluyoruz. Hiç şüphesiz bunun en başında Türkiye'de teröre de önemli bir şekilde destek veren Suriye'nin güvensizliğini ortadan kaldıracak olan gelişme, Suriye'de yeni yönetimin iş başına gelmesiydi. Yeni yönetim kapsayıcı, kuşatıcı, bütün etnik ve mezhebi grupları yeni yönetimin çatısı altında toparlama iradesiyle birlikte kollarını sıvamış; bu çerçevede de Türkiye, Suriye'nin yeni yönetiminin bu iradesine büyük bir destek vermiştir. Bu çerçevede PYD/YPG'nin Suriye yeni yönetimine süratle entegrasyonunun gerçekleşmiş olması, sürecin başarıyla yürütülebilmesi için de önemli bir imkanı oluşturmuştur. Ümit ederiz ki şimdiye kadar başarıyla gelen Suriye'deki entegrasyon süreci en kısa süre içerisinde tamamlanır ve Suriye'nin bütün unsurları, Suriye'nin toprak bütünlüğü tanınarak, Türkiye'nin egemen yapısı korunarak, Suriye'nin egemen yapısı korunarak Suriye'deki bütün etnik, dini ve mezhebi unsurların temsil edildiği demokratik bir Suriye'nin inşası mümkün olur" açıklamasında bulundu.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Irak'ta merkezi hükümet dışında hiçbir milis grubun silahlı varlık bulundurmamasına yönelik uzlaşının hayata geçirilmeye başlandığını belirterek, bu kapsamda Mahmur ve Sincar bölgelerindeki PKK, PYD ve KCK unsurlarının silah bırakma çalışmalarının da sürdüğünü ifade etti. Bölgedeki gelişmelerin Türkiye'nin elini güçlendirdiğini kaydeden Kurtulmuş, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından ülkenin kuzeybatısındaki Kürt bölgelerinde ayaklanma çıkarılmasına yönelik girişimlerin sonuçsuz kaldığını söyledi. Kurtulmuş, Suriye, Irak ve İran'da yaşanan gelişmelerin Türkiye'de yürütülen sürece de önemli katkı sağladığını vurguladı.

"BU KADAR FARKLI PARTİNİN BİR ARAYA GELEREK ORTAK KANAAT SERDETTİĞİ KONU ÇOK NADİRDİR"

Türkiye siyasetinin Terörsüz Türkiye'ye yakın ilgisine değinen Kurtulmuş, "Türkiye siyasetindeki bütün siyasi partilerin, bir siyasi parlamento için konuşursak bir siyasi parti dışında bütün siyasi partilerin bu sürece destek vermiş olmaları, katkı sunmuş olmalarıdır. Türkiye'nin demokratik tarihinde şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki herhalde bu kadar farklı partinin bir araya gelerek ortak kanaat serdettiği konu çok nadirdir. Türkiye'nin Cumhuriyet tarihinin en zor meselesinin hiç şüphesiz çözüm yeri milli iradenin merkezi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi olacaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde büyük bir istişareyle, fevkalade ciddi bir müzakere ortamını oluşturarak, temsil edilen bütün siyasi partilerin katılımını öngördüğümüz bir komisyonu kurduk ve bu komisyon, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, Türkiye'nin önündeki bu konuyla ilgili bütün meseleleri açıklıkla ele aldı. Türkiye toplumunun bütün farklı kesimleri dinlendi. Şehit ailelerimizden Barış Anneleri'ne kadar herkes aynı masa etrafına geldi" ifadelerini kullandı.

Numan Kurtulmuş, 10 Ağustos'ta TBMM'de 467 milletvekilinin oyuyla kabul edilen Milli Dayanışma ve Gönüllü Birlikteliğin Güçlendirilmesine İlişkin Yasa'nın sürece yönelik geniş siyasi uzlaşının göstergesi olduğunu söyledi. Sürece ilişkin çalışmaların Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulan üst kurul tarafından sürdürüldüğünü aktaran Kurtulmuş, gelecek günlerde TBMM bünyesinde süreci millet adına takip edecek bir 'izleme komisyonunun' kurulacağını bildirdi. Kurtulmuş, Türkiye Modeli olarak nitelendirdiği süreçte herhangi bir üçüncü gözün bulunmadığını, sürecin tamamen TBMM ve millet iradesi doğrultusunda yürütüldüğünün altını çizdi. Bu yönüyle sürecin kendine özgü bir model oluşturduğunu ifade eden Numan Kurtulmuş, Türkiye Modeli'nin ilerleyen dönemde uluslararası ilişkiler ve çatışma çözümü alanlarında örnek olarak inceleneceğini kaydetti.

"HEPİMİZ ÜLKEMİZİN, DÜNYANIN EN MÜREFFEH, EN ZENGİN, EN GÜÇLÜ ÜLKELERİNDEN BİRİSİ OLMASINI İSTİYORUZ"

Kurtulmuş, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

"Hepimiz ülkemizin, dünyanın en müreffeh, en zengin, en güçlü ülkelerinden birisi olmasını istiyoruz. Hepimiz Türkiye'de bunun için terörün sona ermesini istiyoruz ve artık bu ülkede terörün ekonomisinin değil, bu ülkede barışın ekonomisinin konuşulmasını istiyoruz. O zaman hep beraber bu sürece olumlu katkıda bulunmaya devam edeceğiz ve hayırlı işlerimizde acele edeceğiz. Yaptığımız şey bir asır evvel dağıtılan parçalarımızı tekrar derleyip toparlamak, bir araya getirmek ve ortak bir kaderin istikametine bölge halklarının tamamını birleştirerek yürümektir. Bunu yapma güç ve kudreti bizim tarihi tecrübemizden dolayı bizde vardır ve Allah'ın izniyle bunu yapmak için kararlıyız."

"İÇERİDEN YA DA DIŞARIDAN TERÖRÜN BİTMEMESİ İÇİN ÇABA SARF EDENLERİN OLDUĞUNUN FARKINDAYIZ"

Sürecin başarısız olması için gayret edenlerin de olduğunu dile getiren Kurtulmuş, "İçeriden ya da dışarıdan terörün bitmemesi için çaba sarf edenlerin, hatta toplumsal irade bu kadar yüksekken bu çabalarını açık açık göstermeyip sinsi sinsi bu sürecin devam etmemesi için çaba sarf edenlerin olduğunun farkındayız. Türkiye'nin, özellikle Türk medyası bu konuda büyük bir sorumluluk taşımak durumundadır. Provokasyonlara karşı dikkatli olmak ve halkımızın uyanık olmasını temin etmek durumundayız. Provokasyon, geçmiş tarihimiz bunu çok açık ortaya koyuyor, çok kolay bu ülkede provokasyonlar yapılır. İnsanlarımızın bu provokasyonlara karşı uyanık olması, onların provokasyonlardan uzak tutulması için azami bir çabanın içerisinde olunması gerektiğini hatırlatmak istiyorum. En önemli meselelerimizden birisi bundan sonraki süreçte budur" dedi.

"DİLLE GÖNÜLÜ EŞ ANLAMLI KULLANAN MİLLET BİZİM MİLLETİMİZDİR"

'Dil' kelimesinin aynı zamanda gönül anlamına geldiğini söyleyen Kurtulmuş, "Dille gönülü eş anlamlı kullanan millet bizim milletimizdir. Yani biz sadece dilimizle konuşmayız, gönlümüzle konuşuruz. Gönlümüzde olan eğer insanlığa ait, insafa ait, barışa ait, kardeşliğe ait, ortak gelecekte bir olmaya ait önemli değerlerse tabii ki dilimizden de barış ve kardeşlik sözleri dökülür. İnsanların dilinden başka, gönlünden başka şey tezahür ediyorsa orası başka bir anlam taşır. Dolayısıyla hepimizin gönlümüzden gelen bir şekilde süreçte kardeşliğin, barışın ve birlikte olmanın sözlerini kullanmamız lazım. Bunun için ne ayrılıkçı sözlere yer vardır ne de ayrımcı sözlere yer vardır" diye konuştu.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türkiye'nin terörle geçirdiği 50 yıllık dönemin geride bırakılarak terörsüz bir geleceğin inşa edilmesini temenni ettiğini belirtti.

Bir çamaşır makinesinde genellikle sıcak su, soğuk su ve tahliye olmak üzere üç hortum bulunuyor. Willowbrook Plumbing & Heating'in sahibi profesyonel tesisatçı Gary Bregani, bu hortumların ne zaman değiştirilmesi gerektiğini ve ihmal edilmesi hâlinde yaşanabilecek sorunları anlattı.

Çamaşır makinesi hortumlarını üç ila beş yılda bir değiştirin

Bregani, sektördeki standart önerinin çamaşır makinesi hortumlarını üç ila beş yılda bir değiştirmek olduğunu belirtiyor. Hortumlar dışarıdan iyi görünse bile iç kaplama zamanla kırılganlaşabiliyor veya esnekliğini kaybedebiliyor.

Örgülü paslanmaz çelik hortumlar kullanıldığında bu süre beş yıla yaklaşabiliyor. Ancak Bregani, hangi tür hortum kullanılırsa kullanılsın altı ayda bir görsel kontrol yapılmasını öneriyor.

Hortumlar beş yıllık kullanım süresine yaklaşıyorsa veya bu süreyi aştıysa yeni bir set alınması gerekiyor. Şişme ya da sızıntı gibi ciddi sorunlar görülürse hortumlar üç yılı doldurmamış olsa bile hemen değiştirilmelidir.

Hortumları değiştirmek neden önemli

Bregani, çamaşır makinesi hortumlarının otomobil lastiklerine benzediğini söylüyor. Hortumlar günün 24 saati sürekli basınç altında kaldığı için zamanla basıncın yol açtığı yorgunluk kauçuğu bozabiliyor.

Hortumları değiştirmek, makinenin kullanım sırasında sızdırmasını veya tamamen arızalanmasını önlemeye yardımcı olan bir bakım adımı. Bu işlem, ihtiyaç duyulduğunda çamaşır makinesinin amaçlandığı gibi çalışmasına katkı sağlıyor.

Hortumun patlaması ise musluktaki yavaş bir damlamadan çok daha ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Bregani'ye göre patlayan bir hortum saatte 600 galona kadar su boşaltabiliyor. Bu durum ev sahibi işteyken veya hafta sonu evden uzaktayken yaşanırsa zemin kaplamaları, duvarlar ve döşemeler zarar görebiliyor; küf de hızla büyüyebiliyor.

Hortumların değiştirilmesi gerektiğini gösteren işaretler

Çamaşır makinesi hortumları, iyi durumda olduklarından emin olmak için yaklaşık altı ayda bir kontrol edilmeli. Yeni bir hortum seti takıldığında genellikle belirgin bir değişiklik görülmüyor; ancak kullanım süresi uzadıkça normal aşınma ve yıpranma nedeniyle hasar riski artıyor.

Hortumları kontrol ederken şu belirtilere dikkat edilmeli:

Kabarcıklar veya şişlikler: Kauçukta şişkinlik görülmesi, iç kaplamanın bozulduğunu ve suyu tutan yalnızca ince dış tabakanın kaldığını gösterebilir.

Çatlama veya yıpranma: Kauçuktaki küçük çatlaklar ya da örgülü hortumlardaki yıpranmış metal ağ, hortumun hasar gördüğüne işaret eder.

Bağlantı parçalarında korozyon: Duvara veya makineye yapılan bağlantılarda pas ile tozlu beyaz ya da yeşil mineral birikintileri olup olmadığı kontrol edilmeli.

Bükülmeler: Makine duvara çok yakınsa keskin biçimde bükülen hortumların patlama ihtimali artar.

Çamaşır makinesi hortumları nasıl değiştirilir

Çamaşır makinesi hortumlarını değiştirmek, tesisat konusunda fazla deneyimi olmayan kişiler için de oldukça basit bir bakım işi. Bregani, işlemin şu adımlarla yapılabileceğini belirtiyor.

Suyu kapatın: Makinenin arkasındaki sıcak ve soğuk su vanalarını kapatın.

Hatları boşaltın: Basıncı boşaltmak için birkaç saniyelik bir program çalıştırın ve ardından makinenin fişini çekin.

Bağlantıyı kesin: Eski hortumları sökmek için pense veya boru anahtarı kullanın. Hortumlardan çıkabilecek su için yanınızda bir kova bulundurun.

Contaları kontrol edin: Yeni hortumların bağlantı uçlarında yeni kauçuk contalar bulunduğundan emin olun.

Elle sıkın: Dişlerin çapraz oturmasını önlemek için hortumları önce elle takın. Elle sıktıktan sonra penseyle çeyrek ila yarım tur daha çevirin. Fazla sıkmayın; bu durum hortum contasına zarar verebilir.

Test edin: Suyu yavaşça açın ve bağlantıları kontrol edin.

Hortumları değiştirmeyi atlarsanız ne olur

Ev sahipleri, sorun yaşandığında ortaya çıkabilecek sonuçları bilmedikleri için düzenli bakımı aksatabiliyor. En kötü senaryolardan biri, hortumun tamamen patlaması.

Bregani, 10 dakikalık bakımın büyük bir sigorta talebini önleyebileceğini belirtiyor. Patlayan hortumun kısa sürede büyük miktarda su boşaltabilmesi, evde ciddi su hasarı ve küf oluşumu riskini artırıyor.

Enerji ithalatının cari açık üzerindeki etkisine değinen Bakan Bayraktar, "2022 yılında Türkiye'nin enerji ithalatı faturası 96,5 milyar dolara ulaştı. Son beş yılın ortalaması ise 65-70 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. 2022-2025 döneminde yaklaşık 33 milyar dolarlık cari açığımız bulunuyor. Bu dönemde enerjide dışa bağımlılığımız yüzde 67-68 seviyesinde seyretti" dedi.

"ENERJİDE DIŞA BAĞIMLILIĞIMIZI YÜZDE 50'NİN ALTINA DÜŞÜRMEYİ HEDEFLİYORUZ"

Enerjide dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflediklerini belirten Bakan Bayraktar, "Enerjide dışa bağımlılığımızı yüzde 48-50 seviyelerine, yani yüzde 50'nin altına düşürdüğümüzde cari açığın sıfırlanmasına katkı sağlayabileceğimizi öngörüyoruz. 2030 yılına kadar enerjide dışa bağımlılığı yüzde 50'nin altına indirmeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin son 24 yılda enerji ve maden ithalatına 1,1 trilyon dolar harcadığını belirten Bayraktar, bunun büyüyen ekonominin bir gereği olduğunu ifade ederek, "İnşallah 2040, yani bu sunumun sonunda göreceksiniz, 2040 bizim Türkiye Yüzyılı'nda enerjide bağımsız bir Türkiye hedefiyle yola çıkıyoruz" şeklinde konuştu.

"NÜKLEER ENERJİ OLMAZSA OLMAZ BİR UNSUR"

Nükleer enerjinin iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir yere sahip olduğunu belirten Bayraktar, Türkiye'nin de bu alandaki uluslararası girişimlere katıldığını hatırlattı. Bayraktar, "Zaten COP28'de Dubai'de dünyanın gelişmiş birçok ülkesi şunu ortaya koydu, şu taahhütte bulundu: 2050 yılına kadar toplam nükleer güç kapasitesini üç katına çıkarma hedefini ortaya koydu. Türkiye bu ittifaka katıldı. Dolayısıyla böyle bir dönemde, işte veri merkezlerinin geldiği, kesintisiz ve kaliteli, temiz enerjiye ihtiyaç duyduğumuz bir dönemde nükleeri olmazsa olmaz bir unsur olarak görüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

"YENİLENEBİLİR ENERJİ HER DERDE DEVA BİR İLAÇ"

Yenilenebilir enerji kaynaklarının çevreye katkısının yanı sıra enerji ithalatını azaltma ve arz güvenliğini güçlendirme açısından da önem taşıdığını ifade eden Bayraktar, "Yenilenebilir enerji adeta her derde deva bir ilaç. Çünkü temiz enerji, çünkü dışa bağımlılığı düşürmemize katkı sağlıyor ve arz güvenliğimize de bir taraftan önemli katkılarda sağlıyor. Dolayısıyla rekabetçi, marjinal maliyetleri oldukça düşük." dedi.

Yenilenebilir enerji alanında yerli üretimin önemine dikkat çeken Bayraktar, güneş panelleri ve rüzgar türbinlerinin Türkiye'de üretilmesi konusuna önem verdiklerini söyledi.

"PETROL VE DOĞAL GAZ ARAMACILIĞINDA DAHA AKTİF OLACAĞIZ"

Fosil yakıtların enerji dönüşüm sürecinde kullanılmaya devam edeceğini belirten Bayraktar, özellikle doğal gazın geçiş yakıtı olarak önemini koruyacağını ifade ederek, "Ekonomilerde, yani burada COP öncesinde yine fosil yakıtlarla alakalı elbette bir şeyler söylememiz lazım. Çünkü biz inanıyoruz ki, görüyoruz ki petrol ve doğal gaz ve özellikle doğal gazı bir geçiş yakıtı olarak düşünürseniz hayatımızda olmaya devam edecek. Yani petrol ve doğal gazı da mutlaka bizim dikkate almamız lazım. Dolayısıyla bu anlamda bizim için de en önemli iki ithalat kaleminden bir tanesi doğal gazın Türkiye için, Türkiye ekonomisinin çok önemli bir yeri var. Onun için petrol ve doğal gaz aramacılığında daha aktif, daha çok üreten bir Türkiye'yi hedefliyoruz" diye konuştu.

"2040'TA ELEKTRİKLEŞME HEDEFİ YÜZDE 36"

Türkiye'nin elektrikleşme de hedeflerini açıklayan Bayraktar, "Milli Enerji 2040 vizyonumuz ile 2040'ta Türkiye, enerji ihtiyacının yüzde 36'sını elektrikten karşılayacak. Ulaştırmada elektrikleşme yüzde 1'den yüzde 24'e çıkacak. Sanayi'de yüzde 33'e, konutlarımızda yüzde 30'a çıkaracağız. Hedefimiz toplamda yüzde 36 elektrikleşme" sözlerini ifade etti.

2040 hedefleri doğrultusunda elektrikli araç ve soket sayılarına ilişkin de bilgi paylaşan Bayraktar, "2040'ta 20 milyon elektrikli araç ve 1,5 milyon soket sayısına ulaşılacak" dedi.

Petrol ve doğalgaz da 2040 yılı hedeflerine ilişkin bilgi veren Bayraktar, " 2025'te 993 bin varil/gün olan petrol tüketimi, elektrikleşme ile birlikte 2040'ta 718 bin varil/güne gerilecek. 2025 yılında petrol tüketimini karşılama oranı yüzde 15 iken, bu oran 2040'ta yüzde 100'e çıkacak. Böylece, petrol tüketiminin tamamı yerli imkanlarla karşılanacak. 2025'te 59 milyar metreküp olan doğal gaz tüketimi, 2040'ta 57 milyar metreküpe düşecek. Doğal gazda yüzde 15 olan tüketimi karşılama oranı, 2040'ta yüzde 100'e çıkacak. Böylece, doğal gaz tüketiminin tamamı yerli imkanlarla karşılanacak" şeklinde konuştu.

Enerji sektöründe yapılması öngörülen yatırımlara ve istihdama da değinen Bakan Bayraktar, "Milli Enerji 2040 vizyonu hedefleri doğrultusunda toplam 500 milyar dolarlık yatırım ve 108 bin doğrudan istihdam ile milli üretim yüzde 92'ye, yenilenebilir kurulu güç yüzde 77'ye, elektrikleşme yüzde 36'ya, emisyon azaltımı yüzde 40'a, petrol ve doğal gaz üretimi 1,7 milyon varil/güne erişecek" ifadelerini kullandı.

BÜYÜKÇEKMECE'DE SERVİS MİNİBÜSÜ ŞOFÖRÜ BIÇAKLANDI

Olay anını anlatan sürücü Küçük, "Evimi geldiğim sırada sokak kapalıydı. Sonra yolu kapatan aracın evime misafir olarak geldiğini düşünüp eşimi aradım. Misafir yolu açmak için aşağıya geldi. O sırada aracıma birisi yumrukla vurarak. 'Baba yolu aç geri al' dedi. Kardeşim görmüyor musun yol kapalı dedim. O da bana 'yağmur yağıyor görmüyor musun ıslanıyorum' dedi. Daha sonra bana ' gevşek gevşek konuşma kendini bana vurdurma' dedi. Burası dağ başımı dedim ben o ise bana küfürler etti. Araçtan indirmek istedi baskı kurdu. Kapıya kadar geldi elinde bıçak olduğunu görmedim. Çok yaklaştı bana. Benden uzaklaş dedim ittim ittirdiğim sırada bıçak olduğunu fark etmedim. Geri çekildiğim sırada sol bacağımdan 2 bıçak darbesi aldım. Yan koltuğa attım ondan uzaklaşmak için. Plakası kimliği belli dün karakola gittim hala firar olarak gözüküyor. Dün karakola gittim sokağa bilmediğim araçlar geliyor dedim geldiğinde arayın dediler" diye konuştu.

Yaşanan olay anı araç içi güvenlik kamerası tarafından kaydedildi. Görüntülerde, servis şoförünün bıçaklandığı anlar yer aldı.

Kaya çifti ve Gönül, ifade vermek üzere İstanbul Adalet Sarayı'nda geldi.

Yedioth Ahronoth gazetesinde çıkan köşe yazısına göre, İsrailli bir yetkili ABD'deki seçim sonuçlarının ve Vance'in açıklamalarının "İran savaşını fiilen askıya aldığını" dile getirdi.

İsrail yönetiminde, ABD Başkanı Donald Trump'ın karşı karşıya kaldığı siyasi zorluklar nedeniyle savaşın sona erdirilmesine ilişkin şartları hafifletebileceği belirtildi.

Vance'in açıklamalarının Tel Aviv'de "alarm zilleri çaldırdığı" belirtilirken, Trump'ın İran'ın nükleer programını kapsam dışında bırakarak yalnızca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla yetinebileceğinden endişe edildiği aktarıldı.

Vance'in İran'a saldırıları ve ABD'nin İsrail ile ilişkilerini de sorguladığı açıklamasının Trump'ın İran'a yönelik planlarını zorlaştırdığına dikkati çekilirken, Demokratların seçimlerde elde ettiği başarıyla İsrail'e yönelik sert eleştirileriyle tanınan 10 ismin de Senato ve Temsilciler Meclisine girdiği hatırlatıldı.

Cumhuriyetçilerin yenilgisinin ardından Vance'in değerlendirmesinin İsrailliler açısından "ciddi endişe kaynağı" olduğu kaydedilirken, Trump'ın da Vance'in açıklamasını "büyük ölçüde doğru bulması" söz konusu endişeleri artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Vance'in 4 sebebe bağladığı seçim yenilgisinin 3'ünün doğrudan veya dolaylı olarak İsrail ile ilişkili olduğu aktarılan yazıda, Vance'in açıklamalarının İran ile savaşı yeniden başlatma seçeneğini değerlendiren Trump'ın hareket alanını daralttığı ve olası yeni bir saldırının siyasi meşruiyetini de zayıflattığı ifade edildi.

İsrail'e verilen desteğin yıllarca Cumhuriyetçiler arasındaki muhafazakarlar, Evanjelikler ve Trump destekçileri arasında siyasi bir kazanım olarak görüldüğü ancak Vance'in açıklamasıyla bu desteğin Cumhuriyetçiler içinde geniş ölçüde uzlaşı sağlanan bir konu olmaktan çıkarak iç ayrışmaları derinleştiren bir meseleye dönüşebileceği ifade edildi.

Başından beri İran'a saldırılara karşı çıkan ve savaşın durdurulmasında önemli rol oynayan Vance'in kapalı kapılar ardında çatışmaları yeniden başlatmaması için Trump'a baskı yaptığı iddia edildi.

Vance'in temmuz ayında İsrail hükümeti içindeki bazı kesimlerin İran ile savaşı sona erdirme girişimlerini baltalamaya çalışmakla suçladığı hatırlatıldı.

ABD PARLAMENTOSUNA GİREN 10 DEMOKRAT İSRAİL'E SERT ELEŞTİRİLERDE BULUNUYOR

Demokratların ara seçimlerdeki zaferiyle, seçim kampanyalarında İsrail'e yönelik sert eleştirilere ve ABD'nin askeri yardımlarına karşı duruşa yer veren bir grup siyasetçi Kongre'ye girdi.

Michigan eyaletinden senatör olarak seçilen ve ABD Senatosunda görev yapacak ilk Müslüman olan Abdul el-Sayed, Minnesota'dan Senatoya giren Peggy Flanagan, Maine'den Troy Jackson İsrail'in soykırım yaptığını söylemişti.

Demokratların zaferiyle İsrail'i eleştiren ve parlamentoda yer bulan isimler şöyle:

Melat Kiros, Darializa Avila Chevalier, Claire Valdez, Brad Lander, Adam Hamawy, Donavan McKinney ve Chris Rabb.

ABD Başkan Yardımcısı Vance, ara seçimlerde Cumhuriyetçi Partinin oy kaybetmesini İran'la yaşanan gerilime ve İsrail'le ilişkilere bağlamıştı.

ABD Başkanı Trump da Cumhuriyetçilerin seçimlerde kan kaybetmesinin nedeninin İran'a karşı yürütülen savaş olup olmadığı sorusuna, "İran da bunun bir parçasıydı." yanıtını vermişti.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) koordinasyonunda düzenlenecek COP31 İş ve Yatırım Zirvesi, 12-13 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek. Zirve, iklim hedeflerini somut adımlara dönüştürmek ve iklim projelerine yönelik finansman ile iş birliği fırsatlarını değerlendirmek üzere dünyanın dört bir yanından kamu ve özel sektör temsilcilerini bir araya getirecek.

KÜRESEL İŞ DÜNYASININ TEMSİLCİLERİ ANTALYA'DA BULUŞACAK

TOBB tarafından düzenlenecek zirvenin bin 500'ün üzerinde katılımcıya ev sahipliği yapması bekleniyor. Zirveye 55'in üzerinde ülkeden 290 farklı kurumu temsil eden bine yakın yabancı iş dünyası temsilcisi katılacak. Bunların yüzde 63'ü ise CEO ve üst düzey liderlerden oluşacak. COP31 İş ve Yatırım Zirvesi, uluslararası ticaret ve sanayi odalarından küresel şirketlere, finans kuruluşlarından yatırım fonlarına, kalkınma bankalarından teknoloji şirketlerine uzanan geniş bir katılımcı profiline ev sahipliği yapacak. Enerji, finans, sanayi, teknoloji, gıda ve altyapı başta olmak üzere farklı sektörlerin temsilcileri, iklim dönüşümünün ekonomik fırsatlarını ve yatırım ihtiyaçlarını değerlendirerek, küresel iklim hedeflerinin iş dünyasının uygulama kapasitesiyle buluşturulmasını ele alacak.

"From Ambition to Delivery" (Hedeften Uygulamaya) temasıyla gerçekleştirilecek zirvede, iklim taahhütlerinin uygulanabilir projelere ve finansmana dönüştürülmesine odaklanılacak. Zirvede ayrıca sanayinin karbondan arındırılması ve yeşil sanayileşme, iklim yatırımları için sermayeye erişim, şehirlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı, KOBİ'lerin ve gelişmekte olan ekonomilerin dönüşüme katılımı, sürdürülebilir gıda sistemleri ve döngüsel ekonomi konuları ele alınacak. Yapay zekâ ve yeni teknolojilerin yeşil dönüşümü hızlandırmadaki rolü de programın öne çıkan başlıkları arasında yer alacak.

TOBB'un liderliğindeki COP31 İş Forumu bünyesinde oluşturulan yedi çalışma grubu, yıl boyunca sanayinin karbonsuzlaştırılması, enerji dönüşümü ve elektrifikasyon, iklim finansmanı, dirençli şehirler, gıda sistemleri, KOBİ'ler ve gelişmekte olan ekonomiler ile iklim teknolojileri ve yapay zekâ alanlarında çalışmalar yürüttü. Haziran ayında Londra'da başlayan ve New York İklim Haftası kapsamında devam eden bu çalışmaların çıktıları, Antalya'daki zirvede kamuoyuyla paylaşılacak.

Küresel iş dünyasının geliştirdiği uygulamaya dönük politika ve yatırım önerileri, COP31 Başkanlığına sunularak uluslararası iklim gündemine katkı sağlayacak. Zirvede ortaya konulacak önerilerin COP31 sonrasında da devam edecek kamu, özel sektör ve uluslararası iş birlikleri için bir yol haritası oluşturması hedefleniyor.

"İŞ DÜNYASI COP31'DE UYGULAMANIN MERKEZİNDE"

TOBB Başkanı ve COP31 İş Forumu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, zirveye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ortaya konan vizyonun ve kararlılığın eseridir. Bu sayede ülkemiz, küresel iklim gündeminin merkezinde yer alıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, daha ilk günden itibaren iş dünyasını bu sürecin seyircisi değil, ortağı olarak gördü. Özel sektöre açılan bu kapı sayesinde iş dünyası, COP tarihinde ilk kez müzakere masasının yanı başında, uygulamanın tam merkezinde yer alıyor. İklim meselesi artık yalnızca bir çevre meselesi değil, bir ekonomi, yatırım ve rekabet meselesidir. Dönüşümü hayata geçirecek olan iş dünyasıdır. Yatırımı yapan, teknolojiyi geliştiren, istihdamı sağlayan biziz. Antalya'da yüzde 63'ü CEO ve üst düzey liderlerden oluşan 55'i aşkın ülkeden bine yakın yabancı iş dünyasının temsilcisini bir araya getiriyoruz. Dünyanın dört bir yanından gelen şirketler, bankalar ve yatırım fonları, taahhütleri projeye, projeleri yatırıma dönüştürmenin yolunu burada konuşacak. Hedefimiz açık: COP31'i iklim hedeflerinin iş dünyasının gücüyle hayata geçtiği bir dönüm noktası yapmak. Türk iş dünyası olarak bu sorumluluğu üstlenmekten gurur duyuyoruz."

Bu değişikliğin nasıl ve neden gerçekleştiği hemen açıklığa kavuşmadı. NASA Kamu İşleri Uzmanı Alise Fisher, Jalopnik'e yaptığı açıklamada, "Swift'in 20 Kasım 2004'teki fırlatılmasına hazırlık sürecinde NASA, riskin kurum politikalarının izin verdiği şekilde görev gereklilikleriyle uyumlu olduğuna karar verdi" dedi.

Fırlatmayla yeniden giriş arasında risk değerlendirmesi değişti. Bunun belirli bir hatadan kaynaklanmış olması düşük bir ihtimal olarak görülüyor; uzayın öngörülemez koşulları da olası nedenler arasında bulunuyor. Yine de olay, astronomik hedefler için kullanılan uyduların enkazına karşı temel savunmanın büyük ölçüde istatistiklere dayandığını gösterdi.

Swift'in Dünya'ya düşmesinin nedeni, yörüngede kalmasını veya yörüngesini değiştirmesini sağlayacak yakıtının tükenmesiydi. NASA, Swift'i başka bir uyduyla kurtarıp güvenli bir yörüngeye taşımak için özel bir şirkete 30 milyon dolar ödedi. Ancak kurtarma uydusu başarısız oldu ve Swift'in atmosfere yeniden girmesi kaçınılmaz hâle geldi.

Swift için risk sınırı aşıldı

Swift, resmî ifadeyle itki gücü olmadan uzaydan düşmesi anlamına gelen "kontrolsüz yeniden giriş" yaşadı. NASA'nın en son 2021'de güncellenen ve geçmişi 2001'e uzanan gereklilikleri, "Kontrolsüz yeniden girişte, hayatta kalan enkaz nedeniyle insanın hayatını kaybetme riski 0,0001'den (10.000'de 1) düşük olmalıdır" hükmünü içeriyor.

Uyduların güvenli biçimde yörüngeden çıkarılmasını veya bir şehre çarparak can kaybına yol açmamasını zorunlu kılan bir yasa bulunmuyor. Bu nedenle gökyüzünden gelebilecek tehlikelere karşı koruma büyük ölçüde istatistiklere dayanıyor. NASA'nın kabul edilebilir gördüğü eşik, insanın hayatını kaybetme riskinin 10.000'de 1'in altında olması.

Bugüne kadar yaklaşık 10.000 uydu yörüngeden çıkarıldı. Bu sayı, istatistiksel olarak böyle bir olayın gerçekleşmesinin kaçınılmaz hâle gelebileceğine işaret ediyor. Üstelik bu dönem, birkaç yılda bir on binlerce uydunun uzaya gönderildiği mega takımyıldızlar çağından önce yaşandı.

NASA, Swift için yeniden giriş risk değerlendirmesi yayımlamadı. Kurum daha sonra daha uzun bir duyurunun içinde, Swift'in insan hayatını kaybetme riskinin "2.100'de 1" olduğunu belirtti. Bu oran, NASA'nın kendi standardında izin verilen riskin beş katına karşılık geliyor.

Enkazın bir bölümünün yeryüzüne ulaşması bekleniyordu

Swift'in yeniden girişi sırasında herhangi bir kişinin uzay enkazı nedeniyle zarar gördüğüne ilişkin rapor bulunmuyor. Uydunun büyük bölümünün atmosferde yanarak yok olması bekleniyordu. Asıl risk, teleskop merceği veya tepki çarkları gibi yoğun parçalardan oluşan ve yeniden girişten sağ çıkabilecek bölümden kaynaklanıyordu.

Bu parçalardan herhangi biri yeryüzüne ulaştıysa, çevresinde bir insan bulunmadığı görülüyor. Ancak süreç, büyük ölçüde bir şans meselesi olarak kaldı.

Artan uydu trafiği yeni kurallar gerektirebilir

Yeni mega takımyıldızlar nedeniyle her yıl binlerce uydu yörüngeden çıkarılırken, bu süreci resmî olarak yönetmek için yasaların çıkarılması gerekebilir. Bu düzenlemeler, uydularda hâlâ güvenli bir noktaya, örneğin açık denizdeki bir bölgeye yönelmeyi sağlayacak kadar yakıt varken kontrollü yeniden giriş yapılmasını zorunlu kılabilir.

SpaceX gibi şirketlerin üzerinde çalıştığı bir başka seçenek, uyduları yeniden giriş sırasında tamamen yanarak yok olacak şekilde tasarlamak. Ancak bu yaklaşım, buharlaşan metalin atmosfer üzerindeki etkisinin ne olacağı sorusunu gündeme getiriyor. Bilim insanları henüz bu sorunun yanıtını bilmiyor; çünkü şimdiye kadar bunu araştırmayı gerektirecek ölçekte bir durum yaşanmadı.

Uzay kalabalıklaştıkça yörüngeden Dünya'ya ulaşabilecek parçaların sayısı da artacak. Şimdiye kadar istatistikler insanları korudu. Ancak 10.000'de 1 olasılığın er ya da geç gerçekleşmesi bekleniyor; bazı uyduların amaçlanandan daha yüksek risk taşıdığı ortaya çıkarsa bu tehlike daha da büyüyebilir.