Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi kapsamında katılımcıların etkinlik alanlarından yemek noktalarına, günlük program akışından organizasyon detaylarına kadar merak ettiği tüm veriler "COP31 Türkiye Super APP" dijital uygulamasıyla tek bir platformda toplandı.

Bakan Kurum, uygulamaya ilişkin yaptığı paylaşımında, şunları kaydetti:

"COP31'e dair her şey cebinizde. COP31 Antalya'da müzakerelerden sanata, ulaşım detaylarından etkinlik takvimine kadar ihtiyaç duyulan her veriyi 'COP31 Türkiye' uygulamasıyla tek platformda buluşturduk. COP31 deneyiminizi kolaylaştırmak, yeşil alandaki tüm etkinliklere dahil olabilmek için uygulamamızı indirmeyi unutmayın."

MAVİ VE YEŞİL BÖLGE ETKİNLİKLERİNE AKILLI TAKİP

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) için özel mobil uygulama hazırlandı.

Katılımcıların zirve süresince ihtiyaç duyacakları tüm bilgilere tek bir platform üzerinden erişebilmelerini sağlamak amacıyla COP31 Türkiye Super APP geliştirilerek App Store ve Google Play Store üzerinden kullanıma sunuldu.

Uygulamada etkinlik programları, ulaşım, alan içi navigasyon, sanat eserleri ve enstalasyonlar, kişisel ajanda, haberler ve duyurular bir araya getirildi. Mavi ve yeşil bölgedeki etkinliklerin ayrıntılı olarak yer alacağı uygulamada, mavi bölgedeki ülke pavilyonlarında gerçekleştirilecek yan etkinlikler uygulama üzerinden takip edilebilecek.

Ülkeler, kendi pavilyonlarında düzenleyecekleri etkinliklerin içeriklerini doğrudan sisteme girerek programlarını yönetebilecek.

Yeşil bölgede ise 10 tematik HUB kapsamında gerçekleştirilecek 600'den fazla etkinlik ve program uygulamada yer alacak.

Katılımcılar, tematik alanlarda bulunan tüm paydaşları, kurumları ve etkinlikleri görüntüleyebilecek. Hangi etkinliğin hangi alanda gerçekleştirileceğini uygulama üzerinden öğrenerek ziyaretlerini planlayabilecek.

Yalnızca COP31 etkinlik alanı için özel olarak hazırlanan dijital navigasyon sistemiyle mavi bölge ve yeşil bölgedeki salonlar, ülke pavilyonları ve 10 tematik HUB, yan etkinlik ve özel etkinlik alanları, etkinlik çadırları, yüzlerce yeme-içme noktası ve diğer hizmet alanları harita üzerinden görüntülenebilecek. Bu sayede katılımcılar gitmek istedikleri noktalara kolaylıkla ulaşabilecek.

COPART: QR İLE DİJİTAL SANAT DENEYİMİ

COP31 kapsamında sanat ve iklim değişikliğini bir araya getiren COPART HUB'da yüzlerce sanat eseri ziyaretçilerle buluşacak.

Dijital uygulama üzerinden QR kodu okutarak COPART HUB'da yer alan eserler incelenebilecek. Ayrıca, COP31 etkinlik alanının farklı noktalarına yerleştirilen tüm sanatsal enstalasyonların konumları dijital harita üzerinden görüntülenebilecek.

Böylece ziyaretçiler, sanat eserlerini ve enstalasyonları keşfederek COP31 alanı boyunca kendilerine özel bir sanat rotası oluşturabilecek.

KATILIMCILARA ÖZEL KİŞİSEL AJANDA

Katılımcılar, 12 günlük zirve boyunca takip etmek istedikleri oturumları, toplantıları ve etkinlikleri kişisel ajandalarına ekleyebilecek. Bu sayede kullanıcılar, yoğun etkinlik takvimi içerisinde kendi programlarını oluşturarak zamanlarını verimli şekilde yönetebilecek ve zirveden en yüksek düzeyde faydalanabilecek.

COP31 boyunca gerçekleştirilecek önemli açıklamalar, etkinliklere ilişkin güncel bilgiler, organizasyon duyuruları ve haberler, COP31 Türkiye Super APP üzerinden katılımcılarla paylaşılacak. Böylece zirveye ilişkin bilgi akışı tek bir dijital platform üzerinden sağlanacak.

SÜRPRİZ OYUN DENEYİMİ

COP31 Türkiye Super APP, bilgilendirme ve organizasyon özelliklerinin yanı sıra ziyaretçi deneyimini zenginleştirecek etkileşimli içeriklere de ev sahipliği yapacak.

COP31 süresince ziyaretçilerle buluşacak sürpriz bir oyun deneyimi, zirvenin dijital dünyasına farklı ve eğlenceli bir boyut kazandıracak.

Uygulamaya App Store'da "https://apps.apple.com/tr/app/id6789030250" ve Google Play'de "https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gov.csb.cop31" bağlantılarından erişilebilecek. QR kodu ve indirme sayfasına ise "https://cop31.tr/app" bağlantısından ulaşılabilecek.

RAMS Park'taki maç saat 20.45'te başlayacak. Mücadeleyi İngiliz hakem Chris Kavanagh yönetecek.

Maç, Türkiye'de TRT 1 ve tabii platformundan yayımlanacak.

UEFA Şampiyonlar Ligi'nin ilk iki maçında Portekiz temsilcisi Sporting'e 3-1 ve İspanya devi Barcelona'ya 4-1 mağlup olan Galatasaray, üçüncü haftada ise Fransa ekibi Lille'i 4-2 yendi.

Ligdeki ilk iki maçında Norveç ekibi Viking'i 3-1 ve Slovakya takımı Slovan Bratislava'yı da 3-0 mağlup eden Stuttgart ise son maçında İspanya temsilcisi Atletico Madrid ile 1-1 berabere kaldı.

GALATASARAY TAM KADRO

Galatasaray, statü gereği oynayamayacak futbolcuların dışında Stuttgart karşısında tam kadro sahaya çıkacak.

Sakat veya cezalı oyuncusu bulunmayan sarı-kırmızılı ekipte sadece UEFA'ya bildirilen kadroda yer alamayan Kaan Ayhan, Kazımcan Karataş, Arda Ünyay, Eyüp Aydın ile Can Armando Güner statü gereği forma giyemeyecek.

TÜM KULVARLARDA 4 MAÇLIK GALİBİYET SERİSİ YAKALADI

Galatasaray, tüm kulvarlarda çıktığı son 4 maçtan galibiyetle ayrıldı.

Son mağlubiyetini Şampiyonlar Ligi'nde Barcelona karşısında yaşayan sarı-kırmızılı ekip, sonrasında çıktığı karşılaşmalarda sırasıyla Gençlerbirliği'ni 1-0, Lille'i 4-2, Fenerbahçe'yi 2-1 ve TÜMOSAN Konyaspor'u 4-0 yendi.

OSIMHEN, ATTIĞI GOLLERLE TAKIMINI SIRTLIYOR

Galatasaray'ın Nijeryalı yıldızı Victor Osimhen, attığı gollerle takımının galibiyetlerinde önemli rol oynadı.

Sezon başından beri Trendyol Süper Lig'de 8 ve Şampiyonlar Ligi'nde 2 maça çıkan Osimhen, toplamda 10 müsabakada görev aldı. Nijeryalı yıldız, bu karşılaşmalarda 9'u lig ve 1'i Avrupa'da olmak üzere toplamda 10 gol kaydetti.

Osimhen, 10 resmi müsabakada 10 kez fileleri havalandırarak maç başına 1 gol atma başarısı gösterdi.

BATRAKOV, PERFORMANSIYLA PARLIYOR

Galatasaray'ın Rus futbolcusu Aleksey Batrakov, gösterdiği performansla son haftalarda sarı-kırmızılı taraftarların beğenisini topladı.

Çıktığı son 5 resmi maçta 3 kez ağları sarsan 21 yaşındaki oyuncu, skor katkısının yanı sıra isabetli paslarıyla ve hücumu yönlendirmesiyle de taraftarların beğenisini kazandı.

SANE VE İLKAY, STUTTGART'I YAKINDAN TANIYOR

Galatasaray'ın tecrübeli futbolcusu İlkay Gündoğan ile Alman kanat oyuncusu Leroy Sane, daha önce Stuttgart'a karşı birçok kez forma giydi.

İlkay Gündoğan, daha önce Nürnberg ve Borussia Dortmund formalarıyla Stuttgart'a karşı 6 Bundesliga ve 1 Almanya Kupası karşılaşmasına çıktı. İlkay'ın takımları, bu karşılaşmalardan 5 galibiyet ve 2 beraberlikle ayrıldı. 36 yaşındaki oyuncu, söz konusu 7 maçta 1 kez ağları sarstı.

Daha önce Schalke 04 ve Bayern Münih formalarını terleten Leroy Sane ise Bundesliga'da 14 kez Stuttgart karşısında mücadele etti. Sane'nin takımları bu karşılaşmalarda 10 galibiyet, 2'şer beraberlik ile mağlubiyet yaşadı. 30 yaşındaki oyuncu, bu müsabakalarda 1 kez rakip fileleri havalandırdı.

ALMAN TEMSİLCİSİNDE EKSİKLER

Stuttgart'ta yarınki maç öncesi önemli eksikler bulunuyor.

Sakatlıkları bulunan Alman orta saha Angelo Stiller, Slovak kanat Leo Sauer ve Alman savunma oyuncusu Josha Vagnoman, Galatasaray karşısında forma giyemeyecek.

ALMANYA EKİBİ, BUNDESLIGA'DA 11. SIRADA

Stuttgart, Bundesliga'nın 8. haftasını 11. sırada tamamladı.

Son olarak Bayer Leverkusen'i deplasmanda 4-2 yenen Stuttgart, ligde sezon başından beri 3 galibiyet ve 5 mağlubiyet yaşayarak 9 puana ulaştı.

Almanya ekibi, geride kalan 8 maçta 14 kez rakip ağları sarsarken, 15 gol yedi.

STUTTGART, EN AZ GOL YİYEN EKİPLER ARASINDA

Almanya ekibi Stuttgart, Şampiyonlar Ligi'nde en az gol yiyen takımlar arasında yer alıyor.

İlk 3 maçta kalesinde 2 gol gören Stuttgart, bu alanda İngiltere ekibi Arsenal ve Hollanda temsilcisi PSV ile zirveyi paylaşıyor.

ALMAN EKİBİNİN OYUNCUSU DEMIROVIC, EN GOLCÜLER ARASINDA

Stuttgart'ın Bosna Hersekli futbolcusu Ermedin Demirovic, Şampiyonlar Ligi'nin en golcü oyuncuları arasında yer alıyor.

Organizasyonun ilk 3 maçında 4 kez ağları sarsan Demirovic, bu alanda dörder gol atan Bayern Münihli Harry Kane, Manchester Cityli Erling Haaland, Borussia Dortmundlu Serhou Guirassy, Sporting oyuncusu Luis Suarez ve Club Brugge'ün futbolcusu Nicolo Tresoldi ile zirveyi paylaşıyor.

Uydulardaki bilgi birikimini değerlendirerek Ay Uzay Aracını yüzde 87 yerlilikle ürettiklerini belirten Kacır, aracı 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderecek, Ay yörüngesine ve nihayetinde aya ulaştıracaklarını söyledi.

Kacır, geniş alanları görüntüleme ve aynı bölgeden sık aralıklarla veri toplama kabiliyetlerine sahip yer gözlem uydu takımının üyeleri İMECE-2'yi 2027'de, İMECE-3'ü ise 2028'de uzaya gönderecekleri bilgisini paylaştı.

Ayrıca Kacır, yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek hesaplama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başladıklarını söyledi.

"İMALAT SANAYİ KATMA DEĞERİ 259 MİLYAR DOLARA YÜKSELDİ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde inşa ettikleri güçlü sanayi altyapısına dikkati çeken Kacır, pandemiden bu yana imalat sanayi üretiminin düşük teknolojide yüzde 9,6, orta-düşük teknolojide yüzde 27,7, orta-yüksek teknolojide yüzde 47,9 ve yüksek teknolojide ise yüzde 87,5 arttığını belirtti.

Yılda 283,7 milyar dolar ihracatla rekor kırdıklarını vurgulayan Kacır, şöyle konuştu:

"İmalat sanayi katma değerimiz, son bir yılda yüzde 9,7 artarak 259 milyar dolara yükseldi. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ihracatın payı yüzde 44,2 ile şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı. Bu yılın 9 ayında ihracatımız savunma ve havacılıkta yüzde 15,6, ana metal ve işlenmiş metallerde yüzde 15,5, kimyevi maddelerde yüzde 13,1, elektrik ve elektronikte yüzde 11,6, makinede yüzde 4,1 yükseldi. 2002'den bu yana Türkiye'nin AR-GE harcamalarını yıllık 1,2 milyar dolardan 24,8 milyar dolara yükselttik. AR-GE harcamalarımızın milli gelirimiz içindeki payını yüzde 1,55'e çıkardık. Özel sektör AR-GE harcamalarını 45 misli artışla 16,1 milyar dolara ulaştırdık. 2002'de 29 bin olan Tam Zaman Eşdeğer AR-GE personeli sayımız 318 bine yükseldi. Bu dönemde OECD ülkeleri arasında AR-GE personelini en çok artıran ülkeyiz. 115 teknoparkımızda girişim sayımız son bir yılda 2 bine yakın artışla 13 bin 837'ye, bu girişimlerde istihdam 12 bin artışla 136 bine ulaştı. Desteklediğimiz 1362 AR-GE ve 348 tasarım merkezinde 56 bin 947 fikri mülkiyet tescillendi. AR-GE teşviklerimizden yararlanan proje sayısı 247 bine erişti. AR-GE faaliyetlerine vergi teşviğimiz 2025'te yüzde 59,5 artışla 169 milyar lirayı aştı."

"SON BİR YILDA 55 BİN, BUGÜNE KADAR 130 BİNDEN FAZLA TOGG YOLLARA ÇIKTI"

Devlet teşviklerinden yararlanan imalat sanayi yatırımlarında yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin payının 2002'de yüzde 19 iken bu yıl yüzde 47'ye eriştiğini aktaran Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'na ve TCMB Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'na ayırdıkları kaynağı 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkardıklarını hatırlattı.

Programın kapsamını 310 yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürün, 272 teknoloji alanı ve 36 kritik ham maddeye yönelik 1 milyar liranın üzerindeki yatırımları içerecek şekilde genişlettiklerini bildiren Kacır, "Teşvik belgeli imalat sanayi yatırımlarını hızlandırmak amacıyla yatırım tutarı 100 milyon liranın üzerinde olan projelere yönelik yeni bir finansman penceresi açtık. Programla bugüne kadar toplam yatırım tutarı 613 milyar lirayı aşan 168 projenin önünü açtık. Teknoloji Hamlesi Programıyla AR-GE ve yatırım büyüklüğü 192 milyar lira olan 213 projeyi destekledik. Bu yıl ileri malzeme teknolojileri ve kritik ham maddeler ile biyoteknoloji ve sürdürülebilir yaşam teknolojileri çağrılarına 26 milyar lira büyüklüğünde 77 proje başvurusu aldık. Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar 130 binden fazla Togg yollara çıktı. Ülke genelinde elektrikli araç şarj bağlantısı sayısını 48 bin 900'e ulaştırdık." ifadelerini kullandı.

Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı'nda ilk prototip 2030'da

Kacır, beyaz eşya ve otomotive yönelik özgün mikrodenetleyici, izolasyon çipi ve sürücü çiplerinin tasarımını yerlileştirdiklerini vurgulayarak, "Yapay zeka destekli yerli navigasyon uygulamamızı önümüzdeki yıl hayata geçireceğiz. Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı'nda ilk prototipimiz 2030'da üretime hazır hale gelecek." diye konuştu.

Bu yıl, TÜBİTAK programlarında 190 üniversite ve 3 bin 400 firmanın 11 bin 825 projesine 15,5 milyar lira katkı sağladıklarını belirten Kacır, üniversitelerin araştırma projelerinde 22 bin 300 bursiyeri desteklediklerini, bugüne kadar 10,8 milyar lira kaynak sağladıkları 12 ulusal araştırma altyapısında, 826 kişiyle, biyotıp ve genom, ileri malzemeler, MEMS, astrofizik, güneş enerjisi, raylı sistemler, deniz hukuku ve finans teknolojilerinde nitelikli çalışmalar gerçekleştirildiğini aktardı.

PARDUS'UN İNDİRME SAYISI 3,7 MİLYONA ERİŞTİ

AESA radarları, arayıcı başlıklar, uydu, 5G ve askeri haberleşme sistemleri için kritik öneme sahip radyo frekans çiplerini TÜBİTAK BİLGEM'de yerli imkanlarla ürettiklerini bildiren Kacır, yerli ve açık kaynaklı işletim sistemi Pardus'un indirme sayısının 3,7 milyona eriştiği bilgisini verdi.

"800 BEYGİR GÜCÜNDEKİ YERLİ HİDROJEN MOTORUMUZU ÜRETTİK"

"Hidrojen depolama ve yakıt pili geliştirme çalışmaları TÜBİTAK MAM'da tamamlanan 800 kilometrelik menzilli ticari kamyon platformu, önümüzdeki yıl yollara çıkacak" diyen Kacır, "Sıfır emisyonlu milli lokomotifimizde kullanılacak 800 beygir gücündeki yerli hidrojen motorumuzu ürettik. Batarya Test ve AR-GE Merkezi'mizde gerçekleştirdiğimiz yeni yatırımla batarya hücresinden paketine kadar tüm elektriksel testleri uçtan uca yerli imkanlarla yapabilir hale geliyoruz. En az 5 kübitlik kuantum işlemci prototipini yerli imkanlarla tasarlayıp üreterek bu alanda kritik AR-GE ve üretim altyapısını ülkemize kazandıracağız." açıklamasında bulundu.

"YERLİ PATENT TESCİL SAYISINI 3 BİN 738'E YÜKSELTTİK"

Kacır, 2002'de yaklaşık 9 bin olan bilimsel yayın sayısı ile dünyada 22'nci sıradayken geçen yıl yayın sayısı 66 bine yükselerek 13'üncü olduklarını bildirdi.

Elektronik Kaynaklar Ulusal Akademik Lisansı ile 3 milyon araştırmacıya hizmet sunduklarını belirten Kacır, "Geçtiğimiz yıl yerli patent başvuru sayısını yüzde 12 artışla 11 bin 394'e, yerli patent tescil sayısını ise yüzde 10'luk artışla 3 bin 738'e yükselttik. Yerli patent başvurularında dünyada 10'uncu, marka başvurularında 6'ncı, tasarım başvurularında 3'üncü sıradayız." dedi.

Yeşil Dönüşüm Programı'na da değinerek, sera gazı emisyonlarının önlenmesi, enerji ve ham madde verimliliğiyle atıkların azaltılması odaklı 8,7 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 20 projeyi desteklediklerini dile getiren Kacır, 160 milyar liralık 159 projenin değerlendirmesini bu yıl tamamlayacaklarını duyurdu.

34 OSB "YEŞİL OSB" OLARAK TESCİLLENDİ

Son bir yılda akademi ve özel sektörün yeşil teknolojiler geliştirmesine yönelik 2 bin 189 AR-GE projesi ile 2 bin 305 bilim insanına 5,3 milyar lira TÜBİTAK katkısı sunduklarını vurgulayan Kacır, 34 OSB'yi de "Yeşil OSB" olarak tescillediklerini bildirdi.

Kacır, BOTAŞ doğal gaz hatlarının güvenlik kontrollerini yapacak yerli robotu geliştirdiklerinin de altını çizerek, Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi'yle bu yıl sonuna kadar 2,9 milyar lira finansman sağlayacakları bilgisini verdi.

Dijital Dönüşüm Programı'yla modernizasyon, robotik, veri yönetimi ve verimlilik odaklı 13 milyar liralık 42 projeyi desteklediklerini ifade eden ve 10 milyar liralık 40 projenin değerlendirmesini bu yıl tamamlayacaklarını bildiren Kacır, son bir yılda Dijital Avrupa Programı'nda ise Türkiye'den 52 kuruluşun 10 projede 7,3 milyon avroluk hibe kazandığını aktardı.

"54 KÜBİT İŞLEMCİ GÜCÜNE SAHİP KUANTUM BİLGİSAYARI 2027'DE DEVREYE ALACAĞIZ"

Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısındaki yüksek hesaplama kapasitesinden bugüne dek 9 bin araştırmacının yararlandığını belirterek, "54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarı 2027'de devreye alacağız. Toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtan BİLGE dil modeliyle yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesini ve farklı sektörlerde yaygınlaşmasını sağlayacağız." diye konuştu.

"SİPER-2'NİN SERİ ÜRETİMİNE ÖNÜMÜZDEKİ YIL BAŞLAYACAĞIZ"

Savunma sanayisinde devrim yaptıklarını dile getiren Kacır, 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanla dev bir savunma sanayisi gücüne sahip olduklarını söyledi.

Kacır, 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"2002'den bugüne savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenledik. 668 milyar lira sabit yatırımın önünü açtık. 28 bin çalışanın istihdam edildiği 80 AR-GE ve tasarım merkezine 2025'te 71 milyar lira destek sağladık. Teknoparklarımızda savunma sanayisinde 352 firmamız 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ediyor. 2002'den bu yana, TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 283 savunma sanayisi projesine ve 4 bin 449 bilim insanı ile gencimize 65 milyar lira katkı sunduk. Çelik Kubbe'de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2'nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız."

"KENDİ AY GÖREVİNİ GERÇEKLEŞTİREN 9'UNCU ÜLKE OLACAĞIZ"

Uzay teknolojilerinde 20 AR-GE merkezinde ve teknoparklardaki 310 girişimde 24 bini aşkın araştırmacının istihdamını desteklediklerini belirten Kacır, Milli Uzay Programı ile birlikte uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim insanı, araştırmacı ve gencin yer aldığı projelere katkı sunduklarını söyledi. Uyduları kendi roketleriyle uzaya fırlatmaya hazırlandıklarını dile getiren Kacır, şunları kaydetti:

"Somali'de inşasını sürdürdüğümüz uzay limanıyla Türkiye'nin uzaya bağımsız erişiminin önünü açacak, küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay alacağız. Uydulardaki bilgi birikimimizi değerlendirerek Ay Uzay Aracımızı yüzde 87 yerlilikle ürettik. Aracımızı 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderecek, Ay yörüngesine ve nihayetinde Ay'a ulaştıracağız. Kendi Ay görevini gerçekleştiren 9'uncu ülke olacağız. Geniş alanları görüntüleme ve aynı bölgeden sık aralıklarla veri toplama kabiliyetine sahip yer gözlem uydu takımımızın üyeleri İMECE-2'yi 2027'de, İMECE-3'ü 2028'de uzaya göndereceğiz. Yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydumuzun çalışmalarına başladık. Milli Uzay Programımızın hedeflerinden Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi'nin ihtiyaç duyduğu yüksek hassasiyetli zaman ve frekans altyapısını sağlayacak rubidyum tabanlı yerli atomik saatimizi uzaya gönderdik. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde tarihinde bir ilk olan uzayın barışçıl, güvenli ve sürdürülebilir geleceği için 21 ülkeden 32 temsilcinin desteğiyle kabul edilen Antalya Deklarasyonu'na Türkiye olarak öncülük ettik."

YATIRIM TEŞVİKLERİ

Kacır, teşvik ettikleri ve son bir yılda tamamlanan 1 trilyon 263 milyar liralık 10 bin 285 yatırım projesiyle rekor kırdıklarını vurgulayarak, 231 bin 685 istihdam oluşturduklarını belirtti.

Aynı dönemde 1 trilyon 205 milyar lira yeni yatırımın ve 140 bin istihdamın önünü açtıklarını bildiren Kacır, şöyle devam etti:

"Savunma, mobilite, sağlık, petrokimya, enerji teknolojileri gibi stratejik alanlarda 52 milyar dolarlık 83 yatırıma proje bazlı destek sunduk. Bu projeler tamamlandığında cari dengemize yılda 47 milyar dolar katkı sağlayacak. Haziran 2025'ten bu yana yeni teşvik sisteminde seçici programlara başvuruların oranı yüzde 12'den yüzde 32'ye yükseldi. Teknoloji Hamlesi, Stratejik Hamle ve Yerel Kalkınma Hamlesi'nden müteşekkil Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı'na aldığımız 678 milyar liralık 1269 proje başvurusu sanayide yüksek katma değer odaklı dönüşüm hedeflerine ilerlediğimizi gösteriyor."

"SON BİR YILDA 6 OSB, 7 ENDÜSTRİ BÖLGESİ, 19 YATIRIM ALANI İLAN ETTİK"

Planlı sanayileşme yatırımlarıyla üretimi ülke sathına dengeli yaydıklarını bildiren Kacır, "Son bir yılda 6 OSB, 7 endüstri bölgesi, 19 yatırım alanı ilan ettik. Müteşebbislerimize 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağladık. Bakanlığımızın destekleriyle bu yıl tamamlanacak 13 OSB ve 4 sanayi sitesi projesi, 30 bin istihdamın önünü açacak. 2027 bütçemizde OSB, endüstri bölgesi ve sanayi sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak sağlayacağız. OSB'lerdeki sanayi alanlarını çevrim içi platformda her ay ilan ettiğimiz uygulamayla, Ekim 2024'ten bu yana 252 OSB'de 9 bin 507 yatırımcı başvurusu aldık. 23 milyon metrekare büyüklüğünde yatırım alanını 1472 sanayicimize tahsis ettik." ifadelerini kullandı.

Kacır, OSB'lerde atıl yatırım yeri kalmaması için rehberlik ve denetim faaliyetlerini etkin şekilde sürdürdüklerini belirterek, hazırladıkları Sanayi Alanları Master Planı'yla Samsun-Mersin, Sivas-Iğdır, Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak sanayi gelişim koridorları oluşturacaklarını, planlı sanayi alanlarının büyüklüğünü 350 bin hektara çıkaracaklarını söyledi.

Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara'dan Anadolu'ya dengeli yayacaklarını vurgulayan Kacır, "Sanayi bölgelerimizin demir yollarıyla limanlara bağlantısını sağlayacak, Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara geçişiyle uluslararası pazarlara erişimini hızlandıracağız. OSB'lerde devam eden yatırımlarımızın yüzde 24'ü çevre projelerinden oluşuyor. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı'nda hizmete aldığımız 6 atık su arıtma tesisi, altyapı ve derin deşarj kolektör hattı için 22 milyar lira kaynak aktardık. 2027'de Eylem Planı kapsamındaki tüm yatırımları sonuçlandıracağız." diye konuştu.

DEPREM BÖLGESİ AYAĞA KALDIRILIYOR

Kacır, deprem bölgesini yeniden ayağa kaldırdıklarını dile getirerek, "Depremden etkilenen 78 bin 839 işletmenin KOSGEB eliyle 54 milyar 360 milyon lira finansmana erişimini sağladık." dedi.

Deprem bölgesinde yüksek düzeyde teşvik uyguladıkları 65 ilçede 480 milyar liralık yatırımın ve 76 bin 738 istihdamın önünü açtıklarını bildiren Kacır, "11 ilde OSB'lerimize ve sanayi sitelerimize bu yıl 19,5 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Bu yıl Kahramanmaraş, Malatya, Gaziantep ve Hatay'da bin 456 iş yerini daha hizmete sunuyoruz. Önümüzdeki yıl ise deprem bölgesinde 1300'den fazla iş yerinin daha inşasını tamamlayacağız." bilgisini paylaştı.

Kacır, Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nda kalkınma ajansları ve bölgesel kalkınma aklıyla özel sektör yatırımlarına yön verdiklerini, şehirlerin özgün potansiyelini harekete geçirdiklerini anlattı.

Söz konusu program kapsamında illerde destekledikleri yatırımlara ilişkin bilgi veren Kacır, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Programın 2025 çağrısında 185 milyar lira büyüklüğünde 303 projeye destek sunuyoruz. 2026 çağrısında yapılan 446 milyar lira büyüklüğünde 816 proje başvurusu, programa yoğun ilginin göstergesidir. Cazibe Merkezleri, Sosyal Gelişmeyi Destekleme, Üreten Şehirler Programları ve diğer desteklerimizle kalkınma ajanslarımızla bugüne kadar 29 bin 621 projeye 146 milyar lira katkı sağladık, 236 milyar lira kaynağı harekete geçirdik. Kalkınma odaklı projeler için 1,2 milyar avroluk uluslararası finansmanı ülkemize kazandırdık. GAP, DAP, KOP ve DOKAP bölge kalkınma idarelerimiz eliyle tarıma dayalı sanayi, sulamada verimlilik, kültür ve turizm, kırsal kalkınma odaklı 6 bin 199 projeye 2014'ten bu yana 62,6 milyar lira destek sağladık. 76 milyar liralık yatırım hacmi oluşturduk. Çalışan ve Üreten Gençler Programı'yla 109 projeye 4,2 milyar lira kaynak aktardık, 6 bin 107'si kadın olmak üzere 9 bin 825 doğrudan istihdam sağladık. Van, Muş ve Bitlis'te hayata geçirdiğimiz projelerle tekstil ve hazır giyim sektöründe kümelenme oluşturduk, istihdamı 18 binin üzerine taşıdık."

GAP Bölge Kalkınma İdaresi öncülüğünde ve uluslararası Better Cotton Fonu desteğiyle 2021'de başlattıkları İyi Pamuk Projesi'nin, Şanlıurfa ve Diyarbakır'da 2 bin 118 çiftçiye ve 446 bin dekara ulaştığını belirten Kacır, çiftçilerin ürünlerini dünya pazarlarında "lisanslı iyi pamuk" olarak satabildiklerini anlattı.

Yaylalarda arıcılığı yaygınlaştırdıklarına, 2002'de 173 bin olan kovan sayısının 1 milyonu aştığına dikkati çeken Kacır, "Yatırımlarımızla Kars'ı bir turizm şehri haline getirdik. Terörsüz Türkiye hedefimizde menzile ulaştığımızda ülke sathında toprağımızın her bir karışı yeni yatırımlarla bereketlenecek, üretimle kalkınacak. Anadoludakiler Projemizle Anadolu'nun zengin kültürel mirasını gelecek nesillere taşıyor, üreticilerimizin markalaşmasını ve pazarlara erişimini destekliyoruz. Şehirlerimizin tarihi, kültürel ve yöresel değerlerini yansıtan 1912 coğrafi işaretle dünyada 2'nciyiz. Son 3 yılda Avrupa Birliği'nde tescilli coğrafi işaretimizi 18'den 46'ya çıkardık." ifadelerini kullandı.

Kacır, teknoloji girişimlerine yapılan sermaye yatırımlarının son 5 yılda 5,7 milyar dolara eriştiğini ifade ederek, TÜBİTAK Bireysel Genç Girişimci desteği ile bugüne kadar 2 bin 750'yi aşkın teknoloji girişiminin kurulmasını sağladıklarını anlattı.

Kurulan 47 Teknoloji Merkezi'nde 5 bin 150'den fazla teknogirişimi büyüttüklerini, teknoparklarla Anadolu şehirlerine girişim ofisleri kurduklarını dile getiren Kacır, sağlayacakları kaynaklarla girişim sermayesi ekosistemine biyoteknoloji ve yapay zeka gibi alanlarda bir milyar dolardan fazla ilave likidite temin etmeyi hedeflediklerini söyledi.

KOSGEB İLE KOBİ'LERE FİNANSMAN DESTEĞİ

Türkiye Tech Visa Programı'yla 99 ülkeden 6 bine yakın teknoloji profesyonelini ve 70 girişimi Türkiye'ye çekmeyi başardıklarını, Atatürk Havalimanı terminal binalarında "Terminal İstanbul" markasıyla kurdukları dünyanın en büyük girişimcilik merkezinin ilk etabını devreye aldıklarını belirten Kacır, "'Dijital Şirket' uygulamamızla, teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerinin tümüyle dijital platform üzerinden yönetilmesini sağlayacak ve şirketleşme süreçlerini kolaylaştıracağız. Teknogirişim Rozeti uygulamasıyla 2 binden fazla teknoloji girişimimizin kamu desteklerine, yatırım ve finansman imkanlarına erişimini kolaylaştırdık." dedi.

Kacır, KOSGEB eliyle son bir yılda 52 bin 47 KOBİ'ye 69 milyar 359 milyon lira finansman sağladıklarını, KOBİ'lerin ihtiyaçlarını yerinde tespit etmek için 140 bin işletmeye ziyaret gerçekleştirildiğini, 87 bin 241 kişiye çevrim içi girişimcilik eğitimi verdiklerini, 81 ildeki seçmelerle 1718 yeni girişime 2 milyar 620 milyon lira destek olduklarını anlattı.

Kapasite Geliştirme Programı ile 2 bin 111 işletmenin 26 milyar 416 milyon liralık yatırımını desteklediklerini ifade eden Kacır, "Küresel Rekabetçilik Programı'yla da 62 işletmemizin 2 milyar 66 milyon liralık yatırım projesinin önünü açtık. İmalat sanayimizde istihdamı koruyor, dayanıklılığı artırıyoruz. Yılbaşından bu yana imalat sanayisinde kayıtlı istihdamı 79 bin artırdık. Bu yıl imalat sanayisine 150 milyar lira kefalet desteği ile 250 milyar lira uygun koşullu işletme sermayesi finansmanı sağlıyoruz. İstihdamını koruyan firmalar için yıllık 37 puan finansman maliyetinin 12 puanını Bakanlık olarak karşılıyoruz. Hazır giyim, tekstil, deri ve mobilya sektörlerinde istihdamını koruyan firmalarımızda çalışan başına aylık 3 bin 500 lira destek veriyoruz. 1 milyon 197 bin emekçimizin istihdam edildiği bu sektörlerde 2026'da istihdamı yüzde 100 koruduk." diye konuştu.

Kacır, Türkiye Yüzyılı'nı inşa edecek beşeri sermayeye yatırım yapmayı sürdüreceklerini söyleyerek, bu yıl 91 bin 431 bilim insanı ve öğrenciye TÜBİTAK eliyle 6 milyar 400 milyon lira destek olduklarını bildirdi.

Uluslararası Lider ve Genç Araştırmacılar Programları ile ülkeye gelen 336 bilim insanının projelerinde bugüne dek 1596 genç bilim insanının görev aldığını anlatan Kacır, şunları kaydetti:

"Son 5 yılda yurt dışından 1086 araştırmacının çalışmalarını ülkemizde sürdürmesini sağladık. Stajyer Araştırmacı Burs Programı'yla yaklaşık 12 bin üniversite öğrencisine araştırma yetkinliği kazandırdık. Sektör Kampüste Programı'nda 1200'den fazla ders açarak 35 binden fazla öğrenciye reel sektör deneyimi kazandırdık. Üniversitelerde 90 Milli Teknoloji Atölyesi'ni hizmete açtık. 81 şehrimizdeki 134 Deneyap Teknoloji Atölyesi'ndeki eğitimlerden faydalanan öğrenci sayımız 65 bine erişti. Bu yıl TEKNOFEST Güneydoğu'da 730 binden fazla takımda 1 milyon 600 binin üzerinde genç yarıştı. 2026, Uluslararası ve Bölgesel Bilim Olimpiyatları'nda en fazla madalya kazandığımız yıl oldu. İftihar kaynağı öğrencilerimiz, 11'i altın 78 madalyayı ülkemize getirdi. Bu yıl TÜBİTAK Araştırma Proje Yarışmaları'nda da 89 bin 766 öğrencimizin 52 bin 773 projesiyle katılım rekoru kırdık. Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri'nde 18 bin 751 projede 34 bin 720 öğrenciye destek verdik. Bu yıl ilk mezunlarını veren TÜBİTAK Fen Lisemiz, bilim olimpiyatları ve YKS sayısal alanda Türkiye'nin en başarılı okulu oldu."

ULUSLARARASI İŞ BİRLİKLERİ DEVAM EDİYOR

Kacır, uluslararası ortaklıkla bilim, teknoloji, inovasyon ve sanayi kapasitesini desteklediklerini ve yatırımları büyüttüklerini belirterek, 115 ülkeyle imzaladıkları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) anlaşmaları ile yatırımcılara güçlü hukuki koruma ve öngörülebilir yatırım zemini sunduklarını vurguladı.

Kazakistan ile YKTK anlaşmasını güncellediklerini, Körfez İşbirliği Konseyi ile müzakereleri tamamladıklarını, Birleşik Krallık ve Endonezya ile müzakerelere devam ettiklerini anlatan Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Son bir yılda 23 ülke ile 32 uluslararası anlaşma ve mutabakat zaptına imza attık. Dünyanın en büyük sivil AR-GE programı Ufuk Avrupa'da 992 projeyle ülkemize 496 milyon avroluk fon desteği kazandırdık. Uluslararası AR-GE ve inovasyon faaliyetlerine katılım ve imalat sanayinin dijital ve yeşil dönüşümü alanlarında 18,3 milyon avro büyüklüğünde üç projenin daha uygulamasına başladık. Yeşil Sanayileşmede Karbonsuzlaştırma Mekanizması girişimini COP31 Başkanlığımızda hayata geçiriyoruz."

Kacır, etkin piyasa gözetimi ve denetimleriyle vatandaşları koruduklarının, haksız rekabeti önlediklerinin altını çizerek, ölçü aletlerinin teknik düzenlemelere uygun piyasaya arzı ve kullanımı için bu yıl 1,5 milyon muayene ve 240 bin ani denetim gerçekleştirdiklerini söyledi.

Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamında farklı sanayi ürün gruplarında 45 bin denetim yaptıklarını, metroloji ve ürün güvenliği denetimlerinde 15 bin 695 uygunsuzluk tespit ettiklerini, 280 farklı ürün için toplatma kararı aldıklarını, 483 milyon lira cezai işlem uyguladıklarını dile getiren Kacır, şu bilgileri verdi:

"Türk Standardları Enstitümüz (TSE), standardizasyon, test ve belgelendirme alanındaki yetkinlikleriyle Milli Teknoloji Hamlemize katkı sunuyor. Son bir yılda 1299 yeni standardı yürürlüğe aldık, standart sayımızı 38 bin 797'ye yükselttik. 170 ayna komitede 3 bin 170 üyemiz aracılığıyla uluslararası standardizasyon çalışmalarına aktif katkı sağlıyoruz. TSE laboratuvarlarında son bir yılda 120 binden fazla test ve kalibrasyon hizmeti sunduk. İthalat denetimleri kapsamında 251 bin 952 ürünü inceledik. 6 bin 617 ürünün ülkemize girişini önleyerek üreticilerimizi haksız rekabete karşı koruduk."

Kacır, tehlikeli madde taşımacılığında güvenliği en üst seviyede tutmak için 19 bin 679 araç ve 4 bin 759 tankı muayene ettiklerini belirterek, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde 1'inci Güç Ünitesi'nin devreye alma kontrolleri ile 759 yapının denetiminin TSE tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında ihracatçıların ihtiyaç duyduğu karbon emisyonu doğrulama hizmetlerini gelecek yıldan itibaren TSE aracılığıyla sunacaklarına işaret eden Kacır, başta Togg olmak üzere yerli üretim araç modellerinin fonksiyon yeniliklerine yönelik tip onay belgeleri düzenlemeyi sürdürdüklerini, sanayicilerin ihtiyaç duyduğu test, analiz ve belgelendirme hizmetlerini tek çatı altında daha hızlı ve etkin şekilde sunmak üzere Ankara Kalite Kampüsü'ne taşınmaya başladıklarını anlattı.

Kacır, TÜBA ile bilim insanlarını desteklediklerini vurgulayarak, Türkiye'nin 2027 Dünya Bilim Forumu'na Cumhurbaşkanlığının himayesinde ev sahipliği yapacağını söyledi.

"Türkiye'nin orman varlığını korumadığı ve ormansızlaşmayı artırdığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır." ifadelerine yer verilen açıklamada, yürütülen ağaçlandırma çalışmalarıyla orman varlığının 2002'den bu yana 20,8 milyon hektardan 23,4 milyon hektara yükseldiği, ülke yüz ölçümündeki payının da yüzde 30'a ulaştığı bildirildi.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) FRA 2025 Raporu'nun, Türkiye'nin, ağaçlandırma hamlelerinde dünyada üçüncü, Avrupa'da birinci; orman varlığını en çok artıran ülkeler arasında ise dünyada dördüncü, Avrupa'da birinci sırada yer aldığını tescillediği aktarılan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Anayasa ve 6831 sayılı kanun çerçevesinde yürütülen kamu yatırımı izinleri ile planlı bakım faaliyetleri, ekosistem bütünlüğü ve hukuki zemin tamamen korunarak gerçekleştirilmektedir. İHA'lar ve akıllı sistemlerle de destekli şekilde yangınlarla kesintisiz mücadele edilmekte, biyolojik çeşitlilik ve orman köylümüz farklı projeler ve çalışmalar ile desteklenmektedir. Kamuoyunu yanıltmayı hedefleyen dezenformasyonlara itibar edilmemesi önemle rica olunur."

Türkiye'nin hava savunma mimarisi Çelik Kubbe'ye ilişkin üretim takvimini açıklayan Kacır, "Çelik Kubbe'de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2'nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız." dedi.

Savunma sanayisinde önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiklerini vurgulayan Kacır, sektörde 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanın yer aldığı güçlü bir ekosisteme ulaşıldığını kaydetti.

İHRACAT 10 MİLYAR DOLARI AŞTI

Savunma ve havacılık sektörünün ihracat başarılarına dikkati çeken Bakan Kacır, 2002'de 248 milyon dolar olan sektör ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığını belirtti. Kacır, bu yılın 9 ayında savunma ve havacılık ihracatında yüzde 15,6 artış kaydedildiğini bildirdi.

AR-GE VE YATIRIMLARA DESTEK

2002'den bu yana savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenlediklerini aktaran Kacır, şu verileri paylaştı:

"668 milyar lira sabit yatırımın önünü açtık. 28 bin çalışanın istihdam edildiği 80 AR-GE ve tasarım merkezine 2025'te 71 milyar lira destek sağladık. Teknoparklarımızda savunma sanayisinde 352 firmamız 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ediyor. 2002'den bu yana, TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 283 savunma sanayisi projesine ve 4 bin 449 bilim insanı ile gencimize 65 milyar lira katkı sunduk."

Bakan Kacır ayrıca, AESA radarları, arayıcı başlıklar, uydu, 5G ve askeri haberleşme sistemleri için kritik öneme sahip radyo frekans çiplerinin TÜBİTAK BİLGEM'de yerli imkanlarla üretildiğini bildirdi.

Buruk, yarın saat 20.45'te RAMS Park'ta yapılacak müsabaka öncesinde Kemerburgaz Metin Oktay Tesisleri'nde düzenlenen basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Toplantıya Senegalli sol bek Ismail Jakobs da katıldı.

Şampiyonlar Ligi'nin kendileri için ayrı bir motivasyon kaynağı olduğuna değinen tecrübeli teknik adam, "Kazanmak için hem bireysel hem de kulüp olarak birçok nedenimiz var. Türk futbolunun böyle galibiyetlere ve Şampiyonlar Ligi'nde ilerlemeye ihtiyacı var. Oyuncularımla en iyi şekilde hazırlandık. Arka arkaya çok maç yaptığımız için oyuncuları dinlendirip bir sonraki maça hazırlıyoruz. Rakibimizin son oynadığı Bayer Leverkusen maçında değişen oyun sistemlerini gördük. Yarın hangi sistemle çıkacaklarını bilmiyoruz. Bunun için iki farklı sistem üzerinde hazırlanmamız gerekiyor. İyi ve hücum gücü çok yüksek bir takımla karşılaşacağız. Biz de tam kadroyuz, formdayız, mental ve fiziksel olarak daha iyiyiz. Yarın taraftarımızın önünde kazanmak için elimizden geleni yapacağız. Lille deplasmanında önemli bir galibiyet aldık. Burada da kazanırsak 6 puanla yukarıya doğru çıkma adaylarından biri olacağız." diye konuştu.

Okan Buruk, Stuttgart'ın Almanya Ligi'nde deplasmanda 4-2 kazandığı son Bayer Leverkusen maçına cesur çıktığını aktararak, "Leverkusen maçı 6-6 da bitebilirdi. Çok fazla pozisyona girdiler, çok fazla pozisyon verdiler. Bize karşı onların da bir planı olacak. Her maçın planı ayrıdır. Belki farklı kadroyla çıkacaklar. Bizim de buna göre planlarımız olacak. En önemli şey, oyunun iki bölümü. Top hem bizdeyken hem rakipteyken iyi oynamak zorundayız. Son maçlarda top bizdeyken bölümünde doğru işler yaptığımızda pozisyona gireceğimizi gördük. Rakibimiz de önde 3 oyuncuyla merkezden çok atak yaptı. İki kanat beki de çok hücumcu. Rakibimizi iyi savunmak gerekiyor ancak top bizdeyken yapacaklarımız daha önemli olacak." ifadelerini kullandı.

"İYİ DURUMUMUZU DEVAM ETTİRMEMİZ İÇİN YARIN KAZANMAMIZ LAZIM"

Sarı-kırmızılı takımın teknik direktörü, hem Trendyol Süper Lig hem de UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki iyi durumlarını sürdürmek için yarın kazanmaları gerektiğini dile getirdi.

Bitiricilik ve savunmada eksikleri olduğu yönündeki yorum üzerine Buruk, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Maçlar çok değişken. Sadece skora bakmamak lazım. En çok pozisyon verdiğimiz Gençlerbirliği maçında gol yemedik. İyi savunma yaptığımız bazı maçlarda goller yedik. Bu hem rakibin becerisine hem de pozisyona göre değişebiliyor. Son maçta 4 gol attık. Bitiricilik anlamında iyi işler yaptık. Fenerbahçe maçı, iyi sonlandırsak en az 5-6 gol atabileceğimiz bir karşılaşmaydı. Bence önemli olan pozisyonlara girmek, rakibe az pozisyon vermek ve maçın başından sonuna kadar aynı oyunu devam ettirebilmek. Savunmadaki coşkuyu da takım halinde sürdürmek çok önemli. Bunu hem Lille hem de Fenerbahçe maçında doğru şekilde yaptık. Konyaspor maçının ilk yarısında 2 pozisyon verdik ama ikinci yarıda net pozisyonları olmadı. Bu oyunu sürdürmek istiyoruz. Forma girdik, oyuncularımız birbirini tanımaya başladı. Birçok oyuncu devam etse bile yeni gelen birkaç oyuncuyla yeni bir takım oluyorsunuz. Adaptasyon dönemi süre alıyor. Buraları kazanarak geçmek çok önemliydi. Şu an ligdeki durumumuz gayet iyi. Şampiyonlar Ligi'nde 3 puandayız. Yarın da 6 puana gelme ihtimali var. Bu iyi durumu devam ettirmemiz için yarın kazanmamız lazım."

Tecrübeli teknik adam, çok iyi hücum oyuncularına sahip olduklarını belirterek, "Kanatta 4 çok önemli oyuncumuz var. Maç maç hepsini değerlendirdik. Hepsi oynayabilecek durumda. Hiçbirini birbirinden ayırt edemem. Hepsine çok güveniyorum." dedi.

"İLKAY VE SANE'YE GÜVENİYORUM"

Buruk, İlkay Gündoğan ve Leroy Sane'nin kendileri için önemli oyuncular olduğunu vurguladı.

Alman basınının İlkay Gündoğan ve Leroy Sane'nin durumlarını sorması üzerine Buruk, "Hem insan olarak hem de futbolculuk anlamında ikisi de çok iyi. İkisinden de çok memnunuz. İkisinin performansını üstüne koyarak artıracağından eminiz. Çok geniş bir kadromuz var. Bu kadro içinde bir yarış var. Bu yarışta süreler değişebiliyor. Bazen rakibe ve form durumuna göre değişiklikler yapabiliyoruz. İki kulvarda oynadığımız için çok fazla oyuncu değişikliği yapıyoruz. Hem Leroy'a hem de İlkay'a çok güveniyoruz. İkisi de çok çalışıyor. Süreleri az ama çalışma tempolarında bir değişiklik yok. Her zaman yüzde 100'ünü vermeye çalışıyorlar, çok iyi profesyoneller. Bazen süreler değişebiliyor ama ikisinin de Galatasaray'a çok fazla katkıları olacağını biliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

METİN ÖZTÜRK VE ABDULLAH KAVUKCU'NUN İSTİFASI

Okan Buruk, kulüp ikinci başkanı Metin Öztürk ile yönetici Abdullah Kavukcu'nun istifalarıyla ilgili soru üzerine şöyle konuştu:

"Maçımıza odaklıyız. İstediğimiz şeyler değil. Çok iyi gittiğimiz bu dönemde böyle bir şeyi istemezdik. Ancak şu anda maçı düşünmemiz ve odaklanmamız gerekiyor. Bununla ilgili kararı verecek başkanımız var. Biz sadece futbol tarafını düşüneceğiz. Bizim için çok önemli bir maça çıkacağız. Ne benim ne de oyuncularım için bir bahane var. Onun için bu karşılaşmaya odaklandık."

"KARA BULUTLARI DAĞITTIK"

Okan Buruk, sezon başındaki kara bulutları dağıtarak hem skor hem de oyun anlamında iyi noktaya geldiklerini vurguladı.

Sezon başı transfer döneminin zor geçtiğini ve adaptasyonun süre aldığını kaydeden Buruk, "Sezon başlangıçları bizim için zor oluyor. Transfer dönemi, bu dönemdeki beklentiler var. Genelde tüm Türk takımları için transferler son günlerde bitiyor. Uzayan süreçte de takımın performansıyla taraftarın umutsuzluğu oluyor. Ancak içeride ben ve oyuncularım çok rahatız. Oyuncularıma, performansına, kendime, ekibime, Kemerburgaz'daki ortama ve büyük Galatasaray taraftarına çok güveniyorum. Taraftarımızdan sürekli pozitif hava alıyoruz. Onlara layık olmak için elimizden geleni yapıyoruz. Şu anda kara bulutları dağıttık. Sadece sonuç olarak değil oyun olarak da bir yere geliyoruz. Sonuçla oyunun birleşmesi de önemli. Yarın çok önemli bir şans var. Taraftarımızın Şampiyonlar Ligi'nde oluşturduğu atmosfer gerçekten inanılmaz. Bunu merakla bekliyoruz. Yarın tekrar Galatasaray tarihi için önemli bir başarıyı bekliyoruz." şeklinde görüş belirtti.

"BİZ BİR AİLEYİZ"

Galatasaray Teknik Direktörü Buruk, oyuncularıyla bir aile ortamı yakaladıklarını söyledi.

Takım içindeki atmosfere vurgu yapan Buruk, "Biz bir aileyiz. Oyuncularımla bazen abi-kardeş, bazen arkadaşız. Birlikte vakit geçiriyoruz. Birçok şeyi beraber yapıyoruz. Birbirimizi çok iyi tanıyoruz. Burada yapabileceklerimizi iyi bir şekilde biliyorum. Oyuncularıma gerçekten çok güveniyorum. Bunu sadece laf olsun diye söylemiyorum. Onlara inanıyorum. Onlarla birlikte çok büyük başarılara imza atabileceğimizi de çok iyi biliyorum. Bir bir aileyiz ve bu ailenin başarısı için elimizden gelenin fazlasını yapıyoruz." diye konuştu.

JAKOBS: YARIN MUTLAKA KAZANMAMIZ GEREKİYOR

Sarı-kırmızılı ekibin tecrübeli sol beki Ismail Jakobs ise Stuttgart maçını kazanmaları gerektiğini söyledi.

Stuttgart ile kritik bir maça çıkacaklarını aktaran Jakobs, "Yarın çok önemli bir maçımız var. Tüm takım çok ateşli, taraftarımızın ateşli olduğunu biliyorum. Yarın mutlaka kazanmamız gerekiyor. Tek gerçek de bu." dedi.

Jakobs, aynı bölgede oynayan milli futbolcu Eren Elmalı ile güzel bir ilişkileri olduğundan bahsederek, "İkimiz de çok iyi performans sergiliyoruz. Bence hocanın kimi oynatırsa oynatsın bir problemi yok. İkimiz de performans gösteriyoruz. Hocamız, birbirimize başarı dilediğimizi de biliyor. Kim oynarsa oynasın diğeri onun iyi olmasını istiyor. Hocamızın mevkimizde büyük sorun yaşadığını düşünmüyorum. Çünkü iki iyi oyuncuyuz ve karakteriz. Her şeyi takım için yapıyoruz. Bence bu durum Galatasaray için çok iyi." diye konuştu.

Okan Buruk da Eren-Jakobs ilişkisi için, "Birbirinin iyiliğini isteyen, yarışan ama takım içinde enerjiyi yükselten iki çok önemli oyuncumuz var. Hem rakip olup hem de bu kadar pozitif olmaları benim için çok değerli." yorumunu yaptı.

Senegalli futbolcu, Alman basınına verdiği bir röportajda sarf ettiği, "Okan Buruk ayrıldığında ne kadar büyük bir efsane olduğunu anlayacaklar." ifadelerinin hatırlatılması üzerine, "Hocamızın başarıları her şeyi anlatıyor. Birçok insan böyle bir koltukta oturmak ister. Hocamızın değeri burada olmadığı zaman anlaşılacaktır ama umarım bu yakın zamanda olmaz. Hocamız Galatasaray'ın tarihine geçmiştir. Bunu canlı canlı yaşıyoruz." ifadelerini kullandı.

Okan Buruk'un soru sonrasında, "Ben gitmeden anlarlarsa daha iyi olur." demesi gülüşmelere neden oldu.

GALATASARAY, STUTTGART MAÇI HAZIRLIKLARINI TAMAMLADI

Sarı-kırmızılı ekip, yarın saat 20.45'te RAMS Park'ta yapılacak müsabaka öncesinde son çalışmasını Kemerburgaz Metin Oktay Tesisleri'nde gerçekleştirdi. Teknik direktör Okan Buruk yönetimindeki idman ısınma hareketleriyle başladı. Çabukluk ve hız çalışmasıyla devam eden antrenmanda futbolcular top kapma ve pas çalışması yaptı.

İdmanın basına kapalı bölümünde Stuttgart maçının taktik provasının yapıldığı bildirildi.

TAM KADRO

Galatasaray, Stuttgart müsabakasına tam kadro çıkacak.

Sakat oyuncusu bulunmayan sarı-kırmızılı ekip, müsabaka öncesi hazırlıklarını eksiksiz olarak gerçekleştirdi.

Galatasaray'da sadece UEFA'ya bildirilen kadroda yer alamayan Kaan Ayhan, Kazımcan Karataş, Arda Ünyay, Eyüp Aydın ile Can Armando Güner statü gereği maçta forma giyemeyecek.

BAŞKAN ÖZBEK ANTRENMANDA

Galatasaray Kulübü Başkanı Dursun Özbek, antrenman sırasında teknik direktör Okan Buruk ile görüştü.

Çalışmanın başlamasının ardından Galatasaray Sportif AŞ Başkan Vekili Maruf Güneş ile sahaya inen başkan Özbek'i Okan Buruk ile yardımcı antrenör İrfan Saraloğlu karşıladı.

Buruk ile bir süre sohbet eden Özbek, teknik ekip ve futbolculara selam vererek sahadan ayrıldı.

ANTALYA'DA ÖĞLEDEN SONRA KUVVETLİ SAĞANAK BAŞLIYOR

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün paylaştığı verilere göre, Antalya çevrelerinde bugün öğle saatlerinden sonra batı ilçelerinden başlayarak zamanla il merkezi ve doğu ilçelerine doğru yayılacak şekilde yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Bu yağışların özellikle kısa sürede dar alanlarda yoğunlaşması, ani sel ve su baskını tehlikesini artırıyor. Vatandaşların dere yatakları ve alçak kotlu bölgelerden uzak durması büyük önem taşıyor. Yağışın şiddetine bağlı olarak ulaşımda da aksamalar yaşanması muhtemel görünüyor. Meteoroloji yetkilileri, Antalya genelinde özellikle açık alanda bulunan vatandaşların yıldırım tehlikesine karşı da dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

KIYI EGE'DE İZMİR, AYDIN VE BALIKESİR İÇİN ALARM VERİLDİ

Kuvvetli yağış yalnızca Antalya ile sınırlı kalmıyor. Kıyı Ege bölgesinde halihazırda devam eden sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların akşam saatlerine kadar İzmir, Aydın ve Balıkesir'in batı ilçelerinde yerel olarak kuvvetli şekilde etkisini sürdürmesi öngörülüyor. Bu üç ilde özellikle tarım arazileri ve altyapısı yetersiz yerleşim alanları açısından su baskını riski göz ardı edilemeyecek düzeyde bulunuyor. Kuvvetli yağış sırasında oluşabilecek rüzgar da kıyı kesimlerinde dalga yüksekliğini artırarak deniz ulaşımını olumsuz etkileyebilir. Yetkililer, bu bölgelerdeki vatandaşların gereksiz yere dışarı çıkmaması ve araçlarını alt geçitlerden uzak tutması konusunda uyarıda bulundu.

YARIN 7 İLDE KUVVETLİ YAĞIŞ ETKİSİNİ SÜRDÜRECEK

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tahminlerine göre kuvvetli yağış yarın da devam edecek ve daha geniş bir coğrafyayı etkisi altına alacak. Sabah saatlerinden itibaren İzmir, Aydın, Muğla, Çanakkale ve Edirne çevreleri ile Manisa ve Balıkesir'in batı kesimlerinde yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Bu durum, iki gün üst üste kuvvetli yağışa maruz kalacak bölgelerde zemin doygunluğu nedeniyle sel ve heyelan riskini daha da artırıyor. Özellikle Muğla ve Çanakkale gibi engebeli araziye sahip illerde yamaç selleri oluşma ihtimali yüksek düzeyde seyrediyor. Kuvvetli yağışın yarın da gün boyu aralıklarla sürmesi, günlük yaşamı ve ulaşımı ciddi biçimde aksatabilir.

ANİ SEL, DOLU VE HORTUM RİSKİNE KARŞI TEDBİRLİ OLUN

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, kuvvetli yağışların beraberinde getireceği olumsuz hava koşullarına karşı vatandaşları kapsamlı biçimde uyardı. Ani sel ve su baskını başta olmak üzere yıldırım düşmesi, yerel dolu yağışı ve kıyı kesimlerinde hortum oluşma riski bulunuyor. Bunların yanı sıra yağış anında ani ve kuvvetli rüzgar da önemli bir tehlike unsuru olarak öne çıkıyor. Karayolu ulaşımında görüş mesafesinin düşmesi ve yol yüzeylerinin kayganlaşması nedeniyle sürücülerin hız limitlerinin altında seyretmesi tavsiye ediliyor. Kuvvetli yağış süresince balıkçı tekneleri ve küçük tonajlı deniz araçlarının limanlarda kalması da alınması gereken önlemler arasında yer alıyor.

Sonuç olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğünün uyarıları, batı bölgelerinde yaşayan milyonlarca vatandaşı doğrudan ilgilendiriyor. Bugün Antalya ve Kıyı Ege'de başlayan kuvvetli sağanak yağışların yarın Ege ve Marmara'nın batısına yayılması bekleniyor. Vatandaşların AFAD ve Meteoroloji'nin anlık uyarılarını takip etmesi, gerekli tedbirleri alması ve riskli bölgelerden uzak durması hayati önem taşıyor.

2 KASIM 2026 PAZARTESİ METEOROLOJİK GÖRÜNÜM (GÜNLÜK HAVA DURUMU TAHMİNLERİ)

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 2 Kasım 2026 Pazartesi için günlük hava durumu tahminleri yayımlandı.

Bugün için Meteorolojiden yapılan son değerlendirmelere göre: Ülkemiz genelinin parçalı ve çok bulutlu, Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu'nun kuzeybatısı, Batı Karadeniz, Doğu Anadolu'nun güneyi, Güneydoğu Anadolu, Kahramanmaraş çevreleri ile Doğu Akdeniz'in Toroslar kesiminin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Kıyı Ege ile Antalya'nın doğu kesimlerinde kuvvetli, Muğla çevrelerinde çok kuvvetli ve şiddetli olması bekleniyor. Sabah ve gece saatlerinde İç ve doğu kesimlerde yer yer pus ve sis bekleniyor.

HAVA SICAKLIĞI: Önemli bir değişiklik olmayacağı, mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor.

RÜZGAR: Genellikle güney ve doğu yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette esmesi bekleniyor.

METEOROLOJİDEN UYARILAR

KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Yağışların, Kıyı Ege ile Antalya'nın doğu kesimlerinde kuvvetli, Muğla çevrelerinde çok kuvvetli ve şiddetli olması beklendiğinden yaşanabilecek ani sel, su baskını, heyelan, ulaşımda aksamalar, yıldırım, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgar ve kıyılarda hortum riski gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmalıdır.

METEOROLOJİDEN BÖLGELERİMİZDE HAVA DURUMU

MARMARA

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Balıkesir'in batı kıyılarında kuvvetli olması bekleniyor.

BURSA °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ÇANAKKALE °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İSTANBUL °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KIRKLARELİ °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

EGE

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Kıyı Ege'de kuvvetli, Muğla çevrelerinde çok kuvvetli ve şiddetli olması bekleniyor. Sabah ve gece saatlerinde yer yer pus ve sis görüleceği tahmin ediliyor.

DENİZLİ °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

İZMİR °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, öğle ve akşam saatlerinde kuvvetli olması bekleniyor.

MANİSA °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MUĞLA °C, 16°C

Parçalı ve çok bulutlu, yer yer çok kuvvetli ve şiddeti olmak üzere aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

AKDENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, Batı Akdeniz, Kahramanmaraş çevreleri ile Doğu Akdeniz'in Toroslar kesiminin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların Antalya'nın doğu kesimlerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

ADANA °C, 24°C

Parçalı ve çok bulutlu

ANTALYA °C, 23°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların öğle saatlerinden itibaren doğu kesimlerinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor.

BURDUR °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

HATAY °C, 23°C

Parçalı ve çok bulutlu

İÇ ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, kuzeybatı kesimlerinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde yer yer pus ve sis bekleniyor.

ANKARA °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde sağanak yağışlı

ÇANKIRI °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle ve gece saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ESKİŞEHİR °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle ve akşam saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KONYA °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu

BATI KARADENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

BOLU °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DÜZCE °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

KASTAMONU °C, 16°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ZONGULDAK °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ORTA ve DOĞU KARADENİZ

Parçalı ve çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde yer yer pus ve sis bekleniyor.

AMASYA °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu

RİZE °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu

SAMSUN °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu

TRABZON °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu

DOĞU ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, güney kesimlerinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Sabah ve gece saatlerinde yer yer pus ve sis bekleniyor.

ERZURUM °C, 13°C

Parçalı ve çok bulutlu

KARS °C, 14°C

Parçalı ve çok bulutlu

MALATYA °C, 16°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

VAN °C, 14°C

Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

GÜNEYDOĞU ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu, bölge genelinin sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

DİYARBAKIR °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

MARDİN °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

SİİRT °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

ŞANLIURFA °C, 22°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinde sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı

DENİZLERDE HAVA

Batı Karadeniz'de fırtınamsı rüzgar bekleniyor.

KARADENİZ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, batısı yer yer sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar: Batı Karadeniz'de doğu ve kuzeydoğudan, sabah batısı ile akşam saatlerinde geneli güneydoğudan 3 ila 5, öğle saatlerine kadar açıkları ile doğusu 4 ila 6, yer yer 7; Doğu Karadeniz'de doğu ve güneydoğudan, doğusu kuzeydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m, açıkları ile doğusu yer yer 3,0 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

MARMARA

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar: Doğu ve güneydoğudan, yarın (Salı) ilk saatlerden itibaren kuzeydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde. Dalga: 0,5 ila 1,5 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

EGE

Hava Durumu: Çok bulutlu, yer yer kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar: Kuzey Ege'de doğu ve güneydoğudan 3 ila 5, yarın (Salı) ilk saatlerde 6; Güney Ege'de güney ve güneydoğudan 3 ila 5, yer yer 6 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m, yer yer 2,5 m. Görüş: İyi, yağış anında orta; kuvvetli yağış anında zayıf.

AKDENİZ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, batısı yer yer kuvvetli olmak üzere sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar: Batı Akdeniz'de doğu ve kuzeydoğudan, sabah ve öğle saatlerinde doğusu güneydoğudan 3 ila 5; Doğu Akdeniz'de doğu ve kuzeydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m, Görüş: İyi, yağış anında orta; kuvvetli yağış anında zayıf.

VAN GÖLÜ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı, Rüzgar: Batı ve güneybatıdan, ilk saatlerden öğle saatlerine kadar kuzeydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde, Dalga; 0,25 ila 0,50 m, Görüş: İyi, yağış anında orta.

İçişleri Bakanı Çiftçi, "Hizmet yolunda muhtarların yanında olmayı sürdüreceğiz." dedi.

Ayrıntılar geliyor...

Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos'un da katıldığı programda, "Kaçış Yok: Boubon" sergisinin açılışı gerçekleştirildi.

Bakan Ersoy, eserlerin iade süreçlerini, bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu bulguları ve uluslararası işbirliğiyle elde edilen sonuçları paylaştı.

"GRUPLARDAN BİRİNİ TOKAT İLİ ERBAA İLÇESİNDEKİ HOROZTEPE KÖKENLİ 40 ESER OLUŞTURUYOR"

Kültür ve Turizm Bakanlığının Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi HSI arasında kurduğu güvene dayalı işbirliğiyle Türkiye sınırlarının dışına çıkarılmış, Anadolu'nun farklı dönemlerinden eserlerin bir kez daha ait olduğu topraklara dönmesini sağladıklarını belirten Ersoy, bazı eserleri henüz satış aşamasındayken tespit ettiklerini söyledi.

Ersoy, ABD'de yerleşik bir müzayede evinin mayıs ayında düzenlediği bir müzayedede Anadolu kökenli eserlerin satışa sunulduğunun belirlendiğini aktararak, şu bilgileri verdi:

"Bunun üzerine bakanlığımız harekete geçmiş, bilimsel veri ve belgelerimiz Manhattan Bölge Savcılığı ve HSI ile paylaşılmış, eserlerin satışı durdurularak Türkiye'ye iadeleri sağlanmıştır. İade kapsamındaki 100 parça içerisindeki önemli gruplardan birini, Tokat ili Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser oluşturuyor. Milattan önce 2300 ila 2000 yıllarına tarihlenen bu grup, törensel müzik aletlerinden silahlara ve metal kaplara kadar Erken Tunç Çağı Anadolu'sunun gelişmiş metal işçiliğini yansıtıyor."

Ersoy, Horoztepe buluntularına ilişkin araştırmada Prof. Dr. Tahsin Özgüç'ün bilimsel çalışmalarından yararlanıldığına işaret ederek, 1953'teki kaçak kazılara ve sonrasında kurtarılan eserlere ait kayıtların, buluntuların yurt dışına çıkarılma ve müze koleksiyonlarına dahil edilme süreçlerinin aydınlatılmasına katkı sağladığını, ayrıca yaklaşık 70 yıl sonra eserlerin Türkiye'ye dönüşünün, kazı buluntuları ile arşiv belgelerinin birlikte değerlendirilmesi sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.

"BUGÜN DE J. PAUL GETTY MÜZESİ'NDEKİ BU GRUBU ÜLKEMİZE KAZANDIRMIŞ OLDUK"

İadesi sağlanan ikinci eser grubunun Burdur ili Düver köyü kökenli 44 pişmiş toprak mimari levhadan oluştuğunu kaydeden Ersoy, "Bu eserler, milattan önce 6. yüzyıla, yani yaklaşık milattan önce 700 ila 480 yılları arasındaki Arkaik Dönem'e tarihleniyor. O dönem yapılarının çatı ve kaplama düzenlerine ait bu parçaların bezemeleri, biçimleri ve üslupları bilinen örneklerle karşılaştırıldı, arşiv ve koleksiyon kayıtlarıyla dağılışları izlendi. Neticede 2022'de ABD'den, 2024 yılında Danimarka'dan ve 2025 yılında Virginia Güzel Sanatlar Müzesi'nden sağladığımız iadelerin ardından bugün de J. Paul Getty Müzesi'ndeki bu grubu ülkemize kazandırmış olduk." diye konuştu.

Mehmet Nuri Ersoy, hazırlanacak proje kapsamında İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nin koleksiyonlarındaki parçalarla bu eserlerin bir araya getirileceğini söyleyerek, iade edilen Aphrodisias Antik Kenti'ne ait porteye dair de şunları kaydetti:

"Bakanlığımız uzmanları, arşiv belgeleri ile geçmiş koleksiyon kayıtlarını karşılaştırarak portrenin kentle bağını ve yurt dışındaki koleksiyonlara uzanan geçmişini araştırdı. Bu süreçte 1976'da savcımızın 'Tespit edilip belgelenenler dışında başka eserlerin de çalındığı yapılan incelemeden anlaşılmaktadır.' şeklinde olay yeri tutanağına kaydettiği bir cümle, yıllar sonra Aphrodisias kökenli eserlerimiz üzerindeki haklarımızı savunabilmemizi sağlayan ciddi bir dayanak oldu. Arkeolojik verilerle birlikte değerlendirilen bu belgeler, eserin izlediği yolun aydınlatılmasına ve iade talebimizin somut kanıtlarla desteklenmesine önemli katkı sağladı."

Öne çıkan bu eserler dışında iadesi sağlanan koleksiyonda aynı zamanda tiyatro maskları ve tanrıça heykelcikleri gibi çok özel parçalar bulunduğunu belirten Ersoy, "Kaçış Yok: Boubon" sergisinin ise tarihi eser kaçakçılığına karşı kararlılıkla sürdürülen mücadelenin sonuçlarını özel bir örnekle gözler önüne serdiğini söyledi.

"İNAN'IN ARAŞTIRMALARI, BUGÜN YÜRÜTTÜĞÜMÜZ ÇALIŞMALARIN BİLİMSEL TEMELİNİ OLUŞTURDU"

Bakan Ersoy, Burdur'un Gölhisar ilçesine bağlı İbecik köyü yakınlarındaki Boubon Antik Kenti'nde Roma imparatorları ve imparatorluk ailesi adına yapılan Sebasteion Tapınağı'nda bulunan bronz heykellerin, 1960'lı yıllardaki kaçak kazılarla parçalanarak yurt dışına çıkarıldığını ve heykellere ait baş, gövde ile uzuvların birbirinden ayrıldığını ve aynı eserin parçalarının farklı ülkelerdeki koleksiyonlara dağıldığını anlattı.

Sergideki insan boyutunu aşan anıtsal bronz heykellerin izini sürme çalışmalarının yıllar önce Prof. Dr. Jale İnan'ın öncülüğünde başladığına işaret eden Ersoy, "İnan'ın yazıtları, kaideleri ve yurt dışındaki heykelleri birlikte değerlendiren araştırmaları, bugün yürüttüğümüz çalışmaların bilimsel temelini oluşturdu. Bu uzun soluklu mücadelenin yolunu açan çalışmaları ve kültürel mirasımızın korunmasına adadığı emekleri için kendisini saygı ve minnetle anıyorum." dedi.

Ersoy, kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalarıyla tanınan gazeteci yazar Özgen Acar'ı da anarak, Acar'ın Boubon dosyasını belgeler ve tanıklıklarla uzun yıllar gündemde tuttuğunu belirtti.

Acar'ın bu yaklaşımının The New York Times yazarları Graham Bowley ve Tom Mashberg'in araştırmalarında da sürdüğünü ifade eden Ersoy, kültürel mirasın geçmişini sorgulayan haberciliğin eserlerin Türkiye'ye dönüşüne katkısına dikkati çekti.

Araştırma kapsamında İbecik köyü sakinlerinin tanıklıklarına başvurulduğunu, anlatımların eski fotoğraflar ve müze kayıtlarıyla birlikte değerlendirildiğini aktaran Bakan Ersoy, köy halkının paylaştığı bilgilerin eserlerin geçmişinin aydınlatılmasında önemli rol oynadığını, Prof. Dr. Şükrü Özüdoğru ve ekibinin de bilimsel desteklerinin yanı sıra tanıklarla görüşmelere Kibyra Kazı Evi'nin ev sahipliği yaparak çalışmalara katkı sunduğunu dile getirdi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, tanıklıklardan elde edilen bilgilerin teknik incelemelerle de doğrulandığını ifade ederek, heykellerin ayakları ve kaidelerindeki bağlantı izlerinin karşılaştırıldığını, Marcus Aurelius heykelinin ayak kalıbıyla kaidesindeki oyukların uyumunun bu incelemelerin somut sonuçlarından biri olduğunu bildirdi.

"BURDUR İLİ BOUBON ANTİK KENTİ'NDE 2023'TE YENİDEN BAŞLAYAN KAZILAR BUGÜN HALA DEVAM EDİYOR"

Araştırma bulgularının heykel ile bulunduğu alan arasındaki ilişkiyi inceleyen toprak ve kurşun izotop analizleriyle de desteklendiğini söyleyen Ersoy, Almanya'daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi'nde yürütülen çalışmalarla Marcus Aurelius heykelinin Boubon bağlantısını ortaya koyan Prof. Dr. Ernst Pernicka'ya teşekkür etti ve Pernicka'nın sonuç raporunda yer alan "Heykelin bir zamanlar gerçekten orada durduğu" ifadesinin ekipte büyük heyecan uyandırdığını aktardı.

Prof. Dr. Ertekin Doksanaltı, Dr. Öğül Emre Öncü, Burdur Arkeoloji Müzesi ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri uzmanlarının da bilimsel değerlendirmeleriyle iade çalışmalarına katkı sunduğunu dile getiren Ersoy, araştırma sonuçlarının iade dosyalarına dönüştürülmesinde arşiv belgeleri, saha araştırmaları ve uzman raporlarının birlikte değerlendirilmesinin önemine işaret etti.

Bakan Ersoy, ayrıca Bakanlık ekipleri, bilim insanları ve serginin küratörlüğünü üstlenen Kültür ve Turizm Uzmanı Egemen Batu Varol başta olmak üzere çalışmalara katkı sunanlara teşekkür ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu ortak emekle bugüne kadar Lucius Verus, Septimius Severus, Caracalla ve Marcus Aurelius'a ait eserlerin de aralarında bulunduğu Boubon kökenli kültür varlıklarımızı ülkemize kazandırdık. Burdur ili Boubon Antik Kenti'nde 2023'te yeniden başlayan kazılar bugün hala devam ediyor. Burdur Arkeoloji Müzemizin koordinasyonunda, Dr. Düzgün Tarkan ve kazı ekibinin emekleriyle sürdürülen bu çalışmaların uzun yıllar boyunca devam etmesini ve geçmişe ilişkin yeni bilgiler üretmesini diliyorum."

NEW YORK'TAKİ ESER KAÇAKÇILIĞI BİRİMİ ARACILIĞIYLA 6 BİN 452 YAĞMALANMIŞ ANTİK ESER KURTARILDI

Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos ise Irak ve Afganistan başta olmak üzere çatışma bölgelerinde edindiği deneyimlerin, kültürel miras eserlerinin ülkelerinden koparılarak uluslararası kaçakçılık ağları üzerinden satılmasının yarattığı tahribatı anlamasını sağladığını belirtti.

Kültürel mirasın korunmasının insanlığın ortak geçmişine sahip çıkmak anlamına geldiğini vurgulayan Bogdanos, antik eserlerin farklı kültürleri buluşturan evrensel bir dil taşıdığını ve insanlığın ortak kimliğini anlamasına katkı sunduğunu ifade etti.

Bogdanos, kültürel mirasın korunması konusunda uluslararası işbirliği sayesinde her zamankinden daha umutlu olduğunu dile getirerek, New York'ta kurdukları Eser Kaçakçılığı Birimi aracılığıyla bugüne kadar 6 bin 452 yağmalanmış antik eserin kurtarıldığını, bunların 276'sının Türkiye'den çıkarılan eserler olduğunu aktardı.

Kültürel miras kaçakçılığıyla mücadelenin yalnızca eserlerin iadesinden ibaret olmadığını anlatan Bogdanos, müzayede evleri, galeriler, müzeler ve koleksiyoncuların eserlerin kökenini sorgulaması gerektiğine dikkati çekti.

Matthew Bogdanos, eserlerin yasal yollarla edinildiğinin belgelenmesinin önemine işaret ederek, kaçakçılığın sona erdiği ve eser ticaretinin kendi kendini denetlediği bir sistemin oluşmasını arzuladığını söyledi.

Aynı zamanda kültürel mirasın insanlığın ortak değeri olduğunun altını çizen Bogdanos, bu mirasa sahip çıkmak için uluslararası dayanışmanın sürdürülmesi çağrısında bulundu.

Sözleşmeye taraf ülkeler, iklim değişikliğiyle mücadelede kaydedilen ilerlemeleri değerlendirmek, ortak çözüm yolları geliştirmek ve küresel iklim politikalarına yön verecek kararlar almak amacıyla her yıl bir araya geliyor.

Bu kapsamda, ilk Taraflar Konferansı COP1, 1995'te Berlin'de gerçekleştirildi. Taraflar Konferansı'nın 31'incisi olan COP31 ise 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek. Türkiye, İklim Zirvesi'ne ev sahipliği yapmasının yanı sıra COP31 Başkanlığını da üstleniyor.

COP31, "Geleceğin COP'u-Uygulama COP'u" yaklaşımıyla ele alınıyor. Diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere üç temel unsur üzerine kurulan bu yaklaşım kapsamında ülkeler arasında güven ve işbirliğinin güçlendirilmesi, ortak sorumluluk anlayışının geliştirilmesi ve iklim taahhütlerinin somut, ölçülebilir uygulamalara dönüştürülmesi amaçlanıyor.

MAVİ VE YEŞİL BÖLGE'DE ETKİNLİKLER DÜZENLENECEK

Antalya'da yapılacak COP31 İklim Zirvesi'ndeki etkinlikler, Mavi Bölge ve Yeşil Bölge olmak üzere temelde iki alanda gerçekleştirilecek.

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında resmi müzakerelerin, üst düzey toplantıların ve diplomatik görüşmelerin yapılacağı Mavi Bölge, kontrollü erişime sahip konferans alanı olarak kullanılacak. Mavi Bölge'ye girişler, BM akreditasyon esaslarına göre yapılacak.

Mavi Bölge'de yan etkinlikler de düzenlenecek. Yayımlanan programa göre bu kapsamda iklim değişikliğine uyum, temiz enerji, sıfır atık, sürdürülebilir şehirler, iklim finansmanı, teknoloji, sağlık ve yeşil dönüşüm gibi öncelikli konularda paneller yer alıyor.

Bu etkinliklerle farklı paydaşlar arasında deneyim paylaşımının, uluslararası işbirliklerinin ve iklim taahhütlerinin somut uygulamalara dönüştürülmesinin desteklenmesi hedefleniyor.

Konferansın toplumsal katılım yönünü oluşturacak Yeşil Bölge'de ise tematik merkezler (hub) belirlendi. Bu merkezler kamu, özel sektör, akademi, sivil toplum ve gençlerin iklim çözümlerini, teknolojileri ve iyi uygulamaları paylaşacağı sergi, konser, panel, çalıştay ve etkileşim alanları olarak planlandı.

ZİRVEDE 300'E YAKIN BAKAN YER ALACAK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un 31 Ekim'de yaptığı açıklamaya göre 91 devlet başkanı, 300'e yakın ilgili bakan ve 1,5 milyon ziyaretçinin zirveye katılımı bekleniyor.

300'e yakın katılımcı bakanın gerçekleştirilen COP'larda ulaşılan en yüksek sayı olduğu ifade ediliyor.

COP31'in kamuya açık kalbi olarak tanımlanan Yeşil Bölge'de ise 5 bin kişilik kongre merkezi ve yaklaşık 6 bin kişilik amfi tiyatrolarda etkinlik gündemleri kapsamında çeşitli konserler, sempozyumlar ve paneller gerçekleştirilecek.

COP31'İN ETKİNLİK ALANLARINDAKİ YAPILAR

Zirvenin etkinlik alanı, Bakanlık ve BM heyetleriyle programlanan takvim çerçevesinde hazırlandı. 527 bin 414 metrekarelik alana sahip Mavi Bölge'de genel kurul salonları, delegasyon ofisleri, pavilyonlar, basın medya merkezi ve restoran yapıları yer alıyor.

Aynı şekilde, 582 bin 244 metrekarelik alandaki Yeşil Bölge'de başta Türkiye Pavilyonu olmak üzere Bilim Merkezi, Yeşil Sanayileşme, Dirençli Şehirler, Enerji ve Ulaşım, Kültür ve Medeniyet, COPArt ve Start-up Zone yapıları bulunuyor.

Dünyaya yayılan Sıfır Atık Hareketi kapsamında da COP31 Etkinlik Alanı'nda Sıfır Atık Hub'ı, Sıfır Atık Uygulama ve Atölye Merkezi, 7 Bölge 7 Ev Sıfır Atık Mutfağı, Sıfır Atık Müzesi ve Sıfır Atık Geçici Depolama ve Kompost Merkezi birlikte yer alıyor.

Mavi Bölge'de 10 bin metrekare alanlı beş yapraklı "Zaman Tüneli" yapısı, Sıfır Atık Müzesi olarak işlevlendirilecek.

Sıfır Atık Köyleri olarak ise Aksu ilçesindeki Solak, Manavgat ilçesindeki Demirciler ve İbradı ilçesindeki Ormana öne çıkarılıyor.

COP31 İklim Zirvesi süresince Yeşil Bölge'de Valilik koordinasyonunda Kriz Merkezi oluşturuldu. Merkezde başta İl Emniyet Müdürlüğü olmak üzere İl Sağlık Müdürlüğü, AFAD, itfaiye, ASAT, Aksu Belediyesi, AKEDAŞ ve ENERYA kurumlarının temsilcileri bulunacak.

SAĞLIK HİZMETLERİ İÇİN 5 REVİR VE 9 AMBULANS PLANLANDI

Etkinlik alanı içinde ve çevresinde servis, trafik, otopark, yaya yönlendirmesi ve acil durum erişimi gibi düzenlemeler, alanın fiziksel tamamlanma süreciyle ele alınıyor.

Alanda 1500 araçlık VIP otoparkı, 5 bin araçlık açık otopark, 400 otobüs kapasiteli park alanı ve bir heliport bulunuyor. Ulaşım planında 25 belediyeden temin edilen 630 "çevre dostu" düşük emisyonlu otobüs kullanılacak.

COP31 kapsamında katılımcıların sağlık hizmetlerine hızlı ve etkin erişimini sağlamak amacıyla Mavi Bölge'de 3, Yeşil Bölge'de 2 olmak üzere toplam 5 revir ile 7 aktif ve 2 yedek ambulansın görev yapması planlandı.

Ayrıca Mavi Bölge'de 9, Yeşil Bölge'de 11 olmak üzere toplam 20 mobil UMKE ekibiyle acil sağlık müdahale kapasitesi güçlendirildi.

COP31 kapsamında afet ve acil durumlara hızlı ve koordineli müdahale edilmesi amacıyla AFAD koordinasyonunda Mavi ve Yeşil Bölge için iki ayrı kriz yönetim merkezi planlandı.

AK Parti'nin kurulduğu günden 1 yıl sonra iktidara geldiğine işaret eden Ala, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "AK Parti'yi millet kurdu, biz tabelasını astık" sözlerini hatırlattı.

AK Parti öncesinde hükümetlerin ortalama ömrünün yaklaşık 1,5 yıl sürdüğüne ancak partisinin 24 yıldır kesintisiz bir şekilde iktidarda olduğuna dikkati çeken Ala, "AK Parti demek, siyasal istikrar demektir. AK Parti hükümetleri, başarının adıdır. Kurulduğu günden itibaren Türkiye'de siyaset makas değiştirmiştir. AK Parti, siyaseti vesayete hakim kılmıştır. Milletin iradesi, AK Parti hükümetleri ile devlet idaresine hakim olmuştur. İradenin idareye hakimiyetinin adı olmuştur AK Parti. O bakımdan Türkiye'de çok özel bir marka haline gelmiştir AK Parti siyaseti ve AK Parti." değerlendirmesinde bulundu.

"ÖNEMLİ BAŞARILARA İMZA ATTIK AMA BUNLARIN KALICI OLMASI KONUSUNDA ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ ÇOK ÖNEMLİ"

Bir ülkenin yönetim tarzıyla, istikrarıyla, ekonomik gelişmesi arasında birebir ilişki olduğuna inandıklarını ve bütün politikalarını bu eksene oturttuklarını belirten Ala, "Cumhurbaşkanımızın karizmatik liderliğiyle ve AK Parti'nin çalışma disipliniyle önemli başarılara imza attık ama bunların kalıcı olması konusunda anayasa değişikliğini çok önemli görüyoruz." diye konuştu.

Hak ve özgürlükler konusunda AK Parti'nin sessiz devrimlere imza attığını kaydeden Ala, yeni, sivil bir anayasanın bütün bunların gelecek dönemde geri dönülemez biçimde garanti altına alınmasının birinci adımı olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin artık gelecek dönemde tehditlerini bertaraf edip fırsatlarına odaklanmasını mümkün kılan bir sisteme ihtiyacı olduğunun altını çizen Ala, "AK Parti sistemi üstlendi, sırtına aldı ve bu kadar işi başardı. Ama istiyoruz ki sistem, siyaseti taşısın; sistem tamamen garanti altına alsın siyaseti ve fırsatlara bütün 87 milyon insanımız odaklansın; gençlerimizin fırsatlarla buluşmasına imkan verecek bir siyasal iklimi oluştursun; öngörülebilirlik, şeffaflık ve geleceğe dair umutlar bu iklimde yeşersin. Onun için de yeni sivil bir anayasanın artık zamanı çoktan geldi diye düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

AK Parti Genel Başkanvekili Ala, şunları kaydetti:

"Uzlaşı içerisinde yeni bir anayasa yapma zamanı gelmiş de geçiyor diye düşünüyoruz ve çalışmalarımızı da AK Parti olarak biz nihayetlendirdik. Şimdi bundan sonra toplum kesimleriyle ve siyasal partilerle Sayın Cumhurbaşkanımıza sunduktan ve değerlendirmelerimizi nihai olarak aldıktan sonra da görüşmelerimizi başlatacağız, sürdüreceğiz.

Ben Türkiye'nin gelinen bu noktada siyasal kapasitesinin ve toplumsal talebinin yeni sivil bir anayasaya çok müsait olduğunu düşünüyorum. Biz, Türkiye Yüzyılı hedefini ortaya koyduk. Önümüzdeki yüzyılı 'Türkiye Yüzyılı' olarak tanımladık. Ben bu Türkiye Yüzyılı'nın yeni bir sivil anayasayla taçlanacağı kanaatindeyim."

"O DEĞİŞİKLİKTEN SONRA DİĞER DEĞİŞİKLİKLER MÜMKÜN HALE GELMİŞTİR"

AK Parti iktidara gelmeden önce hükümetlerin vesayet kurumlarının kuşatması altında olduğunu ve sadece altyapı hizmetleri yapabildiklerini anlatan Ala, "AK Parti hükümetleriyle hükümetler, iktidar olmaya başladı. O bakımdan bunu çok önemli buluyorum. Ama en önemli değişiklik bana göre AK Parti'nin 2007'de yaptığı anayasa referandumudur." diye konuştu.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin bu tarihten önce her zaman Türkiye'de siyasal kriz ürettiğini hatırlatan Ala, "En önemli değişiklik 2007'deki cumhurbaşkanını halkın seçmesini mümkün kılan, seçmesini zorunlu kılan Anayasa değişikliğidir. Çünkü o değişiklikten sonra diğer değişiklikler mümkün hale gelmiştir." yorumunu yaptı.

28 ŞUBAT'I TARİHE GÖMEN O İMZA

AK Parti Genel Başkanvekili Ala, 13 Aralık 2010'da vesayetçi 28 Şubat düzenlemelerine son veren tarihi genelgenin yayımlandığını anımsatarak, kendisinin Başbakanlık Müsteşarı, Recep Tayyip Erdoğan'ın ise Başbakan sıfatıyla imzalarının yer aldığı kararın gecesinde yaşadığı anısını paylaştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini anlatırken duygusal anlar yaşayan ve konuşması sırasında gözleri dolan Ala, şunları kaydetti:

"Benim kişisel olarak unutamadığım anım; 28 Şubat'ta o darbeyi yapanlar 'Bin yıl sürecek' demişlerdi ama 2010 yılında, Anayasa referandumundan 2 ay sonra hemen Sayın Cumhurbaşkanımızın imzasıyla Türkiye, 28 Şubat düzenlemelerinin tamamını kaldırıp tarihin çöplüğüne attı. Ve oradaki iki imza, o gece unutamadığım bir hadisedir. 28 Şubat'ın bütün düzenlemeleri Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla kaldırılıp tarihin çöplüğüne atılmıştır. Orada bir diyaloğumuz, bir arzum olmuştu. Ve gece 02.30'da telefonum çaldı ve Sayın Cumhurbaşkanımızla oradaki diyaloğu hiç unutamam. Çünkü o gece, 28 Şubat tarihin çöplüğüne atılmıştı. Onun için çok özel bir geceydi. Tabii büyük bir zaferdi, büyük bir başarıydı. Sayın Cumhurbaşkanımız, başbakandı o zaman. Başbakanımızın ifadeleri, benim arzım. Karşılıklı olarak duygusal bir andı ve karşılıklı telefonda biraz durduk."

"TÜRKİYE'NİN HER GÜNÜ BİR ÖNCEKİNDEN ÇOK DAHA İYİ OLACAKTIR"

AK Parti hükümetleri döneminde Türkiye'nin temel sorunlarını, darbe kalıntılarını ve düzenlemelerini demokratik sabırla, siyaset yoluyla aşabildiğini dile getiren Ala, "Bir transformasyon da gerçekleşti insanların zihinsel dünyasında. O da AK Parti döneminde oldu. Artık Türkiye'de sorunları siyaset çözecek, buna inanç tamdır. Yani demokrasiye inanç tamdır Türkiye'de. Millet, hiçbir antidemokratik güçten hiçbir şey beklememektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Demokrasi ve siyaset güçlenince kurumların da güçlendiğinin altını çizen Ala, "Bugün Türk Silahlı Kuvvetleri kendi işiyle uğraşıyor, onun için de çok güçlü. Savunma sanayimiz dünyada söz sahibi." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin sorunlarını çözen, fırsatlarına odaklanabilen bir ülke haline geldiğini vurgulayan Ala, toplumda "Türkiye'yi artık siyaset yönetecek" diye genel bir kabul olduğunu söyledi.

Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge konusunda önemli mesafeler aldıklarını bildiren Ala, "Türkiye, dünyanın en gelişmiş, en kalkınmış 10 ülkesi arasına girme hedefini yakalayacaktır." dedi.

Türkiye'nin sorunlarını demokrasi, siyaset yoluyla çözebilen, hedeflerine doğru da emin adımlarla yürüyen bir ülke olduğunu belirten Ala, "Türkiye'nin her günü bir öncekinden çok daha iyi olacaktır. Türkiye'yi çok daha iyi günler bekliyor." diye konuştu.

AK Parti Genel Başkanvekili Ala şunları kaydetti:

"Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge konusunda bizim öngördüğümüz biçimde süreç devam ediyor. Orada herhangi bir duraksama, bir problem yoktur. Türkiye, hem Suriye'deki gelişmeler hem Irak'taki gelişmelerle birlikte kendi mekanizmasını da kurdu. Yasayı çıkardık ve yürürlüğe girdi. Yasanın ilk aşaması hayata geçirildi. Bir kurul kuruldu. Kurul, alt kurulları da oluşturdu. Sahada çalışmalara başladılar. Yolumuza devam ediyoruz. Suriye'deki ve Irak'taki gelişmeler, o ülkelerle yaptığımız anlaşmalar ve görüşmeler de işlerin öngörüldüğü biçimde yürüyor olduğunun en somut kanıtıdır. Türkiye'deki gelişmeler de bunun yine teyididir. Orada herhangi bir problem yok şu anda. Yola devam ediyoruz."

"DIŞ POLİTİKAMIZIN TEMELİ İNSANİDİR"

Türkiye'nin AK Parti iktidarlarında etkin, insani ve erdemli bir dış politikayı politikasının merkezine koyduğunu anlatan Ala, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bugün dünyada liderler diplomasisini en etkin kullanan devlet başkanı olduğunu ve bütün dünyanın bunu takdir ettiğini söyledi.

Ala, Türkiye'nin küresel bir aktör, bölgesel bir güç haline geldiğinin altını çizerek, "Bölgedeki bütün sorunlara, ülkeler arasındaki sorunlara en aktif inisiyatif alarak dahil olan, müdahil olan Türkiye'dir." dedi.

Ukrayna-Rusya Savaşı sonrasında ortaya çıkan tahıl krizinde, Gazze'de yaşanan soykırımda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yürüttüğü diplomasi çalışmalarını hatırlatan Ala, "Biz nereye adım atıyorsak orada barış ve huzur olsun diye adım atıyoruz. Haksızlık varsa onu dile getirip engelliyoruz, engellemeye çalışıyoruz. Bizim politikamızın temelinde erdemli bir dış politika vardır. Dış politikamızın temeli insanidir. İnsanı merkeze alan, ülkelerin toprak bütünlüğüne, egemenliklerine saygı gösteren bir anlayıştır." diye konuştu.

Yılmaz, İstanbul Kongre Merkezi Üsküdar Salonu'nda düzenlenen, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) 42. Bakanlar Toplantısı'nın açılış oturumuna katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, İSEDAK'ın, 57 üyesi, 2,1 milyarı aşan nüfusu ve 10 trilyon dolara yaklaşan GSYH'sı ile küresel düzeyde en önemli işbirliği platformlarından olan İİT'nin önemli bir sütununu oluşturduğunu belirtti.

Zorlu bölgesel ve küresel şartlarda önemi daha da artan İSEDAK'ın gündeminin, İslam dünyası ve insanlık için değerli katkılar sunduğunu vurgulayan Yılmaz, Filistinlilerin Gazze başta olmak üzere yıllardır maruz kaldıkları işgal, yerleşimci terörü, zorla göç ve sistematik baskıların, insanlığın ortak vicdanında kapanması mümkün olmayan yaralar açtığını ifade etti.

Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin yürüttüğü diplomatik çabalar ve bölge ülkelerinin ortak girişimleriyle sağlanan ateşkese rağmen Gazze'de can kayıplarının sürmesini derin bir üzüntüyle takip ettiklerini dile getirerek, şöyle konuştu:

"İsrail'in Filistin'de sürdürdüğü işgal ve saldırılar, Filistin halkının güvenliğini ve bölgesel istikrarı tehdit etmektedir. Gelinen aşamada, Gazze'nin yeniden imarının önünü açacak ve işgal altındaki Filistin topraklarındaki soykırımı durduracak somut adımların atılması ve İsrail'de hükümete kim gelirse gelsin uluslararası çabaların sürdürülmesi hepimizin asli sorumluluğudur. İSEDAK olarak, Filistinli kardeşlerimize özel olarak geliştirdiğimiz Kudüs Programını kararlılıkla uygulamaya devam ediyoruz. Tamamlanan 28 projenin yanı sıra bu yıl da uygulamaya aldığımız 10 yeni projeyle, inşallah, çalışmalarımızı daha da ileriye taşıyoruz."

"DİPLOMASİ VE DİYALOGDAN ASLA VAZGEÇİLMEMELİDİR"

Suriye'de 8 Aralık Devrimiyle başlayan yeni dönemde ülkenin birlik ve bütünlüğünün teminine yönelik atılan adımları memnuniyetle müşahede ettiklerini belirten Yılmaz, "Suriye halkının barış, huzur ve refah içerisinde yaşayacağı parlak geleceğinin inşasını güçlü biçimde destekliyoruz. Bu minvalde, geçtiğimiz toplantımızda ilan ettiğimiz İSEDAK Suriye Programı kapsamında helal standartlar, ticaret, mesleki eğitim ile planlama ve strateji yönetimi alanlarında projelere başlandı." değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, dün düzenlenen İSEDAK Suriye Programı Panelinde bu projelerden elde edilen sonuçlar ve deneyimlerin heyet üyeleriyle paylaşıldığını anımsatarak, şunları kaydetti:

"Önümüzdeki yılda da bu program kapsamında Suriyeli kardeşlerimize proje desteklerini sürdürmeye kararlıyız. İsrail'in kışkırtmalarıyla İran'a yönelik saldırılar ve özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim günümüzde hem bölgemizin istikrarı ve refahını hem de küresel refahı tehdit etmeye devam ediyor. Burada da çözümün anahtarı bellidir. Diplomasi ve diyalogdan asla vazgeçilmemelidir. Türkiye olarak arabulucuların çabalarını destekliyor, müzakere yoluyla çözüm için en üst düzeyde katkımızı sunuyoruz. İslam İşbirliği Teşkilatı ülkelerinin de bu meselenin suhuletle çözümlenmesine güçlü destek vermeleri gerektiğine inanıyoruz.

Yemen'de ise Husilerin sivillere ve sivil altyapılara yönelik saldırıları hiçbir gerekçeyle kabul edilemez. Müttefikimiz kardeş Suudi Arabistan'a bu konuda destek vermeye devam edeceğiz. Kızıldeniz'de ve Babülmendep Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin temini amacıyla uluslararası ortaklarımızla yakın işbirliği içinde çalışmayı sürdüreceğiz. Dost ve kardeş Azerbaycan ile Ermenistan arasında süren barış ve normalleşme süreci başta olmak üzere, Kafkaslar'da istikrarı ve Orta Koridorun işlevini artırma yönündeki çabaları güçlü şekilde destekliyoruz. Afrika kıtasıyla ilişkilerimiz, Türk dış politikasının önemli sütunlarından biri olmayı sürdürüyor."

"SOMALİ'NİN EGEMENLİĞİNİ VE TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ DESTEKLEMEYE DEVAM EDECEĞİZ"

Karşılıklı saygı, eşit ortaklık ve "kazan-kazan" ilkeleri temelinde derinleştirilen münasebetleri 8-9 Aralık 2026 tarihlerinde Libya'da düzenlenecek Dördüncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'yle taçlandıracaklarını aktaran Yılmaz, "Bu vesileyle, kardeş Sudan'da üç buçuk yıldır devam eden çatışmalardan büyük üzüntü duyduğumuzu ifade etmek isterim. Müslümanlar olarak Sudan halkının karşı karşıya olduğu insani krizin göz ardı edilmesine izin veremeyiz. Sudan'da barışın tesisine, ülkenin toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığının korunmasına yönelik çabalara desteğimizi ve Sudan halkının acılarını hafifletmek için insani yardımlarımızı sürdüreceğiz." ifadesini kullandı.

Cevdet Yılmaz, Somali'de ise son 15 yılda önemli ilerlemeler katedilmiş olmakla beraber, bölgeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik adımları da yakından takip ettiklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"İsrail'in Somaliland'ı tanımasına dair gayrimeşru ve hukuk dışı kararına karşı Somali'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklemeye devam edeceğiz. Kuzey Afrika'da ise her geçen gün daha da gelişen ikili ilişkilerimizin, bölgenin barış, istikrar ve refahına doğrudan katkı yaptığını memnuniyetle müşahede ediyoruz. Özellikle Libya'nın istikrarı ve güvenliği için gayretlerimizi sürdürüyor, Libyalı kardeşlerimizin öncülüğünde ve sahipliğinde cereyan edecek diyalog süreciyle kalıcı istikrara ulaşılabileceğine inanıyoruz. Terör oluşumlarının ekonomik güçlükleri ve rahatsızlıkları yoğun olarak istismar etmeye ve kendilerine umutsuzluktan güç devşirmeye yöneldikleri bir dönemdeyiz. Bu noktada, Sahel ülkelerinin terörle mücadelesine destek verirken, terör tehlikesinin diğer bölge ülkelerine sirayet etmesinin önüne geçebilmek için işbirliğini artırmamız gerekiyor."

Sürdürülebilir kalkınma için aile kurumunu temel unsur olarak gördüklerini dile getiren Yılmaz, aile kurumuna tehdit teşkil eden zararlı akımlar gibi insan fıtratına aykırı sapkın ideolojilere karşı aile kurumunu korumanın ve güçlendirmenin gerektiğini söyledi.

Yılmaz, iklim değişikliği, jeopolitik gerilimler ve çatışmaların tehdit ettiği küresel gıda güvenliğinin dünyada 260 milyonu aşkın insanı ileri düzeyde açlığa mahkum ettiğini vurgulayarak, "Adil ve sürdürülebilir küresel gıda mimarisine katkılarımızın bir yansıması olarak, ülkemizin en uzun süre Tarım Bakanlığı görevini deruhte etmiş olan Sayın Mehdi Eker, BM Gıda ve Tarım Teşkilatı Genel Direktörlüğüne aday gösterilmiştir. Sayın Eker'in İİT ülkelerinin ortak adayı olarak değerlendirilmesinin hepimizin ortak sorumluluğu olduğunun altını çizerek, İslami dayanışma ruhuyla bu çağrımıza teveccühünüze güveniyorum." diye konuştu.

"DÜNYA ENERJİ FİYATLARININ EKONOMİLERİMİZ ÜZERİNDE OLUŞTURDUĞU BASKIYA ŞAHİTLİK EDİYORUZ"

Dünya ekonomisinin son yıllarda art arda gelen krizlerin gölgesinde, korumacı bir düzene dönüştüğüne işaret eden Yılmaz, büyümenin 2026'da yüzde 3 olarak geçmiş ortalamaların altında seyretmesinin beklendiğini, ticaretin ise tarihsel ortalamanın altında yüzde 3 dolayında olmasının öngörüldüğünü ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İsrail'in kışkırtmalarıyla başlayan savaşlar neticesinde, dünya enerji fiyatlarının ekonomilerimiz üzerinde oluşturduğu baskıya şahitlik ediyoruz. Bu durum, bilhassa enerji güvenliğinin sağlanmasında kaynak ve güzergah çeşitlendirmesinin ve bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu gelişmelerin doğal bir sonucu olarak birçok ülke, kritik alanlardaki dışa bağımlılığı azaltmayı ve yerli üretim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Küresel belirsizliklerin arttığı bu dönemde, atacağımız en önemli adımlardan biri de İslam ülkeleri olarak aramızdaki ticareti güçlendirmek olmalıdır. Bu amaçla 2022 yılında uygulamaya koyduğumuz İslam Ülkeleri Tercihli Ticaret Sistemi, elimizdeki önemli araçlardan biri olmayı sürdürüyor.

Geçtiğimiz yıl aldığımız karara binaen Sistemin daha etkin uygulanması ve kapsamının genişletilmesi için Ticaret Müzakereleri Komitesi bünyesinde yürütülen çalışmaları memnuniyetle karşılıyorum. Bu noktada tarife indirimleriyle yetinmeyip, gümrük işlemlerinin kolaylaştırıldığı, dijital ticaretin desteklendiği, hizmetler ticaretinin ve yatırımların önünün açıldığı daha kapsamlı bir ticaret zeminine odaklanmalıyız. Bu vesileyle Tercihli Ticaret Sistemine henüz taraf olmayan ülkeleri gerekli adımları süratle atmaya, taraf ülkelerimizi ise uygulamadaki pürüzleri gidermeye aktif katkı sağlamaya davet ediyorum. Bu bağlamda Ticaret Müzakereleri Komitesi nezdinde devam eden görüşmelerin somutlaşarak genişlemeye dair iradenin hayata geçirilmesinin öneminin altını çizmek istiyorum."

Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimde karşılaştıkları güçlüklerin, İİT ülkeleri arasındaki büyük potansiyelin tam olarak değerlendirilmesine engel teşkil ettiğini anlatan Yılmaz, "Özellikle KOBİ'lerin teminat yetersizliği, yüksek finansman maliyetleri ve bilgi eksikliği nedeniyle dış ticaret imkanlarından faydalanmaları için bankalarımız, ihracat kredi kuruluşlarımız, kalkınma finansmanı kurullarımız ve ilgili İİT kuruluşlarımız arasında daha güçlü işbirliği tesisine ihtiyaç vardır. Bakanlarımızın bugün yapacakları istişarelerde ticaret finansmanını daha erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirmeye yönelik kararlar almaları mühimdir. Ayrıca, işletmelerimiz arasında dijitalleşme, finansmana erişim ve işbirliği ağları kurduğumuz İSEDAK KOBİ Programına henüz dahil olmamış ülkelerimizi bu programa katılmaya bir kez daha davet ediyorum." değerlendirmesini yaptı.

"COP31 LİDERLER ZİRVESİ'NE İSLAM İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI ÜYELERİNDEN EN ÜST DÜZEYDE KATILIM BEKLİYORUZ"

Yılmaz, ticaretin önündeki bir başka önemli meselenin, helal ürün ve hizmetlere ilişkin belgelerin karşılıklı tanınması olduğunun altını çizerek, bu kapsamda, 2023 yılında temelleri atılan Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumunun daha fazla vakit kaybetmeden faaliyete geçmesi için ülkelerin gerekli desteği sağlayacağına inandığını dile getirdi.

İslam İşbirliği Teşkilatı Tahkim Merkezi'nden iş dünyası ve meslek kuruluşlarının daha fazla istifade etmelerinde fayda gördüğünü vurgulayan Yılmaz, "Diğer taraftan B57artı, özel sektörün potansiyelini daha üst noktada değerlendirme vizyonu ile önemli bir platform olmuştur. Kamunun yanı sıra özel sektörlerimiz arasındaki diyaloğu artıran, ortak proje ve yatırımların geliştirilmesine zemin hazırlayan bu platformun İİT içindeki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacağını düşünüyorum." sözlerini sarf etti.

Cevdet Yılmaz, özellikle kalkınma meseleleri bağlamında önemli vazife icra eden İSEDAK Çalışma Gruplarının, verimli istişareler gerçekleştirdiğini belirterek, şunları paylaştı:

"Bu Çalışma Gruplarınca getirilen önerilerin hayata geçirilmesine destek olmak için 31 projeye destek sağlıyoruz. Programın uygulanmaya başladığı 2013 yılından bugüne destek sağladığımız toplam proje sayısı 209'a ulaştı. İklim değişikliğiyle mücadelede verilen taahhütleri de artık kararlı ve somut adımlara dönüştürmenin vakti gelmiştir. Türkiye olarak, iklim değişikliğinin Akdeniz Havzası ve İslam İşbirliği Teşkilatı coğrafyası dahil kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz etkileriyle mücadelede en ön safta olmaya gayret gösteriyoruz. Başkanlığını üstleneceğimiz COP31'i, iklim adaleti, sürdürülebilir kalkınma, yoksullukla mücadele ve insan odaklı dönüşüm anlayışıyla planlamış durumdayız. 11-12 Kasım'da Antalya'daki COP31 Liderler Zirvesi'ne de İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinden en üst düzeyde katılım beklediğimizi bu vesileyle bir kez daha ifade etmek istiyorum.

Geniş coğrafyamız, genç nüfusumuz, doğal kaynaklarımız, üretim kabiliyetimiz ve girişimci insan kaynağımız, ülkelerimiz arasındaki ekonomik ilişkileri geliştirmek için çok önemli imkanlar sunuyor. Ticaretin önündeki engelleri azaltarak, yatırımlarımızı artırıp çeşitlendirerek ve ortak projeleri çoğaltarak bu imkanları değerlendirmeliyiz."

Yılmaz, konuşmasının sonunda 42'nci İSEDAK Bakanlar Toplantısı'nın hayırlı olmasını diledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, açılış oturumu öncesinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri İsmail Vild eş-Şeyh Ahmed ile program alanındaki İSEDAK Proje Sergisi'ni gezerek, çeşitli ülkelerde İSEDAK tarafından desteklenen projelere ilişkin bilgi aldı.

Sergide, Gazze'de yakınlarını kaybeden Filistinli üç kardeşin hazırladığı seramik eseri teslim alan Yılmaz, çocuklarla bir süre sohbet etti.

Yılmaz, daha sonra toplantıya katılan ülkelerin temsilcileriyle aile fotoğrafı çektirdi.

Uygulamanın ilk aşamasında, saat 20.30-22.30 arasında 188 noktada 1003 personelin katılımıyla sabit yol denetimleri yapıldı. Denetimlere polis helikopteri ile Deniz Limanı Şube Müdürlüğüne bağlı 5 bot da destek verdi.

İkinci aşamada ise saat 22.30-00.30 arasında 967 personelin katılımıyla umuma açık yerler denetlendi.

Uygulamada 253 bin 972 kişinin Genel Bilgi Toplama (GBT) sorgulaması yapıldı.

Çeşitli suçlardan aranan 218 kişi ile 32 yoklama kaçağının yakalandığı uygulamada toplam 335 şüpheli gözaltına alındı.

Denetimlerde 16 ruhsatsız tabanca, bir uzi, 2 tüfek, 5 kurusıkı tabanca ve 74 fişek ele geçirildi.

Ayrıca 511 gram uyuşturucu, 411 uyuşturucu hap ile bunun ticaretinden elde edildiği tespit edilen 1605 lira ve 100 dolar bulundu.

Toplam 342 umuma açık yerin denetlendiği uygulamada, 28 kişiye idari işlem yapıldı.

Yabancı uyruklu 4 kişi hakkında da işlem gerçekleştirildi.

Trafik denetimlerinde ise 36 bin 616 araç ve 873 motosiklet kontrol edildi.

Denetimlerde 2 bin 727 araç ve motosiklet ile 11 sürücüye işlem yapıldı.

Toplam 3 milyon 123 bin 400 lira para cezası kesilen uygulamada, 4 araç ile 1 motosiklet trafikten men edildi.

Kısa sürede büyüyen yangına çok sayıda itfaiye ekibi müdahale etti.

Ekiplerin çalışması sonucu söndürülen yangında 210 buzağı telef oldu.

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için çalışma başlatıldı.

Proceedings of the National Academy of Sciences'ta yayımlanan bulgular, insan gözünün gelişimine ilişkin yaklaşık 30 yıldır geçerli olan bir açıklamaya meydan okuyor. Araştırma, doğumdan önce başlangıçta mavi ışığı algılayan bazı hücrelerin kırmızı ve yeşil ışığa duyarlı hücrelere dönüşerek net merkezi görüş için gereken düzenin oluşmasına katkı sunduğunu gösteriyor.

Çalışmayı yöneten Johns Hopkins University biyoloji doçenti Robert J. Johnston Jr., "Bu, retinanın gözün kritik bir bölgesi olan ve sarı nokta dejenerasyonu görülen kişilerde ilk işlevini yitiren merkezinin iç işleyişini anlamaya yönelik önemli bir adım. Bu bölgeyi daha iyi anlayarak ve işlevini taklit eden organoidler geliştirerek, bir gün bu dokuları yetiştirip görmeyi yeniden sağlamak üzere nakletmeyi umuyoruz" dedi.

Bilim insanları gelişmekte olan insan retinasını yeniden oluşturdu

Johnston ve meslektaşları, insan görmesinin nasıl oluştuğunu incelemek için son birkaç yılda geliştirilmesine katkı sundukları laboratuvar tekniğini kullandı. Araştırmacılar, tamamen hayvan deneylerine dayanmak yerine organoid adı verilen minyatür insan retina dokusu modelleri yetiştirdi.

Fetal hücrelerden oluşturulan bu küçük hücre kümeleri, gelişmekte olan insan dokusunun önemli özelliklerini yeniden oluşturuyor. Bilim insanları retina organoidlerini birkaç ay boyunca gözlemleyerek, gebelik sırasında incelenmesi son derece zor olan değişimleri takip edebildi.

Çalışmanın odağında, retinanın tam merkezinde bulunan küçük bir bölge olan foveola yer aldı. Gözün arka kısmındaki ışığa duyarlı tabaka olan retina, göze giren ışığı beynin yorumlayabileceği sinyallere dönüştürüyor. Foveola ise okuma, yüzleri tanıma ve ince ayrıntıları ayırt etme açısından önem taşıyan merkezi görüşte rol oynuyor.

Araştırmacılara göre foveola, retinanın yalnızca küçük bir bölümünü kaplamasına rağmen insan görsel algısının yaklaşık yüzde 50'sinde rol oynuyor.

Keskin görüşün arkasındaki koni hücreleri

Foveolayı anlamanın anahtarlarından biri, koni adı verilen özelleşmiş ışık algılayıcı hücrelerdir. Loş ışıkta görmede önemli olan çubuk hücrelerin aksine koniler, gündüz görmesini destekliyor ve renkleri algılamamızı sağlıyor.

İnsanlarda, her biri ışığın farklı dalga boylarına en duyarlı üç koni hücresi türü bulunuyor. Bunlar genellikle mavi, yeşil ve kırmızı koniler olarak tanımlanıyor. Beyin, bu hücrelerden gelen sinyalleri karşılaştırarak geniş bir renk yelpazesini ayırt edebiliyor.

Koniler retina boyunca eşit dağılmıyor. Foveolada kırmızı ve yeşil koniler bulunurken, retinanın diğer bölgelerinde yer alan mavi koniler burada bulunmuyor. Bu düzen, gözün merkezinin sağladığı keskin görüş için önem taşıyor.

Bilim insanları onlarca yıldır bu düzenin nasıl geliştiğini açıklamaya çalışıyor. Fareler ve balıklar da dahil olmak üzere yaygın biçimde incelenen hayvanların insanlardaki retina organizasyonuna sahip olmaması, geleneksel hayvan modellerinin kullanılmasını zorlaştırıyor. Laboratuvarda yetiştirilen insan retinası, bu gizemi incelemek için yeni bir fırsat sundu.

A vitamini ve tiroit hormonları hücreleri dönüştürüyor

Araştırmacılar, foveoladaki koni düzeninin birbiriyle koordineli iki süreç aracılığıyla geliştiğine dair kanıtlar buldu. Bu süreçler, merkezi retinada hangi hücre türlerinin oluşacağını ve gelişim sürdükçe bazı hücrelerin nasıl değişeceğini belirliyor.

Fetal gelişimin 10. ve 12. haftaları arasında foveolada başlangıçta az sayıda mavi koni bulunuyor. Ancak 14. haftaya gelindiğinde bu hücrelerin kırmızı ve yeşil konilere dönüştüğü görülüyor.

Ekip, bu değişimin arkasındaki iki önemli kimyasal etkiyi belirledi. İlki, A vitamininden üretilen ve vücudun farklı bölgelerinde hücre gelişimi ile özelleşmesini düzenlemeye yardımcı olan retinoik asitle ilgili. Gelişmekte olan retinada retinoik asidin parçalanması, merkezi bölgede mavi konilerin oluşumunu sınırlıyor.

İkinci etki, en çok metabolizmayı düzenlemeleriyle bilinen ancak büyüme ve gelişimde de kritik roller üstlenen tiroit hormonlarından geliyor. Bu hormonlar, geriye kalan mavi konilerin kırmızı ve yeşil konilere dönüşmesini teşvik ediyor gibi görünüyor.

Johnston, "İlk olarak retinoik asit düzeni oluşturmaya yardımcı oluyor. Ardından tiroit hormonu geriye kalan hücrelerin dönüşmesinde rol oynuyor. Bu çok önemli; çünkü orada mavi koniler bulunuyorsa o kadar iyi göremezsiniz" dedi.

Araştırma, A vitamini sinyalinin doğumdan önce göz gelişimini nasıl yönlendirdiğini gösteriyor. Ancak bulgular, A vitamini takviyesi almanın yetişkinlerde keskin görmeyi iyileştirebileceği anlamına gelmiyor.

Yaklaşık 30 yıllık model değişiyor

Sonuçlar, onlarca yıldır görme araştırmalarını etkileyen açıklamaya alternatif sunuyor. Uzun süredir geçerli olan modele göre foveolada başlangıçta ortaya çıkan mavi konilerin, retina geliştikçe bu bölgeden uzaklaştığı düşünülüyordu. Bilim insanları, hücreler belirli bir koni türüne dönüştüğünde kimliklerinin sabit kaldığını varsayıyordu.

Yeni bulgular ise bazı mavi konilerin yer değiştirmek yerine göz geliştikçe kimlik değişimine uğrayarak kırmızı ya da yeşil konilere dönüşebileceğine işaret ediyor.

Johnston, "Yaklaşık 30 yıl önce alandaki temel model, bu bölgede ortaya çıkan az sayıdaki mavi koninin bir şekilde dışarı taşındığı, bu hücrelerin ne olacaklarına karar verdiği ve sonsuza kadar bu hücre türü olarak kaldığı yönündeydi. Bunu henüz tamamen göz ardı edemeyiz ancak verilerimiz farklı bir modeli destekliyor. Bu hücreler aslında zaman içinde dönüşüyor; bu gerçekten şaşırtıcı" dedi.

Araştırmacılar bazı hücrelerin göç etme olasılığını tamamen dışlamadı. Bununla birlikte gözlemler, gelişmekte olan koni hücrelerinin sanılandan daha esnek olduğu fikrini destekliyor.

Bu olasılık, insanlarda renkli görmenin oluşumunun ve retinanın en özelleşmiş bölgelerinin gelişiminin incelenme biçimini değiştirebilir.

Keşif görme kaybı tedavilerine katkı sağlayabilir

Bulgular, sağlıklı gözlerin nasıl geliştiğini açıklamanın yanı sıra retinaya zarar veren hastalıkların tedavisi açısından da önem taşıyor.

Umut vadeden uygulamalardan biri, özellikle yaşlı yetişkinlerde merkezi görme kaybının başlıca nedenlerinden biri olan sarı nokta dejenerasyonuyla ilgili. Hastalık, ayrıntılı merkezi görüşten sorumlu retina bölgesi makulaya zarar vererek okuma, araç kullanma ve yüzleri tanıma becerilerini ciddi biçimde engelleyebiliyor. Tedaviler hastalığın bazı biçimlerini yavaşlatabilse veya kontrol altına alabilse de şu anda hastalığın bir tedavisi bulunmuyor.

Retinanın özelleşmiş ışığa duyarlı hücreleri nasıl oluşturduğunu anlamak, bilim insanlarının gelecekte laboratuvarda sağlıklı yedek hücreler üretmesine yardımcı olabilir.

Johnston'ın ekibi, retina organoidlerini insan gözünün yapısını ve işlevini daha yakından yeniden oluşturacak şekilde geliştirmeye çalışıyor. Uzun vadeli hedef, ışığı algılayan fotoreseptörlerin özellikleri hassas biçimde kontrol edilmiş topluluklarını oluşturmak ve bu hücrelerin hasarlı retinalara nakledilme potansiyelini araştırmak.

Çalışmanın yazarlarından ve Johnston'ın laboratuvarındaki eski doktora öğrencilerinden Katarzyna Hussey, bu yaklaşımın görmeyi yeniden kazandırma konusunda yeni bir alan açabileceğine inanıyor. Hussey şu anda Chicago'daki hücre tedavisi şirketi CiRC Biosciences'ta moleküler ve hücre biyoloğu olarak görev yapıyor.

Hussey, "Bu organoid teknolojisini kullanmadaki amaç, sonunda neredeyse sipariş üzerine üretilebilen bir fotoreseptör topluluğu oluşturmak. Potansiyel açıdan önemli bir yol, göze yeniden entegre olabilecek ve potansiyel olarak kaybedilen görmeyi geri kazandırabilecek sağlıklı hücreleri yerleştirmeye yönelik hücre yenileme tedavisi" dedi.

Bu yaklaşımda, mevcut retina dokusuyla bütünleşebilecek ve hastalık nedeniyle kaybedilen işlevlerin yerini potansiyel olarak alabilecek sağlıklı hücrelerin yerleştirilmesi hedefleniyor. Bunun için araştırmacıların nakledilen hücrelerin hayatta kalabildiğini, gözün mevcut devreleriyle düzgün biçimde bağlantı kurabildiğini ve güvenli şekilde işlev gösterebildiğini kanıtlaması gerekecek.

Hussey, teknolojinin rutin klinik kullanımdan hâlâ çok uzakta olduğunu ve kapsamlı geliştirme ile testlerin gerekli olduğunu vurguladı.

"Bunlar çok uzun vadeli deneyler ve elbette kliniğe geçmeden önce güvenlik ve etkililik çalışmaları için optimizasyonlar yapmamız gerekecek. Ancak bu, gerçekleştirilebilir bir yolculuk."

Keşif, insan gözünün ince ayrıntıları görme becerisini nasıl geliştirdiğine dair daha net bir açıklama sunuyor. A vitamini sinyali ile tiroit hormonlarının retinayı şekillendirmeye nasıl yardımcı olduğunu ortaya koyan araştırmacılar, görmeyi erken gelişim aşamalarında anlamaya ve hastalık ortaya çıktığında onu yeniden kazanmanın yollarını bulmaya yönelik bir adım attı.

JFK University Medical Center'da endovasküler cerrahi nörolojisi direktörü ve Hackensack Meridian School of Medicine'da yardımcı doçent olan Dr. Haralabos Zacharatos, beyin sağlığının genetik yapı ile günlük yaşam tarzı seçimlerinin etkisi altında şekillendiğini belirtti.

Zacharatos, çevrenin, sosyoekonomik koşulların ve kaynaklara erişimin beyin sağlığını koruma kapasitesini etkilediğini söyledi. Teflon tavalar ve içecek kapları gibi gündelik eşyaların kimyasalları veya mikroplastikleri vücuda taşıyabileceğini ifade etti.

Mikroplastikler küçük plastik parçacıklarını, nanoplastikler ise daha da küçük parçacıkları ifade ediyor. Endeavor Health'ta bütünleyici nöroloji ve uyku tıbbı uzmanı Dr. Smita Patel, araştırmacıların bu parçacıkları gıdalarda, suda ve beyin dahil insan dokularında tespit ettiğini belirtti.

Bazı çay poşetleri sıcak suda plastik salabiliyor

Nörologlar, özellikle fileli veya "piramit biçimli" bazı çay poşetlerinin naylon ya da polietilen tereftalattan (PET) üretildiğini belirtiyor. Bazı kâğıt poşetlerde de poşeti sıcak suda bir arada tutmak için polipropilen veya ısıyla yapışan başka bir polimer kullanılabiliyor.

Zacharatos, çay poşetinin kaynama noktasına yakın sıcaklıktaki suya konulmasının mikroplastik ve nanoplastiklerin içeceğe salınmasına yol açabileceğini söyledi.

McGill University'deki araştırmacıların Environmental Science & Technology'de 2019'da yayımladığı çalışma, 95°C sıcaklıkta demlenen tek bir plastik çay poşetinin bir fincana yaklaşık 11,6 milyar mikroplastik ve 3,1 milyar nanoplastik parçacığı salabileceğini öne sürdü.

Çalışmanın sonuçları tartışmasız değil. Görüş alınan üç nörolog, diğer bilimsel değerlendirmelerin yüksek parçacık sayılarını sorguladığını belirtti. Salınan miktarın çay poşetinin malzemesine, demleme süresine ve sıcaklığa göre değişebileceği ifade edildi.

HonorHealth'ta baş ağrısı tıbbı ve genel nöroloji uzmanı Dr. Peter Josef Struck, çaya geçen mikroplastik miktarının değişken olduğunu söyledi.

Mikroplastiklerin beyin üzerindeki etkisi kesinleşmedi

Bilim insanları mikroplastiklerin beyin sağlığını nasıl etkileyebileceğini araştırmayı sürdürüyor. Dr. Patel, hayvan çalışmalarının çok küçük plastik parçacıklarının beynin koruyucu bariyerlerini aşabileceğini, iltihabı tetikleyebileceğini ve hücrelere zarar verebileceğini öne sürdüğünü belirtti.

Ancak Patel, bu çalışmaların gündelik yiyecek ve içeceklerle alınan miktarların insan beynine zarar verdiğini kanıtlamadığını vurguladı.

Nature Medicine'da yayımlanan 2025 tarihli bir otopsi çalışmasında insan beyinlerinde plastik parçacıkları tespit edildi. Araştırmacılar, demans hastalarının örneklerinde daha yüksek yoğunluklar bulunduğunu bildirdi.

Patel, ölçüm yöntemlerinin sorgulandığını ve çalışmanın neden-sonuç ilişkisi kuramadığını söyledi. Demansla bağlantılı değişikliklerin parçacıkların beyne girişini veya temizlenmesini etkileyebileceğini belirten Patel, çalışmanın mikroplastiklerin Alzheimer hastalığına neden olduğunu ya da bulguların çay içmeyle bağlantılı olduğunu göstermediğini ifade etti.

Uzmanlar dökme çayı öneriyor

Dr. Struck, mikroplastik maruziyetini azaltmanın en iyi yolunun paslanmaz çelik süzgeç, cam veya seramik demlik içinde dökme çay kullanmak olduğunu söyledi. Günümüz koşullarında maruziyeti tamamen ortadan kaldırmanın zor olabileceğini, ancak kaçınılabilir bir kaynağın azaltılmasının yaşam boyu genel riski düşürebileceğini belirtti.

"Kâğıt" veya "plastiksiz" olarak etiketlenen poşetlerin de dikkatle incelenmesi gerekiyor. Patel, poşetin tamamı plastik kullanılmadan üretilmişse bu seçeneklerin daha güvenli olabileceğini ancak "kâğıt" ifadesinin poşette polipropilen veya başka bir polimer bulunmadığını tek başına göstermediğini söyledi.

Struck, naylon veya poliamid, PET veya polyester ve polipropilenden üretilen çay poşetlerinden kaçınılmasını önerdi. Tüketicilerin poşetin sentetik ya da biyoplastik polimer içerip içermediğini kontrol etmesi, emin olmadıkları durumda üreticiyle iletişime geçmesi gerektiğini belirtti.

Zacharatos, yıllardır poşet çay içen kişilerin geçmişte tükettikleri fincanlar için endişelenmemesi gerektiğini söyledi. İnsan vücudunun toksinleri uzaklaştırmaya yardımcı biyolojik sistemlere sahip olduğunu belirten Zacharatos, kronik stres ve endişenin beyin sağlığı açısından daha kısa vadede zarar verebileceğini ifade etti.

" Bir olay yaşadım öfkeliydim bir arkadaşım "Neyin var" diye sordu, senin yapacağın bir şey yok dedim, cevaben; bir şey yapmasam da telaşına düşerim dedi. Telaşınıza düşeniniz var mı?

Bir şeye öfkelendiğim bir gündü zannediyorum. Arkadaşlarımdan biri de fark etti. "Neyin var?" dedi. "Bir şey yok," dedim. "Var," dedi. "Senin yapabileceğin bir şey yok," dedim. Hâlâ o konuya da öfkeliyim. Çok enteresan bir cümle kullandı. "Bir şey yapamazsam da telaşına düşerim," dedi.Bir şey yapabilmenin telaşı... Ne güzel. Ben bunu "Telaşınıza düşen var mı?" diye yazmıştım. Yani biz kendi hayatımıza bir bakalım. Gerçekten bir şey yapsın ya da yapamasın, bizim telaşımıza düşen kaç insan var etrafımızda? Bütün çıkarların ötesinde... Yani sizin için bir şey yapmaya çalışan insan sayısı.Ümitsiz olmak istemiyorum. Ne oldu? İnsan kendine uzak düştü. Şu oldu: İnsanlar, hayatlarındaki her şeyi, yani bir şeyi neticelendirebilmenin sebeplerini kendi ellerinde zannettiler. "Onu oraya koyarsam, bunu buraya koyarsam, bu burada durursa, bu şablonu tamamlarsam bu olur," zannettiler. Bütün sebepleri elinde tutma deliliği sardı insanları.Bazen yapılması gereken şey bırakmaktır. Yani bıraktığında çok enteresan bir şey olur. O korktuğun hiçbir şey olmaz. Olması gereken doğru gider zaten. Bu, insanın fıtratına ters bir şey.

Anadolu'da çok güzel bir söz vardır: "Nasip müyesser olandır," der. Yani nasip olan sana zaten kolaylaştırılır. Öyle gelir. Bu kadar zorladığın şeyle olmaz. "Nasip müyesser olandır" ifadesi bence burada tam yerine oturuyor.

O nedenle insanlar biraz... Herhâlde kendi adıma söyleyeyim, insanlara söylemek buradan hoş olmuyor da... İnanmayı ertelediğiniz zaman bu işler başınıza başka dert açıyor. İnanmak... O dua dediğin öyle bir şey zaten. Ama elinden geleni yap.

İmam-ı Azam'ın bir ifadesi var. İsimleri yanlış söylüyorsam beni düzeltsinler lütfen. "Ben Allah'tan bir şey istediğimde oluyorsa bir sevinirim, olmuyorsa iki. Benim isteğim kendi nefsimdendir. Benim için hayırlı mı, değil mi bilemem. Ama onun vermemesi kesinlikle merhametindendir."

Böyle baktığında Allah'ın bir şeyi nasip etmemesi diye bir şey yok. Etmemesi de nasiptir zaten.

Bunu temelden çıkardığımızda, bugün şikâyet ettiğimiz her ne varsa dışarı baktığımızda bununla karşılaşıyoruz. "Neden olmadı?" diyor. "Benim neden yok?" diyor. Sonra o delilik bizi şuraya sürüklüyor: Kazanmak yetmiyor ona, aynı zamanda senin kaybetmeni istiyor. Yani kazanıyor, yetmiyor. Sen kaybet istiyor orada.

"Her canlının bir annesi var. Ya annesini kaybetmiş birine denk geliyorum ya da anne ve evlat yan yanayken dinliyorlar. O bir gün gerçekleşecek olma ihtimali, bu duyguya gark olmalarına neden oluyor. Allah annelerimize uzun ömürler versin. Ne terlikleri eksik olsun ne de o terliklerin içindeki öpülesi ayakları annelerimizin."

Annemin Terlikleri... Aslında ben bunu 2018 yılında yazdım. Ama sonradan teknolojiyle biraz bunu bir albüm hâline de getirmiştik. 5-20'nin dışında bir albüm vardı, bunu bir single olarak çıkarmıştık. Teknolojiyle beraber çok yayınlanmaya başlayınca çok istenmeye başladı ve her söyleşiyi mutlaka bununla bitirdim. Her söyleşide de bunu kim için okuduğumu orada zaten anlamış bulundum.

En son Samsun'da bir teyzemiz geldi. "Ben de tam 16 yaşında kaybetmiştim. Yani sen muhtemelen bu şiiri benim için yazmış olabilirsin," dedi. "Öyledir teyzeciğim, senin için yazmışımdır," dedim.

O nedenle bu şiir, Allah benlikten korusun, yıllar yılı dinlenecek şiirlerden biridir bence. Çünkü her canlının bir annesi var.

Belki de her şey annemle beni birbirine bağlayan ya da sonradan birbirinden ayıran göbek bağıyla başladı. Aslında her şey orada bitti belki de. Güya annemden kesilip hayata bağlandım. O yüzden şimdilerde anlıyorum. Keşke tam tersi olsaydı. Yani hayattan kesilip anneme bağlansaydım. O zaman belki bu kadar acımazdı acımaya müsait hiçbir yanım.

Şimdi güya annem var ama aklım yok. Şimdi güya aklım var ama annem yok. Şuramda, göğsümün kafesine kendini çarpa çarpa öldürmeye çalışan bir şey var. Ama annem yok."Anneni kaybettik," dedi babam. Öyle soğuk, öyle donuk, öyle havada kalmışız gibi. "Anneni kaybettik," dedi babam. Sanki evimiz havaya uçmuş da boşlukta duran bir kapının önünde bir umudu boş boş bekliyormuşuz gibi.

Hastanenin o sevmediğim kokusuna annemin yokluğunu da alarak bir nefes çektim derinime. Hücrelerime sinmiş annemin nefesine değercesine. İçi annem kokan evimize açılmadı bir daha evimizin kapısı. Açılsa da annem kokmadı bir daha.

"Nasıl olur?" dedim kendi kendime. Benim yaşım daha 16. 16 yaş, birinin annesini kaybedeceği yaş olmamalı. Ne bileyim, belki 17, 18 ya da 40 olur ama 16 yaşında kaybetmemeli bir insan annesini. Ben şimdi nasıl bulayım kendimi? Anneler ölmemeli.

Bir daha hiçbir ekmeğin üstündeki salça, annemin sepetle saldığı lezzeti vermedi. Annem ölünce her şey adını, tadını ve anlamını yitirdi.Sonra yedisi çıktı annemin. Babam, son misafiri de uğurladıktan sonra karşımdaki koltuğa oturup belki de annemi ilk istemeye gittiği gün gibi mahcup, ellerinin parmaklarını birbirine kilitledi. Öyle oturdu kaldı.Bir ara kafasını kaldırıp bana baktı. Bu kez de ben başımı çevirdim. Yüzümde öksüzlüğü misafir ediyorken karısını kaybetmiş bir adamın acısını anlayabilecek yaşta değildim.Annem, babama "Eşim de eşim, o ne öyle karım?" diye çıkıştıkça babam o meşhur sözü söyler ve gülerdi: "Ben dağ gibiyim, sen de başındaki karım."Dağ gibi babam düze inmiş gibiydi karşımda.

16'ydı yaşım. Sabah okul vardı ama annem yoktu. Ve hiçbir eğitim sistemi annesizliği anlatmıyordu. Yarın âşık olası tutsa kalbim, kime anlatabilirim ki artık ben bunu? Babama? Asla. Anneme? Olsa...

"Baba," dedim kısık bir sesle. Oysa "Efendim," dese devamını getirebileceğim bir cümlem yoktu.

Ütüsüzdü babamın üstündeki gömlek. Anlamıştım, artık hayatımızdaki hiçbir şey bir daha istediğimiz kadar doğru düzgün gitmeyecekti.

"Efendim," dedi babam yüzüme bakmadan.

"Annem öldü baba," dedim. "Annem öldü."

Sesimin tellerinden bir anda yüz tane kuş uçmuş gibi, sesim titreyerek...

Derin bir nefes aldıktan sonra kollarını açıp "Gel buraya," dedi babam. Beni yanına çağırmasıyla neredeyse annemin dahi geri geleceğine inanarak koştum babama.

Başımı ütüsüz gömleğinin göğüs kısmına yaslamak değil, resmen acısını bastırıyormuşçasına dayayıp böğüre böğüre ağladım.

Kendisinden hiç duymadığım bir ses tonuyla "Tamam evladım, tamam, tamam," demekten başka bir şey diyemedi babam.

Neyin tamam olduğunu bilmiyordum ama neyin eksik kaldığını çok iyi anlamıştım. Annem ölmüştü.

Sabah gözümü açtığımda annemin yokluğunu, beynimde bir dinamit patlarcasına hatırlamam uzun sürmedi.

Mutfak kapısından kahvaltımızı hazırlamaya çalışan babamı izledim biraz. Masada bir tabak ve mutfakta bir anne eksikti. Banyoda çamaşır suyu kokusu, bir diş fırçası ve bir anne eksikti. Salondaki çiçeklerde su, tül perdenin altında güneşlik, televizyonda saçma bir program ve bir anne eksikti.

Evimizin sokağa bakan camından babama "Hadi hayırlı işler," bana da "Hadi iyi dersler," diyen bir ses eksikti.

Sokakta hâlimi soran komşuların, kendime iyi bakmamı isteyen dilekleri vardı ama yolladıkları selamda biri eksikti.

Aradan kaç hafta geçti bilmiyorum. Bir akşam yine babamla karşılıklı oturmuş, boş boş televizyona bakıyorken gözüm koltuğun önünde biri diğerinin üstünde duran annemin terliklerine ilişti.

"Baba, şu terliği fırlatsana bana," dedim bir anda.

"Annen gibi tutturamam ki," dedi babam. Yarı tebessüm ama tastamam bir hüzünle.

O terliklere haftalarca dokunmadığımızı bilirim. Annem bırakmıştı onları öyle üst üste.

Kaybettiğim her şeyin yerini bilen annem vardı. Kendimi kaybettim ama artık annem yoktu.

Annemin tırnaklarımı kestiği yıllar... Başka da özlemim yok bu yalan, bu dolan, bu geçmez, bu bitmez, bu tükenmez dünyaya dair.

Dediği gibi şarkının, neyine güveneyim? De git yalan dünya, seni nasıl seveyim? Aşkımı çalan dünya, annemi çalan dünya, kimlere kimlere kalan dünya...

Annemin Terlikleri diye bir şey dedi.

Annem yaşıyor çok şükür. Anne denilen varlığın varlığı dahi, sadece annenin varlığı Allah'ın kudretine delalettir. Yani anne varsa o zaman Allahuteâlâ var. Ancak Allahuteâlâ böyle bir varlık yaratabilirdi diye.O nedenle belki psikolojik baba yoksunluğunu ben anneye çevirmiş olabilirim. Belki yani. Ya da ihtiyacı olan vardır, bu yüzden yazdırılmıştır.Her canlının bir annesi var. Ya annesini kaybetmiş birine denk geliyorum ya da anne ve kız, anne ve evlat, anne ve erkek çocuk yan yanayken dinliyorlar. O bir gün gerçekleşecek olma ihtimali, bu duyguya gark olmalarına neden oluyor.Allah annelerimize uzun ömürler versin.Çocukluğunda "Seni ayağımın altına alırım," cümlesini duymamış her çocuk eksik çocukluk yaşamıştır. Anne böyle diyerek gerçekten bizi fiziken çiğnemekten bahsetmez. Cennetin kestirme yoludur orası.

Annelerin o terlik atma hikâyesi... Başka odada bile olsam o seni bulur yani. Sadece annelere has bir şey.Ne terlikleri eksik olsun ne de o terliklerin içindeki öpülesi ayakları annelerimizin.

Halıları kış öncesi temizleyin

Yaz aylarında açık pencereler temiz havanın eve girmesini sağlıyor. Hava soğudukça pencereler daha uzun süre kapalı kalıyor ve tozla evcil hayvan kepeği halılarda birikebiliyor.

American Maid Service Üst Yöneticisi Liz Trotter, halı temizliğinin en çok talep edilen hizmetlerden biri olduğunu söylüyor. Trotter'a göre insanlar, aylar boyunca kapı ve pencereleri kapalı tutacakları döneme girmeden önce halılarda birikenleri temizletmek istiyor.

Kapı kollarını ve ışık düğmelerini silin

Kapı kolları ve ışık düğmeleri gibi sık dokunulan yüzeyler, yaz aylarındaki yoğunluk içinde gözden kaçabiliyor. Cleaning with Meaning'in kurucusu Kelly Moore, bu yüzeylerin temizlenmesi gerektiğini ancak diğer işler kadar dikkat çekmediğini belirtiyor.

Moore, havalar soğuduğunda insanların evde daha fazla zaman geçirdiğini, tatil hazırlıkları sırasında biriken parmak izleriyle lekeleri daha kolay fark ettiğini söylüyor.

Fırını tatil hazırlıkları başlamadan temizleyin

Fırınlar, yaz boyunca unutuldukları için değil, serin aylarda daha sık kullanıldıkları için kasım ayındaki temizlik listesinde yer alıyor. Moore, birçok kişinin Noel kurabiyeleri yapmadan veya bayram yemeklerine ev sahipliği yapmadan önce fırınını derinlemesine temizletmek istediğini belirtiyor.

Trotter, müşteriler fırın temizliğini özellikle talep etmese bile bunun yapılması gerektiğini söylüyor. Tatil döneminde kullanılmaya başlanan kirli fırınlar duman çıkararak soruna yol açabiliyor.

Pencerelerdeki toz ve yoğuşmayı giderin

Günler kısaldıkça evlere giren doğal ışık azalıyor. Trotter, kirli pencerelerin içeri giren ışığı daha da azaltabileceğini belirtiyor.

Yaz boyunca açık kalan pencerelerin denizliklerinde ve çerçevelerinde tozla örümcek ağları birikebiliyor. Moore, yoğuşmanın da eklenmesiyle pencerelerin ihmal edildiğinde temizlenmesi zor bir hâle gelebileceğini söylüyor.

Isıtma sistemlerini çalıştırmadan önce temizleyin

Radyatörler, ısıtma havalandırmaları ve süpürgelik ısıtıcıları, sistem çalıştığında evin içinde dolaşabilecek toz, evcil hayvan tüyü ve diğer döküntüleri biriktirebiliyor. Moore, düzenli temizliğin tozu azaltmaya ve ısıtma sisteminin verimli çalışmasına yardımcı olduğunu belirtiyor.

Temizliğe başlamadan önce sistemin kapalı ve soğuk olduğundan emin olmak gerekiyor. Toz ve birikintileri temizlemek için fırça veya fırça başlıklı elektrik süpürgesi kullanılabilir; elektrikli bileşenlerden uzak durulmalı.

Döşemeli yüzeyleri ve koltuk şallarını yıkayın

Toz, evcil hayvan kepeği ve diğer döküntüler kumaş liflerinde birikebiliyor. Bu nedenle kış aylarında daha sık kullanılacak perdeler, kumaş mobilyalar, minderler ve koltuk şalları önceden temizlenmeli.

Trotter, koltuk şallarını çamaşır makinesinin ağır hizmet veya hacimli çamaşır programında yıkadıklarını söylüyor.

Çoğu perdeyle kanepe ve sandalye gibi döşemeli yüzeyler elektrik süpürgesiyle temizlenebilir. Mobilyaların çatlaklarına ve dar aralıklarına ulaşan başlıklar kullanılmalı; ardından mikrofiber bez, su ve hassas deterjanla bölgesel temizlik yapılmalı.

Neo1, ilk olarak Pekin'deki Dünya Robot Konferansı'nda sergilendi. Robot daha sonra Çinli e-ticaret şirketi JD.com'un sanayi malzemeleri kolu JD Industrial ile birlikte, 12-16 Ekim'de Şanghay'da düzenlenen Çin Uluslararası Sanayi Fuarı'nda (CIIF) tanıtıldı.

NeodraDynamics, robotu ağır montaj, madencilik, kurtarma ve nükleer bakım işlerinde kullanmayı hedefliyor. Bu alanlar, insanların çalışmaktan kaçınabileceği yüksek riskli görevleri kapsıyor.

Neo1 41 eklemle hareket ediyor

Yaklaşık 4 metre yüksekliğindeki Neo1, 1,2 metrik ton ağırlığında ve kontrol edilebilir 41 ekleme sahip. Mühendisler, robotların esnekliğini serbestlik derecesiyle ölçüyor. Her derece, dirseği bükmek gibi ayrı bir hareketi ifade ediyor.

Neo1'in 41 ekleminden 39'u küçük hidrolik aktüatörlerle çalışıyor. Bu aktüatörler, ekskavatör kolundaki sisteme benzer biçimde basınçlı yağla pistonu itiyor. Ön kolları döndüren diğer iki eklem ise elektrikli çalışıyor.

Şirkete göre her aktüatör yaklaşık 1 kilogram ağırlığında ve "ton seviyesinde" sürekli itme gücü üretiyor. Bu ifade robotun tek bir parçasını tanımlıyor; dolayısıyla her bir kolun tek başına bir ton kaldırabildiği anlamına gelmiyor. Neo1'in iki koluyla taşıyabildiği yük 500 kilogram olarak açıklanıyor.

Hidrolik sistemler yüksek güç üretmek için kanıtlanmış bir yöntem olsa da tek seçenek değil. Boston Dynamics, hidrolik Atlas robotunu 2024'te emekliye ayırdı. Şirketin o dönemdeki CEO'su Robert Playter, IEEE Spectrum'a yeni elektrikli Atlas'ın çoğu eklemde bir insandan, hatta elit bir sporcudan daha güçlü olduğunu söyledi. Bu nedenle Neo1'in hibrit sistemi, farklı güç aktarma seçeneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Robot henüz sahada çalışmıyor

Neo1 şimdiye kadar gerçek bir sahada çalışmadı. NeodraDynamics'ten Cui Dalong, robotun bir dizi programı çalıştıran bilgisayar tarafından uzaktan kontrol edildiğini ve enerjisini bir kabloyla aldığını söyledi. Robot hareket etmeye başladığında batarya eklenecek.

Dalong'un "yapay zekâ beyni" olarak tanımladığı otonom sistem ise hâlâ eğitim aşamasında. Robotun yürüme özelliği de şimdilik tamamlanmadı. Dalong, "bacaklar üzerinde yürümek, endüstriyel uygulamalar açısından öncelik değil" dedi.

Şirket, tam insansı robotun endüstriyel sahalarda çalışmasını da beklemiyor. Bunun yerine ağır hizmet tipi kolların tekerlekli bir tabana yerleştirilmesi planlanıyor.

Neo1, Çin'in binilebilir dev robot alanındaki ilk girişimi değil. 12 Mayıs'ta Unitree Robotics'in kurucusu Wang Xingxing, Unitree'nin dünyanın seri üretime giren ilk binilebilir dev robotu olarak tanımladığı 2,98 metre boyundaki GD01'in göğüs boşluğuna çıktı. Wang, robotu ileri doğru yürüttü ve beton tuğlalardan oluşan bir duvarı yumruklayarak deldi.

Yaklaşık 500 kilogram ağırlığındaki GD01'in başlangıç fiyatı 650 bin dolar. Robot iki bacağının üzerinde durabildiği gibi dört ayağı üzerine de inebiliyor. Bu yapı, ağırlık merkezini düşürerek engebeli zeminde daha dengeli hareket etmesini sağlıyor.

Çin insansı robot üretiminde öne çıkıyor

Bu tür dev robotlar, Çin'in sanayiyi robotlaştırmaya yönelik kapsamlı hamlesinin yalnızca en gösterişli bölümünü oluşturuyor. Araştırma şirketi Omdia'ya göre Çinli şirketler, 2025'te küresel insansı robot satışlarının neredeyse yüzde 90'ını gerçekleştirdi.

Unitree, aynı yıl son müşterilere 5 bin 500'den fazla insansı robot teslim ettiğini açıkladı. Omdia ise şirketin satışlarını yaklaşık 4 bin 200 adet olarak gösterdi ve Unitree'yi 5 bin 168 satışla AgiBot'un ardından ikinci sıraya yerleştirdi. Tesla'nın Optimus modeli için ise yalnızca 150 adet sayıldı.

Neo1 şimdilik sahnede etkileyici bir görünüm sunan tanıtım birimi olarak öne çıkıyor. Şirket, robotu ağır yükleri kaldırabileceği ve konteyner kapılarını açabileceği limanlarda kullanmayı planlıyor.

NeodraDynamics'in hedefleri arasında limanların yanı sıra açık deniz petrol ve doğal gaz platformları, nükleer yakıt ikmali ve elektrik şebekesi kulelerinin inşası da bulunuyor.

İhbar üzerine olay yerine polis, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Hasarlı kaza nedeniyle 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün Ankara istikameti ile bağlantı yollarında trafik yoğunluğu meydana geldi.

Kaza yapan araçların kaldırılmasıyla aksayan trafik akışı normale döndü.

Yılmaz, NSosyal hesabından, görüşmeye ilişkin yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"Görüşmemizde, İİT'nin kurumsal etkinliğinin artırılması, İSEDAK çatısı altında ekonomik ve ticari işbirliğinin geliştirilmesi ve İslam dünyasının ortak meselelerinde dayanışmanın güçlendirilmesi konularını ele aldık. Ayrıca, ülkemizin FAO Genel Direktörlüğü adaylığına destek ile Kıbrıs Türklerinin ve Batı Trakya Türk Müslüman azınlığının haklarının korunmasına ilişkin beklentilerimizi paylaştık.

Sayın Genel Sekreter ile birlikte, İSEDAK kapsamında üye ülkelerin projelerinin tanıtıldığı Proje Sergisi'ni de ziyaret ederek, Gazze'de yakınlarını kaybeden Filistinli üç kardeşin hazırladığı seramik eseri teslim aldık. Sayın Genel Sekreteri yeni görevi dolayısıyla tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum."

Müsabakanın dördüncü hakemi ise Fransız Jeremy Stinat olacak.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/15 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

1.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 09/12/2026 - 10:36

Bitiş Tarih ve Saati : 16/12/2026 - 10:36

2.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 06/01/2027 - 10:36

Bitiş Tarih ve Saati : 13/01/2027 - 10:36

Detaylı bilgi için tıklayın.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/24 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Detaylı bilgi için tıklayın.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2025/4585 ESAS sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

1.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 03/12/2026 - 14:59

Bitiş Tarih ve Saati : 10/12/2026 - 14:59

2.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 31/12/2026 - 14:59

Bitiş Tarih ve Saati : 07/01/2027 - 14:59

Detaylı bilgi için tıklayın.

Özhan, Türkiye'nin üretim gücünü, ticari hareketliliğini ve istihdam kapasitesini ayakta tutan işletmelerin uygun koşullarda finansmana erişebilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

TOBB Nefes Kredisi'nde, yeni dilimle 50 milyar lira ilave kredi kullandırılmasının hedeflendiğini aktaran Özhan, şöyle devam etti:

"Değişen ekonomik koşullarda işletmelerin nakit akışını yönetebilmesi, yatırımlarını sürdürebilmesi ve ticari faaliyetlerine devam edebilmesi için finansmana erişimin önemli bir ihtiyaç haline geliyor. TOBB Nefes Kredisi'nin yeniden devreye alınmasını bu açıdan son derece kıymetli buluyoruz. Bu destekten yararlanmak isteyen üyelerimizi ve KOBİ'lerimizi, 3 Kasım'da başlayacak başvuru sürecini takip etmeye ve sunulan finansman imkanından yararlanmaya davet ediyoruz."

Özhan, söz konusu krediyi işletmelerin finansman ihtiyacına cevap verme yönünde atılmış kıymetli bir adım olarak değerlendirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"İş dünyasının taleplerini her zaman ön planda tutan ve 50 milyar liralık yeni Nefes Kredisi Paketi'nin hayata geçirilmesine öncülük eden Dünya Odalar Federasyonu Başkanı ve TOBB Yönetim Kurulu Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu başta olmak üzere Kredi Garanti Fonu'na, katkı sağlayan bankalara ve emeği geçen tüm kurumlara teşekkür ediyorum. Üyelerimizin önünü açan, üretimi ve ticareti destekleyen her adımın ülkemizin ekonomik gücüne katkı sağlayacağına inanıyoruz."

TOBB Nefes Kredisi başvuruları 3 Kasım'da yeniden başlıyor: 48 ay vade ile sunulacak!

Kentte 2010 yılında işe girdiği özel bir bankada 11 yıl gişe görevlisi olarak çalıştıktan sonra ayrılan Günbatar, hayvancılık tesisi kurmaya karar verdi.

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar Programı'na 2024'te başvuran Günbatar, projesinin onaylanmasıyla yüzde 65'lik hibe almaya hak kazandı.

İlçeye bağlı Ayanis Mahallesi'nde 16 dönümlük araziye modern bir tesis kuran Günbatar, hayvancılığa başladı.

Haziran 2026'da üretime başladığı tesiste 4 kişiye istihdam sağlayan Günbatar, 28 büyükbaş hayvandan elde ettiği günlük 350 litre sütü pazarlayarak üretimini sürdürüyor.

"BÖYLE BİR İŞLETMEYE SAHİP OLMAK HAYALİMDİ"

Günbatar, AA muhabirine, çocukluk hayalini gerçekleştirerek hayvancılıkla uğraşmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.

Farklı iş kollarında çalıştığını belirten Günbatar, "2004'te tarım sektöründe çalışmaya başladım. Bankada 11 yıl çalıştıktan sonra bu sektöre veda ettim. Tarımı ve hayvancılığı daha modern yapabilmek adına 2024'te TKDK'ye başvurumu yaptım. 2025'te projem onaylandı ve 2026'da faaliyete başladım. Böyle bir işletmeye sahip olmak hayalimdi. Hayvancılık baba mesleği olduğundan dolayı seviyordum. Çocuklarıma ve torunlarıma daha iyi bir gelecek sunmak adına böyle bir yola başvurdum. Projemiz 30 milyon liralık projeydi. Yüzde 65'lik hibeyle işletmemizi kurduk." ifadelerini kullandı.

"TKDK'den aldığımız destek yüksek bir oran"

Çiftliğin 16 bin metrekare araziye kurulduğunu söyleyen Günbatar, "Mevcut olan hayvan sayımız büyükbaş anaç olarak 28'dir. 15 tane de yavrumuz var. İşletmede 4 kişiye istihdam sağlıyorum. TKDK'den aldığımız destek yüksek bir oran. Bu destekle en iyi şekilde iş yapılabilir. Bunu genç çiftçilere ve üreticilere tavsiye ediyorum." dedi.

Genç girişimcilere tavsiyelerde bulunan Günbatar, "Bu işi daha geliştirilmiş bir halde yapabilmeleri için onların batıdaki teknolojiyle donatılan çiftlikleri gezmelerini, oradaki makine ve ekipmanlarla tanışmalarını istiyorum. TKDK'den aldığım destekle Avrupa standartlarına uyumlu bir çiftlik kurdum. Bunu da çocuklarıma bırakmak istiyorum." diye konuştu.

Bakan Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Mersin, Adana, Osmaniye ve Gaziantep'i birbirine bağlayacak hızlı tren projesindeki son duruma ilişkin bilgi verdi.

Projenin teknik özelliklerine dikkati çeken Uraloğlu, "312,5 kilometrelik hattımızı saatte 200 kilometre hıza uygun, elektrikli ve sinyalli olarak inşa ediyoruz. Projemiz kapsamında 12 tünel, 10 viyadük, 35 köprü ve 21 istasyon yer alıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Süre kısalacak, kapasite artacak

Uraloğlu, hattın tamamlanmasıyla bölgedeki ulaşımın daha hızlı ve konforlu hale geleceğine dikkati çekerek, "Projemiz tamamlandığında Mersin ile Gaziantep arasındaki seyahat süresini 2 saat 15 dakikaya düşüreceğiz. Hattımızda yıllık 3,1 milyon yolcu ve 37,1 milyon ton yük taşınmasını öngörüyoruz." ifadelerini kullandı.

Çukurova Havalimanı bağlantısındaki üstyapı imalatları ile Seyhan ve Çukurova viyadüklerinin tamamlandığını aktaran Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Mersin-Adana kesiminde Tarsus şehir geçişinin kazı, üst ve alt döşeme betonarme imalatlarını tamamladık. Bölgede peron imalatları ve hat serim çalışmalarımız devam ediyor. Mersin ile Adana arasındaki istasyon ve teknik binaların yapımını, kara yolu alt ve üst geçitleri ile demir yolu köprülerinin imalatlarını sürdürüyoruz. Mersin-Adana kesiminde, yüzde 84,72 fiziki ilerleme sağladık. Yapım çalışmalarımızı 2027'de tamamlamayı hedefliyoruz."

Uraloğlu, projenin diğer kesimlerinde de çalışmaların devam ettiğini belirterek, Toprakkale-Mamure kesiminin 17 kilometresinde üstyapı imalatlarının tamamlandığını, Nurdağı tünellerinde kaplama beton ve flüt imalatlarının bitirildiğini kaydetti.

Kalkınma Yolu ve Orta Koridor için de önemli

Hattın yolcu taşımacılığının yanı sıra yük taşımacılığı açısından da büyük önem taşıdığını vurgulayan Uraloğlu, "Mersin Limanı ile Gaziantep'in organize sanayi bölgeleri arasındaki lojistik bağlantıyı güçlendireceğiz. Böylece yük taşımacılığında maliyet avantajı sağlayacak, bölgenin üretim ve ihracat kapasitesine katkı sunacağız." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, projenin Kalkınma Yolu ve Orta Koridor üzerinde bulunduğuna işaret ederek, hattın hizmete alınmasıyla Türkiye'nin uluslararası taşımacılıktaki konumunun güçleneceğini, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleriyle ticari ilişkilerin gelişmesine de katkı sağlanacağını bildirdi.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan yapılan derlemeye göre, ulaştırma sektöründe devam eden yatırımlar yapılabilirlik, sürdürülebilirlik, etkinlik, erişilebilirlik, güvenlik ve verimlilik açısından gözden geçirilerek mevcut altyapının etkinliği artırılacak.

Mevcut kara yolu altyapısının etkin kullanılmasına yönelik iyileştirmelere öncelik verilecek, yeni projelerde asgari sanat yapısı gerektiren, maliyet etkin güzergahlar tercih edilecek.

ALTERNATİF GÜZERGAHLARA ODAKLANILACAK

Kara yolu ulaştırması sektöründe teklif edilecek projelere ilişkin fizibilite çalışmalarında maliyet etkin güzergah alternatifleri değerlendirilecek.

Kara yollarında bakım ve onarım hizmetleri zamanında ve yeterli düzeyde karşılanacak, mevcut kara yolu ağında oluşabilecek trafik akış darboğazları giderilerek ulaşımın yeterli hizmet seviyesinde sürdürülmesi için gerekli önlemler alınacak.

Kara yolu ağında taşıt işletme giderlerini ve ağır bakım maliyetlerini azaltacak şekilde önleyici bakım kavramı esas alınacak.

"AFFEDİCİ YOL KENARLARI" YAKLAŞIMLARIYLA GÜVENLİK STANDARTLARI YÜKSELTİLECEK

Trafik kazalarından kaynaklanan can kayıplarının azaltılması için yol kullanıcılarının hata yapabileceğini kabul eden ve yol güvenliğini trafik sistemindeki tüm aktörlerin ortak bir sorumluluğu olarak gören "güvenli sistem yaklaşımı" benimsenecek.

İşaretleme, levha ve ışıklar sayesinde tüm yol kullanıcılarının yol kesimlerine ilişkin standartları anlayabileceği "kendini ifade eden yollar" ile çarpmayı önleyen veya çarpma sonucunda oluşabilecek hasarları en aza indiren "affedici yol kenarları" yaklaşımlarıyla kara yolu ağındaki altyapı ve güvenlik standartları yükseltilecek.

Trafik kazaları sonucu hayatını kaybeden kişi sayısı geçen yıl 6 bin 35 iken bu yıl sonu için 5 bin 500 olarak tahmin edildi. Söz konusu sayının gelecek yılın sonunda 4 bine düşürülmesi hedefleniyor.

Analistler, ABD'deki seçim sonuçlarının Trump yönetiminin Orta Doğu'da hareket alanını etkileyebileceğini belirterek, jeopolitik tarafta askeri gerilimlerin artabileceğine yönelik değerlendirmelerin öne çıktığını kaydetti.

Halihazırda ABD ile İran arasında arabulucular üzerinden yürütülen müzakerelerde Hürmüz Boğazı'nı trafiğe tam anlamıyla açacak bir anlaşma sağlanabileceğine yönelik iyimserlikler varlığını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington yönetiminin, Tahran'ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve müzakerelerin süreceğini kaydetti.

ABD-İran hattında bir anlaşma ihtimali oluşmasıyla petrol fiyatları geriledi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,2 düşüşle 109 dolar bandına indi.

Öte yandan makroekonomik gelişmelerde ise ABD'de geçen hafta açıklanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ülkede enflasyon risklerinin gelecek dönemde sürebileceğine işaret etti. ABD'de ekonomik aktivitenin sıcaklığını koruması ve fiyat artışlarındaki yüksek seyrin sürmesiyle ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik şahin öngörüler gücünü korudu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın kalan bölümünde bir faiz artışına daha gidebileceğine yönelik ihtimaller yüzde 70'in üzerinde bulunuyor. Bu doğrultuda ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinden alınacak sinyallerin Fed'e ilişkin beklenti oluşumunu yönlendirmesi bekleniyor.

Bunlara ek olarak, ABD'de hızlanan bilanço sezonunda önemli şirketlerin finansal sonuçları yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor. ABD'li teknoloji şirketi Apple'ın bu hafta açıklayacağı finansal sonuçları yapay zeka ve teknoloji yatırımlarının karlılığa etkilerinin izlenmesi açısından önemli olacak.

Geçen hafta yapay zeka endişeleri nedeniyle güvenli liman özelliği devreye giren ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, gerilemesini üst üste 3. haftaya taşıdı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,94 seviyesinden başladı. Dolar endeksi ise yatay seyrini sürdürerek 101,9'da bulunuyor.

Küresel faizlerde aralık ayı itibarıyla yeniden sıkılaşma beklentisinin öne çıkmasıyla baskılanan altının ons fiyatı, cuma günü yüzde 3,6 azalışla 3 bin 870 dolara inerek yaklaşık bir yılın düşük seviyesine geriledi. Altının onsu yeni haftaya ise tepki alımlarıyla yüzde 0,6 artışla 3 bin 899 dolardan başladı.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,82, Nasdaq endeksi yüzde 2,86 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,09 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

FRANSA'DA 10 YILLIK TAHVİL FAİZİ YÜZDE 5 SINIRINDA

Avrupa'da ise Fransa'daki olaylar bölge gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Fransa'da hükümetin eğitim sektörüne ilişkin taahhütlerini yeterli bulmayan öğrenci sendikaları, liselileri yeniden kuşatma eylemleri düzenlemeye çağırdı.

Söz konusu gelişmeyle ülkedeki sokak olaylarının bir süre daha devam edebileceğine yönelik endişeler artarken, ülkedeki mali endişelerle 10 yıllık tahvil faizi yeniden yüzde 5 seviyelerine yaklaştı.

Öte yandan, cuma günü açıklanan verilere göre Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 ile beklentilerin üzerinde büyüme kaydetti.

Avrupa'da enerji kaynaklı fiyat artışlarının sürmesi Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay faiz artırımına gidebileceği ihtimallerini kuvvetlendiriyor. Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın Montreal kentinde düzenlenen AB-Kanada Zirvesi bitiminde açıklamalarda bulundu.

Von der Leyen zirvede ele alınan başlıca konulardan birinin Kanada'nın AB'ye "ortak üye" olması fikri olduğunu söyledi. Von der Leyen, "Fikrimiz basit, tam üyelik olmadan ortaklık. Çünkü antlaşmalar açık ve buna izin vermiyor. Avrupa dışındaki bir ülke Avrupa Birliği'ne katılamaz. Ancak bugüne kadar yaptığımız her şeyden daha fazla üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz." ifadelerini kullandı.

Costa da Kanada ile ilişkilerde yeni bir dönem başlatmak istediklerini kaydederek, "İlişkimiz o kadar özel ki yeni bir şey oluşturmak, basit bir ortaklığın ötesine geçmek istiyoruz. Tam AB üyeliği dışında her şeyi kapsayan bir ortaklık. Bu, türünün en yakın, en derin ve en özgün örneği olacak." dedi.

Avrupa borsalarında cuma günü yön arayışı öne çıkarken, endeks vadeli kontratlar ise haftaya karışık başladı.

ASYA'DA PMI VERİLERİ SINIRLI BİR YAVAŞLAMAYA İŞARET EDİYOR

Asya borsalarında Japonya hariç pozitif bir görünüm hakimken, bölge genelinde açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ekonomide talebin yavaşladığına işaret etti. Bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da imalat sanayi PMI ekimde 53,3 ile önceki aya göre değişmezken, aynı dönemde Çin'de ve Hindistan'da imalat sanayi PMI geriledi.

Çin'de imalat sanayi PMI 52 olurken, Hindistan'da ise 54,7 seviyesine indi. Analistler, küresel üretim zincirlerinde önemli konumda bulunan Çin ve Hindistan'da iç talebin zayıflamasının, dünya ekonomisinin büyüme görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırabileceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükseldi.

SPK BAŞKANLIĞINA MUHSİN ATCI ATANDI

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kaybederek 10.759,56 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü 49,9350'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,9700'dan işlem görüyor.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığına Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci ve üyeliğine Yasemin Girici atandı.

Makroekonomik veri tarafında yurt içinde yarın açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artacağını tahmin ediyor.

10 Mart 2026'da NASA'nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu tarafından tespit edilen olayın ilk gama ışını parlaması yaklaşık bir dakika sürdü. Ardından gelen optik ışık, patlamanın ev sahibi galaksisinden daha parlak hâle geldi. X-ışını artçı parıltısı da ilk parlamadan sonra yeniden güçlenerek aylar boyunca gözlendi.

Sonuçlar, The Astrophysical Journal Letters'ta yayımlanan "GRB 260310A'da Eksen Dışındaki Bir Jetten Aşırı Parlak, Yavaş Yükselen Bir Artçı Parıltı" başlıklı araştırmada yer aldı. Çalışmanın başyazarı, University of Rome Tor Vergata Fizik Bölümü'nde doktora sonrası araştırmacı Yu-Han Yang oldu.

Çalışmada Fermi'nin yanı sıra NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi, ESA'nın XMM-Newton'u, Çin ve ESA ortaklığındaki Einstein Probe görevi, Large Binocular Telescope ve Karl G. Jansky Very Large Array gözlemlerinden yararlanıldı. İspanya'daki Calar Alto Observatory ise patlamayla ilişkili süpernovaya dair gözlemlere katkı sağladı.

Patlama farklı dalga boylarında olağan dışı göründü

GRB'ler, Büyük Patlama'dan bu yana Evren'deki en enerjik olaylar arasında yer alıyor. Büyük kütleli bir yıldızın yaşamının sonunda çekirdeğinin çökmesiyle ortaya çıkan süpernovalarla ilişkilendirilen bu patlamalar, ışık hızına yaklaşan plazma ve ışınım jetleri yayıyor.

Tipik bir süpernova kaynaklı GRB yaklaşık 20 veya 30 saniye sürüyor. İlk parlamanın ardından X-ışını, optik ve radyo dalga boylarında giderek sönümlenen artçı ışımalar görülüyor. Ancak GRB 260310A'nın optik artçı parıltısı saatler boyunca yükseldi, X-ışını ışığı yaklaşık üç hafta sonra yeniden parlaklaştı ve yaklaşık bir hafta boyunca yüksek seviyede kaldı.

Hem X-ışını hem de optik artçı parıltılar, parlaklık bakımından gözlemlenen GRB'lerin en üstteki yüzde 1'lik diliminde yer aldı. Radyo parlaklığı da en üstteki yüzde 5'lik dilime girdi. Radyo gözlemlerini yöneten ortak yazar Roberto Ricci, patlamanın tek tek özelliklerinin açıklanabildiğini ancak tüm bulguları aynı modele yerleştirmenin zor olduğunu söyledi.

Yang, "Bir el feneri gibi jet de doğrudan karşıdan görüldüğünde en parlak görünür. Bu patlamaya yandan baktık. Jet yavaşladıkça ışığı daha geniş bir açı aralığında görünür oldu ve jetin şeklini dış kenarlarından iç çekirdeğine doğru incelememizi sağladı" dedi.

İki bileşenli jet yeniden parlaklaşmayı açıklıyor

Araştırmacılar, GRB 260310A'nın doğrudan Dünya'ya yönelmediğini belirledi. Bu durum, özellikle daha zayıf olan ilk gama ışını parlamasını açıklıyor. Ancak görüş açısı, sonraki evrelerdeki aşırı parlaklığı tek başına açıklamıyor.

Chandra'nın yüksek açısal çözünürlüğe sahip gözlemleri, X-ışını sinyalini kirleten başka bir kaynağı eledi. Böylece yaklaşık 20-30 gün sonra görülen yeniden parlaklaşmanın gerçekten GRB'nin artçı parıltısından kaynaklandığı doğrulandı.

Araştırmacılar, z ≃ 0.153 konumunda bulunan ve geniş çizgili Tip Ic süpernovayla ilişkili uzun süreli GRB 260310A'nın çoklu dalga boyu gözlemlerini değerlendirdi. Görece mütevazı ilk gama ışını çıkışına rağmen olay, X-ışını, optik ve radyo bantlarında şimdiye kadar gözlemlenen en parlak artçı parıltılardan birini sergiledi.

Geniş bant spektrum analizi, iki ışınım bileşenine işaret etti. Radyoya hâkim olan ve optik banda kadar uzanan parlak bileşen ters şokla, optik ışığa katkı sağlayan ve X-ışınlarına hâkim olan bileşen ise ileri şokla ilişkilendirildi.

Araştırmacılar, standart ters şok ve ileri şok modellerinin GRB 260310A'nın bütün özelliklerini açıklayamadığını belirtti. Tek bir ileri şok modeli de geç dönemdeki yeniden parlaklaşmayı açıklamakta yetersiz kaldı. Bu davranış, şoku yenileyen geç bir enerji enjeksiyonuna veya dış akıştaki iki bileşenli jet gibi ek bir yapıya işaret edebilir.

İki bileşenli jet modelinde parlak bir iç çekirdek ve daha sönük bir dış kılıf bulunuyor. Araştırmacılara göre eksen dışından görülen böyle bir jet, erken parlaklık tepe noktasını ve geç dönem yeniden parlaklaşmasını aynı model içinde açıklayabiliyor.

Çalışmada, "Yaklaşık olarak eksen üzerinde görülen düşük hızlı bir jet, erken tepe noktası ile geç dönem yeniden parlaklaşmasını tek bir jet modeli içinde bir araya getiremez; buna karşılık eksen dışından görülen iki bileşenli bir jet bu iki tepeyi de açıklayabilir" denildi.

Görüş açısı patlamanın gücünü değiştirmiyor

Araştırmacılar, GRB 260310A'nın diğer patlamalara kıyasla sönük görünmesinin özünde daha az parlak olmasından kaynaklanmadığını belirtti. Farkın temelinde, jetin Dünya'ya hangi açıdan göründüğü bulunuyor.

Görüş açısı, optik artçı parıltısının yavaş yükselişini ve gecikmeli başlangıcını açıklıyor. Ancak geç dönemdeki yeniden parlaklaşma, iki bileşenli jet modeli için hâlâ önemli bir sınama oluşturuyor. Daha eksen dışından görülen dar bir jet çekirdeğinin ortaya çıkışı, eksen üzerindeki bir gözlemci için çok daha yüksek parlaklık ve enerji anlamına gelebilir.

Yang, "Bize sıradan görünen bir GRB, jetin çekirdeğine doğrudan bakan bir gözlemci için canavarca bir patlama gibi görünmüş olabilir. Modellerimiz, patlamanın Güneş'in yaklaşık bir milyar yıllık enerji üretimini kalem inceliğinde bir demete sıkıştırdığını gösteriyor" dedi.

Yeni sezona İtalyan teknik adam Vincenzo Italiano ile iyi bir başlangıç yapan siyah-beyazlı futbol takımı, iç sahada elde ettiği başarılı sonuçları deplasman karnesine yansıtamadı.

Lider Galatasaray'ın 6 puan gerisinde olan Beşiktaş, Süper Lig'de 2022-2023'ten bu yana deplasmanda en az puan topladığı (4) sezonu yaşıyor.

Ligde dış sahada birer galibiyet ve beraberliğin yanı sıra 3 de mağlubiyet yaşayan siyah-beyazlılar, deplasman performansıyla taraftarını üzdü.

DIŞ SAHADA 4 PUANDA KALDI

Siyah-beyazlı takım, 2026-2027 sezonunda deplasmanda oynadığı ilk 5 maçta 4 puan topladı ve son 5 sezonun aynı dönemleri dikkate alındığında en düşük puanlı performansını sergiledi.

Deplasmanda oynadığı karşılaşmalarda istediği sonuçları almakta zorlanan Beşiktaş, ilk 5 dış saha maçında 1 galibiyet, 1 beraberlik ve 3 mağlubiyet yaşadı.

Söz konusu karşılaşmalarda rakip fileleri 6 kez havalandıran siyah-beyazlı ekip, kalesinde ise 9 gol gördü.

Beşiktaş'ın son 5 sezondaki ilk 5 haftalık dış saha performansı şöyle:

İLK 10 HAFTALIK PERFORMANS

Beşiktaş, ilk 10 haftalık periyotlar itibarıyla son 5 sezonda üç kez 19 puan topladı.

2022-2023, 2023-2024 ve 2026-2027 sezonlarında ilk 10 karşılaşmada 19'şar puanı hanesine yazdıran siyah-beyazlılar, geride kalan sezonda ise 17 puanda kaldı.

Geçen yıl ortaya konulan performans, son 5 sezonda toplanılan en az puan olarak göze çarptı.

Beşiktaş, 2024-2025 sezonunda ise ilk 10 maçlık dönemde 20 puan elde etti ve son 5 sezonda en yüksek puan topladığı dönemi yaşadı.

Siyah-beyazlıların son 5 sezondaki ilk 10 haftalık performansı şöyle:

ORKUN KÖKÇÜ'NÜN YOKLUĞUNDA TEK GALİBİYET

Beşiktaş, orta sahadaki kilit isim kaptan Orkun Kökçü'nün yokluğunda kazanmakta güçlük çekiyor.

Siyah-beyazlılar, milli oyuncunun formasından uzak kaldığı son 4 karşılaşmada 1 galibiyet, 2 beraberlik ve 1 yenilgi yaşadı.

Bu periyotta oynadığı müsabakalarda istikrarsız bir grafik çizen Beşiktaş, UEFA Avrupa Ligi'nde konuk ettiği Crystal Palace ile 2-2 berabere kaldı.

Süper Lig'de Trabzonspor'a deplasmanda 2-0 yenilen siyah-beyazlı takım, konuk olduğu Kasımpaşa ile 2-2'lik eşitliği bozamadı. Beşiktaş, bu süreçteki tek galibiyetini İstanbul Başakşehir karşısında 2-0'lık skorla elde etti.

Siyah-beyazlı takım, Orkun Kökçü'nün yedek soyunduğu UEFA Avrupa Ligi play-off turundaki Kauno Zalgiris rövanş maçında da sahadan 1-0 yenik ayrıldı.

SON 10 MAÇTA KALESİNİ İKİ KEZ GOLE KAPATTI

Yeni sezona UEFA Avrupa Ligi ve Süper Lig'de oynadığı ilk 6 maçta kalesini gole kapatarak başlayan Beşiktaş, son 10 karşılaşmada bunu 2 kez başardı.

Vincenzo Italiano yönetiminde hücumda sorun yaşamayan siyah-beyazlılar, son dönemde bu performansı takım savunmasında gösteremedi.

Son 10 maçlık dönemde Süper Lig'de Fenerbahçe'yi 2-1 ile geçen Beşiktaş, UEFA Avrupa Ligi'nde Olimpik Marsilya'yı 4-1 yenip, ligde Amed Sportif Faaliyetler'e ise 3-2 kaybetti. Lig maratonunda Kocaelispor'u 2-1 mağlup eden siyah-beyazlılar, Avrupa kupalarında Hoffenheim'ı da deplasmanda 3-2 yenmeyi başardı.

Süper Lig'de Trabzonspor'a deplasmanda 2-0 yenilen Beşiktaş, UEFA Avrupa Ligi'nde evinde Crystal Palace ile 2-2 berabere kaldıktan sonra dün ligde konuk olduğu Kasımpaşa ile de aynı skorla eşitliği bozamadı.

Beşiktaş, bu süreçte sadece Erzurumspor FK (3-0) ve İstanbul Başakşehir (2-0) müsabakalarında kalesini gole kapattı.

"DOLMABAHÇE"DE 10 MAÇTA 9 GALİBİYET ALDI

Deplasmanlarda sorun yaşayan Beşiktaş, bu sezon Tüpraş Stadı'nda gösterdiği performans ve aldığı sonuçlarla rakipleri karşısında üstünlük kurdu.

Taraftarı önünde Süper Lig ve Avrupa kupalarında 5'er maça çıkan siyah-beyazlı takım, toplam 10 karşılaşmada 9 galibiyet, 1 beraberlik aldı.

Ligde Eyüpspor (1-0), Arca Çorum FK (6-2), Erzurumspor FK (3-0), Kocaelispor (2-1) ve İstanbul Başakşehir'i (2-0) yenen Beşiktaş, Avrupa'da ise Midtjylland (1-0), Hradec Kralove (1-0), Kauno Zalgiris (3-0) ve Olimpik Marsilya'yı (4-1) mağlup etti.

Siyah-beyazlılar, bu süreçte yalnızca İngiliz ekibi Crystal Palace ile 2-2 berabere kaldı.

Beşiktaş, bu maçlarda 25 gol atarken kalesinde 6 gol gördü.

AK Parti'nin kuruluşunda "aydınlığa açık, karanlığa kapalı" şeklinde bir mottosu olduğunu hatırlatan Elitaş, 28 Şubat'ın izlerini taşıyan, 2001 krizinin olumsuzluklarını hala hisseden o karanlık günleri aydınlatabilmek için AK Parti'nin bu sloganı kullandığını anlattı.

AK Parti'nin 14 Ağustos 2001'de kurulmasının hemen ardından 3 Kasım 2002'de girdiği seçimlerde tek başına iktidar olduğunu kaydeden Elitaş, "Millet, 2001 krizini yaşatan, 28 Şubat karanlığını çözmeyen, milletin meselelerine göz yuman, müesses nizama boyun eğenleri 3 Kasım 2002'de sandığa gömdü." diye konuştu.

"İLK İŞ OLARAK EKONOMİDEKİ KIRILGANLIĞI ORTADAN KALDIRDIK"

AK Parti'nin iktidara gelişinin ardından ilk iş olarak ekonomideki kırılganlığı ortadan kaldırdığını belirten Elitaş, acil eylem planlarıyla oluşturulan takvimin tam tarihinde gerçekleştirilmesiyle vatandaşlar nezdinde bir güven duygusu oluştuğunu söyledi.

Önce "Her şey Türkiye için" sonraki yıllarda ise "Durmak yok, yola devam" sloganını kullandıklarını hatırlatan Elitaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "15 bin kilometre duble yol" ve toplu konut seferberliğine yönelik vaatlerinin o dönemde bazı kesimler tarafından alaycı bir yaklaşımla karşılandığını hatırlattı.

Elitaş, 2026 yılına gelindiğinde TOKİ'nin 1 milyon 500 binden fazla toplu konut yaptığını dile getirdi.

"TÜRKİYE UMUT VADEDEN ÜLKE HALİNE GELDİ"

Sağlık alanında yaşanan dönüşüme de işaret eden Elitaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın o yıllarda katıldığı bir televizyon programında "SSK'lılar herhangi bir eczaneden ilaç alabilecekler, özel hastanelerde de tedavi olabilecekler" açıklaması karşısında spikerin yaşadığı şaşkınlığı anımsattı.

Türkiye'nin sağlıkta, ulaşımda ve toplu konutta önemli bir noktaya geldiğini bildiren Elitaş, "Bakın '15 bin kilometre duble yol' dedik, 35 bin kilometreye geldik. '500 bin toplu konut' dedik, 1,5 milyonu aşan toplu konuta geldik. 'Herkese sağlık hizmeti bedava' dedik, şu anda Türkiye'de yaşayan insanların yüzde 96'sı sağlık güvencesinin şemsiyesi altında." ifadelerini kullandı.

AK Parti Genel Başkanvekili Elitaş, Türkiye'nin 2002 yılı öncesindeki karamsar durumdan umut vadeden, geleceğe büyük bir heyecanla bakan, başkaları tarafından örnek alınan bir ülke haline geldiğine dikkati çekerek, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Hatırlarsanız Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kurtuluş Savaşı öncesinde 'mandacılık' tartışmaları vardı. Çünkü başkalarına sığınma ihtiyacı vardı. 2002 yılı öncesinde de 'Kimi takip edelim, kimi taklit edelim, kimi kendimizi örnek alalım' tartışmaları yaşanıyordu. 2026 yılında Türkiye'nin örnek alınır bir ülke haline gelmesi, 24 yılın içerisinde AK Parti'nin yaptığı en önemli işlerden birisidir."

"28. DÖNEM PARLAMENTOSU'NUN KENDİSİNE YAKIŞIR BİR ANAYASA YAPMASI GEREKİR"

Türkiye'de 1961 ve 1982 anayasalarının "sistemin halk tarafından idaresini içine sindiremeyen" darbecilerin yaptığı anayasalar olduğunun altını çizen Elitaş, "1961 ve 1982 Anayasası, darbe anayasasıdır. Demokrasinin olgunlaştığı, taçlandığı bir dönemde, dipçik zoruyla, şeffaf zarflarla verilmiş oylarla kabul edilmiş Anayasa bu ülkeye yakışmıyor. Onun için 28. Dönem Parlamentosu'nun milletten aldığı yetkiyle kendisine yakışır bir Anayasa yapması gerekir." şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın uzun zamandır dile getirdiği "sivil anayasa" vurgusuna dikkati çeken Elitaş, "Seçimlere yaklaşık 1,5 yıllık bir süre kaldı. Anayasa yapmak için de uygun bir zaman. Yürürlük tarihini de seçimlerden sonra koyabiliriz. İktidarıyla, muhalefetiyle demokratik, millet iradesinin temsil edildiği ve halk oylamasına sunulduğu bir anayasa." diye konuştu.

Mevcut Anayasa'da çok sayıda değişiklik yapıldığına vurgu yapan Elitaş, "Artık birbiriyle uyumsuz hale gelmiş maddeleri de gözden geçirip yeni, sivil iradenin egemen olduğu bir anayasa yapılması, Türkiye Yüzyılı'nın ilk günlerinde bu parlamentoya yakışır." dedi.

AK PARTİ'NİN ANAYASA ÇALIŞMALARI

Anayasanın bir toplumsal uzlaşı metni olduğunun altını çizen Elitaş, şunları kaydetti:

"2002'de 365 milletvekilimiz oldu, 366 milletvekilini bulsaydık, anayasayı sıfırdan yapabilirdik. Ama o günkü muhalefet partisi CHP'nin razı olmadığı, kabul etmediği bir anayasayı yapmak da doğru bir iş değildi. Bugün 400 milletvekiliyle olduğu takdirde parlamentoda bir konsensüs ortaya çıkmış. Nereden biliyorum? 467 milletvekilinin Terörsüz Türkiye ile ilgili verdiği 'evet' oyları çok önemli, çok değerli, çok kıymetli. O anlamda diyorum ki bu parlamento, Türkiye'nin menfaatleri için, Terörsüz Türkiye'yi inşa edebilmek için çok önemli bir konuda bir araya geliyorsa, anayasa yapmak için de bir araya gelebilir."

AK Parti Anayasa Komisyonu'nun çalışmalarını ana fikir olarak bitirdiğini açıklayan Elitaş, "Ana fikri oluşturulduktan sonra onun maddeleri teknik yazımı gerekiyor biliyorsunuz. O çerçevede teknik arkadaşlarımız, bunu etek kemiğe büründürecekler." ifadesini kullandı.

MHP'nin 100 maddelik bir anayasa çalışma taslağı ile 2011 yılında TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nun yaptığı çalışmaların bulunduğuna değinen Elitaş, özellikle 2002'den sonra parlamentonun anayasayla ilgili çalışmalarında çok önemli bir ilerleme olduğunu söyledi.

"MİLLETİN PARTİSİ AK PARTİ'DİR"

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 69. Genel Kurulu'nda "Dünya beşten büyüktür" sözünü ilk kez dile getirdiğinde kendisini canlı olarak dinlediğini anlatan Elitaş, o gün o salondaki birçok temsilcinin "Bizim bu konuşmadan mutlu olduğumuzu görürlerse bize bir şey yaparlar mı?" şeklinde bir endişelerinin olduğunu bizzat gördüğünü aktardı.

Ancak bu sene BM Genel Kurulu'nda benzer bir konuşma yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın büyük bir alkış aldığına dikkati çeken Elitaş, "2026'da artık Türkiye'nin liderliği, önce bölgesel daha sonra küresel aktör oluşunun adım adım izlediği yol, milletin partisi AK Parti'nin ve milletin temsilcisi Recep Tayyip Erdoğan'ın eseridir." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Dünya Ekonomik Forumu'ndaki "one minute" çıkışının unutamadığı bir an olduğunu ifade eden Elitaş, Erdoğan'ın doğal bir refleksle bu tepkiyi gösterdiğini söyledi.

"Cumhurbaşkanımızın bugüne kadar yapmacık hiç tepkisini görmedim." diyen Elitaş, "Hep kalbiyle zihni ve dili bağlantılı olmuştur. İnsani bir refleksle orada 'One minute' diye çıkışı, benim Sayın Cumhurbaşkanıyla yol arkadaşı olmamın şerefini, mutluluğunu bir kere daha göstermiş oldu." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'la çok yakın çalışma imkanı bulduğunu belirten Elitaş, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Ben hayatımda bu kadar sahici, bu kadar içinden geldiği gibi konuşan birini görmedim. Kameranın karşısında neyse, içeride de baş başa konuştuğunuzda aynı Tayyip Erdoğan'ı görürsünüz. Partinin kapalı toplantısında neyse, kameraların önündeki Tayyip Erdoğan aynı Tayyip Erdoğan'dır. Onun için 25 yıldır milletin gönlünü fethedebilmek, halkın kendisinden birisinin olduğunu görebilmek, sahici olmasından kaynaklanan bir iştir."

Toplumda "Tayyip Erdoğan söylüyorsa doğrudur, yaparsa doğru bir iş yapmıştır" inancının olduğunu dile getiren Elitaş, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"25 yıllık süre içerisinde hata yapmadığımız an yok mu, vardır muhakkak. Ama hatalarımızı düzeltmek, milletin uyarılarını alabilmek, onların mesajını okuyup, yeniden kendimizi dizayn etmek çok önemli."

Windows 11'in 26H2 sürümü, Eylül 2026'nın sonunda genel kullanıma açıldı. Microsoft, güncellemeyi her zamanki aşamalı dağıtım yöntemiyle yayımladı ve ilk etapta tüm kullanıcılara sunmadı. Bu yaklaşım, ciddi bir sorun yaşanması hâlinde çok sayıda sistemin aynı anda etkilenmesini önlemeyi amaçlıyor.

Windows 11 26H2 daha geniş kullanıma açıldı

Microsoft, birkaç gün önce 26H2 sürümünün aşamalı dağıtımında önemli bir aşamaya ulaşıldığını doğruladı. Güncelleme, Windows 11 25H2 ve 24H2 çalıştıran cihazlar için tam kullanılabilirliğe ulaştı.

Şirket, bunun ardından Windows 10'un genişletilmiş destek kapsamındaki sürümleri de dahil olmak üzere uygun tüm sistemlere Windows 11 26H2'yi sunmaya başladı. Güncelleme, desteklenen cihazlarda Windows Update kanalı üzerinden görüntülenebiliyor.

Windows 11 26H2'ye geçiş yapan kullanıcılar, özellikle işletim sistemini temel bileşenlerine kadar sadeleştirebilen belirli üçüncü taraf uygulamalarını kullandıklarında daha düşük bellek kullanımı ve daha hızlı tepki veren bir bilgisayar bekleyebilir.

Güncelleme görünmüyorsa etkinleştirme paketi kullanılabilir

Ayarlar bölümünde "En son güncellemeleri kullanılabilir olur olmaz al" seçeneği etkin olmasına rağmen 26H2 güncellemesi görünmüyorsa, yükseltmenin yollarından biri eKB5121794 etkinleştirme paketini manuel olarak indirmek.

Bu paket, Windows 11 24H2 ve 25H2 sistemlerinde bekleme durumunda bulunan 26H2 özelliklerini etkinleştiriyor. Böylece uygun bir derleme kullanan kullanıcılar, 24H2 veya 25H2'den 26H2'ye yerinde yükseltme yapabiliyor. Yöntem daha eski Windows 11 sürümlerinde veya Windows 10'dan çalışmıyor. Bunun yanı sıra özel bir yükseltme aracı da bulunuyor.

Temiz kurulum için ISO seçeneği bulunuyor

Temiz kurulum yapmak isteyen kullanıcılar, Microsoft'un resmi MCT aracı üzerinden sunulan en güncel KB5127648 ISO dosyalarını kullanabilir. Rufus ve Ventoy gibi üçüncü taraf uygulamalar da alternatif seçenekler arasında yer alıyor.

Aracın yolu kapaması nedeniyle metrobüs seferlerinde aksamalar yaşandı.

Metrobüs yolunda araç kuyrukları oluşurken, duraklarda bekleyen yolcular yoğunluğa neden oldu.

Arızalanan metrobüsteki yolcular, başka bir araca yönlendirildi.

Metrobüsün yoldan kaldırılmasının ardından seferler normale döndü.

İngiliz magazin gazetesi The Sun'ın haberine göre olay, Batmobile'in Gotham City Polis Departmanı üyeleriyle çatıştığı bir sahnenin çekimleri sırasında yaşandı. Bu nedenle yaralanan kişinin çatışmanın ortasında kalan oyunculardan biri olabileceği belirtildi.

Kimliği açıklanmayan oyuncunun ciddi şekilde yaralanmadığı ve kendisiyle iletişime geçildiğinde olaya dahli olduğunu inkâr etmediği aktarıldı.

Bir kaynak, "The Batman filmleri iddialı sahneleriyle tanınır, ancak bu sahne korkunç şekilde ters gitti ve oyunculardan biri yaralandı. Set çalışanları Batmobile'in birini ezdiğini söyledi. Kazanın ardından çekimler durduruldu" dedi.

Aynı kaynak, "Bu tür aksiyon filmleri her zaman belli ölçüde risk taşır ve bu kaza da bunun bir hatırlatıcısı oldu. Neyse ki yaralanan kişi hastanede tedavi gördü ve şu anda evinde iyileşiyor" ifadelerini kullandı.

Çekimler Steven Soderbergh yönetiminde sürüyor

Çekimler, İngiltere'nin Hertfordshire kentindeki Leavesden Studios'ta yeniden başladı. Ancak çalışmaları Matt Reeves yönetmiyor.

Reeves'in kişisel meseleler nedeniyle devam filminin yaklaşık son üçte birlik bölümündeki çekimleri Steven Soderbergh'e devrettiği doğrulandı.

Reeves'in post prodüksiyon sürecine katılması planlanıyor. Bununla birlikte filmin iki yönetmenin çektiği sahneler nedeniyle nasıl bir tona sahip olacağı belirsizliğini koruyor. Reeves ise The Batman Part II'den ayrılmadığını açıkça belirtti.

Robert Pattinson Soderbergh'in katkısından memnun

Robert Pattinson, Soderbergh'in katkısı hakkında "Matt'e yardım etmek için gelmesinden dolayı çok mutluyum" dedi.

Pattinson, "Bu, onun açısından inanılmaz cömertçe bir davranış ve bunu son derece nazik bir şekilde yapıyor. Tamamen özverili" ifadelerini kullandı.

Oyuncu sözlerini şöyle sürdürdü: "Matt senaryo üzerinde çok fazla çalışmıştı ve neredeyse bitirdik. Dolayısıyla birinin gelip 'Ben sadece Matt'e bunu yapması için yardım etmek istiyorum; bunu onunla birlikte yapmak ve kurgusuna ulaştırmak istiyorum' demesi... Steven kadar yetenekli birinin bunu yapması harika."

Matt Reeves ile Mattson Tomlin'in senaryosunu yazdığı The Batman Part II'de Robert Pattinson, Scarlett Johansson, Sebastian Stan, Colin Farrell, Andy Serkis, Jeffrey Wright, Charles Dance, Jayme Lawson, Gil Perez-Abraham, Sebastian Koch ve Brian Tyree Henry rol alıyor.

The Batman Part II'nin 18 Şubat 2028'de sinemalarda gösterime girmesi planlanıyor.

Araştırmacılar yaklaşık 20 yıldır bakterinin ürettiği toksinin kolona nasıl zarar verdiğini biliyordu ancak toksinin bağırsak hücrelerine ilk olarak nasıl tutunduğunu açıklayamıyordu. Nature dergisinde yayımlanan yeni çalışma, BFT olarak bilinen bakteriyel toksinin temel kenetlenme noktası olan claudin-4 proteinini belirledi.

Daha da önemlisi ekip, toksini kolon hücrelerine zarar vermeden önce yakalayan bir moleküler yem geliştirdi. Bu strateji fareleri toksinin zararlı etkilerinden korudu ve kolorektal kanserle ilişkili bakteriyel hasarı önlemek için olası yeni bir yaklaşım ortaya koydu. Araştırma, National Institutes of Health tarafından kısmen desteklendi.

Çalışmanın kıdemli yazarı, Bloomberg~Kimmel Kanser İmmünoterapisi Profesörü ve Johns Hopkins'te tıp profesörü olan Cynthia Sears, reseptörü belirlemek için zaman içinde birkaç girişimde bulunduklarını belirterek bulguyu heyecan verici olarak nitelendirdi. Sears, bakteriyel toksinlerin çalışma biçimini anlamanın ishal, kolorektal kanser ve kan dolaşımı enfeksiyonlarıyla ilişkili hastalıkların tespiti ve tedavisi için yeni yaklaşımlar sağlayabileceğini söyledi.

Yaygın bakteri kolon tümörlerini nasıl destekliyor

Araştırma, sağlıklı insanların yüzde 20'sine kadarının bağırsaklarında bulunabilen Bacteroides fragilis bakterisine odaklandı. Bakterinin bağırsakta bulunması kişinin mutlaka kansere yakalanacağı anlamına gelmiyor. Ancak bazı suşları kolonun koruyucu örtüsünü bozabilen, iltihaba yol açan ve tümör büyümesini destekleyen güçlü bir toksin üretiyor.

B. fragilis toksini veya BFT, yıllardır araştırılıyor. Sears ve meslektaşlarının Nature Medicine'de yayımlanan 2009 tarihli çalışması, toksinin kolon tümörlerinin gelişimini destekleyebildiğini göstermişti. Bu araştırma, toksin üreten bağırsak bakterileri, kronik iltihap ve kolorektal kanser arasında önemli bir bağlantı kurulmasına yardımcı oldu.

Daha önceki deneyler, BFT'nin komşu hücreleri bir arada tutmaya ve kolonun koruyucu bariyerini sürdürmeye yardımcı olan E-cadherin proteinine de zarar verdiğini ortaya koymuştu. Protein parçalandığında bariyer zayıflıyor ve zararlı maddelerle bakterilerin çevredeki dokuya ulaşmasına imkân tanıyabiliyor.

Ancak BFT, E-cadherin'i parçalayabilmesine rağmen doğrudan bu proteine bağlanıyor gibi görünmüyordu. Araştırmacılar başka bir molekülün toksinin hedefine ulaşmasına yardım ettiğinden şüpheleniyordu ancak bu molekülü belirlemeye yönelik girişimler sonuç vermemişti.

CRISPR taraması eksik bağlantıyı ortaya çıkardı

Gizemi çözmek isteyen araştırmacılar, genleri seçici biçimde devre dışı bırakmaya ve işlevlerini incelemeye yarayan CRISPR gen düzenleme teknolojisini kullandı.

Sears'ın laboratuvarında çalışan M.D./Ph.D. adayı Maxwell White, Harvard Tıp Fakültesi'ndeki Matthew Waldor'un laboratuvarıyla işbirliği içinde genom çapında bir CRISPR taramasına öncülük etti. Ekip, toksinin bağlanması ve hasara yol açması için hangi genlerin gerekli olduğunu belirlemek amacıyla kolonun iç yüzeyini oluşturan epitel hücrelerindeki genleri sistematik biçimde devre dışı bıraktı.

Bir gen diğerlerinden açıkça ayrıldı. Bu gen, komşu hücrelerin sıkı bağlantılar oluşturmasına yardım eden claudin-4 proteinini üretiyor. Söz konusu bağlantılar, maddelerin hücreler arasındaki hareketini sınırlayan ve bağırsak bariyerini korumaya yardım eden sızdırmazlık noktaları görevi görüyor.

Araştırmacılar claudin-4'ten sorumlu geni devre dışı bıraktığında BFT kolon hücrelerine bağlanamadı. İlk tutunma gerçekleşmeyince toksin E-cadherin'e saldıramadı.

Bu sonuç, claudin-4'ün bakteriyel toksin için reseptör görevi gördüğünü ortaya koydu. Toksin, zarar verici faaliyetini gerçekleştirebilmek için önce bu proteine tutunmak zorunda.

White, deneyi çalışır hâle getirip yaklaşımı doğrulamanın zaman aldığını ancak tarama yapıldığında claudin-4'ün açık ara en güçlü sonuç olarak öne çıktığını söyledi.

Beklenmedik reseptör bakteriyel saldırının yolunu gösterdi

Reseptörün kimliği araştırmacıları şaşırttı. Sears ve ekibi, BFT'nin hücresel sinyal iletiminde rol alan G proteinine kenetli reseptör türündeki bir proteinle etkileşime girmesini bekliyordu. Bu reseptörler, hücrelerin çevrelerinden gelen sinyallere yanıt vermesini sağlayan iletişim anahtarları gibi çalışıyor.

Claudin-4'ün işlevi ise farklı. Protein öncelikle bir sinyal reseptörü olarak değil, komşu hücreler arasındaki fiziksel bağlantıların korunmasına yardım ediyor.

Keşif, bakteriyel bir toksinin çalışma biçiminde alışılmadık bir yöntemi de ortaya çıkardı. BFT, diğer proteinleri parçalayan proteaz adı verilen enzim sınıfına ait. Proteazların çoğu hedefleri üzerinde doğrudan etkili olurken BFT, E-cadherin'e ulaşmadan ve zarar vermeden önce ayrı bir reseptöre ihtiyaç duyuyor gibi görünüyor.

Ekip, önceki bilimsel araştırmaları incelediğinde aynı mekanizmayı kullandığı bilinen başka bir toksin bulamadı.

BFT ile claudin-4'ün gerçekten bağlandığını göstermek için Johns Hopkins araştırmacıları, Barcelona Moleküler Biyoloji Enstitüsü'nden yapısal biyologlar F. Xavier Gomis-Rüth ve Ulrich Eckhard ile işbirliği yaptı.

White ve Barcelona ekibi, moleküllerin nasıl etkileştiğini ölçen tekniklerle laboratuvar deneyleri gerçekleştirdi. Deneyler, BFT ile claudin-4'ün sıkı biçimde bağlanmış bir kompleks oluşturduğunu gösterdi. Her toksin molekülü bir reseptör molekülüyle eşleşti ve bu bağlantıya ilişkin doğrudan fiziksel kanıt elde edildi.

Moleküler yem toksinin hücrelere ulaşmasını engelledi

Reseptörün belirlenmesi, toksinin nasıl çalıştığını açıklamakla kalmadı; aynı zamanda onu durdurmak için yeni bir fikir sağladı.

BFT'nin kolon hücrelerine tutunmak için claudin-4'e ihtiyacı varsa, ikame bir molekül toksini asıl hedeften uzaklaştırabilirdi.

Bu olasılığı test eden ekip, claudin-4'ten alınan dizileri taşıyan ve BFT'yi kendine çekmek üzere tasarlanan çözünür bir protein geliştirdi. Moleküler yem olarak kullanılan protein, toksinin kolonun koruyucu örtüsüne saldırmasına izin vermedi.

Araştırmacılar daha sonra yaklaşımı farelerde incelemek için Harvard Tıp Fakültesi'ndeki Min Dong'un laboratuvarıyla, Kang Wang ve meslektaşlarının da katkısıyla çalıştı. Deneyler, toksinin canlı bir bağırsağın daha karmaşık ortamındaki davranışını inceleme imkânı sağladı.

Sonuçlara göre BFT, kolon hücrelerindeki claudin-4 reseptörlerine bağlanmak yerine yem proteinlerine tutundu. Yemler toksini yakalayarak fareleri BFT'nin neden olduğu hasardan korudu.

Bu bulgu, hasar oluştuktan sonra onarmaya çalışmak yerine toksinin ilk adımını engellemenin mümkün olabileceğini gösterdi.

White, yaklaşımın daha iyi farmakolojik özelliklere sahip küçük moleküller veya diğer biyolojik ürünlerle geliştirilebileceğini söyledi. Ekip, toksini engellemek için hangi moleküler yaklaşımların daha başarılı olabileceğini araştırıyor.

Küçük moleküller, bazı durumlarda ilaçlara dönüştürülebilen bileşiklerden oluşuyor. Biyolojik ürünler ise proteinler gibi biyolojik materyallerden yapılan veya bunları içeren tedavileri ifade ediyor. Yem stratejisinin gelecekteki versiyonları, vücutta daha etkili çalışacak veya uygulanması daha kolay olacak şekilde tasarlanabilir.

Kolon kanserini önleme potansiyeli henüz araştırılıyor

Bulgular yeni ve umut verici bir hedef ortaya koysa da önemli sorular yanıtlanmayı bekliyor.

Bilim insanları BFT'nin claudin-4'e bağlandığını ve bu etkileşimin engellenmesinin fareleri toksinin neden olduğu hasardan koruyabildiğini gösterdi. Ancak iki molekülün birbirine nasıl uyduğunu ortaya koyan kesin deneysel üç boyutlu yapıyı henüz elde edemedi.

AlphaFold da dâhil olmak üzere gelişmiş yapay zekâ araçları etkileşimi tam olarak çözemedi. Kesin yapının anlaşılması, araştırmacıların toksinin bağlanmasını önleyen daha etkili bileşikler tasarlamasına yardımcı olabilir.

Yem yaklaşımının insanlarda toksinle ilişkili hastalıkları güvenli ve etkili biçimde önleyip önleyemeyeceğini belirlemek için daha fazla deney gerekiyor. Fare deneyleri doku hasarına karşı koruma sağlandığını gösterdi ancak stratejinin kolorektal kanseri önlediğini ortaya koymadı.

Bununla birlikte keşif, BFT ile kolon tümörü oluşumu arasındaki bağlantının 2009'da kurulmasından bu yana yanıt bekleyen önemli bir soruyu çözüyor. Araştırmacılar, toksinin daha önce bilinmeyen tutunma noktasını belirleyerek zararlı biyolojik süreci başlamadan önce kesintiye uğratmanın olası bir yolunu ortaya koydu.

Bulgular, kolorektal kanser, ishal ve kan dolaşımı enfeksiyonları dâhil olmak üzere bakteriyel toksinlerle ilişkili durumların tespiti veya tedavisine yönelik yeni stratejileri destekleyebilir.

Kırsal kalkınmanın desteklenmesi amacıyla Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi (KKYDP) ve IPARD programları kapsamında, kırsalda gelir düzeyinin yükselmesi, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi ve kırsal ekonomik altyapının güçlendirilmesi için hibe sağlanıyor. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi çerçevesinde, 2006'dan bu yana gerçek ve tüzel kişilerin bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri üretiminin artırılmasına, tarımsal amaçlı örgütler bünyesinde ortak makine parklarının kurulmasına ve akıllı tarım teknolojilerinin kullanımına yönelik yatırımlara destek veriliyor.

Söz konusu programla, 2006-2026 yılları arasında 299 bin 320 makine ve ekipman alımına ve 23 bin 738 tarımsal ekonomik ve tarımsal altyapı yatırım projesine, toplam 113,9 milyar lira hibe verildi. Desteklerle, 181,4 milyar liralık yatırım faaliyete geçirilerek, 131 bin 154 kişiye de istihdam sağlandı.

IPARD PROGRAMI'YLA 107 BİN 77 KİŞİ İSTİHDAM EDİLDİ

IPARD Programı kapsamında da kırsal alanlarda tarım ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve pazarlanmasına yönelik altyapıların kurulumu ve modernizasyonu ile yenilenebilir enerji kullanımı, kırsal turizm ve zanaatkarlık gibi alanlarda çeşitli projeler destekleniyor.

Programla, kırsal alanda ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve gelişimi, sosyo-ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi, istihdamın artırılması ve kırdan kente göçün önlenmesi hedefleniyor.

Bu doğrultuda gerçek ve tüzel kişiler ile üretici örgütlerine yüzde 50-75 oranlarında hibe veriliyor. 2011'de 42 ilde başlayan program, 2024'ten itibaren tüm illerde uygulanıyor.

Program çerçevesinde, Ağustos 2026 itibarıyla toplam hibe miktarı 2,4 milyar avro, tamamlanan toplam proje 26 bin 965, devam eden proje 1345, desteklenen genç yatırımcı 14 bin 640 ve desteklenen kadın yatırımcı da 7 bin 368 oldu. Programla oluşturulan toplam istihdam, 107 bin 77 kişiyi buldu.

Ekip, NASA'nın astronotları Mars'a olası bir yolculuğa hazırlamak amacıyla düzenlediği çalışmayı tamamladıktan sonra cumartesi günü tecritten ayrıldı. Astronotlar, 19 Ekim 2025'ten bu yana ABD uzay ajansının Johnson Uzay Merkezi'ndeki 1.700 fit karelik, yani 158 metrekarelik yapının içinde yaşadı.

Mars toprağında ürün yetiştirdiler

CHAPEA adı verilen simüle edilmiş görev sırasında astronotlar, Mars toprağını taklit eden toprakta ürün yetiştirdi. Ekip ayrıca gezegenler arası iletişimde doğal olarak ortaya çıkan gecikmeleri yeniden oluşturan koşullar altında NASA yetkilileriyle iletişim kurdu.

378 günlük tecrit sona erdi

Crew Health and Performance Exploration Analog veya CHAPEA görevinin sağlık görevlisi Ellen Ellis, üç mürettebat arkadaşıyla birlikte Johnson Uzay Merkezi'nde dışarı çıktı.

University of Sydney ile New South Wales Department of Primary Industries'den mikrobiyolog Kenya Fernandes ve çalışma arkadaşları, sosyal böceklerin yoğun koloni yaşamı sayesinde başarı sağladığını ancak aynı koşulların patojenlerin yayılmasını da kolaylaştırdığını belirtti. Araştırmacılara göre koloniler bu riski davranışsal, kimyasal ve bağışıklık savunmalarını bir araya getiren sosyal bağışıklık sistemiyle azaltıyor.

Bal, balmumu ve arıların ürettiği özel bir reçine olan propolisin antimikrobiyal özellikleri biliniyor. Ancak bu maddelerin kovandaki konumlarının, diğer savunma stratejileriyle birlikte mantar ve bakterilere karşı koloniyi nasıl koruduğu şimdiye kadar tam olarak açıklanamamıştı.

Kovanın farklı bölümleri farklı savunmalar kullanıyor

Fernandes ve ekibi, Avustralya'nın New South Wales bölgesindeki beş arılıkta bulunan 24 Avrupa bal arısı (Apis mellifera) kolonisinden örnekler aldı. Bilim insanları bal, propolis, balmumu ve polenin antimikrobiyal ve kimyasal içeriğini inceledi. Ayrıca kovan girişi, polen, yavru petekleri ve nektar toplayan arıların bağırsaklarındaki mikrobiyomları analiz etti.

Sonuçlar, mikrobiyal toplulukların, antimikrobiyal etkinliğin ve kimyasal bileşimin kovanın bölümleri arasında düzenli biçimde değiştiğini gösterdi. Bu değişim, arıların iç dokularından çevreye açık kovan yüzeylerine uzanan bir gradyan oluşturdu.

Arılarla ilişkili dokular gibi yoğun patojen baskısına maruz kalan bölümler, bakteriyel kovan patojenlerine karşı daha hedefli bir etkinlik gösterdi. Propolis gibi çevreye açık malzemeler ise daha geniş kapsamlı ancak daha dağınık antimikrobiyal profiller sergiledi.

Kovanlar, Paenibacillus larvae ve Paenibacillus alvei adlı bakteriyel patojenlere karşı en güçlü savunmayı geliştirmişti. Bu bakterilerle oluşan enfeksiyonlar bir koloniyi tamamen yok edebiliyor.

Çiçek çeşitliliği kimyasal savunmayı etkiliyor

Yerel olarak bulunan çiçek türleri, kolonilerin sahip olduğu kimyasal savunmalar üzerinde özellikle etkiliydi. Buna karşılık mantar enfeksiyonlarına yönelik savunmalar genel olarak daha düzensiz ve daha zayıf çıktı.

Araştırmacılar, bunun nedeninin mantarların çoğunun arılar için ölümcül olmaması olabileceğini belirtti. Mantarların büyük bölümü yararlı özellik taşıyor; patojenik suşların bazıları da arılar tarafından oldukça iyi tolere edilebiliyor.

Arılar çiçeklerden sürekli mikrop taşıyor olsa da koloninin her katmanıyla ilişkili bakteriler birbirinden farklıydı. Bu durum, kovanın hangi mikropların hangi bölümlere yerleşeceğini aktif biçimde filtrelediğini düşündürdü.

Stres altındaki kolonilerde bu düzen daha zayıf görünüyordu. Her koloninin bağışıklık gücü; arılığın bulunduğu bölgeye, kovanın sağlığına ve küçük kovan böcekleri gibi zararlılara maruz kalma düzeyine göre değişti. Bulgular, savunma sistemlerinin çevresel farklılıklara duyarlı olduğunu gösterdi.

NSW Department of Primary Industries'de arı uzmanı ve çalışmanın ortak yazarı Elizabeth Frost, sağlıklı kovanların sağlıklı ekosistemlere bağlı olduğunu ve bu ekosistemlerden etkilendiğini belirtti.

Frost, arazi temizliği ve yoğun tarımın arıların doğal savunmalarını fark edilmeden zayıflatabileceğini söyledi. Çeşitli çiçekli yaşam alanlarının korunmasının sağlıklı kovanları desteklemek için önemli olduğunu vurguladı.

Pitaya olarak da bilinen ejder meyvesi, Orta ve Güney Amerika'ya özgü kaktüslerde yetişiyor. Beyaz, pembe veya kırmızı renkli iç kısmı; küçük, siyah ve yenilebilir çekirdeklerle benekli oluyor. Bu bölüm, parlak pembe ya da sarı dış kabukla çevreleniyor.

Hafif ve belli belirsiz tatlı bir tada sahip olan ejder meyvesi, kiviye benzer bir doku taşıyor. Smoothie dükkânları ve influencerlar, meyvenin besin değerlerini öne çıkararak popülerliğine katkı sağladı. Kalorisine kıyasla sağlıklı besinlerden oluşan içeriği nedeniyle meyveye "süper meyve" veya "süper gıda" adı verildi.

Ejder meyvesi hangi besinleri içeriyor

Harvard University ve Simmons University'de görev yapan diyetisyen ve profesör Teresa Fung, ejder meyvesinin besinsel faydalarının çoğunu diğer meyvelerle paylaştığını belirtiyor. Fung, daha önce bu meyvenin "sihirli olmadığını" söylemiş olsa da insanların onu denemesi gerektiğini ve her gün tüketilmesinin uygun olduğunu ifade ediyor.

Fung'a göre ejder meyvesi, bağırsakların korunmasına ve kabızlığın önlenmesine yardımcı olan iyi miktarda lif içeriyor. Meyvede bulunan C vitamini ise bağışıklık sisteminin ve kemiklerin sağlıklı kalmasına katkı sağlıyor.

Harvard Medical School'a göre 3,5 onsluk bir porsiyonu yalnızca 82 kalori olan ejder meyvesi, besin-kalori oranı açısından da iyi bir seçenek sunuyor. Meyve ayrıca magnezyum ve potasyum içeriyor.

Antioksidanlar hücreleri korumaya yardımcı olabilir

Ejder meyvesinin en çok öne çıkarılan özelliklerinden biri, yüksek miktarda antioksidan besin içermesi. Fung, antioksidanları hava kirliliği veya sağlıksız yiyecekler gibi etkenlerle temas sonucu oluşan, hücre hasarı ve organ yaralanmasına yol açabilen dengesiz moleküllerle mücadele eden koruyucu moleküller olarak tanımlıyor.

Fung, antioksidanların bu dengesiz molekülleri "nötralize etmeye" yardımcı olabileceğini belirtiyor.

Aşırı tüketim bağırsak sorunlarına yol açabilir

Ejder meyvesi aşırı tüketildiğinde bazı sorunlara neden olabiliyor. Fung, meyvenin hafif müshil etkisi yaratabilen bir şeker alkolü bileşiği içerdiğini ve bazı kişilerin mide krampları ile diğer bağırsak sorunlarını yaşayabileceğini söylüyor. Ancak çoğu insan için bu sorunlara yol açan miktarın genellikle endişe yaratmadığını belirtiyor.

Ejder meyvesi, kan şekerinde geçici yükselmeye neden olabilecek orta miktarda karbonhidrat içeriyor. Bununla birlikte meyvedeki lif, şekerin emilimini yavaşlatmaya da yardımcı oluyor.

Ejder meyvesinin glisemik indeksi düşük. Bu indeks, karbonhidrat içeren bir yiyeceğin saf glikoza kıyasla kan şekerini ne kadar hızlı yükselttiğini ölçüyor. Bu nedenle ejder meyvesi, diyabeti olan kişiler için iyi bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Texas eyaletinin Austin kentinden Bahamalar'a gitmek üzere havalanan jetin taşıdığı 9 kişinin hayatını kaybettiğini duyuran Duffy, Federal Havacılık İdaresinin (FAA), Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulunun (NTSB) yürüttüğü soruşturmaya destek vermek üzere bölgeye ekip yönlendirdiği bilgisini paylaştı.

CNN'in haberine göre hava trafik kontrol telsiz görüşmelerini kaydeden internet sitesi, kazadan birkaç dakika önce pilotun jette buz biriktiğini, dışarıdaki hava sıcaklığının sıfırın altında 47 derece olduğunu ve orta şiddetli türbülansın uçağı sarstığını bildirdiğini kaydetti.

Sosyal medyada paylaşılan videoda uçağın yere çarptığı ve ardından büyük bir alev topunun oluştuğu görüldü.

Bazı kullanıcılar, uçağın düşme hızını ve şeklini füzeye benzetti.

Nezili, son 24 saat içinde Husilerin toplanma alanları, tahkimatları, ateş kaynakları, hareket ve ikmal araçlarını hedef alan 1272 operasyon icra edildiğini aktardı.

Operasyonlar sonucunda aralarında saha komutanlarının da bulunduğu yaklaşık 500 Husinin etkisiz hale getirildiğini kaydeden Nezili, Husilere ait 169 araç, teçhizat ve ağır silahın imha edildiğini veya kullanılmaz hale getirildiğini vurguladı.

Hükümet güçlerinin kuzeydeki el-Cevf, orta kesimdeki Marib ve el-Beyda ile güneydeki Lahic ve güneybatıdaki Taiz vilayetlerindeki tüm cephelerde operasyonlarını sürdürdüğünü ifade eden Nezili, hava unsurları ve topçu birliklerinin desteğiyle askeri birliklerin ilerleyişine katkı sağlandığını kaydetti.

Öte yandan el-Cevf vilayetindeki hükümet güçleri, yaptığı açıklamada, Husilerin kontrolündeki vilayet merkezi el-Hazm şehrinin ileri savunma hattını oluşturan stratejik Huveyşiyan dağlarında kontrolü tamamen sağladıklarını bildirdi.

YEMEN'DEKİ HUSİLERİN TAİZ'E DÜZENLEDİĞİ SALDIRIDA 2 KİŞİ ÖLDÜ

İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Husilerin Taiz'in batısında eski havaalanı bölgesindeki Tebeddüd semtinde bir eve insansız hava aracıyla (İHA) düzenlediği saldırıda bir kadın ve bir çocuğun hayatını kaybettiği, bir kadının da yaralandığı belirtildi.

Açıklamada saldırı sonucu söz konusu ev ve civardaki evlerde hasar oluştuğu aktarıldı.

HUSİLERE KARŞI YÜRÜTÜLEN OPERASYONLAR

Öte yandan Taiz'de orduya bağlı birliklerden yapılan açıklamada, hükümet güçlerinin Kahlan Bisabr cephesinde Husilerle şiddetli çatışmaya girdiği, Taiz'in güneyinde Husilere ait 2 İHA'nın düşürüldüğü, El-Muhaf Kalesi ve Misrah ilçesindeki Husi mevzilerine hava saldırıları düzenlendiği ifade edildi.

Açıklamada, Taiz'in güneyindeki Berdad Sabr bölgesinde yer alan Ankabe Vadisi'nde Husilere ait "BMP" tipi askeri aracın hedef alındığı aktarıldı.

Hükümete bağlı Amalika Güçleri ise El-Mudaribe cephesinde Husilere ait bir askeri aracı imha ettiklerini ve araçta bulunanların öldüğünü duyurdu, ancak ölü sayısına dair bilgi vermedi.

Orduya bağlı birlikler, Lahic Valiliğine bağlı El-Mekatıra cephesinde de Husilerle çatışma çıktığını açıkladı.

Husilere bağlı SABA haber ajansı ise Hudeyde vilayetine bağlı Bacil ilçesinde bir petrol istasyonuna düzenlenen hava saldırılarında 3 kişinin yaralandığını öne sürdü.

Adana, Aksaray, Ankara, Artvin, Aydın, Bartın, Bolu, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Isparta, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Karaman, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Mersin, Muğla, Nevşehir, Sakarya, Samsun, Sinop, Tekirdağ ve Yalova'da gerçekleştirilen operasyonlarda yakalanan şüphelilerin terör örgütünün güncel yapılanması içerisinde faaliyet yürüttükleri, örgüt içerisinde sorumlu şahıslarla irtibatta bulundukları, terör örgütüyle iltisaklı sözde yardım kuruluşlarına finans sağladıkları ve sosyal medya hesapları üzerinden terör örgütü propagandası yaptıkları tespit edildi.

Çalışmalar sonucu çok sayıda örgütsel doküman ve dijital materyale el konulduğu belirtilen açıklamada, "Operasyonlar kapsamında yakalanan 72 şüpheliden 41'i tutuklanırken, diğer şüphelilerin adli işlemleri devam etmektedir. Kahraman jandarmamızı, Daire Başkanlığımızı, Cumhuriyet Başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz." ifadelerine yer verildi.

24 TV Genel Yayın Yönetmeni Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç, 'Günün Manşeti'nde 2 Kasım 2026 Pazartesi gündemini değerlendirdi.

Programdan önemli satır başları:

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Şöyle bir gerçek var: Trump, Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kaybederse onun için oldukça zorlu bir dönem başlar.

AVRUPA'DA YAĞMA VE ÇATIŞMA

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Avrupa'da gazeteciler tutuklanıyor. Bir kişi terör örgütünün propagandasını yapmışsa, alenen makamlara ve mevkilere hakaret etmişse ya da çeşitli provokatif eylemlerde bulunmuşsa elbette hakkında işlem yapılır. Bunun gazetecisi, siyasetçisi ya da sanatçısı olmaz. Ancak Avrupa'da bu süreç her zaman aynı şekilde işlemiyor. Filistin'e destek veren yaşlı bir insanın bile gözaltına alındığını görebiliyoruz.

SAYIŞTAY'DAN İETT'YE AĞIR RAPOR

24 TV GYY Ömer Özkök: Hem kendimizi hem de evlatlarımızı her gün toplu taşıma araçlarına emanet ediyoruz. Sayıştay raporu ise bütün yolcuların hayatının tehlike altında olduğunu ortaya koyuyor. Çünkü rapora göre İETT yönetimi, arızalı frenle yola devam etmek gibi asla yapılmaması gereken uygulamalara rağmen araçları çalıştırmayı sürdürüyor.

ÖZEL'DEN SKANDAL YALIM AÇIKLAMASI

24 TV GYY Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç değerlendirdi.

Turnuvadaki Türk temsilcilerinden Galatasaray, yarın Almanya ekibi Stuttgart'ı saat 20.45'te ağırlayacak. Fenerbahçe ise 4 Kasım Çarşamba günü aynı saatte İngiltere'nin Liverpool takımını konuk edecek.

"Devler Ligi"nde 4. hafta maçlarının programı şöyle:

3 Kasım Salı:

20.45 Shakhtar Donetsk (Ukrayna) - Sporting (Portekiz)

20.45 Galatasaray - Stuttgart (Almanya)

23.00 Barcelona (İspanya) - Aston Villa (İngiltere)

23.00 Atletico Madrid (İspanya) - Bayern Münih (Almanya)

23.00 Manchester United (İngiltere) - Roma (İtalya)

23.00 Feyenoord (Hollanda) - Inter (İtalya)

23.00 Bodo/Glimt (Norveç) - Lille (Fransa)

23.00 Villarreal (İspanya) - Paris Saint-Germain (Fransa)

23.00 LASK (Avusturya) - Slovan Bratislava (Slovakya)

4 Kasım Çarşamba:

20.45 Fenerbahçe - Liverpool (İngiltere)

20.45 AEK (Yunanistan) - Real Madrid (İspanya)

23.00 Borussia Dortmund (Almanya) - Real Betis (İspanya)

23.00 Porto (Portekiz) - Napoli (İtalya)

23.00 PSV (Hollanda) - Club Brugge (Belçika)

23.00 Leipzig (Almanya) - Manchester City (İngiltere)

23.00 Slavia Prag (Çekya) - Arsenal (İngiltere)

23.00 Lens (Fransa) - Como (İtalya)

23.00 Viking (Norveç) - Sabah (Azerbaycan)

Ekipler, bu kapsamda bir kamyonette uyuşturucu olduğunu belirledi.

Operasyon düzenleyen ekipler, Pendik'te seyreden kamyoneti durdurarak, sürücüyü gözaltına aldı.

Kamyonette yapılan aramada 336 kilo 550 gram uyuşturucu ele geçirildi.

Şüpheli, işlemleri için emniyete götürüldü.

Sabah ilk iş olarak sudan önce içilen kahvenin tansiyonu nasıl etkilediğine ilişkin doğrudan bilimsel kanıt sınırlı. Yine de kahvenin vücut üzerindeki bilinen etkileri, bu alışkanlığın olası sonuçları hakkında fikir verebilir.

Susuzluk tansiyonun yükselmesine yol açabilir

Kahvenin temel bileşeni olan kafeinin hafif idrar söktürücü etkisi bulunuyor. Kafein, böbreklere giden kan akışını artırarak böbreklerin idrar yoluyla daha fazla su atmasına neden olabilir. Bu durum, özellikle kahveyi düzenli tüketmeyen ve makul miktarın üzerinde içen kişilerde hafif sıvı kaybına yol açabilir.

Kahvenin bu etkisine su içmeyi atlamak da eklendiğinde susuz kalma riski artabilir. Susuzluk, kanın koyulaşmasına ve kan damarlarındaki sıvının azalmasına neden olabilir. Kalbin daha yüksek direnç karşısında çalışması da tansiyonun yükselmesine yol açabilir.

Kahveden önce sade su içmek, susuzluğa bağlı tansiyon yükselmesi riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bununla birlikte birçok uzman, bir fincan kahvenin içerdiği sıvının kafeinin hafif idrar söktürücü etkisini büyük ölçüde dengelediğini düşünüyor. Bu nedenle kahvenin sıvı düzeylerini önemli ölçüde azaltması olası görünmüyor.

Gece boyunca nefes alma ve terleme nedeniyle az miktarda sıvı kaybı yaşanabileceği için sabah ilk iş su içmek, kahveye uzanmadan önce vücudu tazelemeye yardımcı olabilir.

Kahvenin yol açtığı sindirim sorunları stresi artırabilir

Kahve, yaklaşık 4,85-5,13 pH aralığıyla hafif asidik bir içecek. Uzmanlar, gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) gibi kronik asit reflüsü bulunan kişilere, semptomları tetikleyebildiği için kahve gibi asidik gıdaları sınırlamalarını veya tüketmemelerini sıkça öneriyor.

Kahve, yemek borusu sfinkterinin gevşemesini teşvik ederek mide asidinin yemek borusuna geçmesini kolaylaştırabilir. Araştırmalar ayrıca kafein ve kahvenin diğer bileşenlerinin mide asidi üretimini uyardığını, ancak midenin boşalmasını hızlandırmadığını gösteriyor.

Bu etkiler, kahvenin mide ekşimesi, hazımsızlık ve genel rahatsızlık gibi gastrointestinal sorunlara yol açabileceği endişesini artırıyor. Bazı kişilerde kahve aç karnına içildiğinde bu risk daha yüksek olabilir; çünkü kahve bu durumda daha hızlı emilebilir.

Gastrointestinal rahatsızlık ile stres, anksiyete ve duygusal sıkıntı arasında çift yönlü bir bağlantı bulunuyor. Bu durumların tümü tansiyonu olumsuz etkileyebilir.

Uyandıktan sonra bir bardak, özellikle ılık su içmek sindirim sistemini yatıştırmaya ve gevşetmeye, bağırsak hareketlerini desteklemeye, kabızlık, şişkinlik ve rahatsızlık gibi sorunları hafifletmeye yardımcı olabilir.

Kahve sudan bağımsız olarak tansiyonu geçici yükseltebilir

Kahve, özellikle düzenli olarak kahve içmeyen kişilerde tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Bazı kişilerde kahve tüketimi, geçici yükselmenin ötesinde zaman içinde tansiyonu da etkileyebilir.

Bir araştırma, her gün kahve içen kişilerde iki yıl sonra sistolik tansiyonda, yani üst tansiyon değerinde, önemli artış görüldüğünü ortaya koydu. Ancak araştırmaya yalnızca 60 yaş ve üzerindeki yetişkinler dahil edildi. Bu grup yüksek tansiyona daha yatkın olduğu için ilişkinin açıklığa kavuşması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Kahvenin tansiyonu nasıl etkilediğinde tüketim sıklığının yanı sıra içilen miktar, yaş, kahve çekirdeğinin türü ve demleme yöntemi de rol oynayabilir.

Sabah kahvesinden önce nasıl sıvı alınır

Kahve büyük ölçüde sudan oluştuğu için sıvı alımına katkı sağlayabilir, ancak sade suyun yerini tutmaz. Suyun tatsız gelmesi, güne başlarken su içmeyi unutmayı veya bunu ertelemeyi kolaylaştırabilir.

Sabah kahvesine karşı özellikle hassassanız ya da kahvenin etkileri ve sıvı düzeyleriniz konusunda endişeniz varsa bazı alışkanlıklar yardımcı olabilir.

Uyumadan önce yatağın yanına bir bardak veya şişe su koymak, uyandığınızda suyu doğrudan görebilmenizi sağlar.

Sade suyu sevmiyorsanız zaman zaman gazlı veya maden suyu içmeyi sağlık uzmanınızla görüşebilirsiniz. Ancak gazlı su da hafif asidik olduğu için mide tahrişine ve gastrointestinal semptomlara yatkın kişiler için ideal olmayabilir.

Kahveyi sıcak olduğu için seviyorsanız soğuk su yerine ılık su içmeyi deneyebilirsiniz.

Sebze, meyve ve az yağlı ya da bitki bazlı süt içeren smoothie gibi hızlı ve sıvı bakımından zengin bir kahvaltıyı kahveden önce tüketmek, sıvı alımını artırabilir.

Buzdolabında önceden hazırlanmış et suyu ve sebze bazlı, sıvı açısından zengin çorbalar bulundurmak da başka bir seçenek olabilir. Bir kase çorbayı ısıtıp kahveden önce tüketebilirsiniz.

Erdoğan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un davetine icabetle yaptığı Seul ziyareti öncesinde Yonhap'a verdiği mülakatta Türkiye-Güney Kore ilişkilerini değerlendirdi.

Türkiye ile Güney Kore arasındaki dostluğun sağlam tarihi temellere dayandığını vurgulayan Erdoğan, bu dostluğun Kore Savaşı'nın zor günlerinde filizlendiğinin, aradan geçen on yıllara rağmen değerinden hiçbir şey kaybetmediğinin altını çizdi.

Erdoğan, ilişkilerin temelinde o günlerden bu yana kardeşlik ve karşılıklı güvenin bulunduğunu ve bu mirası gelecek nesillere güçlü şekilde taşımanın bir görev olduğunu belirterek şunları kaydetti:

"Seul ziyaretimizde önceliğimiz, iki ülke arasındaki siyasi diyaloğu güçlendirmek ve ekonomik ilişkilerimize ivme kazandırmaktır. Savunma sanayii, nükleer enerji, yüksek teknoloji, yapay zeka ve yenilenebilir enerji alanlarında önemli fırsatlar görüyoruz. Bu fırsatları somut projelere dönüştürmek, şirketlerimizin önünü açmak ve karşılıklı yatırımları artırmak istiyoruz. İkili ticarette 15 milyar dolarlık hacim hedefimiz var. Bu hedefe ulaşırken ticaretimizi daha dengeli bir yapıya kavuşturmayı, yatırımları artırmayı ve üretim alanında daha yakın çalışmayı önemsiyoruz."

Erdoğan, bu ziyaretin iki ülke arasındaki işbirliğini daha ileriye taşıyacak somut adımlara vesile olacağına inandığını ifade etti.

"KORELİ DOSTLARIMIZIN NÜKLEER ENERJİ ALANINDAKİ TECRÜBESİNİ BİLİYORUZ"

Sinop Nükleer Güç Santrali Projesi'ne ilişkin müzakerelerde gelinen son aşamayla ilgili Erdoğan, bu konularda Güney Kore ile yürütülen görüşmelerin önemsendiğinin altını çizdi.

Erdoğan, "Koreli dostlarımızın nükleer enerji alanındaki tecrübesini biliyoruz. Geçtiğimiz yıl imzaladığımız mutabakat zaptının ardından KEPCO ile ön fizibilite kapsamında önemli çalışmalar gerçekleştirdik. Projenin teknik ve ekonomik şartları ile yatırım modeli üzerinde değerlendirmelerimizi sürdürüyoruz. Elektriğin hangi maliyetle üretileceği, yatırımın nasıl finanse edileceği ve projenin Türkiye ekonomisine kazandıracakları nihai kararda belirleyici olacaktır." ifadelerini kullandı.

Diğer ülkelerle yürütülen temasların da dikkate alındığının altını çizen Erdoğan, bütün seçeneklerin Türkiye'nin menfaatleri doğrultusunda değerlendirildiğini anlattı.

"TİCARETİMİZİN DAHA DENGELİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR YAPIYA KAVUŞMASINI İSTİYORUZ"

Türkiye ile Güney Kore arasındaki ticari ilişkilere değinen Erdoğan, ikili ticaret hacminin dağılımında ciddi bir dengesizlik görüldüğüne dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "2025 yılında Kore'ye ihracatımız yaklaşık 1,14 milyar dolar olurken ithalatımız 10,26 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Biz, bu farkın azaltılmasını, ticaretimizin daha dengeli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını istiyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'nin güçlü üretim altyapısının, nitelikli iş gücünün ve stratejik konumunun Koreli yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Kore Cumhuriyeti'nin teknoloji ve inovasyon alanındaki birikimiyle Türkiye'nin üretim gücünü bir araya getirdiğimizde çok daha büyük başarılara ulaşabiliriz. Hyundai'nin ülkemizdeki köklü otomotiv üretim faaliyetleri ve POSCO'nun çelik sektöründeki yatırımları, bu ortaklığın somut örnekleridir. Hyundai'nin İzmit'teki tesislerinde elektrikli araç üretimine başlamasını da memnuniyetle karşılıyoruz."

Erdoğan, bunların yanı sıra elektronik, yarı iletken teknolojileri, makine ve endüstriyel otomasyon, robotik sistemler, biyoteknoloji, ilaç ve tıbbi cihazlar ile yenilenebilir enerji alanlarında önemli imkanların bulunduğunu vurgulayarak, Koreli yatırımcıların Türkiye'deki yatırımlarını artırmalarını ve Türk şirketleriyle daha güçlü ortaklıklar kurmalarını, ortak üretim ve teknoloji geliştirme alanlarında daha somut neticeler alınmasını arzu ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, TUSAŞ bünyesindeki TEI tarafından geliştirilen PD170 motoruna Güney Kore tarafından yoğun ilgi gösterilmesini memnuniyetle karşıladığının altını çizdi.

"Asya ile Avrupa arasındaki stratejik konumumuzu güçlü bir ulaştırma ve lojistik altyapısıyla destekliyoruz"

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ciddi güvenlik sorunlarının ve gemi trafiğine yönelik kısıtlamaların, küresel enerji piyasalarını ve uluslararası ticareti doğrudan etkilediğine işaret eden Erdoğan, "Yaşanan kriz, uluslararası ticarette güvenilir alternatif güzergahlar geliştirmenin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha göstermiştir. Türkiye olarak Asya ile Avrupa arasındaki stratejik konumumuzu, güçlü bir ulaştırma ve lojistik altyapısıyla destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, Türkiye'nin bölgesel ulaştırma ve lojistik yatırımlarında Koreli şirketlerin daha fazla yer almasını arzu ettiğini, Türkiye'de yatırım yapacak, üretim ve istihdam sağlayacak Koreli şirketlere gereken desteğin verilmesine hazır olunduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı, "Özellikle demir yolu altyapısı, lojistik merkezleri ve akıllı ulaştırma sistemlerinde ortak yatırımlar geliştirebiliriz." dedi.

Dünyanın ve Türkiye'nin dört bir yanından gelen yüzlerce yelkencinin sezon boyunca kıyasıya mücadele ettiği dev organizasyonun final etabı, Cumhuriyet'in 103. yılı kutlamaları çerçevesinde İstanbul Boğazı'nda eşsiz görüntülere sahne olmuştu. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda Dolmabahçe Sarayı önünden start alan ve 650'yi aşkın sporcunun katıldığı Cumhuriyet Kupası etabında ekipler, yağmurlu havaya ve İstanbul Boğazı'nın zorlu akıntılarına rağmen rüzgâra karşı unutulmaz bir mücadele sergilemişti.

DENİZCİLİK VE YELKEN DÜNYASI FİŞEKHANE'DE BULUŞTU

Sezon boyunca Çanakkale ve Sahil Güvenlik etabı, 19 Mayıs Kurtuluş Kupası, 30 Ağustos Zafer kupası etaplarında toplanan puanların ardından genel klasmanda zirveye çıkan ekipler ile Cumhuriyet Kupası'nda dereceye giren takımlar, Fişekhane'de düzenlenen görkemli törenle ödüllerine kavuştu.

Törene İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Asım Alkan, Kuzey Deniz Saha Komutanı Koramiral Ramazan Özoğul, Milli Savunma Üniversitesi Deniz Harp Okulu Komutanı Tuğamiral Erhan Gezginci, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ve Türkiye Yelken Federasyonu Başkanı Özlem Akdurak başta olmak üzere iş ve spor camiasından çok sayıda davetli katıldı. Denizcilik ve yelken dünyasının önde gelen isimleri de bu coşkuya ortak oldu.

"7 YIL BOYUNCA AYNI HEYECANLA, YELKEN AÇIYORUZ"

Törenin açılış konuşmasını yapan Cumhurbaşkanlığı Uluslararası Yat Yarışları Organizasyon Komitesi Başkanı Ekrem Yemlihaoğlu, "Cumhurbaşkanlığı Uluslararası Yat Yarışları 7. yılını tamamladı. 7 yıl boyunca aynı heyecanla, yelken açıyoruz. Denizlerdeki büyük mücadelelere, güçlü dostluklara ve unutulmaz anlara tanıklık ediyoruz. Öncelikle organizasyonumuzu himayeleriyle onurlandıran Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a, Gençlik ve Spor Bakanımız Sayın Osman Aşkın Bak'a, Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy'a, İstanbul Valimiz Sayın Davut Gül'e ve Çanakkale Tarihi Alan Başkanımız Sayın İsmail Kaşdemir'e sonsuz teşekkürlerimizi sunarız. 2027 yarışlarımız; Ulusal Egemenlik Kupası'nı 23 Nisan'da, Atatürk ve Gençlik ve Spor Kupası'nı 19 Mayıs'ta, İlk defa gerçekleştirilecek Fetih Kupası 29 Mayıs'ta, Anafartalar Kupası'nı düzenleyeceğiz. Neon Sailing Cup'ı 28 Ağustos'ta, Zafer Kupası'nı aynı şekilde Ağustos ayında gerçekleştireceğiz. Bugün sonlandırdığımız 29 Ekim Kupası Cumhuriyet Kupası olarak devam edecek. Eğer başarabilirsek yine bir sene Kıbrıs Kupası'yla önümüzdeki sezonun trofesini de sunmuş olacağız" ifadelerini kullandı.

BUGÜNÜN GENÇLERİ YARININ ŞAMPİYONLARI OLACAK

Türkiye Yelken Federasyonu Başkanı Özlem Akdurak da "Türkiye'nin yelken sporunda böylesine önemli bir organizasyona ev sahipliği yapması ve yarışların Sayın Cumhurbaşkanımızın himayelerinde gerçekleştirilmesi dolayısıyla kendilerine gönülden şükranlarımı sunuyorum. Bu yıl yedincisi düzenlenen organizasyonumuz, her geçen yıl artan yat ve sporcu sayısı, uluslararası katılımı ve yükselen başarı grafiğiyle giderek daha güçlü bir yapıya kavuşuyor. Bugünün gençleri yarının şampiyonları olacak. Her geçen gün Avrupa ve dünya şampiyonalarında bayrağımızı dalgalandıran sporcularımızın başarılarıyla gurur duyuyoruz. Ülkemiz, yelken branşında uluslararası organizasyonlarda elde ettiği madalyalarla önemli bir başarıya imza attı. Özellikle genç sporcularımızın elde ettiği dereceler bizlere büyük umut ve gurur veriyor. Üç kız sporcumuzun kürsüyü paylaşarak Avrupa birinciliği, ikinciliği ve üçüncülüğünü elde etmesi, Türk yelkenciliğinin geleceği adına son derece kıymetli bir başarıdır" diye konuştu.

ÇANAKKALE RUHUNU YAŞATMAK VE GELECEK KUŞAKLARA AKTARMAK HEPİMİZİN ORTAK SORUMLULUĞUDUR

Çanakkale Gelibolu Savaşları Tarihi Başkanı İsmail Kaşdemir ise konuşmasında "Türk yelkenciliğinin gelişmesine katkı sunan, sporcularımızı bir araya getiren ve denizlerimizde dostluk, dayanışma ve mücadele ruhunu yaşatan bu organizasyonun bir parçası olmaktan gurur duyuyoruz. Çanakkale, tarihimizin en önemli dönüm noktalarından birine tanıklık etmiş, bağımsızlık mücadelemizin simge şehirlerinden biridir. Özellikle Cumhuriyetimizin kuruluşuna giden yolda, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün tarih sahnesine çıktığı Çanakkale ruhunu yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak hepimizin ortak sorumluluğudur. Bu anlamlı organizasyonun Çanakkale'nin tarihî ve kültürel değerleriyle buluşmasını son derece kıymetli buluyoruz. Yarışların gerçekleştirilmesinde emeği bulunan tüm kurum ve kuruluşlara, organizasyon ekibine, sporcularımıza, hakem heyetine, değerli komutanlarımıza ve katkı sunan herkese gönülden teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

CUMHURBAŞKANLIĞI 7. ULUSLARARASI YAT YARIŞLARI ŞAMPİYONU ENKA OLDU

Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları'nın tüm etaplarında büyük başarı göstererek Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları Şampiyonu Cheese IV teknesiyle Levent Peynirci yönetiminde yarışan Enka takımı oldu. Enka takımına ödülü İstanbul Vali Yardımcısı Mustafa Asım Alkan, Türkiye Yelken Federasyonu Başkanı Özlem Akdurak ve Organizasyon Komitesi Başkanı Ekrem Yemlihaoğlu tarafından takdim edildi.

Trofede ORC 0 kategorisi ikincisi Engin Özgen yönetimindeki Unilever Sailing Team olurken, üçüncülüğü Murat Yavuzcan yönetimindeki TSK Spor Gücü elde etti.

Cumhurbaşkanlığı 7. Uluslararası Yat Yarışları'nda Genel Klasmanda ödül kazanan takımlar şöyle:

• ORC 0 Birincisi Levent Peynirci yönetimindeki Enka Cheese IV
• ORC 0 İkincisi Engin Özgen yönetimindeki Unilever Sailing Team
• ORC 0 Üçüncüsü Murat Yavuzcan yönetimindeki TSK Spor Gücü-DHO Ariva
• ORC 1 Birincisi Ahmet Köroğlu yönetimindeki Beymen Club Sailing Team
• ORC 1 İkincisi Oğuz Ayan yönetimindeki Angels of CMC Holding
• ORC 1 Üçüncüsü Hüseyin Levent Özgen yönetimindeki STM Yelken Takımı
• ORC 2 Birincisi Selim Kakış yönetimindeki Zacapa
• ORC 2 İkincisi Onur Bilgen yöntemindeki Logo Yelken Takımı
• ORC 2 Üçüncüsü Burak Cora yönetimindeki Code-Zero
• ORC 3 Birincisi Taner Halaçoğlu-Melis Baykan yönetimindeki Helly Hansen
• ORC 3 İkincisi Doğukan Kapıcıoğlu yönetimindeki GSU Yelken Takımı-Bioderma
• ORC 3 Üçüncüsü Evren Koncagül yönetimindeki Tüpraş
• ORC 4 Birincisi Bartu Özsoy yönetimindeki ICA-CTD
• ORC 4 İkincisi Kerem Gökhan Bulut yönetimindeki Samsun Yelken Spor Kulübü
• ORC 4 Üçüncüsü Ümit Gürpınar-Berk Gürpınar yönetimindeki Hitit
• Sports Boats A Birincisi Batu Özonur yönetimindeki Marmara Yelken Spor Kulübü
• Sports Boats A İkincisi Ege Berk Hacıoğlu yönetimindeki Heybeli Su Sporları Kulübü -Quick Sigorta
• Sports Boats A Üçüncüsü Oytun Türkmen yönetimindeki Doppio
• Gezgin Sınıfı Birincisi Muhammed Ali Şahin yönetimindeki TSK Spor Gücü
• Gezgin Sınıfı İkincisi Eren Özdal yönetimindeki Volvo Cars Türkiye Sailing Team
• Gezgin Sınıfı Üçüncüsü Güray Zümbül yönetimindeki Medipol Üniversitesi
• International Birincisi Levent Peynirci yönetimindeki Chesee IV
• International İkincisi Selim Kakış yönetimindeki Zacapa
• International Üçüncüsü Ahmet Köroğlu yönetimindeki Atlas

Cumhuriyet Kupası'nın Kazananı da Enka Oldu

Törende 29 Ekim-1 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Cumhuriyet Kupası yarışlarının kazananlarına da ödülleri takdim edildi. Cumhuriyet Kupası kazananları da şöyle:

• ORC 0 Birincisi Levent Peynirci yönetimindeki Enka Cheese IV
• ORC 0 İkincisi Engin Özgen yönetimindeki Unilever Sailing Team
• ORC 0 Üçüncüsü Ahmet Rasim Kahraman yönetimindeki Kafkas Kestane Şekeri Hero Sailing
• ORC 1 Birincisi Ahmet Köroğlu yönetimindeki Beymen Club Sailing Team
• ORC 1 İkincisi Güney Kaptan yönetimindeki Akkök Holding
• ORC 1 Üçüncüsü Oğuz Ayan yönetimindeki Angels of CMC Holding
• ORC 2 Birincisi Selim Kakış yönetimindeki Zacapa
• ORC 2 İkincisi Umut Efe Alpkoçak yöntemindeki Evyap Sailing-DAS
• ORC 2 Üçüncüsü Bora Olcav yönetimindeki Garanti BBVA
• ORC 3 Birincisi Kemal Berk Otuç yönetimindeki Zena Enerji
• ORC 3 İkincisi Taner Halaçoğlu-Melis Baykan yönetimindeki Helly Hansen
• ORC 3 Üçüncüsü Evren Koncagül yönetimindeki Tüpraş
• ORC 4 Birincisi Bartu Özsoy yönetimindeki ICA-CTD
• ORC 4 İkincisi Ümit Gürpınar-Berk Gürpınar yönetimindeki Hitit
• ORC 4 Üçüncüsü Kerem Gökhan Bulut yönetimindeki Samsun Yelken Spor Kulübü
• Sports Boats Birincisi Batu Özonur yönetimindeki Marmara Yelken Spor Kulübü
• Sports Boats İkincisi Ege Berk Hacıoğlu yönetimindeki Heybeli Su Sporları Kulübü -Quick Sigorta
• Sports Boats Üçüncüsü Mehmet Dinçay yönetimindeki Greyder Yelken Takımı
• Destek A Birincisi Eren Özdal yönetimindeki Volvo Cars Türkiye Sailing Team
• Destek A İkincisi Muhammed Ali Şahin yönetimindeki TSK Spor Gücü
• Destek A Üçüncüsü Burçin Aytunç yönetimindeki FMV Işık Okulları Yelken Takımı OMODA JEACOO
• Destek B Birincisi Güray Zünbül yönetimindeki Medipol Üniversitesi
• Destek B İkincisi Ali Erdoğan yönetimindeki Piri Reis Üniversitesi Kadın Yelken Takımı
• Destek B Üçüncüsü Özcan Özverim yönetimindeki Foramarine
• Destek Overall Birincisi Güray Zünbül yönetimindeki Medipol Üniversitesi
• Destek Overall İkincisi Eren Özdal yönetimindeki Volvo Cars Türkiye Sailing Team
• Destek Overall Üçüncüsü Muhammed Ali Şahin yönetimindeki TSK Spor Gücü
• ORC Kadın Yelken Takımı Birincisi Ahmet Murat Tan yönetimindeki Blackwater
• CR Kadın Yelken Takımı CR Birincisi Ali Erdoğan yönetimindeki Sarı 1
• CR Kadın Yelken Takımı CR İkincisi Mehmet Akif Poroy yönetimindeki Hoppala
• SB Kadın Yelken Takımı Birincisi Aysu Peksağ yönetimindeki Karya Yelken
• SB Kadın Yelken Takımı İkincisi Tuna Üstün yönetimindeki Dürümle
• SB Kadın Yelken Takımı Üçüncüsü Ekaterina Gökçeoğlu yönetimindeki Phoenix JR
• ORC Üniversite Birincisi Doğukan Kapıcıoğlu yönetimindeki İnfinito
• ORC Üniversite İkincisi Murat Yavuzcan yönetimi DHO-Ariva
• ORC Üniversite Üçüncüsü Yusuf Yunç yönetimindeki Doğuş Üniversitesi Yelken Kulübü
• CR Üniversite Birincisi Güray Zünbül yönetimindeki Moda Yelken
• CR Üniversite İkincisi Muhammed Ali Şahin yönetimindeki DHO Akova
• CR Üniversite Üçüncüsü Burçin Aytunç yönetimindeki My First
• SB Üniversite Yelken Takımı Birincisi Tuna Üstün yönetimindeki Dürümle
• International Birincisi Levent Peynirci yönetimindeki Chesee IV
• International İkincisi Selim Kakış yönetimindeki Zacapa
• International Üçüncüsü Ahmet Köroğlu yönetimindeki Atlas

YELKEN DÜNYASINDA GURUR VE MUTLULUK GECESİ

Sezonun tüm etaplarını başarıyla geride bırakarak kupaya uzanan takımların ve sınıflarında dereceye giren başarılı sporcuların ödülleri takdim edildi. Şampiyon takımın tüm üyelerine Jacques Phillippe tarafından saat hediye edildi. Tören, tüm kazanan takımların ve protokolün katılımıyla toplu fotoğraf çekimiyle son buldu.

Kesin sonuçların yer aldığı tam listeye ve yarış hakkında detaylı bilgiye https://sailracing.club/ adresinden ulaşılabilir.