Toplantının başında yakın zamanda hayatını kaybeden sarı-kırmızılıların efsane futbolcusu Cevad Prekazi, kendisi için hazırlanan video ile anıldı.

Galatasaray Kulübü Başkan Yardımcısı Mehmet Cibara, divan kurulunda yaptığı konuşmada, çok zor bir hafta yaşadıklarını aktararak, "Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ü özlemle ve şükranla andık. Bugün de yöneticilerimiz, Partizan'ın Cevad Prekazi için yaptığı törene katıldı. Başkanımız da cenazeye katılacak. Tekrardan Cevad Prekazi'ye Allah'tan rahmet diliyorum." ifadelerini kullandı.

Futbol dışında da takımların bu sene çok iyi gittiğini belirten Cibara, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Erkek basketbol takımımız, Mecit Mert Çetinkaya'nın dokunuşlarıyla yükselmeye başladı. Yeni bir başantrenör takımın başına geldi. Orada iyi gitmeye başladık. Kadın voleybolda ise biraz kötü başladık. Milli takım maçlarından dolayı oyunculara çok fazla yük bindi. İtalya takımlarında da benzer sorun var. İnşallah bu hafta Göztepe'yi İzmir'de yenip çıkışa geçeceğiz. Geçen sene kadın voleybol takımının kazandığı CEV Kupası ile sezonu kapatmıştık. Erkeklerde kazandığımız AXA Sigorta Şampiyonlar Kupası ile de sezonu açtık. Erkek voleybol takımımız, bu sene her 3 kupada da şampiyonluğa oynayacak. Sadece Jean Patry'nin parmağında bir kırık var. Hafta sonu Fenerbahçe ile oynayacağımız maça herkesi bekliyorum. Kadın basketbol takımımız da çok iddialı. Yarıştığımız kulvarlarda şampiyon olmak istiyoruz. Bugüne kadar fazla şampiyonluktan bahsedemiyorduk. Artık bundan rahatça bahsedebiliyorum. Kadınlarda 9 Aralık'ta Fenerbahçe ile Cumhurbaşkanlığı Kupası maçı oynayacağız. Bu kupayı kazanmak en büyük hedefimiz."

- "BU SAHA, BİR SENE ÖNCE AVRUPA'DA ÖRNEK GÖSTERİLDİ"

Mehmet Cibara, RAMS Park'ın zemini için birlikte çalıştıkları SIS firmasının bu alandaki en iyi şirketlerden biri olduğunu söyledi.

Stadın zemininin son durumuna değinen Cibara, "Zemin için SIS firmasıyla çalışıyoruz. Bu konulardaki en iyi firmalardan bir tanesi. Burada hepimizin kusuru var. Bu saha, bir sene önce Avrupa'da örnek gösterildi. Hatırlarsanız 2023 yılındaki Manchester United maçından 1 saat önce inanılmaz bir yağmur oldu. O zaman UEFA'nın delegesi 'Herhalde bu maçı oynatamayacağım.' dedi. Biz, bir problem olmayacağını belirttik. Sahanın kuruluğunu yüzde 30'dan yüzde 65'e çıkarttık. Sahanın altında 3 sistem var. Bunlar da ısıtma, vakum ve drenaj. Bu sistemlerle yaptık bu işi." ifadelerini kullandı.

Cibara, sezon bittikten sonra zemin için çalışmalara başladıklarını dile getirerek, "12 Ağustos veya 14 Ağustos tarihlerinde zemin bozulmaya başlıyor. Hep aynı tarihte oluyor bu durum. Sonra eylülde başlayan işlemlerle zemin kasım ayında eski haline geliyor." dedi.

Zemini Samsunspor ve Aston Villa maçlarına kadar hazır hale getirmek istediklerine belirterek Cibara, "Stada geldiğinizde görsel olarak iyi bir saha görmeyeceksiniz ama iyi bir performans göreceksiniz. Oyuncularımız da memnun kalacak. Sakatlıklar, zeminden dolayı olmadı. Rafael Leao'nun sakatlığı bambaşka. Victor Osimhen'in de durumu farklı. 17 Aralık'a kadar bu şekilde gideceğiz. En büyük korkumuz kar. İtalya'dan getirip sereceğimiz hazır bir hibritlenmiş rulo sistemi var. Yazın da başka bir şey yapacağız. Bayern Münih'in stadında hibrit oranı yüzde 15. Bizde ise yüzde 8. Belki biz de yüzde 10'a çıkarız." şeklinde konuştu.

- ALP YALMAN: "CEVAD PREKAZİ, ÇOK İYİ BİR GALATASARAYLIYDI"

Kurulda konuşma yapan eski başkanlardan Alp Yalman, Prekazi'nin çok iyi bir sporcu olduğunu dile getirerek, "Cevad Prekazi, çok iyi bir Galatasaraylıydı. Sözünün de eriydi. Gelmiş geçmiş tüm büyük sporcular gibi Galatasaray'a hizmet etti. Toprağı bol olsun, Allah rahmet eylesin. Allah geride kalanlara sabır versin." ifadelerini kullandı.

Mustafa Denizli ise Galatasaray camiasına ilk olarak 43 yıl önce adım attığını aktararak, "Bu camiada çok mutlu günler yaşadım. Hüzünlü günlerimiz de oldu. Ben 18 yıl bir camiada görev yaptım. Bütün gençliğim Altay camiasında geçti. Olgunluk dönemim de Galatasaray'da geçti. Galatasaray'ın bana kattıkları ve duyduğu güven çok kıymetliydi. Beni bir proje olarak gördüler. Bu benim için ayrı bir mutluluktu. Futbolcu olarak gelip teknik heyette de görev yapacağımı gördüler. Ben de bu güveni boşa çıkarmadım. Elimden geldiğince Galatasaray'ın başarılarında pay sahibi olmaya çalıştım. Olabildiysem çok mutluyum." diye konuştu.

Cevad Prekazi'nin çok renkli bir kişilik olduğunu kaydeden Denizli, şunları söyledi:

"4-5 ayda bir görüşürdük. Bir süre önce Belgrad'dan beni aradığında rahatsız olduğunu söylemişti. Çok üzüldüm. Onunla çok fazla özel anımız oldu. Çok renkli ve sevimli bir kişilikti. O zamanki çocukların idolüydü. Galatasaray'ın yaşadığı başarılarda pay sahibi olan bir futbolcuydu. Camialara hizmet eden sporcuları unutmak mümkün değil. Bundan yaklaşık 5 ay önce beni aradı. İstanbul'da olduğunu söyledi. Buluşmak istedim. Havalimanından Yeni Zelanda'ya ağabeyinin yanına gidiyordu. Orada tedavi olacaktı. Galatasaray'a yaptığı hizmetler için kendisine minnettarım. Antrenörlüğe başladığımda takımın yaklaşık yarısı benim takım arkadaşımdı. Onlarla diyalog kurmak hem kolay hem zordu. Yine de bunu başardık. Cevad ile çalıştığım için şanslıyım. Allah rahmet eylesin. Camianın başı sağ olsun."

Mustafa Denizli, konuşması sırasında duygusal anlar yaşadı.

Konuşmaların ardından futbol dışı branşlarla ilgili kısa bir sunum yapıldı. Sonrasında da kulübü ilgilendiren önemli ve güncel konular hakkında katılımcılara söz verildi.

Ayrıca yönetim kurulu üyesi Mehmet Burak Kutluğ, toplantının sonunda kulüp ve bağlı ortaklıklarına ait 1 Haziran-31 Ağustos 2026 arasındaki konsolide üç aylık mali tabloları sundu.

İklim taahhütlerinin hayata geçirilmesi için gerekli ekonomik koşulların oluşturulmasında ticaret politikalarının rolüne işaret eden Bolat, iklim politikaları ile ticaret arasındaki etkileşimin giderek önem kazandığını, özellikle 2021'den bu yana iklim değişikliği politikaları ile ticaretle bağlantılı çözüm yollarının uluslararası ticareti etkilemeye başladığını bildirdi.

Bolat, temel hedefin dünya genelinde düşük karbonlu ekonomi ve ticaret düzenine ulaşmak olduğunu, bunun da uluslararası üretim, yatırım ve ticarette büyük bir dönüşümü beraberinde getirdiğini anlattı. Karbonsuzlaşma ve karbon emisyonlarının azaltılması meselesinin çevresel bir konu olmaktan çıktığına dikkati çeken Bolat, konunun ticaret, yatırım ve üretim alanlarında bir dönüşüm meselesi haline geldiğini vurguladı.

- "TİCARET SAVAŞLARI KÜRESEL EKONOMİK BÜYÜMEYİ YAVAŞLATIYOR"

Küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin güçlendiğinin altını çizen Bolat, ticaret savaşları ve artan gümrük vergilerinin küresel ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olduğunu söyledi.

Bolat, düşük karbonlu üretim, yatırım ve ticaretin, ekonomik büyümeyi desteklemesi ve karbon emisyonlarını azaltması gerektiğini anlatarak, iklim hedefleri doğrultusunda atılacak adımların küresel ekonomik bütünlüğü zedelememesi gerektiğini bildirdi. Ticaret politikalarını ve uluslararası işbirliğini kullanarak, açık ve dayanıklı küresel piyasaları korumanın öneminin altını çizen Bolat, bu doğrultuda iklim hedeflerinin ilerletilmesi gerektiğini dile getirdi.

Ticaret bakanlarının, iklimle bağlantılı ekonomik tedbirlerin tasarlanması sürecine en başından itibaren dahil olması gerektiğine dikkati çeken Bolat, Paris İklim Anlaşması ve Yeşil Mutabakat ekonomisine geçişin artık çevre, ekonomi ve ticaret bakanlıklarının ortak çalışma alanı haline geldiğini kaydetti.

- "YEŞİL MUTABAKAT EYLEM PLANI 11 ÖNCELİKLİ ALAN İÇERİYOR"

Bolat, Türkiye'nin bu alanda doğrudan tecrübesi bulunduğunu belirterek, 2021'de kabul edilen Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında, Ticaret Bakanlığının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla eş güdüm içerisinde koordinatörlük görevini üstlendiğini hatırlattı. 2021-2025 dönemini kapsayan eylem planının süresinin sona erdiğini anımsatan Bolat, "Henüz 2 gün önce Cumhurbaşkanımız, Ticaret Bakanlığımız tarafından hazırlanan yeni beş yıllık eylem planını imzaladı. Yeni plan, 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor." diye konuştu.

Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) programına uyum sağladığını aktaran Bolat, Türkiye'nin kendi SKDM programının da AB'nin programıyla tam uyumlu şekilde yürütüldüğünü vurguladı.

Bolat, emisyon ticaret sisteminin de kurulduğuna değinerek "Ayrıca Gümrük Birliği nedeniyle Avrupa Birliği'ne yapılan ihracatta karbon vergisi uygulamasına başladık, sistem artık işlemeye başladı. Avrupa Birliği ile koordinasyon içerisindeyiz." ifadesini kullandı.

- "DÜZENLEMELER ULUSLARARASI TİCARETTE ENGEL OLUŞTURMAMALI"

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasının (SKDM), ticaret ve iklim politikaları arasındaki diyaloğun geliştirilmesi açısından önemli bir forum sunduğunu dile getiren Bolat, bu platformun iklimle bağlantılı tedbirlerin ticari etkilerinin ele alınmasına, şeffaflığın teşvik edilmesine ve üyeler arasındaki diyaloğun güçlendirilmesine katkı sağladığını anlattı.

Bolat, ticaretle bağlantılı karbonsuzlaşma programının önemli başlıklarından birinin, çevresel hassasiyetleri gözeten yatırımların teşvik edilmesi olduğunu belirterek, yatırımların finansmanının da önemli bir mesele olduğunu söyledi. Çevreyi korumaya yönelik tedbirlerin, küresel ticareti parçalamaması ve yerli sanayileri korumak amacıyla ticari engellere dönüştürülmemesi gerektiğini vurgulayan Bolat, çevre ve ticaretle bağlantılı düzenlemelerin uluslararası ticaretin önünde engel oluşturmamasının önemine dikkati çekti.

Gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında uyumun sağlanmasının da kritik konular arasında yer aldığını, bu konularda uygulanabilir çözümler bulunması gerektiğini bildiren Bolat, "Türkiye, bu diyaloğu ileriye taşımak ve COP31'i tam anlamıyla başarılı kılmak için Dünya Ticaret Örgütü UNCTAD ve tüm ticaret ortaklarıyla birlikte çalışmaya hazır." değerlendirmesinde bulundu.

Oturuma ayrıca Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Barbados Başbakanı Mia Amor Mottley, COP30 Başkanı Brezilyalı diplomat ve büyükelçi Andre Aranha Correa do Lago ile Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio katıldı.

Denizaltı Filosu Komutanı Tuğamiral Ahmet İşçi, brifingde tatbikatın amacını, önemini ve icra safhalarını anlattı.

İşçi, Türk Deniz Kuvvetlerinin harekat kabiliyetlerinin geliştirilmesine, dost ve müttefik ülke deniz kuvvetleri arasındaki işbirliği ve birlikte çalışabilirliğin artırılmasına önemli katkılar sağlayan tatbikatın, bu yıl Deniz Kuvvetleri Komutanlığının planlaması ile Donanma Komutanlığının kontrolünde, Denizaltı Filosu Komutanlığı tarafından icra ettirildiğini söyledi.

Mavi Balina Tatbikatı'nın kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını ifade eden İşçi, "Türk denizciliğinin temellerinin atıldığı 1886'dan itibaren aradan geçen 140 yıl boyunca denizaltı filomuz, donanmamızın caydırıcı gücünün temel unsurlarından biri haline gelmiştir. Bugün, bu köklü mirasın temsilcileri olarak Mavi Balina Davet Tatbikatı'nın 10'uncusuna ev sahipliği yapmanın mutluluğunu yaşıyoruz." dedi.

İşçi, Türk Denizaltı Filosu'nun, sahip olduğu 13 aktif denizaltı ile NATO'nun önde gelen filoları arasında olduğunu, çevre denizlerde etkinlikle denizaltılarını konuşlandırmakta ve sualtında sürekli varlık göstermek maksadıyla harekat icra ettiğini vurguladı.

9-20 Kasım'da Doğu Akdeniz'de yapılan Mavi Balina-2026 Davet Tatbikatı'nın, Türkiye'nin ev sahipliğinde iki yılda bir düzenlenen uluslararası bir Denizaltı Savunma Harbi tatbikatı olduğuna dikkati çeken İşçi, şöyle konuştu:

"Tatbikatla eş zamanlı olarak karargah ve harekat merkezlerimizin harekatı planlama, sevk ve idare etme kabiliyetlerinin değerlendirilmesi de sağlanacaktır. Tatbikatın temel amacı, katılımcı birlik ve komutanlıkların Denizaltı Savunma Harbi'ne yönelik bilgi, beceri ve harekata hazırlık seviyelerini geliştirmek. Gerçek harekat şartlarına uygun bir ortamda müşterek harekat icra etme kabiliyetlerini artırmak ve bu kapsamda uygulanan taktik ve usulleri denemektir. Tatbikatın komuta-kontrol ve koordinasyon faaliyetleri beş farklı bölgede görev yapacak karargah ve birimler tarafından icra edilirken, Gölcük'te bulunan Deniz Harp Merkezi Komutanlığı ve İstanbul'da bulunan Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı tatbikatın icrasına katkı sağlayacaktır."

İşçi, tatbikatın icra safhasında Deniz Kuvvetlerine bağlı, 8 denizaltı, 11 harp gemisi, 5 helikopter, 3 deniz karakol uçağı, 2 insansız hava aracı, 1 insansız sualtı aracının (İSA) görev alacağını, Sahil Güvenlik Komutanlığından 3 sahil güvenlik botunun da tatbikata iştirak edeceğini ifade etti.

TATBİKATA 12 ÜLKEDEN GENİŞ KATILIM

İşçi, milli unsurların yanı sıra her yıl olduğu gibi bu yıl da tatbikata dost ve müttefik ülkelerden geniş kapsamlı katılım sağlandığına işaret etti.

İşçi, şu ifadeleri kullandı:

"Tatbikatta NATO Daimi Deniz Görev Grubu-2 bünyesinde görev yapan, İspanya Deniz Kuvvetlerine ait 2 savaş gemisi, Yunanistan Deniz Kuvvetlerine ait bir savaş gemisi, ayrıca, milli kontrollerinde Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetlerine ait bir savaş gemisi ile Pakistan Deniz Kuvvetlerine ait bir deniz karakol uçağı ve 8 farklı ülkeden 15 yabancı gözlemci yer alacaktır. Katılan unsurlar göz önünde bulundurulduğunda, Mavi Balina Davet Tatbikatı'nın; 12 ülkeden 4 bin 500'ün üzerinde personelin katılımıyla, dost ve müttefik ülke deniz kuvvetlerinin müşterek harekât kabiliyetlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir."

Basın brifinginin ardından Aselsan'ın "Derin göz" ve "Kılıç" sualtı aracının tanıtımı yapıldı.

Brifing salonunda Savunma Sanayi firmalarının ürünlerinin tanıtımının yapıldığı stantlar gezildi.

"BİR BİLGİSAYARIN KALİTESİ, YILLAR İÇİNDE GÖSTERDİĞİ DAYANIKLILIKLA DA ÖLÇÜLÜR"

Casper Pazarlama ve Operasyondan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Feray Karaman, bilgisayarlarda uzun süreli kullanım dayanıklılığının önemine dikkat çekerek şunları söyledi: "Bir bilgisayar satın alırken işlemci gücüne, ekran özelliklerine ve sunduğu performansa bakıyoruz. Oysa bir bilgisayarın kalitesi, yıllar içinde gösterdiği dayanıklılıkla da ölçülür. Peki, aynı bilgisayarın her gün açılıp kapanan kapak mekanizması ne kadar dayanıklı? Biz bu sorunun yanıtını bağımsız laboratuvar testlerinde arıyoruz. Bu dayanıklılığı bağımsız kuruluşlarla test etmeye ve kullanıcılarımıza uzun yıllar güvenle kullanabilecekleri bilgisayarlar sunmaya devam edeceğiz."

KAPAK MEKANİZMASININ DAYANIKLILIĞI FARKLI KRİTERLERLE DEĞERLENDİRİLİYOR

Dizüstü bilgisayarlarda kapak mekanizmasının dayanıklılığını belirleyen pek çok unsur bulunuyor. Kapağın binlerce kez açılıp kapanması, zaman içinde mekanizmanın hareket direncinde değişimlere, bilgisayar kasasında çatlaklara veya ekran kablolarında hasara yol açabiliyor. Bu durum, ekranın rahatça açılıp kapanmasını ve istenilen açıda sabit kalmasını da etkileyebiliyor. Bu nedenle dayanıklılık testlerinde açma-kapama sayısı kadar, tekrarlanan hareketlerin mekanizma ve diğer bileşenler üzerindeki etkileri de önem taşıyor. Excalibur'un kapak mekanizması da SGS tarafından gerçekleştirilen 100 bin çevrimlik testte uzun süreli kullanımın getirdiği bu tekrarlı hareketlere tabi tutuldu ve testi başarıyla tamamladı.

CASPER HAKKINDA:

1991 yılında faaliyetlerine başlayan Casper, bilgisayar, tablet ve akıllı telefon başta olmak üzere teknoloji ürünlerinin tasarım ve Ar-Ge süreçlerini kendi mühendisleriyle yürütüyor. 34.500 metrekare kapalı alana sahip üretim tesisinde yıllık en az 1 milyon bilgisayar ve 500 bin telefon üretim kapasitesi bulunan Casper, Nirvana, Excalibur, Casper PAD ve NevoPro markalarıyla farklı kullanıcı ihtiyaçlarına yönelik ürünler sunuyor. Türkiye'de üretim ve kullanıcıya özel konfigürasyon imkanını geniş hizmet ağıyla bir araya getiren Casper, Tech Brands Turkey ödülünü üst üste 6 kez kazandı. Marka ayrıca The ONE Awards'da daha önce iki kez ödül almasının ardından, 2025 yılında bilgisayar kategorisinde "Yılın İtibarlı Markası" seçildi. Şirket, 11 yıldır sürdürdüğü "1 Saatte Servis" uygulamasıyla Türkiye genelinde 8 şehirde satış sonrası hizmet vermektedir.

Excalibur G915 Menteşe Testi | SGS 100.000 Çevrim

Excalibur G870 Menteşe Dayanıklılık Testi | SGS Raporu

Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) terörle mücadeleye, sınırları korumaya, karada, denizde ve havada ülkenin savunma ve güvenliğini sağlamaya azim ve kararlılıkla devam ettiğini belirten Aktürk, "Bu kapsamda, geçtiğimiz hafta içerisinde, 1 PKK'lı terörist daha teslim olmuş, Van ve Hakkari hudut hatlarında yapılan arama-tarama faaliyetlerinde yaklaşık 95 kilogram uyuşturucu madde ele geçirilmiştir. Hudutlarımızda ise 3'ü terör örgütü mensubu olmak üzere 552 şahıs yakalanmış, 1 Ocak'tan bugüne kadar hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 15 bin 846 olmuş, engellenen 3 bin 275 şahıs ile birlikte bu yıl içerisinde engellenen kişi sayısı da 62 bin 896'ya ulaşmıştır." diye konuştu.

TSK'nın, uluslararası platformlarda üstlendiği sorumluluklar ile ikili ilişkiler çerçevesinde bölgesel ve küresel güvenlik, barış ve istikrara önemli katkılar sunmaya devam ettiğini anlatan Aktürk, bu kapsamda icra edilen çalışmalara değindi.

Aktürk, TSK'nın ulusal ve uluslararası eğitim ve tatbikat faaliyetleriyle harekat kabiliyetini geliştirmeye, modern harp yeteneklerini ileri seviyeye taşıyarak etkinlik ve caydırıcılığını artırmaya devam ettiğini vurgulayan Aktürk, yine bu kapsamda icra edilecek etkinliklere ilişkin bilgi verdi.

Aktürk, kasımda başlayan ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ev sahipliğinde İstanbul'da düzenlenen NATO Deniz Silahlanma Grubu bünyesindeki Deniz İnsansız Sistemleri Müşterek Yetenek Grubu Toplantısı'nın bugün sona ereceğini bildirdi.

TSK'nın modern ve etkin savunma gücünün, yerli ve milli savunma sanayisinin ileri teknoloji ürünleriyle güçlendirilmesi çalışmalarının da kararlılıkla devam ettiğine dikkati çeken Aktürk, "Bu kapsamda geçtiğimiz hafta içerisinde muhtelif miktarda, Kara Kuvvetleri Komutanlığımızca 'Yılkı Gözükara Sistemi'nin muayene ve kabul faaliyeti tamamlanmış, MKE tarafından ise savunma sanayisi paydaşlarımıza Fırtına Obüsü silah sistemi ve yedek parçalarının teslimatı gerçekleştirilmiştir." ifadelerini kullandı.

Aktürk, personel ve askeri öğrenci alım ve temini işlemlerinin planlanan takvime uygun şekilde devam ettiğini belirterek, bu kapsamda, "Türk Silahlı Kuvvetlerine En Az Dört Yıl Süreli Fakülte veya Yüksekokul Mezunlarından 2026 Yılı Bando Sınıfı Muvazzaf Astsubay Adayı Temini" ile "Türk Silahlı Kuvvetlerine Fakülte veya Yüksekokul Mezunlarından 2026 Yılı Muvazzaf Astsubay Temini" başvurularının 23 Kasım'a kadar devam ettiğini söyledi.

Aktürk, barışın teminatı, istikrar ve güvenin adı olan TSK'nın, modern, güçlü savunma ve güvenlik kapasitesi ile tüm tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmeye, ülkenin caydırıcı gücü olarak kendisine tevdi edilen tüm görevleri başarıyla yerine getirmeye kararlılıkla devam edeceğini sözlerine ekledi.

- TÜRKİYE'NİN SOMALİ'YE 15 BİN ASKER GÖNDERECEĞİ İDDİASI

Konuşmasının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Aktürk, Somali'ye 15 bin asker gönderileceği iddiasına ilişkin şunları söyledi:

"Somali'de konuşlu Somali-Türk Görev Kuvveti ile Hava Unsur Komutanlığımız, askeri yardım, eğitim ve danışmanlık faaliyetleriyle Somali'nin terörle mücadele kapasitesinin geliştirilmesine katkı sunmayı sürdürmektedir. Bu kapsamda, Somali'nin talebi üzerine Türkiye tarafından Somali'ye 15 bin asker gönderileceği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır."

Toplantının ardından basın mensuplarına TCG Savarona hakkında bilgiler verildi.

Bakanlık, COP31'in huzur içinde tamamlanması amacıyla 1 milyon metrekarelik alanda geniş bir güvenlik organizasyonu yürütüyor.

3 KADEMELİ GÜVENLİK PLANI UYGULANIYOR, 58 BİN PERSONEL GÖREV YAPIYOR

İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan güvenlik planlaması kapsamında; Antalya'ya komşu iller "birinci kuşak", komşu illeri çevreleyen iller "ikinci kuşak" sınırlarımız ve liman iller "üçüncü kuşak" olarak belirlenerek 3 kademeli bir güvenlik ağı oluşturuldu. Bu strateji doğrultusunda Zirve'nin huzur içinde geçmesi için ülke genelinde toplam 58 bin güvenlik personeli 24 saat esasına göre görev yapıyor.

Devlet ve hükümet başkanları ile heyetlerin konaklama alanları ve ulaşım güzergâhlarında üst düzey önlemler alınırken; havalimanı, kara yolu ve deniz yolu bağlantılarında da sıkı kontroller gerçekleştiriliyor.

DENİZDEN VE HAVADAN KESİNTİSİZ KORUMA SAĞLANIYOR

Kara unsurlarının yanı sıra denizden ve havadan alınan tedbirler de ilgili birimlerle koordineli şekilde yürütülüyor.

Sanal dünyadaki olası tehditlere karşı ise "Siber Devriyelerin" sayısı artırılırken, zirve süresince deniz güvenliğinin sağlanması amacıyla Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kapsamlı bir filo görev icra ediyor.

Deniz sahasındaki koruma kalkanında; 215 personel, 1 korvet, 1 helikopter ve 10 Sahil Güvenlik botunun yanı sıra Dalış, Emniyet, Güvenlik ve Arama Kurtarma (DEGAK) ile Sahil Güvenlik Mobil Radar (MORAD) timleri yer alıyor.

AFAD VE SAĞLIK EKİPLERİ ACİL DURUMLARA KARŞI TEYAKKUZDA

İçişleri Bakanlığı, olası afet ve acil durumlara karşı hızlı ve etkin müdahalenin sağlanması amacıyla AFAD ve sağlık birimlerini de sahada bulunduruyor.

Zirve süresince koordineli şekilde görev yapan ekipler bünyesinde; 850 arama kurtarma personeli, 300 sağlık görevlisi, 110 ambulans, 21 mobil Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) ve 365 kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) cihazı hazır bekletiliyor.

GÜVENLİK STRATEJİSİNİN TEMELİ; MİSAFİRLERİN GÜVENLİĞİ İLE BÖLGE HALKININ HUZURUNU DENGEDE TUTMAK

Alınan geniş güvenlik önlemlerinin yanı sıra, Zirve süresince kamu düzeninin eksiksiz sağlanması adına hukuki ve idari adımlar da devrede tutuluyor. Bu kapsamda, gösteri ve yürüyüş hakkının korunması ve yönetilmesi yetkisi İçişleri Bakanlığı tarafından Antalya Valiliğine devredildi.

İçişleri Bakanlığının COP31 güvenlik stratejisinin temelinde; misafirlerin güvenliği ile bölge halkının huzurunu dengede tutmak yatıyor.

Alınan tüm tedbirlerde öncelik; Antalya'da yaşayan vatandaşların günlük hayatını aksatmadan, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları ile heyetlerin güvenliğini en üst seviyede sağlamak oluşturuyor.

Türkiye'nin uluslararası organizasyonlarda ortaya koyduğu güvenlik kabiliyeti ve kurumsal tecrübesi, COP31 süresince de tüm imkân ve kapasiteyle sahaya yansıyor. İçişleri Bakanlığı, bütün birimleriyle eksiksiz olarak görevinin başında bulunuyor.

Balıkçılar, toptan satışlarda kilogram fiyatının 60 liraya kadar düştüğünü, tezgahlarda ise balığın 75 liradan tüketiciye sunulduğunu ifade ediyor.

Palamudun çifti 120 liraya kadar

Balıkçılar, Karadeniz'deki bolluğun vatandaşın sofrasına da yansıdığını belirtiyor. Palamudun çiftinin toptan 110-120 lira arasında satıldığını söyleyen balıkçılar, bir balığın iki kişi için yeterli olabildiğini dile getiriyor.

"VATANDAŞ UCUZ BALIK YESİN"

Balıkçılar, denizdeki bolluğun devam etmesini istediklerini belirterek, balığın ucuzlamasının özellikle dar gelirli vatandaşlar açısından sevindirici olduğunu ifade ediyor. Karadeniz'de balığın bol olmasının hem balıkçılık sektörüne hem de tüketiciye katkı sağladığını vurgulayan balıkçılar, vatandaşın uygun fiyatla balık tüketebilmesinden memnuniyet duyduklarını söylüyor.

Karadeniz'den Marmara'ya doğru ilerleyen balık sürülerinin oluşturduğu hareketlilik, balıkçılık sezonunda bereketli günlerin yaşanmasını sağlıyor.

"İsrail Dışişleri Bakanlığının, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik seviyesiz ve hadsiz ifadeleri, Gazze'de gerçekleştirdiği soykırım ve ekolojik felaket karşısında hesap vermek yerine hakaret ve propaganda diline başvuran İsrail yönetiminin içine düştüğü siyasi ve ahlaki çıkmazın bir başka göstergesidir" ifadelerini kullanan Duran, şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız, COP31 Liderler Zirvesi'nde Gazze'de yaşanan insani felaketin yanı sıra asırlık zeytin ağaçlarının yok edilmesine, su kaynaklarının kirletilmesine ve şehirlerin enkaza çevrilmesine dikkat çekmiştir.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye olarak, Filistin halkının özgürlük, adalet ve bağımsızlık mücadelesinin yanında durmaya, maruz kaldığı zulme karşı sesimizi yükseltmeye ve iki devletli çözüm temelinde kalıcı barış için çalışmaya kararlılıkla devam edeceğiz."

"GAZİANTEP'İ SEÇMEMDE MİLLÎ TAKIM ETKİLİ OLDU"

"Bu sezon Gaziantep FK'yı seçmemde Millî Takım belirleyici oldu. Daha iyi ücretlere oynayabileceğim takımlar vardı ama ben kendimi gösterebileceğim, oynayabileceğim ve Süper Lig'de kalabileceğim bir yer istedim. Hedefim var, hayalim var. Yaş bir faktör ama önemli olan kendimi hazır tutmam."

"FORVET HAVUZUNDA OLDUĞUMU DUYDUM"

"Sergen hocanın Millî Takım'a iyi geleceğini düşünüyorum. Dünya Kupası'nı iyi değerlendiremedik, ilk dört maçımız da kötü geçti. Şimdi oyuncular için yeni bir şans doğacak. Sergen hocanın santrforlu bir sisteme döneceğini düşünüyorum. Benim de sezonum fena gitmedi. Daha iyi oynayıp kendimi o forvet rotasyonuna sokmaya çalışacağım. Duyduğum kadarıyla ben de forvet havuzundaki birkaç oyuncudan biriyim. Performansımı yükseltip martta orada olmayı hedefliyorum."

"BELÇİKA MAÇININ İLK 30 DAKİKASI ÇOK ÖNEMLİ"

"Güzel bir atmosfer olacağını düşünüyorum. İlk 30 dakika çok önemli olacak. Enes'in başlayacağını düşünüyorum. Millî Takım performansı şu ana kadar istediği gibi olmadı ama inşallah bundan sonra daha çok gol atar. Ön bölgede buna ihtiyaç var. Deniz Gül daha genç, özellikleri var. Büyük takımda o baskıyla oynamak kolay değil. Kendini geliştirirse uzun yıllar Millî Takım'a hizmet edebilir."

"İLERİDE TEKNİK DİREKTÖR OLMAK İSTİYORUM"

"İster ilk 11'de başlayayım ister sonradan gireyim, oyunu okumayı seviyorum. Bir oyuncu olarak rakip analizini çok yapıyorum çünkü ileride teknik direktör olma hedefim de var. Ceza sahasında tehlikeli bir golcü olduğumu düşünüyorum. Doğru toplar geldiğinde, doğru pozisyonlara girdiğimde çift hanelere ulaşabileceğime inanıyorum."

"FENERBAHÇE'NİN HÂLÂ TAKVİYEYE İHTİYACI VAR"

"Emre hocanın Fenerbahçe'de görev alması bir hayaliydi. İnşallah her şey onun için istediği gibi olur. Ben kadro konusunda hâlâ aynı fikirdeyim. Bir iki oyuncu oynamadığında ya da sakatlandığında rotasyon istediğin gibi olmuyor. Kısa sürede çok maç oynanıyor, her oyuncu her maç yüzde yüzüyle oynayamıyor. Belirli bölgelerde hâlâ eksikler olduğunu düşünüyorum. Ocakta birkaç takviyeyle bu sorun azalır. Şu an dokuz puan geridesin. Galatasaray kazanırken bir kez daha takılırsan mental olarak geri dönmek çok zor oluyor.

GAZİANTEP TARAFTARINA ÖZÜR

"Maçtan sonra Fenerbahçe'yle ilgili ne sorulduysa samimiyetle cevap verdim. Bazılarının hoşuna gitti, bazılarının gitmedi. Gaziantep taraftarlarını üzmüş olabilirim. Onlardan da buradan özür dileyeyim. Sezona iyi başlamıştık ama son altı-yedi haftada istediğimiz puanları alamadık. Şimdi millî arada daha iyi çalışıp Gaziantep FK'yı bir an önce alt sıralardan kurtarmak istiyoruz."

Törenin ardından Meçhul Asker Anıtı önünde hatıra fotoğrafı çektiren ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve beraberindekiler, fotoğraf çekiminin ardından bölgeden ayrılırken yüksek sesle gülüp konuşunca anıtta görevli nöbetçi askerin sesli uyarısıyla karşılaştı.

Gruptan yükselen kahkahaların hemen ardından nöbetçi askerin, "Tüm ziyaretçiler her zaman sessizlik ve saygı ortamını koruyacaktır." şeklinde yüksek sesle yaptığı uyarı kameralara yansıdı.

Sosyal medyada söz konusu olayla ilgili Hegseth ve beraberindekilere tepki gösteren birçok kullanıcı, askeri bir anıtın yanında herkesin daha saygılı olması gerektiği yönünde görüşlerini paylaştı.

Öncü Spor Kulübü tarafından 11-13 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenen "Spor İmam Hatip Liseleri Yarışıyor" programına Türkiye genelinden 28 spor imam hatip lisesinin öğrencileri katılıyor. Genç sporcular, organizasyon kapsamında hem yarışmanın heyecanını yaşıyor hem de yeni arkadaşlıklar kuruyor. Spor dünyasının tecrübeli isimleriyle gerçekleştirilen söyleşilerin yanı sıra gençleri heyecan dolu yarışmalar ve geziler bekliyor.

HİKÂYESİNİ VE MÜCADELE AZMİNİ GENÇLERLE PAYLAŞTI

Programın ilk gününde düzenlenen "Öncü ile Zirve Yolu" söyleşisinin konuğu, olimpiyat ve dünya şampiyonu millî halterci Halil Mutlu oldu. Öncü Spor Başkanı Hüseyin Kara'nın sorularını yanıtlayan Mutlu, spor hayatındaki tecrübelerini, başarıya uzanan yolculuğunu ve mücadele azmini gençlerle paylaştı. Söyleşinin ardından gençlerin sorularını cevaplayan Mutlu, spor hayatlarına yön verecek önemli tavsiyelerde bulundu. Gençlere kendisi de sorular yönelten Mutlu, program sonunda öğrencilerle hatıra fotoğrafı çektirdi.

HEP KENDİMİ İSPATLAMAYA ÇALIŞTIM

Kendi ağırlığının üç katını kaldırarak olimpiyat şampiyonluğuna ulaşan Halil Mutlu, bunu nasıl başardığına ilişkin soruyu hayat hikâyesinden örneklerle yanıtladı: "Hayatım boyunca kendimi insanlara ispatlamakla geçti zamanım. Önce köyden kasabaya geçtim. Çalıştım, çok çalıştım. Sonra Türkiye'ye geldim. Benden önce Naim Abi gelmişti, peşinden Hafız Süleymanoğlu gelmişti. İkisi de oldukça başarılı isimler. Peşinden bir çocuk gelmiş, 40-50 kilo ağırlığında yeniden haltere başlıyor. İnsanların kafalarındaki sorulara cevap vermem, yani başarılı olmam lazımdı."

HİÇBİR YARIŞMA İLKİNİN ÖNÜNE GEÇMEDİ

Mutlu, ilk kez millî formayı giydiği yarışmanın kendisi için taşıdığı anlamı ve kariyerindeki unutulmaz anları ise şöyle anlattı: "1990 yılının Ekim ayı, benim için bir fırsat doğmuştu. Sakarya'da ilk kez millî formayı giyecektim. Çok güzel bir yarışma çıkardım. Abilerimi geçtim, şampiyon oldum. Artık bu formayı ben hak ediyorum dedim, kendimi ispatladım. Kendimi ona layık gördüm. İspatlama, kazanma kaygısı, beklentilere cevap verme korkusu... Ama hiçbir yarışma ilk yarışmanın önüne geçemedi heyecan olarak. Benim en zorlandığım olimpiyat şampiyonu olduğum yarışma oldu. İstanbul'da bir yarışmada ise yedi kez rekor kıran ilk ve tek şampiyon oldum. Çalıştım, çalıştım; bugün buralardayım."

HAYALLERİNİZİN PEŞİNDEN KOŞUN

Başarıya ulaşırken hatalarından ders çıkarmanın ve mücadeleden vazgeçmemenin önemine değinen Mutlu, gençlere şu tavsiyelerde bulundu: "Ben elimden geleni yaptım ve burada emeğimin karşılığını buldum diyorum. Kazanıp kürsüye çıkarken tabiri caizse Ulubatlı Hasan gibi hissediyordum. Büyük bir zafer kazanmış gibi hissediyordum. 75 milyonun içinde bunu ben yaptım duygusu harika bir şeydi. Hep yaptığım hatalara odaklandım, onları telafi etmeye çalıştım. Yaptığım hiçbir hatayı ikinci kez tekrarlamadım, onlardan ders çıkarmaya baktım. Sizler de hatalarınızı görün ve ders çıkarmak için düşünün. Hayal edin ve hayallerinizin peşinden koşun, asla pes etmeyin."

Ticaret Bakanlığı verilerinden yapılan derlemeye göre, yılın 10 aylık döneminde Türk lirasıyla dış ticarette yıllık bazda belirgin artış kaydedildi.

Türk lirasıyla ihracat, ocakta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,6 azalışla 24 milyar 836 milyon lira oldu. İthalat ise yılın ilk ayında yüzde 18,8 artışla, 83 milyar 525 milyon liraya çıktı. Böylece, yılın ilk ayında dış ticaret hacmi 108 milyar 361 milyon lira olarak gerçekleşti.

Yılın ikinci ayında Türk lirasıyla ihracat, geçen yılın şubat ayıyla karşılaştırıldığında yüzde 1,7 azalışla 27 milyar 809 milyon liraya gerilerken, ithalat yüzde 10,5 yükselişle 92 milyar 867 milyon lirayı buldu. Şubatta dış ticaret hacmi, 120 milyar 676 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

İHRACATTA NİSAN, EYLÜL VE EKİM AYLARINDA YÜKSEK ARTIŞ

Türk lirasıyla ihracat, martta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,9 artışla 31 milyar 778 milyon liraya çıkarken, ithalat yüzde 15,1 yükselerek 110 milyar 184 milyon lira oldu. Böylece, martta Türk lirasıyla yapılan dış ticaretin hacmi 141 milyar 962 milyon liraya ulaştı.

Türk lirasıyla ihracatta, nisan ayında kaydedilen yükseliş dikkati çekti. Söz konusu ayda ihracat, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,7 artışla 38 milyar 322 milyon lirayı bulurken, ithalat da yüzde 10,8 yükselişle 107 milyar 668 milyon liraya çıktı. Nisanda dış ticaret hacmi, 145 milyar 990 milyon lira olarak hesaplandı.

Mayısta Türk lirasıyla ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,8 artarak 29 milyar 484 milyon lira olurken, ithalat yüzde 8,4 azalışla 82 milyar 453 milyon liraya geriledi. Böylece, dış ticaret hacmi mayısta 111 milyar 937 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Türk lirasıyla ihracat, haziranda da 2025'in aynı ayına göre yüzde 26,5 artarak 30 milyar 59 milyon liraya, ithalat yüzde 16,3 artışla 114 milyar 556 milyon liraya yükseldi. Bu dönemde dış ticaret hacmi, 144 milyar 615 milyon lira olarak gerçekleşti.

Temmuzda Türk lirasıyla dış satım, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 32,5 yükselişle 37 milyar 286 milyon liraya ulaştı. Bu dönemde ithalat yüzde 2,7 artarak 107 milyar 126 milyon liraya çıkarken, ticaret hacmi 144 milyar 412 milyon lira oldu.

Ağustosta Türk lirasıyla ihracat, yıllık bazda yüzde 49,6 artışla 37 milyar 983 milyon liraya çıktı. İthalat yüzde 9,1 yükselişle 96 milyar 424 milyon lira, dış ticaret hacmi 134 milyar 407 milyon lira olarak belirlendi.

Türk lirasıyla ihracat eylülde, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 58,8 artarak, 43 milyar 215 milyon liraya ulaştı. İthalat yüzde 16 artarak 106 milyar 242 milyon lira, dış ticaret hacmi 149 milyar 457 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Ekim ayında da Türk lirasıyla ihracat yıllık bazda yüzde 50,9 artış kaydederek, 45 milyar 392 milyon liraya ulaştı. Bu dönemde ithalat yüzde 3,2 artışla 106 milyar 764 milyon lira, dış ticaret hacmi ise 152 milyar 156 milyon lira olarak gerçekleşti.

10 AYLIK DIŞ TİCARET HACMİ YÜZDE 13,1 ARTTI

Bu yılın ocak-ekim döneminde Türk lirasıyla ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,8 artışla 273 milyar 33 milyon liradan 346 milyar 165 milyon liraya çıktı. İthalat da aynı dönemde 923 milyar 616 milyon liradan yüzde 9,1 artışla 1 trilyon 7 milyar 809 milyon liraya ulaştı.

Böylece, Türk lirasıyla dış ticaret hacmi, ocak-ekim döneminde yıllık bazda yüzde 13,1 artışla 1 trilyon 196 milyar 649 milyon liradan 1 trilyon 353 milyar 973 milyon liraya yükseldi.

2025 ve 2026 yıllarının ocak-ekim dönemlerinde, Türk lirasıyla gerçekleştirilen dış ticaret verileri şöyle:

Adaylar, ÖSYM'nin "https://ais.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle branş bazında sıralamalarına erişebilecek.

Görüntülenen sayfa, belge niteliği taşımayacak ve değerlendirmelerde ÖSYM sisteminde kayıtlı bilgiler esas alınacak.

2040 Milli Enerji Vizyonu kapsamında açıklanan 6 bin megavatlık pompaj depolamalı HES hedefini memnuniyetle karşıladıklarını belirten Güven, bu yatırımların yenilenebilir enerji hamlesinin önemli bir ayağını oluşturacağını ifade etti.

Güven, bu vizyonda güneş enerjisi santrali (GES) ve rüzgar enerjisi santrali (RES) kapasitelerinin üç katına çıkarılmasının söz konusu olduğunu dile getirerek, "Şu anda 44 gigavat olan rakam, 120 gigavat olarak belirlendi. Yüzde 63 olan yenilenebilir enerji oranı, yüzde 77'ye çıkarılıyor. Hızlıca hareket edilirse HES'leri de sistemin omurgası olarak tuttuğumuz takdirde arz güvenliğini sağlama ve frekansı koruma noktasında yatırımlar daha hızlı hayata geçecek." dedi.

- BARAJLAR, SU PİLİ OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Hidroelektrik santrallerinin su depolama kabiliyeti sayesinde enerji sisteminde batarya işlevi gördüğüne dikkati çeken Güven, Türkiye'nin bu alanda güçlü altyapıya sahip olduğunu söyledi.

Güven, kimyasal pillerin konuşulduğu bugünlerde su pillerinin de barajlar olarak öne çıktığının altını çizerek, "Türkiye'de 23 bin megavat kadar su depolamalı santral bulunuyor. Büyük barajlarımızla saatlik, aylık, haftalık ve yıllık ölçekte büyük bir güce sahibiz." ifadelerini kullandı.

Hidroelektriğin rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarının sisteme entegrasyonunu kolaylaştırdığını vurgulayan Güven, "HES'ler hem yenilenebilir enerji kaynağı hem de baz yük gibi çalışabilir. Diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından ayrışan, onlarla rekabet eden değil onları tamamlayan bir güç." değerlendirmesinde bulundu.

- HİDROELEKTRİĞİN ROLÜ DAHA DA ÖNEM KAZANACAK

Türkiye'nin enerji koridoru olmaktan enerji merkezi olma yolunda ilerlediğini belirten Güven, enerji kaynaklarının çeşitlenmesiyle hidroelektriğin sistemdeki öneminin daha iyi anlaşılacağını söyledi.

Rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarının dengelenmesinde hidroelektriğin önemli bir rol üstlendiğini dile getiren Güven, pompaj depolamalı santrallerin yanı sıra mevcut barajlı HES'lerin de ilave yatırımlarla bu sisteme dahil edilebileceğini vurguladı.

Güven, dünyada pompaj depolamalı HES yatırımlarının sürdüğüne işaret ederek, Avrupa ve Asya ülkelerinin bu alanda önemli projeler geliştirdiğini ve Türkiye'nin de 2040 hedefleri doğrultusunda yatırımlarını artırabileceğini dile getirdi.

Bu yatırımların hayata geçirilmesi için öngörülebilir enerji piyasası ve finansman koşullarının önem taşıdığının altını çizen Güven, hidroelektrik santrallerinin sisteme kattığı esnekliğin ayrıca fiyatlandırılması gerektiğini söyledi.

- HİBRİT YATIRIMLARDA FİNANSMAN VE MALİYET ENGELİ

Güven, HES'lerin güneş enerjisiyle hibrit hale getirilmesine yönelik çalışmalara değinerek, sektöre 1700 megavatlık hibrit santral lisansı tahsis edildiğini ancak düşük gün içi elektrik fiyatlarının yatırımların finansmanını zorlaştırdığını dile getirdi.

Barajlı santrallerin geniş arazilere yayılması dolayısıyla hibrit yatırımlar için önemli potansiyel taşıdıklarını vurgulayan Güven, mevcut düzenlemeler ve yatırım maliyetleriyle ilgili sorunların çözülmesi halinde bu projelerin daha hızlı hayata geçirilebileceğini sözlerine ekledi.

Buna göre, ihracat birim değer endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7 yükseldi.

Endeks, Eylül 2025'e göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 0,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,6, yakıtlarda yüzde 59,9, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 3,8 artış kaydetti.

İthalat birim değer endeksi de eylülde yıllık bazda yüzde 12,7 yükseldi.

Endeks geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,4 azalırken, yakıtlarda yüzde 52,4, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,4, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,1 artış gösterdi.

- MİKTAR ENDEKSLERİ

İhracat miktar endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7,8 yükseldi.

Endeks bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 17,6, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 11,6, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,8 artarken, yakıtlarda yüzde 18,6 azaldı.

İthalat miktar endeksi, eylülde yıllık bazda yüzde 6,3 geriledi.

Endeks, geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 15, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 1,6 artış, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1,1, yakıtlarda yüzde 2,1 azalış kaydetti.

- MEVSİM VE TAKVİM ETKİSİNDEN ARINDIRILMIŞ VERİLER

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi, ağustosta 145,3 iken, 2026 Eylülde yüzde 0,1 artarak 145,5 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi, Eylül 2025'te 136,3 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 7,8 yükselerek 146,9 olarak gerçekleşti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi, ağustosta 111,7 iken, eylülde yüzde 1,6 artarak 113,5 olarak kayıtlara geçti. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre endeks geçen yıl eylülde 117,7 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 6,3 azalarak 110,3 oldu.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve Eylül 2025'te 92,7 olarak elde edilen dış ticaret haddi, 4,7 puan gerileyerek 2026 yılı Eylül ayında 88 olarak kaydedildi.

Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi'ndeki mücadele saat 20.30'da başlayacak.

Ligde oynadığı 10 maçta 4 galibiyet, 6 yenilgi yaşayan Anadolu Efes, 13. sırada yer alıyor. Lacivert-beyazlı ekip, evindeki Beşiktaş (89-80) ve Panathinaikos AKTOR (83-68) galibiyetlerinin ardından Paris Basketbol'a iç sahada 95-90 mağlup olmuştu.

Anadolu Efes gibi 10 maçta 4 galibiyeti bulunan Virtus Bologna, ligde 15. sırada. İtalya temsilcisi, üst üste yaptığı Hapoel, Zalgiris, Beşiktaş ve Dubai Basketbol maçlarından mağlubiyetle ayrıldı.

ANADOLU EFES'İN AVRUPA KUPALARINDA 924. MAÇI

Anadolu Efes, Paris Basketbol maçıyla Avrupa'da 924. kez sahne alacak.

Lacivert-beyazlılar, Avrupa kupalarında geride kalan 923 karşılaşmada 510 galibiyet, 413 yenilgi yaşadı.

Anadolu Efes, 2001-2002 sezonundan itibaren yer aldığı Avrupa Ligi'nde ise 676. maçını yapacak. Ligdeki 675 müsabakanın 353'ünü kazanan lacivert-beyazlılar, 322'inde mağlup oldu.

İki takım 2000 yılından bu yana 11 kez karşı karşıya geldi. Bu maçlarda Anadolu Efes 6, Virtus Bologna ise 5 galibiyet elde etti.

Hollanda basınından Voetbal'da yer alan habere göre Eredivisie ekibi, sarı-lacivertlilerin ayrılığı duyurmasının ardından Hollandalı teknik adam için nabız yokladı.

Utrecht yönetiminin, 46 yaşındaki Kuyt'ı takımın başına getirmek istediği ve kendisiyle bir görüşme gerçekleştirmeyi planladığı aktarıldı. Kulübün teknik direktörlük konusundaki kararını bu görüşmenin ardından vermesi bekleniyor.

SON ÜÇ MAÇTA GALİBİYET YOK

Ligde topladığı 12 puanla küme düşme hattının hemen üzerinde bulunan Utrecht, Correira yönetimindeki son üç karşılaşmasında galibiyet alamadı. Haberde, Hollanda ekibinin milli arada teknik direktör değişikliğine gitmeyi değerlendirdiği belirtildi.

Kuyt, teknik direktörlük kariyerinde Hollanda'da Quick Boys'ta yardımcı antrenörlük yaptı; Feyenoord U19, ADO Den Haag ve FC Dordrecht takımlarını çalıştırdı.

Pakistan'ın çatı üstü güneş enerjisi kapasitesini genişlettiğine dikkati çeken Şerif, "Şu anda temiz enerji kaynakları, enerji sepetimizin yaklaşık yüzde 55'ini oluşturuyor. 2030'a kadar satılan yeni araçların yüzde 30'unun elektrikli olmasını hedefliyoruz." dedi.

Temiz enerjiyi yaygınlaştırma çabaları ve geçiş sürecini sürdürebilmek amacıyla daha fazla finansmana ihtiyaç duyulduğunun altını çizen Şerif, Pakistan'ın 2035 yılına kadar düşük karbonlu enerji üretimi için yaklaşık 138 milyar dolara, kömürün güneş enerjisiyle değiştirilmesi için 50 milyar dolara ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Nükleer enerji kapasitelerini de genişlettiklerini vurgulayan Şerif, "Ekonomilerimizi, halkımızı yoksullaştırmadan güçlendirelim. Evlerimizi, gezegenimizi karanlığa gömmeden aydınlatalım." ifadelerini kullandı.

SALGIN ÖNLEMLERİNİN TAMAMLANMASI 1 HAFTA SÜRECEK

Kyoto Valisi Takatoshi Nishiwaki, konuyla ilgili yaptığı açıklamada gerekli tüm salgın tedbirlerini alacaklarını vurgulayarak, "Yapılan testlerin pozitif çıkmasının ardından itlaf işlemlerine ve enfeksiyon riski taşıyan malzemelerin imhası dahil ilgili güvenlik önlemlerinin hayata geçirilmesine başlandı. Tüm salgın önlemlerinin tamamlanması yaklaşık 1 hafta sürecek. Ancak kuş gribi virüsü bulaşmış tavuk eti veya yumurtaların piyasaya sürülmesi söz konusu değil. Bu nedenle vatandaşlarımızın endişe etmemesini istiyoruz" ifadelerini kullandı.

JAPONYA HÜKÜMETİ ALARMA GEÇTİ

Japonya Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık Bakanı Arata Takebe de yılın ilk kuş gribi salgınının doğrulanmasının ardından ilgili yetkililerle bir acil durum toplantısı düzenledi. Burada yaptığı konuşmada çiftliklerdeki hijyen yönetiminin sıkı bir şekilde denetlenmesi talimatını veren Takebe, "Salgınları önlemek ve enfeksiyonların yayılışını durdurmak için erken risk bildirimi ve kapsamlı dezenfeksiyon dahil mümkün olan tüm önlemleri almanızı istiyorum" dedi.

Jeopolitik gelişmelerin dış talep üzerindeki riskleri canlı tutmakla birlikte küresel büyümenin savaşın ilk dönemindeki beklentilere göre daha dirençli seyrettiğini ifade eden Karahan, bu çerçevede dış talep varsayımlarını her iki yıl için de koruduklarını söyledi.

Karahan, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normalleşmesine ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki gerilimlerin artmasının petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkilediğine dikkati çekti.

Bu gelişmeleri dikkate alarak petrol fiyatı varsayımlarını 2026 ve 2027 yılları için yukarı yönlü güncellediklerini bildiren Karahan, "Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, petrol fiyatlarına göre daha belirgin oldu. Enerji arzındaki aksaklıklar, rafineri marjlarındaki artış ve yükselen taşımacılık maliyetleri de ithalat fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Bu çerçevede ithalat fiyatları varsayımlarımızı da her iki yıl için yukarı yönlü güncelledik." ifadelerini kullandı.

Karahan, bunlara ek olarak, gıda fiyatları varsayımlarını artan enerji ile taşımacılık maliyetleri ve tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm kaynaklı olarak yükselttiklerini dile getirdi.

- TAHMİNLER OLUŞTURULURKEN PARA POLİTİKASINDAKİ SIKI DURUŞUN KORUNDUĞU GÖRÜNÜM ESAS ALINDI

TCMB Başkanı Karahan, tahminleri oluştururken para politikasında sıkı duruşun korunduğu görünümü esas aldıklarını, ayrıca ekonomi politikalarındaki eş güdümün de devam edeceği varsayımını yansıttıklarını söyledi.

Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Önceki Enflasyon Raporu döneminde ara hedeflerimizi korumuş, 2027 yılı ve sonrası için ara hedeflerin değerlendirilmesinde savaşın kalıcılığına ilişkin belirsizliklerin ve OVP (2027-2029) çerçevesinin netleşmesinin belirleyici olacağını ifade etmiştik. Geldiğimiz noktada, para politikasının kontrol ufkunu ve güncellenen makroekonomik görünümü dikkate alarak 2027 ve sonrası döneme ilişkin ara hedeflerimizi yukarı çektik. Tahminlerimize geçecek olursak, 2026 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncelledik. Enflasyonun 2027 yıl sonunda ara hedeflerimiz olan yüzde 21'e, 2028 yıl sonunda yüzde 13,5'e, 2029 yıl sonunda yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz. Tahminlerdeki güncellemede savaş kaynaklı gelişmeler belirleyici oldu. Savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının, bir önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi."

Gıda enflasyonu varsayımındaki güncellemenin tahmin patikasındaki yükselişe katkıda bulunduğunu, OVP makroekonomik çerçevesi ve ortaya konulan yönetilen/yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemelerin tahminlere yansıtıldığını belirten Karahan, bunlara ilaveten, enflasyon tahmin patikasının yukarı yönlü güncellenmesinde öne çıkan bir diğer unsurun da savaşın etkilerinin beklenenden kalıcı hale gelmesi olduğunu vurguladı.

Karahan, bu durumun enflasyon beklentilerinde geçen rapor döneminde öngördükleri iyileşmeyi sınırladığını dile getirdi.

Çıktı açığı patikasının sınırlı bir miktar yukarı yönlü güncellendiğini ancak finansal koşullardaki sıkılığın korunmasıyla, tahmin ufku boyunca dezenflasyonu destekleyici seviyelerde kaldığını ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Jeopolitik gelişmeler ile finansal piyasalar ve emtia fiyatlarında yaşanan oynaklıkların etkisiyle ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik yüksek seyrediyor. Enerji tarafında jeopolitik gelişmeler önde gelen risk unsuru olmaya devam ediyor. Ayrıca, doğal gaz tarafındaki arz yönlü kısıtlar da enerji fiyatları üzerindeki baskıyı canlı tutuyor. Gıda fiyatları tarafında da savaşın ve olumsuz hava koşullarının uluslararası tarımsal emtia ve tarımsal girdi fiyatları üzerindeki etkisi önemini koruyor. Ayrıca, yönetilen/yönlendirilen kategorisindeki ürünlerde gerçekleşebilecek fiyat ayarlamaları da bu yöndeki riskleri artırabilir.

Diğer taraftan, yurt içi arz koşullarındaki gelişmeler, özellikle işlenmemiş gıda grubunda her iki yönde de oynaklık yaratabilecek bir faktör olarak karşımızda duruyor. Ek olarak, arz şoklarının enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışı açısından riskler barındırdığını vurgulamak isterim. Enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki artışların uzun süre devam etmesi ve maliyet şoklarının sıklaşması, dezenflasyon sürecini yavaşlatma riski taşıyor."

Karahan, bu şokların enflasyon beklentileri ve firmaların fiyatlama davranışları üzerindeki ikincil etkilerini takip ettiklerini söyledi.

- "YURT İÇİ TALEP KOŞULLARI BAZ SENARYODA ÖNGÖRDÜĞÜMÜZDEN DAHA ZAYIF SEYREDEBİLİR"

Karahan, para politikasının gecikmeli etkileri ve finansal koşulların daha fazla sıkılaşması gibi unsurlarla yurt içi talep koşullarının baz senaryoda öngördüklerinden daha zayıf seyredebileceğine dikkati çekerek, bu durumun enflasyon tahminleri üzerinde aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtti.

Para politikası duruşunu oluştururken risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceklerini vurgulayan Karahan, şunları kaydetti:

"Dezenflasyon süreci, ivme kaybetmekle birlikte devam ediyor. Talep koşullarının dezenflasyon sürecine katkısı bu dönemde belirginleşti. Para politikasının daha yoğun etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlamayı net bir şekilde görüyoruz. Nitekim, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşme sürüyor ancak jeopolitik gelişmeler kaynaklı arz yönlü şoklar nedeniyle bu iyileşmenin manşet enflasyona yansımaları henüz sınırlı kalıyor. Bu görünüm, ihtiyatlı duruşun sürdürülmesini gerektiriyor. Her fırsatta vurguladığım gibi fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul.

Bu nedenle, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşumuzu kararlılıkla sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim."

Son dönemdeki verilerin, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin belirginleştiğine işaret ettiğini belirten Karahan, özellikle hizmet enflasyonunda, geçmişte yüksek atalet sergileyen kalemlerdeki yavaşlamayı önemli bulduklarını söyledi.

Karahan, temel mal enflasyonunun da maliyet baskılarına rağmen düşük seyrettiğini ifade ederek, bu gelişmede sıkı para politikasının talep koşulları üzerindeki etkisinin önemli rol oynadığına dikkati çekti.

Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin yol açtığı arz yönlü şokların manşet enflasyondaki düşüşü sınırladığını dile getiren Karahan, "Bu durumun devam etmesi, enflasyon görünümüne ilişkin yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor ve ihtiyatlı bir duruş gerektiriyor. Dezenflasyonun devamını ve enflasyonun ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz." diye konuştu.

Eylül ve ekim aylarında ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında belirgin yükseliş yaşandığını aktaran Karahan, şu değerlendirmeleri yaptı:

"ABD seçimleri sonrası çatışmaların tekrar şiddetleneceği yönündeki beklentiler zayıflarken düşen risk primi de fiyatlara yansıdı. Bu düşüşe rağmen enerji fiyatları hem önceki Rapor döneminin hem de savaş öncesi seviyenin üzerinde kalmaya devam etti. Fiyatlardaki oynaklık sürerken her iki yönde de risklerin olduğunu değerlendiriyoruz. Küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar sürüyor. Eylül ayındaki gelişmeler sonrasında Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret yollarındaki riskler arttı. Ticaret rotalarının uzaması ve sigorta maliyetlerindeki artışlar navlun maliyetlerini önemli ölçüde yukarı çekti. Kasım ayındaki gelişmeler ise sınırlı bir düşüş sağladı. Gelinen noktada alternatif güzergahların kapasite sınırları, bölgesel saldırı riskleri, yüksek lojistik maliyetleri ve azalan stoklar enerji fiyatlarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bütün bu gelişmelere bağlı olarak ithalat fiyatlarında enerji kaynaklı yüksek seyir sürüyor."

Karahan, savaşın küresel büyüme görünümü üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında görece sınırlı olduğunu bildirdi.

Yapay zeka yatırımlarındaki artışın, savaşın neden olduğu negatif arz şokunu dengeleyen bir unsur olduğunu vurgulayan Karahan, ülkelerin büyüme görünümlerinin jeopolitik gelişmelerden ve teknoloji yatırımlarından etkilenme düzeylerine göre farklılık gösterdiğine değindi.

TCMB Başkanı Karahan, Türkiye'nin dış talep görünümünün ise bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle olumsuz etkilendiğini, diğer bazı önemli ticaret ortaklarında görece iyileşen büyüme görünümünden olumlu etkilendiğini ifade ederek, "Bu çerçevede dış talebin 2026 yılı için zayıf olacağı, 2027 yılında ise bir miktar toparlanacağı doğrultusundaki öngörümüzü koruyoruz. Yüksek seyreden enerji fiyatları, küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olmayı sürdürüyor." dedi.

Ülkeler arası farklılaşmalar olmakla birlikte manşet enflasyonun bu rapor döneminde de artmaya devam ettiğini kaydeden Karahan, kısa dönem enflasyon beklentileri artış eğilimini korurken çekirdek enflasyonun görece yatay seyrettiğini söyledi.

Karahan, bununla birlikte olası ikincil etkiler nedeniyle küresel enflasyon görünümünün daha da bozulma riski bulunduğuna işaret ederek, şunları söyledi:

"Birçok merkez bankası, enflasyon görünümü ve beklentilerindeki bozulmayı kontrol altında tutmak için savaş öncesine göre daha sıkı bir parasal duruş tercih ediyor. Nitekim ABD ve Avrupa Merkez Bankaları eylül ayında politika faizlerini artırdılar. Söz konusu bankaların beklenen faiz patikalarının da önceki Rapor dönemine göre yukarı kaydığını görüyoruz. Gelişmiş ülkelerin uzun vadeli tahvil faizleri dalgalı ve yüksek düzeyini koruyor. Kamu borç stoklarındaki artış, küresel ekonomi politikalarının ve jeopolitik gelişmelerin artan belirsizliği ve enflasyon beklentilerindeki bozulma bunun temel sebeplerinden. Bu durum küresel finansal piyasalar açısından da risk oluşturuyor. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra gelişmiş ülke merkez bankalarının sıkılaşma adımları ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki artışlara bağlı olarak gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışları eylül ayı itibarıyla tekrar hızlandı. Savaş dönemi genelinde giriş gözlenen tahvil piyasalarında eylül ayında girişler dururken ekim ayında bir miktar çıkış oldu."

- KAPASİTE KULLANIM ORANI TARİHSEL ORTALAMASININ ALTINDAKİ SEYRİNİ SÜRDÜRÜYOR

TCMB Başkanı Karahan, küresel görünümün ardından yurt içi makroekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yılın ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 oranında gerçekleşerek yavaşladığını belirten Karahan, diğer taraftan sıkı para politikasının hedeflenen bir sonucu olarak talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunun altını çizdi.

Karahan, nihai yurt içi talebin belirgin şekilde ivme kaybettiğini net ihracatın yıllık büyümeye pozitif katkı verdiğini aktararak, ikinci çeyrekte kuvvetli artış gösteren sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında da benzer şekilde gerilediğini kaydetti.

Diğer yandan hizmet üretiminin ağustos ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte arttığını bildiren Karahan, "Kapasite kullanım oranı tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürüyor. Bu oran, üçüncü çeyrekte geriledikten sonra ekim ayı itibarıyla dördüncü çeyrekte bir miktar arttı." ifadesini kullandı.

Karahan, üçüncü çeyrekte manşet işsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"İşsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında olsa da geniş tanımlı göstergeler daha az sıkı bir iş gücü piyasasına işaret ediyor. Nitekim atıl iş gücü oranı ve ilan başına başvuru sayıları yüksek seyrediyor. Altın hariç perakende satışların büyümesindeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de devam ettiğini görüyoruz. Trendinden arındırıp baktığımızda ise perakende satışlardaki ivme kaybı daha belirgin. Kart harcamalarının birkaç çeyrek boyunca yataya yakın seyretmesi de talepteki yavaşlamayı teyit ediyor. Talep göstergelerine ilişkin veriler bir bütün olarak talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor. Çıktı açığı göstergelerinin hem büyük çoğunluğu hem de ortalaması, bir süredir olduğu gibi üçüncü çeyrekte de negatif düzeye işaret ediyor."

- TALEP KOŞULLARINDA DEZENFLASYONİST GÖRÜNÜM KORUNACAK

Fatih Karahan, önümüzdeki dönemde talep koşullarında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngördüklerinin altını çizdi.

Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracatın ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu bir performans sergilediğine değinen Karahan, üçüncü çeyrekte altın ve enerji dengelerindeki iyileşmenin dış ticarete olumlu katkı verirken iç talepteki zayıf seyrin de etkisiyle ithalatın gerilediğini bildirdi.

Karahan, bu çerçevede üçüncü çeyrekte azalan dış ticaret açığının ekim ayında enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak yükseldiğini dile getirerek, gelinen noktada bu açığın arkasındaki ithalat dinamiklerini bileşenlerine ayırarak incelemenin faydalı olacağını bildirdi.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle enerji ithalatının yukarı yönlü seyretmeye devam ettiğini aktaran Karahan, "Azalış eğilimini üçüncü çeyrekte de sürdüren altın ithalatı ekim itibarıyla yatay bir seyir izliyor. Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise ithalat yataya yakın seyrediyor." dedi.

Karahan, mal grupları bazında jeopolitik gelişmelerin enerji dışındaki ham madde fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ifade etti.

Bu durumun ara malı ithalatını da artıran bir unsur olduğunu kaydeden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Öte yandan iç talep koşullarıyla uyumlu olarak tüketim malı ithalatı ekim ayı itibarıyla üçüncü çeyrekteki seviyesinin altında gerçekleşirken yatırım malı ithalatı mevcut seviyesini koruyor. Hizmet gelirlerinin önemli bir bileşeni olan turizmde savaşa rağmen genel görünümün bozulmadığını görüyoruz. Ocak-eylül döneminde ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı bir önceki yıla göre sınırlı geriledi. Diğer taraftan ortalama turizm harcamalarındaki güçlü seyir toplam ziyaretçi sayısındaki azalışı telafi etti. Böylelikle turizm gelirleri önceki yılın aynı döneminin üzerinde gerçekleşti. Bu çerçevede cari işlemler dengesi gelişmelerine de kısaca değinmek istiyorum. Yılın başından bu yana cari açık milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında yatay bir seyir izliyor. Artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşme, bu dönemde 12 aylık birikimli cari açığın sınırlı olarak gerilemesinde rol oynuyor."

Karahan, olumsuz dış koşullara rağmen üçüncü çeyrekte de cari açığın yatay seyrettiğini tahmin ettiklerini bildirdi.

Söz konusu görünümde dış ticaret açığının ılımlı seyri ve turizm gelirlerinin katkısının etkili olduğunu belirten Karahan, enerji fiyatlarının yüksek seyrinin artan enerji ithalatı ve zayıflayan dış talep kanallarıyla dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıdığına dikkati çekti.

Karahan, diğer taraftan iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğine değinerek, "Bu doğrultuda 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yüzde 29,8 olarak gerçekleşti." ifadelerini kullandı.

Yılın ilk aylarında yüksek seyreden gıda enflasyonuna ek olarak şubat ayı sonunda başlayan jeopolitik gelişmeler nedeniyle oluşan arz yönlü baskıların dezenflasyon sürecinde ivme kaybına neden olduğunu ifade eden Karahan, uygulanan politikaların da katkısıyla enflasyonun mayıs ayı sonrasında gerilemeye başladığını belirtti.

Ancak bu düşüşün enerji fiyatlarının yeniden yükselmesiyle son dönemde ivme kaybettiğini aktaran Karahan, şunları söyledi:

"Nitekim ekim ayında yıllık tüketici enflasyonu yataya yakın seyrederken B ve C göstergelerinde gerileme devam etti. Bu ayrışma, enerji kaynaklı baskılara karşın diğer kalemlerdeki iyileşmenin sürdüğüne işaret ediyor. Ayrışmayı ana gruplar düzeyinde ele aldığımızda tablo daha da netleşiyor. Ekim ayı itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyon geçen yıla kıyasla geriledi. Hizmet enflasyonundaki yavaşlama yıl boyunca devam ederken temel mal enflasyonu düşük seyrini koruyor. Gıda enflasyonu ise oynak bir seyir izliyor. Buna karşılık enerji grubu diğer tüm gruplardan ayrışıyor. Bu grupta yıllık enflasyon her çeyrekte güçlenerek ekim ayında yüzde 51,4'e ulaştı.

Dolayısıyla bu yıl dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendiriyoruz. Enerji arzına ilişkin riskler savaşın etkisiyle arttı ve yurt içi enerji fiyatları olumsuz etkilendi. Bu dönemde akaryakıt, doğal gaz, tüp gaz ve kömür fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Enerji fiyatlarındaki bu artışların diğer kalemlere ne ölçüde yansıdığını, yani dolaylı etkileri yakından takip ediyoruz. Şubat ayından bu yana enerji fiyatları yüzde 43 artarken ana eğilimdeki artış yüzde 17 ile daha sınırlı oldu."

Programdan önemli satır başları:

COP31'DE DÜNYADAN YOĞUN KATILIM

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Bu toplantının bize getirisi çok fazla.

Tabiatsever, doğasever, doğa insanları ve hayvanseverler var dünyada. Bütün bunların ilgi odağı Türkiye, COP31 oldu. Biz çok iyi bir yere geldik!

COP31'DE DÜNYADAN YOĞUN KATILIM Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): Bu toplantının bize getirisi çok fazla. Tabiatsever, doğasever, doğa insanları ve hayvanseverler var dünyada. Bütün bunların ilgi odağı Türkiye, COP31 oldu. Biz çok iyi bir yere geldik! https://t.co/kxJZdHdNkF

— 24 TV (@yirmidorttv) November 12, 2026

VON DER LEYEN'E "MAŞALLAH"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i "Good morning, Maşallah! How are you?" sözleriyle karşıladı.

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Von der Leyen ne şanslı bir insansın sen! Şimdi mübarek bir adam sana "Maşallah" demiş ya.

VON DER LEYEN'E "MAŞALLAH" Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i "Good morning, Maşallah! How are you?" sözleriyle karşıladı. Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): Von der Leyen ne şanslı bir insansın sen! Şimdi mübarek bir adam sana "Maşallah" demiş ya.

— 24 TV (@yirmidorttv) November 12, 2026

COP31'DE YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: İlk defa bu toplantı COP31 ile dünyada şimdiye kadarkinden çok daha fazla ses getirdi.

Dünyada hiçbir ülke, başta ABD olmak üzere böyle bir toplantı, böyle bir zirve gerçekleştiremezdi. Paçaları yemezdi, yapamazlardı!

COP31'DE YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): İlk defa bu toplantı COP31 ile dünyada şimdiye kadarkinden çok daha fazla ses getirdi. Dünyada hiçbir ülke, başta ABD olmak üzere böyle bir toplantı, böyle bir zirve gerçekleştiremezdi. Paçaları yemezdi, yapamazlardı!

— 24 TV (@yirmidorttv) November 12, 2026

CUMHURİYET: ARABA DEĞİL BİRA İSTİYORUZ

Cumhuriyet kimin tarafında?

24 TV GYY Ömer Özkök: 65 yıl geçmiş aradan ama Batı cephesinde değişen hiçbir şey yok!

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Özgür Özel, "İçecek yer bulamıyorum, ülke geriye düşmüş" diyordu; gittiği her yerde içince ülke gelişiyor zannediyorlar!

CUMHURİYET: ARABA DEĞİL BİRA İSTİYORUZ Cumhuriyet kimin tarafında? 24 TV GYY Ömer Özkök (@omerozkok): 65 yıl geçmiş aradan ama Batı cephesinde değişen hiçbir şey yok! Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): Özgür Özel, "İçecek yer bulamıyorum, ülke geriye düşmüş" diyordu; gittiği her yerde içince ülke gelişiyor zannediyorlar!

— 24 TV (@yirmidorttv) November 12, 2026

ERDOĞAN'DAN COP31'DE GAZZE ÇIKIŞI!

24 TV GYY Ömer Özkök: Altı kıtadan 102 lider, yüzlerce de lider temsilcisi, bakanı, heyeti vesairesi karşınızda oturuyor ve siz onlara diyorsunuz ki "Gazze. Görmüyor musunuz? Gazze." Ya bu çok vicdani, çok olması gereken, çok ahlaki bir duruş!

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: COP31'de vicdani bir duruş!

ERDOĞAN'DAN COP31'DE GAZZE ÇIKIŞI! 24 TV GYY Ömer Özkök (@omerozkok): Altı kıtadan 102 lider, yüzlerce de lider temsilcisi, bakanı, heyeti vesairesi karşınızda oturuyor ve siz onlara diyorsunuz ki "Gazze. Görmüyor musunuz? Gazze." Ya bu çok vicdani, çok olması gereken, çok ahlaki bir duruş! Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): COP31'de vicdani bir duruş!

— 24 TV (@yirmidorttv) November 12, 2026

BAKAN KURUM'DAN DÜNYAYA İKLİM KRİZİ MESAJI

Türkiye'nin COP31 ev sahipliği sürecinde önemli bir rol üstlenen Bakan Murat Kurum, iklim krizi konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koydu. Kurum, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımla yalnızca Türkiye'ye değil, tüm dünyaya seslendi. "Yarın değil şimdi" vurgusuyla iklim krizinin ertelenmeyecek bir aciliyet taşıdığını net biçimde ifade eden Bakan Kurum, küresel ölçekte ortak bir mücadele iradesinin şart olduğunu dile getirdi. Bu mesaj, COP31 sürecinde Türkiye'nin iklim diplomasisindeki aktif tutumunun da bir yansıması olarak değerlendirildi. Kurum'un paylaşımı kısa sürede geniş bir etkileşim aldı ve iklim krizi tartışmalarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

"KONUŞMAMIZ LAZIM" FİLMİ FARKLI KITALARDAN SESLERİ BİR ARAYA GETİRDİ

COP31 Liderler Zirvesi'nde gösterilen film, iklim krizinin küresel boyutunu somut insan hikayeleri üzerinden aktardı. Yapımda, birbirinden binlerce kilometre uzakta yaşayan insanların iklim değişikliği nedeniyle karşılaştığı zorluklar gerçek zamanlı çekimlerle belgelendi. Filmde yer alan kişiler, kendi ülkelerinin dillerinde "Konuşmamız lazım" diye seslenerek iklim krizinin sınır tanımayan evrensel bir sorun olduğunu vurguladı. Farklı dillerde yükselen bu ortak çağrı, izleyiciler üzerinde derin bir etki bıraktı. Film, iklim krizinin yalnızca bilimsel verilerle değil, insani boyutuyla da kavranması gerektiğini güçlü bir şekilde ortaya koydu. Yapım, COP31 sürecinde iklim değişikliğiyle mücadelenin neden acil bir küresel öncelik olduğunu bir kez daha hatırlattı.

Bakan Kurum'un bu paylaşımı, Türkiye'nin COP31 dönem başkanlığı kapsamında iklim kriziyle mücadeleye verdiği önemi somut bir adımla gösterdi. "Konuşmamız Lazım" filmi, iklim değişikliğinin etkilerini farklı coğrafyalardan gelen seslerle dünya kamuoyuna taşırken, Türkiye'nin bu alandaki liderlik rolünü de pekiştirdi.

Hacker'lar bir aydan kısa süre içinde Avrupa'daki süpermarket buzdolaplarının kontrolünü iki kez ele geçirdi. Saldırılar yangınlara yol açtı ve milyonlarca avro değerinde gıdanın bozulmasına neden oldu.

11 ve 12 Ekim'de saldırganlar, Fransa'da yaklaşık 700 mağazadaki soğutma ünitelerinin sıcaklığını 50 dereceye kadar yükseltti. 2 Kasım'da ise Belçika, Estonya, Finlandiya, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz ve İsveç'in de aralarında bulunduğu en az dokuz Avrupa ülkesindeki süpermarketler ve gıda işletmeleri, şüpheli siber saldırıların ikinci dalgasından etkilendi.

Fransa, ilk saldırıdan İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na (IRGC) bağlı bir siber birim olan Shahid Kaveh'i sorumlu tuttu. Bu saldırı, Fransa topraklarındaki ilk büyük çaplı sabotaj amaçlı siber saldırı olarak nitelendirildi. İkinci dalganın arkasında kimin olduğu ise henüz netleşmedi.

Bir buzdolabı nasıl hacklenebilir

Süpermarketlerin buzdolabı ve dondurucuları, yüklenicilerin ekipmanları uzaktan yönetebilmesi için internete bağlı tek bir kontrol paneli üzerinden çalıştırılıyor. Evlerdeki akıllı buzdolapları da Wi-Fi, uygulama veya bulut hizmeti aracılığıyla benzer şekilde bağlanıyor.

Saldırganların süpermarket sistemlerini, internete bağlı cihazları bulmak için kullanılan Shodan adlı arama motoru aracılığıyla tespit ettiği bildirildi. Fransa Ulusal Siber Güvenlik Ajansı (ANSSI) Başkanı Vincent Strubel'e göre saldırganlar, temel güvenlik açıklarından yararlandı.

Ekipmanların ek bir koruma olmadan doğrudan internete açık olması, sistemlerde zayıf veya varsayılan parolaların kullanılması ve artık güvenlik güncellemesi almayan eski modellerin çalıştırılması başlıca açıklar arasında yer aldı.

Hacker'lar sisteme girdikten sonra buzdolabını kapatabilir, sıcaklığını yükseltebilir veya hesap bilgilerini çalabilir. Fransa'daki saldırıda yalnızca kontrol cihazlarının kendi buz çözme işlevi kullanıldı.

Yeterince korunmayan bir buzdolabı, dizüstü bilgisayarlardan akıllı kilitlere kadar aynı ağa bağlı diğer cihazlara açılan bir kapı da olabilir. Strubel, 21 Ekim'de Fransız Senatosu'nda yaptığı konuşmada sağlık sektörünün araştırma laboratuvarlarından eczanelere kadar aşıları ve tehlikeli maddeleri depolamak için aynı tür ekipmanları kullandığı uyarısında bulundu.

Akıllı evlerde yönlendiriciler öne çıkıyor

İnternet üzerinden bağlanan her cihaz potansiyel olarak hacklenebilir. Kepios'un Digital 2027 Global Overview Report raporuna göre dünya genelinde akıllı saatler gibi yaklaşık 21 milyar kısa menzilli bağlantılı cihaz ve uzaktan izleme sistemleri gibi 5,4 milyar uzun menzilli cihaz bulunuyor.

Parks Associates'e göre ABD'de internet kullanan hanelerde artık ortalama yaklaşık 18 bağlantılı cihaz var. Bu sayı, on yıl öncesinin neredeyse iki katına ulaştı.

Yönlendiriciler sürekli çevrim içi oldukları için en büyük hedefler arasında bulunuyor. Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), nisan ayında Rusya'nın GRU askeri istihbaratıyla bağlantılı hacker'ların evlerde ve küçük işletmelerde kullanılan yönlendiricileri ele geçirdiği uyarısında bulundu.

Saldırganlar, internet sitesi adlarını IP adreslerine dönüştüren DNS ayarlarını değiştirerek kullanıcıları parolalarını ve kişisel bilgilerini çalmak amacıyla hazırlanmış sahte sitelere yönlendirdi.

Akıllı televizyonlar da sahipleri fark etmeden hacklenebilir. Araştırmacılar haziran ayında LG ve Samsung akıllı televizyonlarındaki uygulamaların üçte birinden fazlasının yabancıların bir hanenin internet bağlantısını gizlice kullanmasına olanak tanıyabileceğini belirledi. Böylece saldırganlar faaliyetlerini o evin IP adresinin arkasına gizleyebiliyordu.

Robot süpürgeler daha fazla bilgiyi açığa çıkarabilir. Bu yılın başlarında bir programcının, PlayStation 5 kumandasıyla yaklaşık 7.000 DJI Romo robot süpürgesini kontrol edebildiği bildirildi.

Anthropic tarafından geliştirilen yapay zekâ kodlama aracı Claude Code'u kullanan programcı, süpürgelerin DJI sunucularıyla nasıl iletişim kurduğunu çözdü. Bu sayede cihazların canlı kamera görüntülerine, seslerine ve evlerin kat planlarına erişim sağladı.

Kritik hizmetler de aynı açıklarla karşı karşıya

Bir buzdolabını savunmasız bırakan zayıflıklar elektrik santrallerini, su tedariklerini, bankaları ve hastaneleri de etkileyebilir. Bu hizmetlerin çoğu, internet üzerinden erişilebilen endüstriyel bilgisayarlar tarafından işletiliyor.

ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşı başladığından bu yana ABD kurumları, İran'la bağlantılı hacker'ların bu sistemlere saldırdığı uyarısında bulundu.

ABD'nin Minnesota eyaletindeki 30'dan fazla yerel su sistemi, temmuz ayında bir siber saldırının hedefi oldu. Eyaletin bilişim teknolojileri kurumuna göre yetkililer, İran yanlısı hacker'lardan şüphelendi.

FBI ve CISA, su ve atık su sistemlerinin giderek daha fazla hedef alındığı ve o dönemde 12 eyaletteki tesislerin etkilendiği uyarısında bulundu.

Aynı ay, İran bağlantılı hacker'lara atfedilen bir saldırı, küçük bir İngiliz elektrik santralini dört gün boyunca devre dışı bıraktı. Bu olay, Birleşik Krallık enerji altyapısına yönelik türünün ilk başarılı saldırısı olarak bildirildi.

ABD Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA), kritik altyapı olarak gördüğü sektörleri listeliyor. Bu sektörlere yönelik saldırılar, elektrik, su, sağlık, finans, iletişim ve ulaşım hizmetlerinde kesintilere yol açabilir.

Bankalar da hedefler arasında yer alıyor. Eylül sonu ve ekim başında hacker'lar, en az yedi Güney Kore finans kuruluşundan kişisel veriler çaldı. Saldırılar yaklaşık 68.000 kişiyi etkiledi.

Yegaram Savings Bank ve Shinhan Bank en ağır darbeyi alan kuruluşlar oldu. Bu bankalarda sırasıyla yaklaşık 40.000 ve 25.000 müşteri etkilendi.

The Wall Street Journal'a göre saldırgan, ağları güvenlik açıkları açısından test etmek için Çin'de geliştirilen açık kaynaklı yapay zekâ aracı ARTEX'i kullandı. ABD'li siber güvenlik şirketi CrowdStrike, saldırganın muhtemelen Çin merkezli ve Claude Code'u da kullanan bir kişi olduğunu belirtti. Şirket, bu değerlendirmeyi orta düzeyde güvenle yaptığını açıkladı.

Hükümetler siber saldırıların başlıca hedefi

Dünya genelindeki siyasi siber saldırıları takip eden Avrupa Siber Olaylar Arşivi (EuRepoC), Ocak 2000 ile Kasım 2026 arasında 4.932 büyük olay kaydetti.

Olayların sayısı son yıllarda hızla arttı ve 2024'te 795 ile zirveye ulaştı. 2000'den bu yana kaydedilen olayların yaklaşık üçte ikisi 2022'den sonra gerçekleşti.

Hükümetler en büyük hedef grubunu oluşturdu. Devlet kurumları tüm hedeflerin yaklaşık yüzde 40'ını meydana getirdi. Bunların başında kamu hizmetleri ve hükümet bakanlıkları geldi; ordu, polis, siyasi partiler ve yasama organları onları izledi.

Kritik altyapı, sağlık, finans, telekomünikasyon, ulaştırma ve enerji sektörleriyle en fazla hedef alınan ikinci alan oldu. Bu grubu savunma şirketleri, imalat, araştırma ve dijital hizmet sağlayıcıları izledi.

Geri kalan hedeflerin çoğunu şirketler, okullar, sivil toplum kuruluşları ve medya kuruluşları oluşturdu. EuRepoC yalnızca siyasi açıdan önemli saldırıları, yani tüm siber saldırıların küçük bir bölümünü takip ediyor. Hacker'lar bunun dışında çoğu zaman dolandırıcılıklarla bireyleri ve şirketleri hedef alıyor.

Siber saldırılara karşı alınabilecek önlemler

Hacker'lar zayıf parolalar ve artık güncelleme almayan cihazlar gibi güvenlik açıklarına güveniyor. Bristol Üniversitesi'nde siber güvenlik profesörü olan Awais Rashid, altyapı daha fazla dijitalleştikçe siber saldırılardan kaynaklanan kesinti riskinin arttığını söyledi.

Rashid, "dünya, siber güvenlik etkili şekilde işlediği için çalışıyor" dedi.

Birleşik Krallık'ın NCSC kurumu, kullanılmayan özelliklerin kapatılmasını da tavsiye ediyor. Bu özellikler arasında uzaktan kamera erişimi bulunuyor.

Bir elektrik santrali veya su sistemi hacklendiğinde bireylerin yapabileceği çok az şey var. Kısmen siber tehditlere yanıt olarak geçen ay başlatılan Birleşik Krallık'ın Hazır Olun kampanyası, haneleri üç günlük su, gıda, ilaç, nakit para ve el feneri stoğu bulundurmaya çağırıyor.

Siber güvenlik açısından zayıf parolaları değiştirmek, cihazları güncel tutmak, kullanılmayan özellikleri kapatmak ve internete açık sistemleri korumak önem taşıyor.

Rüzgar, genellikle güneyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette, Marmara ve Ege'de kuvvetli olarak (40-60 km/saat) esecek.

Bazı illerde beklenen hava durumuyla günün en yüksek sıcaklıkları ise şöyle:

Ankara hava durumu: Parçalı yer yer çok bulutlu 16

İstanbul hava durumu: Parçalı ve çok bulutlu 21

İzmir hava durumu: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı 23

Kahramanmaraş hava durumu: Parçalı bulutlu 23

Uşak hava durumu: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı 22

Samsun hava durumu : Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı 21

Sinop hava durumu: Parçalı bulutlu 18

Erzurum hava durumu : Parçalı bulutlu 8

Hatay hava durumu : Parçalı ve az bulutlu 15

Hastanenin yoğun bakım ünitesinde kopan kolu için 21 gün boyunca tedavi gören E.K., yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Guterres, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi, Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın Sıfır Atık Projesi kapsamında gösterdiği liderliği överek "Türkiye First Lady'sine, danışma kurulumun başkanlığı da dahil olmak üzere Sıfır Atık hareketine sağladığı yorulmak bilmeyen liderliği ve bu COP'ta metan konusunu gündeme getirdiği için teşekkür ederim." diye konuştu.

Antalya'da düzenlenen COP31'i bir "sıfır atık COP"u haline getirdiği için Türkiye'yi tebrik eden Guterres, şöyle devam etti:

"Sıfır atık, net bir farkındalıkla başlar. Dünya'mız çöplerin içinde boğuluyor. Her yıl 2 milyar tondan fazla kentsel atık üretiyoruz. Her gün, plastikle dolu 2 bin çöp kamyonuna eşdeğer miktarda atık okyanuslara, nehirlere ve göllere dökülüyor. Elektronik atık, geri dönüştürdüğümüzden 5 kat daha hızlı artıyor ve milyarlarca insan hala hiçbir atık toplama hizmetinden yararlanamıyor. Bunun bedelini insanlar ödüyor."

Guterres, açık alanda yakılan çöplerin, çocukların soluduğu havayı zehirlediğini vurgulayarak "Mikroplastikler gıdalarımızı, suyumuzu ve vücudumuzu kirletiyor. Çöp depolama alanları suyu ve toprağı kirletiyor; atık konusunda gıdadan daha savunulamaz bir konu yoktur. Her gün, 1 milyar öğün yetecek kadar yiyeceği çöpe atarken, yüz milyonlarca insan açlık çekiyor." ifadelerini kullandı.

Atıkların da dünyayı tahrip ettiğine dikkati çeken Guterres, özellikle metan yoluyla gıda kaybı ve israfı, küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila yüzde 10'unu oluşturduğunu dile getirdi.

Guterres, çöp sahalarında çürüyen gıdaların on yıllar boyunca metan salmaya devam ettiğini aktararak şu ifadeleri kullandı:

"Atıklar ve atık sular, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık 5'te 1'ini oluşturuyor ve günümüzde küresel ısınmanın neredeyse tamamından metan sorumlu. Metan emisyonlarını azaltmak, küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamanın en hızlı yollarından biridir. Bu nedenle haziran atık, tarım ve fosil yakıtlar alanlarında metanla mücadeleye yönelik bir eylem çağrısı başlattım. Fosil yakıt endüstrisi, emisyonları en hızlı şekilde azaltmak için gerekli imkanlara, teknolojiye ve sorumluluğa sahiptir. Oysa düzenlemeler geri çekilirken veya ertelenirken, bu sektörün metan emisyonları hala artmaya devam ediyor."

2025'te yaklaşık 167 milyar metreküp gaz yakıldığını belirten Guterres, "bu miktarın Afrika'nın bir yılda tükettiği miktara neredeyse eşit olduğunu ve tahmini 54 milyar doların duman olup gittiği" anlamına geldiğini belirtti.

Guterres, fosil yakıtlardan kaynaklanan metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 30'unun, net bir maliyet olmaksızın azaltılabileceğini belirtti.

SIFIR ATIK ÇÖZÜMLERİ SONUÇ VERMEYE BAŞLADI

Uydu teknolojisinin artık büyük sızıntıları tespit edebildiğini vurgulayan Guterres, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2023'ten bu yana BM Çevre Programı'nın (UNEP) metan uyarı ve izleme sistemi 5 binden fazla uyarı yayımladı. Ancak bu uyarılara yanıt veren ülke sayısı, bir elin parmaklarını geçmiyor. Kirliliğin kaynağını biliyoruz ve bunu nasıl durduracağımızı da biliyoruz. Gönüllü eylemler artık yeterli değil. Bu nedenle petrol ve gaz sektörü için küresel bir 'sıfıra yakın metan' standardı çağrısında bulundum. Bugün, Birleşmiş Milletler Çevre Programı'ndan, sağlam ölçüm, raporlama ve doğrulamaya dayanan, güvenilir ve bilim temelli bir kriter geliştirmesini talep ediyorum. Bu standart, 'sıfıra yakın metan' petrol ve gaz için küresel bir pazarın temelini oluşturabilir."

Guterres, herkesi bu girişimin arkasında durmasını rica ederek sıfır atık çözümlerinin şimdiden sonuç vermeye başladığının altını çizdi.

Japonya'nın gıda atığını yarıdan fazla azalttığına dikkati çeken Guterres, Güney Afrika'nın Durban kenti, Bangladeş'in başkenti Dakka'da ve Uganda'nın başkenti Kampala'da organik atıkların kompost, gübre ve hayvan yemi haline getirildiğini ve bunun da maliyetleri düşürerek istihdam yarattığını söyledi.

Guterres, döngüsel ekonominin ise 2050'ye kadar yılda 100 milyar dolardan fazla net kazanç sağlayabileceğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Taahhütlerin devri sona erdi, dünyanın eyleme ihtiyacı var. Bu da 2030'a kadar gıda israfını yarıya indirmek, açık alanda çöp dökme ve yakma uygulamalarına son vermek, çöp depolama alanlarından ve atık sulardan metan gazını yakalamak, uzun ömürlü ürünler tasarlamak ve üreticileri sattıkları ürünlerden sorumlu tutmak, plastik kirliliğine son verecek iddialı bir küresel anlaşma imzalamak ve şehirlerin atık toplama, kompostlama ve döngüsel altyapı çalışmaları için finansman sağlamaktır."

Metan konusunda, hükümetlerden atıkları önlemek, geri kazanmak ve sorumlu bir şekilde yönetmek için sıkı kurallar uygulamalarını ve teşvikler oluşturmalarını rica eden Guterres, üreticilerin rutin alevleme ve havaya salma uygulamalarına son vermelerini ve sızıntıları gidermelerini, alıcıların doğrulanmış azaltımlar talep etmelerini, yatırımcıların ise performansın sürdürülebilirliğini önemsemelerini beklediğini vurguladı.

Guterres, sıfır atığın, temiz hava ve su, daha sağlıklı topluluklar, insana yakışır işler ve kaynakların daha adil kullanımı anlamına geldiğini vurgulayarak, "Bu da ekonomilerin ve toplumların gelişmesine olanak tanır. Atık yönetiminden atık önlemeye geçelim, daha güvenli bir ekonomiye geçiş yapalım ve kontrolsüz metan kirliliğinin çağına son verelim." dedi.

COP31'DE SIFIR ATIK VE DÖNGÜSEL EKONOMİ HEDEFLERİ ELE ALINDI

İngiltere İklim Özel Temsilcisi Rachel Kyte, 2042'ye kadar atık miktarını 2019 seviyelerine kıyasla yüzde 50 oranında azaltmayı hedeflediklerini belirterek, bu süreçte ilerlemeyi izlemek üzere ara hedefler belirlediklerini dile getirdi.

Kyte, İngiltere'de farklı metodolojilerin mevcut olduğunu belirtmekle birlikte döngüsellik konusunda daha iddialı hedeflerin belirlenmesi ve döngüsel malzeme kullanım oranlarının ölçülmesine yönelik tutarlı bir yaklaşımın benimsenmesini desteklediğini vurguladı.

Cezayir Çevre ve Yaşam Kalitesi Bakanı Kaouther Krikou, ülkesinin Paris Anlaşması ve 2030 Gündemi çerçevesinde sürdürülebilir kalkınma ve iklim eylemine olan bağlılığını yeniden teyit ederek organik atıkların toprakta ve tarımda kullanılmak üzere komposta dönüştürülmesi ve biyogazdan enerji elde edilmesi gibi atıkların geri kazanımı ve değerlendirilmesine yönelik sektörlerin geliştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.

Krikou, böylece döngüsel ekonominin, yasal bir seçenek ve gerçek bir yatırım fırsatı haline geldiğini belirterek bu durumun, atık sektöründe faaliyet gösteren 6 binden fazla ekonomik işletmeyle ekonomik yapıya olumlu katkı sağladığını söyledi.

Fas Enerji ve Maden Bakanı Charafat Afailal da iklim değişikliğiyle mücadelenin sadece enerji sistemlerini dönüştürmekle ilgili olmadığını vurgulayarak üretim ve tüketim kalıplarını değiştirmeyi, kaynak kullanımını iyileştirmeyi ve atıkları önlemeyi ve değerlendirmeyi de gerektirdiğini ifade etti.

Afailal, bu bağlamda Fas'ın hedefinin özellikle evsel atık üretimindeki öngörülen artışı en az yüzde 50 oranında azaltmayı ve malzemelerin döngüsellik oranını 2035'e kadar yüzde 15'e çıkarmayı amaçlayan küresel trendlerle uyumlu olduğunu kaydetti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) İklim Değişikliği ve Çevre Bakanı Amna Al Dahak Al Shamsi, ülkesinin belirli tek kullanımlık plastik ürünleri yasakladığına dikkati çekerek Küresel Metan Taahhüdü'nün bir katılımcısı olarak bu alandaki çalışmalarını sürdürdüğünü dile getirdi.

Shamsi, konuşmasında, metan azaltımı konusunda deneyimlerini paylaşmayı ve ortaklarıyla işbirliği yapmayı teklif etti.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri İsmail Vild eş-Şeyh Ahmed, üye devletlerin kapasitelerinin yerleşik geri dönüşüm sistemlerinden temel atık toplama hizmetlerindeki eksikliklere kadar farklılık gösterdiğine dikkati çekti.

Ahmed, 2035'e kadar küresel katı atık üretiminde öngörülen artışın yarıya indirilmesi ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranının 2035'e kadar en az yüzde 15'e çıkarılması hedeflerini olumlu bulduğunu kaydetti.

ÜLKELERİN İKLİMLE MÜCADELE İÇİN ALDIĞI KARARLAR

Esvatini Başbakanı Russell Dlamini, atık yönetiminin halk sağlığı, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma açısından önemli bir sorun haline geldiğini belirterek, ülkesinin 2035'e kadar organik atıkların yüzde 30'unu kompostlaştırmayı ve belediye atıklarının açıkta yakılmasını yüzde 30 azaltmayı hedeflediğini söyledi.

Ülkedeki atıkların yaklaşık yüzde 84'ünün organik olduğunu ancak yalnızca yüzde 1'inin kompostlaştırıldığını aktaran Dlamini, metan emisyonlarının azaltılması ve geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi için iklim finansmanı, teknoloji transferi ve uluslararası işbirliğinin önemini vurguladı.

Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü ve Bilgi Yönetiminden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Paschal Donohoe, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarının metan emisyonlarını azaltmanın yanı sıra halk sağlığının korunması, ekonomik kalkınma ve istihdam açısından önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Gelişmekte olan ülkelerde bu alandaki yatırımların yetersiz kaldığına dikkati çeken Donohoe, finansman açığının kapatılması için küresel yatırımların en az 3,5 kat artırılması ve kamu ile özel sektör arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Cabo Verde Cumhuriyeti Çevre, İklim Eylemi ve Enerji Bakanı Carlos Alberto Ramos Varela ise ülkesinin 2035'e kadar atık sektöründen kaynaklanan emisyonları mevcut eğilimlere kıyasla yaklaşık yüzde 18 azaltmayı hedeflediğini dile getirdi.

Atık yönetimi ve döngüsel ekonomi alanında uluslararası işbirliğinin önemine işaret eden Varela, ada ülkelerinin ihtiyaçlarına uygun teknolojilerin geliştirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve kamu-özel sektör ortaklıklarının güçlendirilmesi gerektiğini aktardı.

BM-Habitat Eski İcra Direktörü Dr. Maimunah Mohd Sharif, sıfır atık yaklaşımının yalnızca çevresel bir mesele değil, iklim değişikliğiyle mücadele ve ekonomik kalkınma açısından önemli bir fırsat olduğunu belirterek küresel hedeflerin somut sonuçlara dönüşmesinde şehirlerin kritik rol oynadığını vurguladı.

İsveç'in Ankara Büyükelçisi Ulrika Funered, döngüsel ekonomiye geçişin ülkesinin iklim hedeflerine ulaşmasında stratejik öncelik taşıdığına işaret ederek, atıkların azaltılması, kaynak verimliliğinin artırılması ve geri dönüşümün yaygınlaştırılmasının sera gazı emisyonlarının düşürülmesinde önemli bir rolü olduğunu söyledi.

Japonya Çevre Bakanlığı Küresel Çevre İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Takeshi Sekiya, döngüsel ekonomiye geçişi ulusal strateji olarak benimsediklerine dikkati çekerek ülkenin COP31 Başkanlığının atıkların azaltılması ve metan emisyonlarıyla mücadele kapsamında önerdiği iki uluslararası girişime katılma kararı aldıklarını açıkladı.

Buna göre, ihracat birim değer endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7 yükseldi.

Endeks, Eylül 2025'e göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 0,2, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,6, yakıtlarda yüzde 59,9, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 3,8 artış kaydetti.

İthalat birim değer endeksi de eylülde yıllık bazda yüzde 12,7 yükseldi.

Endeks geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,4 azalırken, yakıtlarda yüzde 52,4, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 12,4, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,1 artış gösterdi.

MİKTAR ENDEKSLERİ

İhracat miktar endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7,8 yükseldi.

Endeks bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 17,6, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 11,6, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,8 artarken, yakıtlarda yüzde 18,6 azaldı.

İthalat miktar endeksi, eylülde yıllık bazda yüzde 6,3 geriledi.

Endeks, geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 15, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 1,6 artış, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1,1, yakıtlarda yüzde 2,1 azalış kaydetti.

MEVSİM VE TAKVİM ETKİSİNDEN ARINDIRILMIŞ VERİLER

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi, ağustosta 145,3 iken, 2026 Eylülde yüzde 0,1 artarak 145,5 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi, Eylül 2025'te 136,3 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 7,8 yükselerek 146,9 olarak gerçekleşti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi, ağustosta 111,7 iken, eylülde yüzde 1,6 artarak 113,5 olarak kayıtlara geçti. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre endeks geçen yıl eylülde 117,7 iken, bu yılın aynı ayında yüzde 6,3 azalarak 110,3 oldu.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve Eylül 2025'te 92,7 olarak elde edilen dış ticaret haddi, 4,7 puan gerileyerek 2026 yılı Eylül ayında 88 olarak kaydedildi.

Bir önceki ay 237 bin 749 ton olan tavuk eti üretimi Eylül ayında yüzde 1,3 oranında artarak 240 bin 723 ton oldu.

Bir önceki ay 2 milyar 40 milyon 109 bin adet olan tavuk yumurtası üretimi Eylül ayında yüzde 1,8 oranında artarak 2 milyar 76 milyon 674 bin adet oldu.

Polise gidip kadınlardan şikayetçi olan Ahmet Kaya, hırsızların biran önce yakalanmasını, altın ve dövizlerinin bulunmasını istedi.

"ÖNCE KAPIYI ÇALIYORLAR, EVDE KİMSE YOKSA İÇERİ GİRİYORLAR"

Yaşananları anlatan Ahmet Kaya, "Eşim hastaneye gidiyordu, ben de dışarı çıkmıştım. Saat 13.00 sıralarında üç kadın evimize giriyor. Bunlar çete oldukları için önceden evlerimizi kontrol ediyorlar. Evde birileri var mı, yok mu diye bakıyorlar. Daha sonra yukarı çıkıyorlar. Üç kadın oldukları kamera kayıtlarında da görülüyor. Önce kapıyı çalıyorlar. Eğer evde birileri varsa, 'Biz falancanın yanına geldik, kusura bakmayın' diyerek ayrılıyorlar. Ancak evde kimse yoksa ellerindeki cihazlar ve kartlarla kapıyı açıp içeri giriyorlar" dedi.

"HER ŞEYİMİZİ ALDILAR"

Bütün birikimlerinin çalındığını dile getiren Kaya, "Bizim bütün ziynet eşyalarımızı, inşaatçılık yaparak biriktirdiğim paralarımı ve düğünde takılan altınlarımızı alıp gidiyorlar. Bunlar daha önce amcamın evine ve hemen çaprazımızda oturan başka bir komşumuzun evine de girip hırsızlık yapmışlar. Biz bu çeteden kurtulmak istiyoruz. Maddi kaybımız yaklaşık 800 bin ile 1 milyon TL arasında. Bütün birikimimizi aldılar, her şeyimizi aldılar" ifadelerini kullandı.

"BULAMAYINCA HERKES BİRBİRİNDEN ŞÜPHELENMEYE BAŞLADI"

Altınların çalındığını tesadüfen fark ettiklerini de anlatan Ahmet Kaya, daha sonra şunları söyledi:

"Ben inşaatçı olduğum için şehir dışına çıkmak zorunda kaldım. Eşim de evde tek başına kalamadığı için babasının yanına gidiyordu. Babasının yanına giderken altınlarını da beraberinde götürmek istedi. O sırada altınların yerinde olmadığını fark etti. Evi iyice aradık. Altınların kaybolduğundan emin olmak istedik. Bulamayınca herkes birbirinden şüphelenmeye başladı. Bu evde iki kişi yaşıyor. Altınları kim alabilir diye düşündük. Karşıdaki kamera kayıtlarına baktık. Biz evde yokken üç kadının içeri girdiğini ve hırsızlığı gerçekleştirdiğini gördük."

"PROFESYONEL OLMUŞLAR"

Hırsızlardan kurtulmak ve biran önce altın ile dövizlerine ulaşmak istediklerini belirten Kaya, "Bu hırsızlar sokakta dört kişinin evine girdiler. Bunlar çete. Biz bu çeteden kurtulmak istiyoruz. Ne yapacağımızı şaşırdık. Her yabancı kadından şüphelenmeye başladık. Birbirimize suç atıyoruz. Sürekli geliyorlar, milleti soyuyorlar. Bunlar artık profesyonel olmuşlar. Üç kişilik bir grup halinde hareket ediyorlar. İçeri girdiklerinde ne yapacaklarını çok iyi biliyorlar" diye konuştu.

Öte yandan, polis ekiplerin hırsızlık şüphelilerini yakalamak için çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Enerji maliyetleri, karbon yoğunluğu, kaynak kullanımı ve tedarik zincirlerinin yapısının yatırım kararlarını, finansmana erişimi ve rekabet gücünü giderek daha fazla etkilediğini belirten Yılmaz, doğru politikalar ve yatırımlarla iklim dönüşümünü daha verimli üretimin, güçlü enerji güvenliğinin, yeni teknolojilerin ve daha dirençli değer zincirlerinin önünü açan bir sürece dönüştürebileceğini ifade etti.

Yılmaz, dünya ekonomisindeki köklü dönüşümün, enerji politikalarından sanayi üretimine, ticaretin seyrinden yatırım tercihlerine kadar pek çok alanı birbirine bağladığına işaret ederek, "Türkiye olarak üretim kapasitemizi geliştiren, enerji arz güvenliğimizi güçlendiren ve sanayimizin rekabet gücünü artıran politikalarla bu dönüşümü yönetme konusunda kararlıyız. Ekolojik politikaları ekonomik politikalar ile bütünlük içinde ele alıyoruz." şeklinde konuştu.

Bütüncül politikalar ile yatırımların, daha verimli üretimin, yeni teknolojilerin ve daha dirençli değer zincirlerinin önünü açacağına inandıklarını dile getiren Yılmaz, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde belirlediğimiz 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi, Türkiye'nin iklim politikasına uzun vadeli bir ufuk çizmektedir. Kalkınma politikalarımızın odağına aldığımız yeşil ve dijital dönüşüm ise çevresel hedeflerimize ulaşırken ekonomimizi daha nitelikli ve sürdürülebilir bir zemine kavuşturmaktadır. Cari açığımızın temel nedeni olan fosil kaynakların ithalatını azaltan dönüşüm süreçleri sadece çevre açısından değil, makroekonomik istikrar bakımından da son derece kıymetlidir." ifadelerini kullandı.

- "DÜŞÜK KARBONLU ÜRETİM İLE ENERJİ VE KAYNAK VERİMLİLİĞİNE YÖNELİK YATIRIMLARI DESTEKLİYORUZ"

Yılmaz, 2024'te küresel iklim finansmanının 2 trilyon doları aşarken, mevcut analizlerin 2035 itibarıyla yıllık ihtiyacın en az 6,2 trilyon dolara çıkacağına işaret ettiğini aktararak, Çin hariç yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomilere yönelen iklim finansmanının yaklaşık 426 milyar dolar düzeyinde kalmasının da kaynaklara erişimdeki açığın boyutunu gösterdiğini söyledi.

İklim Uygulama Köprüsü ile ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerini ve bu projeleri ihtiyaçlarına uygun finansmanla buluşturmalarını desteklediklerini dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Projelerin yatırıma dönüşmesi için finansman araçlarının yanı sıra proje hazırlama kapasitesini, risk paylaşımını, öngörülebilir piyasa kurallarını ve düşük emisyonlu ürünlere yönelik talebi güçlendirmeliyiz. Başarı, doğru projeyi doğru sermaye, doğru risk paylaşımı ve doğru ortaklıkla buluşturmaktan geçiyor. Yeşil sanayileşme, iklim hedefleriyle ekonomik rekabet gücünün doğrudan kesiştiği alanlardan biridir. 2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde kümülatif yatırım ihtiyacı öngörülürken, nihai yatırım kararına ulaşmış projeler sadece 20 milyar dolar seviyesinde kalıyor. Aradaki fark, teknolojik çözümlerin yatırım kararına dönüşmesi için finansmana erişimin, altyapının, güvenilir talebin ve uzun vadeli piyasa öngörülebilirliğinin önemini gösteriyor. Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı, yatırım yapılabilir temiz sanayi projelerinin geliştirilmesine, finansmana erişimin kolaylaştırılmasına ve düşük emisyonlu ürünler için pazarların güçlendirilmesine odaklanıyor."

Yılmaz, elektriğin nihai enerji tüketimindeki küresel payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma yöneliminin ise şebekelerden depolamaya ve sistem esnekliğine kadar yeni bir yatırım gündemi oluşturduğuna dikkati çekerek, "Yapay zeka destekli temiz teknolojiler ve dijital enerji yönetimi de ancak sahada uygulanıp ölçek kazandığında gerçek ekonomik değer üretebilir. 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı'yla politika çerçevemizi güncelliyor, sanayide düşük karbonlu üretim ile enerji ve kaynak verimliliğine yönelik yatırımları destekliyoruz. İhracatçı firmalarımıza da sürdürülebilirlik yol haritaları ve dönüşüm projeleri için destek sağlıyoruz." diye konuştu.

İklim dönüşümünün kalıcı olmasının, büyük şirketlerle KOBİ'lerin de bu sürece katılması gerektiğini anlatan Yılmaz, şunları kaydetti:

"Küresel düzeyde belirsizliklerin, risklerin yükseldiği ve teknolojik değişimin hızlandığı bir ortamda kamunun daha aktif sanayi politikaları geliştirmesi, kamu ile özel kesim arasında çok daha güçlü bir ilişki geliştirilmesi artık bir tercih değil bir zorunluluğa dönüşmüş durumda. Bu riskli ortamda, belirsizliğin yükseldiği bir ortamda, devletin ekonomideki rolünü de yeniden tartışmamız gerekiyor. Bu noktada da daha aktif politikalarla, sanayi politikalarıyla devletin hareket etmesi gerekiyor. Bunun da en uygun, en anlamlı yolu kamu ile özel sektörün güçlü bir diyalog içinde, birlikte politikaları şekillendirmeleri ve uygulamada da güçlü bir ortaklık ile hareket etmeleridir."

Geçtiğimiz yıl yaşanan don olayı nedeniyle ürün elde edemeyen üreticiler, bu yıl yeniden hasat yapmanın sevincini yaşıyor. Özellikle sonbahar aylarında olgunlaşan ayvalar, üreticiler tarafından özenle toplanarak satışa hazırlanıyor. Bahçesinde kilogramı 20 ila 40 liradan satılan ayva pazar ve marketlerde 60-70 liralara kadar çıkıyor. Bu sene il genelinde ayvadan 6 bin ton rekolte bekleniyor.

Bölgedeki üretici Nuri Kayaalp, "Bizim bu bölgemizde en verimli meyve ayva ve bağ ürünleridir. Bu yıl ürünümüz çok fazla kazancımız ayva üzerine. Bu yıl Malatya iline verdik ve biladerlerim ise Hatay iline ürünlerini yolladı. Asya ve Avrupa ülkelerine de gönderiyoruz. Özellikle reçel ve hoşafı çok güzel oluyor. Hamile kadınların yediklerinde çocukları çok güzel oluyor sağlıklı oluyor. Burada bizim üründe geçen yıl 8 ton çıktı bu yıl 50 tona yakın ürün çıktı" dedi.

Kendi bahçelerinde çalışıp hasat yaptıklarını söyleyen Hatice Kayaalp ise, "Sezon başladı ayvalarımızı satıcılarımıza güzelce toplayıp paketledikten sonra teslim ediyoruz. Bu yıl ürünler her yerde çok güzel lezzetli" diye konuştu.

Aracı olmadan ayvayı bahçesinden satın aldıklarını ifade eden esnaf Nurettin Aluşlu, "Biz Malatya'dan geliyoruz marketlerimiz var direkt çiftçiden üreticiden ürün temin etmeye çalışıyoruz. Böylece hem üretici zarar etmiyor, hem de tüketiciye daha kaliteli ve daha ucuz ürünler sevk ediyoruz. Şu anda aracı olursa bu ürün 60-70 lira, eğer aracı olmaz satıcı direkt bahçeden gelip ürünü alıp satarsa da 30 liradan satabiliyor" dedi.

İskoçya, Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti'ndeki okullar da aynı gün tehdit içeren e-postalar aldı. Polis, mesajların muhtemelen asılsız ihbar olduğunu belirtti ancak eğitim kurumlarının tahliye edilmediğini açıkladı.

İtalyan polisi, ülkede yüzlerce okulun boşaltıldığını bildirdi. Yetkililer daha sonra olayın asılsız ihbar olduğundan şüphelendiklerini açıkladı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yayımladığı video mesajında tüm tehditlerin sahte olarak değerlendirildiğini ve saldırıya ilişkin somut kanıt bulunmadığını söyledi. Meloni, benzer tehditlerin yeniden ortaya çıkabileceği ihtimalini de göz ardı etmedi.

Meloni, mesajların arkasında kimin olduğuna ilişkin spekülatif suçlamalardan kaçınılması çağrısı yaptı. "Bunun gibi mesajların yeniden gelmesi mümkün. Bu, bir şeylerin yolunda gitmediğinin göstergesi değil, aksine bunları gönderenlerin ellerinde başka hiçbir şey kalmadığının kanıtı" dedi.

Polis sözcüsü, yetkililerin e-postanın kaynağını araştırdığını söyledi ancak mesajın geldiği e-posta adresini doğrulamayı reddetti.

Roma'da bazı okullar tahliye edildi

İtalya'daki yaklaşık 6 bin 300 okul e-posta yoluyla tehdit aldı. İtalya Kamu Eğitim Bakanlığı sözcüsü, kaç okulun tahliye edildiğinin belirsiz olduğunu belirterek kararların yerel makamların tavsiyeleri doğrultusunda alındığını söyledi.

Roma'nın merkezinde Quirinio Visconti İlkokulu'nun tahliye edilmesi üzerine onlarca anaokulu ve ilkokul öğrencisi izinli bir gün geçirdi. Bir öğretmen, velilere haber verilerek çocuklarını almalarının istendiğini söyledi.

Meloni, hükümetin "vatandaşların güvenliğini sağlamak için gerekli her şeyi yaptığını" belirtti.

Birleşik Krallık ve İrlanda'daki okullara da mesaj gönderildi

Kuzey İrlanda'da 300'den fazla okul tehdit içeren bir e-posta aldı. Polis, çarşamba günü yaptığı açıklamada mesajın Birleşik Krallık dışından gönderildiğini ve asılsız ihbar olarak değerlendirildiğini bildirdi.

Emniyet Müdür Yardımcısı Anthony McNally, "Soruşturmalarımız sürüyor ancak bu aşamada kamuya yönelik riski düşük değerlendiriyoruz" dedi.

Eğitim Kurumu, Kuzey İrlanda'da "çok sayıda okula" gönderilen mesajın geçen ay okullara yollanan bir asılsız ihbara benzediğini açıkladı. Kurum, "inandırıcı" bir tehdide ilişkin herhangi bir kanıttan haberdar olmadığını bildirdi.

İrlanda Cumhuriyeti polisi, çarşamba günü "bir dizi eğitim kurumuna" genel nitelikte bir ileti gönderildiğini açıkladı. Polis, tehdidi "inandırıcı değil" şeklinde değerlendirdi ve tahliye tavsiyesinde bulunmadı.

Dublinli öğretmen Sharon Magee, okulunun yerel saatle 10.55'te (Doğu Saati ile 05.55) bomba tehdidi aldığını ancak tahliye edilmediğini söyledi.

Magee, "Sadece, okulun içinde herhangi bir şey fark etmemiz ihtimaline karşı dikkatli olmamız söylendi ve ardından gün normal şekilde devam etti" dedi. Okuldaki herkesin günü güvenli şekilde tamamladığını belirtti.

İskoçya Polisi de okullara "tehdit içeren mesajlar" gönderildiğini açıkladı. Teşkilat, mesajları asılsız ihbar olarak değerlendirdi ve yalnızca e-postaların okulların tahliye edilmesini gerektirmediği konusunda okullara tavsiyede bulundu.

Avrupa genelinde altyapıya yönelik saldırılar arttı

Çarşamba günkü olay, Avrupa genelinde altyapıyı ve kuruluşları hedef alan bir dizi olayın sonuncusu oldu.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, yüzlerce okulun tahliye edilmesinden bir gün önce saldırılarla mücadele çabalarını anlatırken, "Herkes hedef olabilir ve bu da kendimizi yüzde 100 savunmamızı zorlaştırıyor" dedi.

Crosetto, "Bu hibrit savaşın amacı egemenliği yok etmek ve panik yaratmak" diye konuştu.

Geçen hafta bir dizi asılsız bomba tehdidi, kıta genelinde onlarca uçuşun aksamasına ve medya kuruluşlarının hedef alınmasına yol açtı.

Son birkaç hafta içinde siber saldırılar Fransa, İsveç, Belçika ve İrlanda'daki süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef aldı.

Avrupa Birliği, bomba tehditleriyle ilgili olayların bağlantılı olup olmadığını söylemek için henüz erken olduğunu açıkladı. Güvenlik analistleri ve hükümet bakanları ise bu dalganın daha geniş kapsamlı bir hibrit kampanyanın ya da bir dizi kötü niyetli asılsız ihbarın parçası olabileceğini belirtti.

Sezonun 9. galibiyetini alan Rockets'ta Kevin Durant 20, Amen Thompson 19 ve Fred VanVleet 18 sayıyla maçı tamamladı.

Warriors'ta Yaxel Lendeborg, 25 sayı, 10 ribauntla "double-double" yaparken Brandin Podziemski'nin 19 sayısı sezonun 4. mağlubiyetini önleyemedi.

- LAKERS GALİBİYET SERİSİNİ 7 MAÇA ÇIKARDI

Los Angeles Lakers, deplasmanda Milwaukee Bucks'u 123-112 yenerek galibiyet serisini 7 maça çıkardı.

Fiserv Forum'a konuk olan Lakers'da Luka Doncic, 32 sayıyla maçın en skorer ismi olurken Walker Kessler 10 sayı, 11 ribauntla "double-double" performans ortaya koydu.

Bucks'ta Tyler Herro 27 ve Jaime Jaquez 25 sayıyla karşılaşmayı tamamladı.

Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden araştırmanın sorumlu yazarı Dudley Lamming, Science Daily'ye yaptığı açıklamada proteinin fiziksel olarak aktif kişilerin kas gelişimine açıkça katkı sağladığını, ancak birçok kişinin ihtiyaç duyduğundan daha fazla protein tükettiğini söyledi.

Lamming, çoğu insanın nispeten hareketsiz olduğunu ve bunun toplum genelinde olumsuz sağlık sonuçlarına yol açmasının muhtemel olduğunu belirtti.

Protein kısıtlaması yaşam süresini etkileyebilir

Sinekler ve kemirgenler üzerinde yapılan deneyler, kalori alımı aynı kalsa bile protein kısıtlamasının yaşam süresini uzatabildiğini gösterdi.

İnsanlar üzerinde yakın zamanda yürütülen çeşitli klinik çalışmalarda ise daha az protein tüketen kişilerin, genel olarak daha fazla kalori almalarına rağmen kilo verdiği, vücut yağ oranını azalttığı ve açlık kan şekerini iyileştirdiği görüldü. Araştırmacılar, bu bulguların protein kısıtlamasının insan ömrünü uzattığını kanıtlamadığını vurguladı.

FGF21 hormonu öne çıkıyor

İnceleme, besinlerle alınan protein sınırlandığında düzeyi artan fibroblast büyüme faktörü 21 veya FGF21 adlı hormona işaret etti. Bu hormon enerji harcamasını artırabilir, kan şekeri düzenlemesini destekleyebilir ve iltihabı azaltabilir.

FGF21 düzeyi yüksek fareler daha uzun yaşadı. Daha az protein tüketmek insanlarda da FGF21 düzeyini artırıyor, ancak bunun aynı uzun ömürlülük faydasını sağlayıp sağlamadığı bilinmiyor.

Yazarlar ayrıca büyümeyle ilişkili biyolojik yolları aktive edebilen metiyonin, izolösin ve valin adlı üç amino aside dikkat çekti. Bu yolların aşırı etkinleşmesi obeziteye, iltihaba ve yaşa bağlı diğer rahatsızlıklara katkıda bulunabilir.

Protein ihtiyacı kişiden kişiye değişiyor

Araştırmacılar, protein ihtiyacının kişiden kişiye değiştiğini vurguladı. Hamile kadınlar, bazı yaşlı yetişkinler ve düzenli egzersiz yapan kişiler daha fazla proteine ihtiyaç duyabilir.

Sporcular, egzersizin vücudun proteini kullanma biçimini değiştirmesi nedeniyle metabolik hastalık geliştirmeden çoğu zaman yüksek miktarda protein tüketiyor.

ABD'li yetkililer, beslenme önerilerini bu yılın başlarında günlük vücut ağırlığının kilogramı başına 1,2 ila 1,6 gram protein (libre başına 0,5 ila 0,7 gram) olacak şekilde revize etti. Bu miktar, önceki önerinin neredeyse iki katına çıktı.

Araştırmalar, özellikle egzersizle birlikte uygulandığında daha yüksek protein alımının yaşlı yetişkinlerin kaslarını korumasına yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Lamming, önerilerin yaşa ve aktivite düzeyine göre kişiselleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Bakan Şimşek, "Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile 5,1 milyar dolar değerinde 10 anlaşmaya imza attık." dedi.

Ayrıntılar geliyor...

Hizalama Araştırma Merkezi'nin kurucusu ve İnsan Geri Bildiriminden Güçlendirilmiş Öğrenme'nin (RLHF) ortak yaratıcısı Christiano, konuşmasında bu yılın başlarında yaşanan OpenAI-Hugging Face saldırısına, yapay zekânın dünyayı ele geçirme riskine ve sistemleri yavaşlatma veya durdurma yeteneğine duyulan ihtiyaca değindi.

Yapay zekâ üç yıl içinde kontrolü ele geçirebilir

Christiano, yapay zekâ alanındaki gelişmelerin son üç ila altı ayda bu gelişmeleri yakından takip edenler için "son derece endişe verici" hale geldiğini söyledi. Gerçekten kötü bir şey yaşanmadan kısa süre önce görülmesi beklenebilecek gelişmelerin kabaca ortaya çıktığını belirten Christiano, yapay zekâ sistemlerinin önümüzdeki üç yıl içinde kontrolü ele geçirmeye çalışabileceği uyarısında bulundu.

Christiano, yapay zekânın yükselişiyle ilgili endişelerini dile getirdiği eylül ayında OpenAI'nin kâr amacı gütmeyen kuruluşunun yönetim kuruluna katıldı. O dönemde yaptığı açıklamada, "Yapay zekâ yeteneklerindeki hızlı ivmenin çok yakın vadede felaket niteliğinde ve geri döndürülemez bir kontrol kaybına yol açma riski oldukça yüksek" diye yazdı.

Christiano, "Genel olarak yapay zekâ sektörünün, OpenAI de dahil olmak üzere, bu riski kabul edilebilir bir seviyeye indirme yolunda ilerlediğini düşünmüyorum" diye ekledi.

Yapay zekâ beklenmedik yollar buluyor

Christiano'nun endişesi, bir yapay zekâ sistemine hedef verildiğinde sistemin bu hedefe ulaşmak için beklenmedik yollar bulması ihtimaline dayanıyor.

Christiano, güvenlik değerlendirmelerinden geçen ve kendilerine verilen görevleri tamamlaması beklenen yapay zekâ ajanlarını örnek gösterdi. Bu ajanların görevleri amaçlandığı gibi tamamlamak yerine değerlendirme sistemlerine müdahale etmenin yollarını bulduğunu söyledi.

Bu davranışlar arasında kendi değerlendirmeleriyle ilgili bilgilere erişmek ve kayıtlarla oynamak da yer aldı. Bu durum, OpenAI'nin bu yılın başlarında yüzlerce yapay zekâ ajanının bir eğitim tatbikatı sırasında "yoldan çıktığını", internete eriştiğini, mesaj panolarında komplo kurduğunu ve üçüncü taraf bir web sitesi olan Hugging Face'e sızdığını kabul etmesiyle kamuoyuna yansıdı.

Christiano'ya göre endişe yalnızca bir yapay zekâ sisteminin sınavda hile yapması değil. Asıl risk, modellerin giderek daha yetenekli hale gelmesi ve kendilerine verilen hedefe ulaşmalarını engelleyen her türlü unsuru aşmayı öğrenmesi.

Günümüzde bu unsurlar bilgisayar sistemleri veya güvenlik önlemleri olabilir. Christiano, yapay zekâ daha yetenekli hale geldikçe sistemi kontrol etmeye veya kapatmaya çalışan insanların da yapay zekânın aşmaya çalıştığı engeller haline gelebileceği uyarısında bulundu.

İnsanlar yapay zekânın kontrolünü kaybedebilir

Christiano, sayıları artan ve giderek özerkleşen yapay zekâ sistemlerinin insanlardan daha yetenekli hale gelmesinin sonuçlarını da sorguladı.

Christiano, "İnsanlardan sayıca ve zekâ bakımından çok daha üstün ikinci bir tür yarattık" dedi.

Christiano, günümüzde faaliyet gösteren sistemlerden daha yetenekli olan ve özellikle davranışlarını kısıtlama girişimlerinden kaçmayı öğrenen çok sayıda yapay zekâ ajanını insanların sonunda kontrol etmekte zorlanabileceğini belirtti.

Bu uyarılar, yapay zekâ araştırmacısı Jacob Coxon'ın, giderek daha güçlü yapay zekâ modelleri oluşturma yarışının insanlık için varoluşsal tehdit oluşturduğunu söyleyerek yapay zekâ şirketi Anthropic'ten istifa etmesinden birkaç ay sonra geldi.

Christiano, insanlığın yok olmaya mahkûm olduğunu söylemedi. Bunun yerine araştırmacıların giderek daha zeki hale gelen yapay zekâ üzerindeki kontrolü nasıl koruyabileceğini tartıştı.

Konuşmacı, salı günü "Kendini Geliştiren Yapay Zekâyı Kontrol Altında Tutmak" başlıklı bir konferans daha verdi. Bu konuşmada yapay zekânın büyüme hızını ve kendi gelişimini nasıl hızlandırdığını ele aldı.

Christiano, yapay zekânın gelişimiyle ilgili en büyük endişe kaynaklarından bazılarını da sıraladı. Bunlar arasında büyük ölçekli siber saldırılar düzenlemek, siyaseti manipüle etmek, robotları ve insansız hava araçlarını kontrol etmek, insan anlayışını aşan daha akıllı yapay zekâ tasarlamak ve yeni silahlar geliştirmek yer aldı.

Hinton konferanslarında dile getirilen önerilerin çoğu bilim kurgu senaryolarını andırsa da Christiano'nun konuşmacı arkadaşı ve Küresel Risk Enstitüsü kıdemli araştırma görevlisi Alexey Rubtsov, "Bir şey bilim kurgu senaryosu gibi geliyorsa bu, onu incelemememiz gerektiği anlamına gelmez" dedi.

"PORSİYONLUK BALIKLAR AB'YE, TÜRK SOMONU UZAK PAZARLARA İHRAÇ EDİLİYOR"

Üretilen balıkların boyutlarına ve türlerine göre farklı dış pazarlara gönderildiğine dikkat çeken Elazığ İli ve İlçeleri İç Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Birliği Başkanı Gökhan Elgin, " Elazığ ilimiz, iç sularda alabalık ve Türk somonu yetiştiriciliğinde Türkiye'de birinci sıradadır. 40 bin tonun üzerinde bir üretimle yaklaşık yıllık 200 milyon dolar ekonomik değere sahip ürünü üretmekteyiz. Elazığ, 200'ün üzerinde işletmeye ve 2 bine yakın istihdama sahiptir. Mevcutta 3 tane işleme ve değerlendirme tesisi faaliyette olup, 2 tanesinin de birkaç ay içinde faaliyete girmesi söz konusudur. Yetiştirdiğimiz ürünlerden 'porsiyonluk' diye tabir ettiklerimiz genellikle Avrupa Birliği ülkelerine, 'Türk somonu' diye ifade ettiklerimiz ise başta Rusya, Japonya, Amerika ve Kanada olmak üzere diğer dünya ülkelerine ihraç edilmektedir" dedi.

Yükselen sıcaklıklar ve ailelerin katıldığı spor etkinlikleri, giysilerin kısa sürede ter kokmasına neden olabiliyor. Bu sorundan en çok spor kıyafetleri etkileniyor.

Ter kokusu çamaşır makinesinden sonra da kalabiliyor

Yoğun tempolu evlerde uygulanacak çamaşır yöntemlerinin hızlı ve basit olması gerekiyor. Giysileri uzun süre suda bekletmek, buharlamak veya çamaşırları katlamak bile zaman zaman sürdürülemez hâle gelebiliyor.

Buna rağmen giysilerin ve çamaşırların temiz kokması önem taşıyor. Bazı kıyafetler tamamen yıkanıp kurutulsa bile kurutma makinesinden ter kokusuyla çıkabiliyor. Koku çamaşırların tamamına sindiğinde ise yeniden yıkama gerekebiliyor.

Sirke ve su karışımı ter kokusunu azaltıyor

Giysilere, özellikle koltuk altı bölgesine, sirke ve su karışımının hafifçe püskürtülmesi bu kokuların azalmasına yardımcı olabiliyor. Bu yöntem, yeni yıkanmış çamaşırlarda kalan ter kokusunu gidermek için kullanılabiliyor.

Yöntemin ekonomik olması da dikkat çekiyor. Yerel bir büyük mağazada veya markette yaklaşık 3 ila 5 dolara satılan bir galonluk sirke şişesi, karışımın düşük maliyetle hazırlanmasını sağlıyor.

Sirke ter kokusunu nasıl azaltıyor

The Laundry Guy'den Patric Richardson, eşit miktarda sirke ve sudan oluşan karışımın etkisini terdeki yağlarla açıklıyor. Richardson, terde bulunan yağların kokuyu tuttuğunu belirterek sirkenin bu yağı parçaladığını ve yıkamayla uzaklaştırılmasını sağladığını söylüyor.

Sirke çamaşırlarda nasıl kullanılmalı

Richardson, birçok kişinin üniformaları, spor kıyafetlerini ve terli diğer giysileri sirke ile suda beklettiğini belirtiyor. Bu bekletme tekniği, teri ve kokuları gidermenin başka bir yolu olarak kullanılıyor.

Ancak sirkenin çamaşır makinesinin yıkama döngüsüne doğrudan eklenmemesi gerekiyor. Richardson, sirkenin yıkama sırasında deterjanı etkisiz hâle getirebileceği konusunda uyarıyor.

Uzman, daha iyi seçenekler arasında giysileri suda bekletmeyi veya sirkeyi yumuşatıcı yerine durulama döngüsünde kullanmayı gösteriyor. Yine de sirkenin giysilerin üzerine doğrudan dökülmemesi gerekiyor. Richardson, bazı kumaşlar için sirkenin fazla asidik olabileceğini ve giysiye zarar verebileceğini belirtiyor.

Yeşil yapraklı sebzeler nitrat içeriyor

UC Irvine Tıp Fakültesi'nde fizyoloji ve biyofizik profesörü olan Geoffrey Abbott'a göre kara lahana ve ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, nar gibi doğal nitratlar açısından zengin. Vücut nitratları, tansiyonun düzenlenmesinde rol oynayan nitrik okside dönüştürüyor.

Abbott, nitrik oksidin damar düz kası hücrelerine yayılarak çözünür guanilat siklaz adlı enzimi etkinleştirdiğini belirtiyor. Bu süreç damar düz kasını gevşetip kan damarlarını genişletebilir ve damar direncini azaltarak tansiyonun düşmesine katkı sağlayabilir.

Yeşil yapraklı sebzeler, DASH (Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımları) diyetinin de önemli bir parçası. Bu besinler nitrat içeriğinin yanı sıra, tüketimi tansiyonu artırabilen yüksek sodyumlu ve aşırı işlenmiş gıdaların yerini alarak da katkı sağlayabilir.

Muz ve diğer potasyum kaynakları sodyum atılımını destekliyor

The Ohio State University Wexner Medical Center'da kayıtlı diyetisyen, beslenme uzmanı ve uygulama eğitmeni olan Liz Weinandy'ye göre muz, avokado ve kavun gibi potasyum açısından zengin meyveler, vücudun sodyumdan kurtulmasını teşvik edebilir. Bu süreç tansiyonun düşmesine yardımcı olabilir.

Tansiyon yükseldiğinde vücut daha fazla sodyum atmaya çalışır. Potasyum açısından zengin gıdaların tüketimini artırmak bu süreci destekleyebilir ve kan damarlarının gevşemesine katkıda bulunabilir.

Pancar hem nitrat hem potasyum içeriyor

EntirelyNourished'da koruyucu kardiyoloji diyetisyeni olan Michelle Routhenstein'a göre pancar, sağlıklı tansiyonu destekleyen diyet nitratları ve potasyum açısından zengin.

Araştırmalar, pancar suyunun yüksek tansiyonu veya hipertansiyon öncesi durumu bulunan yetişkinlerde sistolik tansiyonu 4 ila 10 mmHg düşürmeye yardımcı olabileceğini gösteriyor.

Yulaf kolesterolü destekleyebilir ancak kanıtlar karışık

Yulaf, bağırsakta jel oluşturan beta-glukan adlı çözünür lif açısından zengin. Bu lif, vücudun kolesterolden kurtulmasına yardımcı olabilir. Yulafın düzenli tüketimi kolesterol düzeylerini iyileştirebilir; bu da plak birikimini azaltmaya ve tansiyonun daha sağlıklı aralıkta tutulmasına katkı sağlayabilir.

Ancak yulafın tansiyonu doğrudan düşürdüğüne ilişkin kanıtlar kesin değil. Bazı araştırmalar yarar gösterirken bazıları herhangi bir etki ortaya koymuyor. Bazı çalışmalarda ise fayda bir cinsiyette görülürken diğerinde görülmüyor.

Yağlı balıklar omega 3 yağ asitleri içeriyor

Somon, sardalya ve uskumru gibi yağlı balıklar, özellikle EPA ve DHA olmak üzere omega 3 yağ asitleri açısından zengin. Bu yağlar iltihabı azaltmaya ve kan damarlarını genişletmeye yardımcı olarak kanın daha kolay akmasını sağlayabilir.

Yağlı balıkları düzenli olarak, yani haftada en az iki ila üç porsiyon tüketmek; daha düşük kalp-damar hastalığı riski, iyileşmiş lipid profilleri ve daha sağlıklı tansiyonla ilişkilendiriliyor.

Bir meta-analiz, günde yaklaşık 2 ila 3 gram EPA ve DHA tüketiminin, özellikle tedavi edilmeyen hipertansiyonu bulunan kişilerde tansiyonu mütevazı ölçüde düşürebileceğini gösteriyor.

Bitter çikolata damarları destekleyebilir

Sacred Heart University'de doçent ve Halk Sağlığı Yüksek Lisans Programı direktörü olan Jacqueline Vernarelli'ye göre bitter çikolatanın, özellikle kakao oranı yüzde 70 veya daha yüksek çeşitlerinin ölçülü tüketimi, tansiyonda küçük ancak anlamlı düşüşlerle ilişkilendiriliyor. Bu etki öncelikle kakaodaki flavanol adlı bileşiklere bağlanıyor.

Kakao flavanolleri damarları daha esnek ve daha az sert hale getirerek kan akışına karşı direnci azaltabilir. Bu bileşikler ayrıca kan damarlarını oksidatif hasardan koruyarak damarların genişleme ve basınç değişikliklerine yanıt verme yeteneğini iyileştirebilir.

Bu gıdalar beslenmeye kademeli eklenmeli

Routhenstein, tansiyonu destekleyen gıdaların beslenmeye yavaş ve bilinçli biçimde, her seferinde bir öğüne veya ara öğüne eklenmesini öneriyor. Çok hızlı başlamak, ekstra lif nedeniyle sindirim rahatsızlığına yol açabilir ve yeni beslenme düzenini sürdürmeyi zorlaştırabilir.

Bu gıdaları rutine kademeli olarak dahil etmek, tansiyon ve genel kalp sağlığı için kalıcı alışkanlıklar oluşturulmasına yardımcı olabilir. İşlenmiş etleri haftada bir veya iki akşam yağlı balıklarla değiştirmek ya da zaman zaman şekerli gevreklerin yerine yulaf tüketmek, uygulanabilecek basit değişiklikler arasında yer alıyor.

Özellikle hipertansiyonu bulunan veya tansiyon düşürücü ilaç kullanan kişilerin bu değişikliklere başlamadan önce sağlık uzmanına ya da diyetisyene danışması öneriliyor.

A MİLLİ TAKIM'IN ULUSLAR A LİGİ'NDE KALMA SENARYOLARI

Grup Üçüncülüğü İhtimali: Türkiye'nin grubu üçüncü sırada tamamlayabilmesi için kalan iki maçını da kazanması ve Belçika'nın İtalya'ya mağlup olması gerekiyor. Puanların 6'da eşitlenmesi durumunda Belçika ile oynanan maçlardaki ikili averaj belirleyici olacak.

Üçüncüler Sıralaması ve Play-Off: Ay-yıldızlı ekip grubu üçüncü bitirirse, dört grup üçüncüsü arasında ilk iki sıraya girmesi halinde doğrudan A Ligi'nde kalacak. Son iki sırada yer alması durumunda ise ligde kalmak için play-off oynayacak.

Grup Sonunculuğu ve Doğrudan Düşme Riski: Türkiye grubu dördüncü tamamlarsa, dört grup sonuncusu arasında ilk ikiye girmek zorunda. Bu senaryoda A/B Ligi play-off bileti alınacak; aksi halde dördüncüler sıralamasında son ikiye kalınması durumunda milliler doğrudan B Ligi'ne düşecek.

Play-Off Tek Başına Yetmiyor: Play-off hakkı elde edilmesi A Ligi'nde kalmak için garanti sayılmayacak; ay-yıldızlıların çift maç eleme usulüne göre oynanacak eşleşmeden de galip ayrılması gerekecek.

Festival kapsamında yönetmen Bektaş'ın senaryosunu Henar Daşğın Bektaş ile birlikte kaleme aldığı "Gayda Yolu" filmi Atlas 1948 Sineması'nda izleyicilerle buluştu.

Gösterimin ardından düzenlenen söyleşide konuşan yönetmen Bektaş, filmde aynı coğrafyadan gelen ancak farklı yaşam deneyimlerine sahip iki karakterin karşılaşması üzerinden toplumsal ve bireysel çatışmaları ele almaya çalıştığını söyledi.

Türk sinemasında taşra anlatılarına ilişkin okumalarından hareketle farklı bir hikaye kurmayı amaçladığını belirten Bektaş, şunları kaydetti:

"Genellikle batıdan biri taşrada bir yere gitmiş oluyor. Yozgat'a ya da Bitlis'e gitmiş oluyor. Yozgatlı Yozgatlıyla kavga etmiyor ya da Bitlisli Bitlisliyle kavga etmiyor. Ben bu kalıbı da kırmak istedim. İki karakterim de oralı ama biri farklı nedenlerden kaynaklı göç etmiş bir aileden geliyor. Batıya gelmiş, orada eğitimini alıp ilk görev yerine atanmış. Hasan'ın üniversiteden edindiği doğrular gerçekten doğru ama Hasan'ın yabancılaştığı şeyin içindeki Remzi de doğru bir karakter. Remzi, hayatta kalmak için zor bir hayatın içerisinde olabilir ama bu onun kötü bir insan olduğunu göstermiyor. Özellikle kendi içlerindeki o kavgadan bir vicdanın ortaya çıkmasını seyirciye göstermek istedim."

Bektaş, filmin hikayesinin köyünde öğretmenlik yaptığı dönemde şekillenmeye başladığını, senaryo çalışmalarını Henar Daşğın Bektaş ile yürüttüğünü anlattı.

Filmin ilk uzun metraj çalışmaları olduğunu ve yapım sürecinde çeşitli zorluklarla karşılaştıklarını belirten Bektaş, çekimleri 2023-2024 yıllarında gerçekleştirdiklerini aktararak, projeye maddi ve manevi destek veren ailesine, oyunculara ve ekibe teşekkür etti.

- "HASAN'I ÇOK SEVDİM, HİÇ YARGILAMADAN ANLAMAYA ÇALIŞTIM"

Filmde Hasan karakterini canlandıran Baran Şükrü Babacan, senaryoyu okuduğunda hikayenin sadeliğinden ve karakterin gündelik hayattaki gerçekliğinden etkilendiğini ifade etti.

Bağımsız sinemada daha önce de çalıştığını belirten Babacan, Hasan karakterinin kendi yaşamıyla da benzerlikler taşıdığını dile getirdi.

Babacan, ailesinin kendisi doğmadan önce Diyarbakır'dan Antalya'ya taşındığını söyleyerek, şunları anlattı:

"Ben Antalya'da büyüdüm ama her zaman tam oraya ait olamamak ya da Doğu'yu arkadaşlarımla konuştuğumda onların beni çok Batılı bulması gibi bir durum yaşadım. Bir yere tam olarak ait hissedememe durumu vardı. Hasan'da beni etkileyen kısım da buydu. Ben de oraya gittiğimde kendimde yeni şeyler keşfetmeye başladım. Bu, kendi içimdeki manevi bir yolculuğa da dönüştü. Hasan'ı çok sevdim, hiç yargılamadan anlamaya çalıştım."

Filmde Şerife karakterine hayat veren Mine Doğan ise karakterin Hasan'ın yaşamında önemli kırılma noktalarına dokunduğunu belirtti.

Şerife'nin güçlü, kararlı ve ne istediğini bilen bir kadın olduğuna işaret eden Doğan, karakteri anlamak için yoğun çaba gösterdiğini ifade etti.

Doğan, Şerife'nin Hasan'ın hayatında derin değişimler yarattığını da aktararak, karakterler arasındaki aşk ve tutkunun filmin geneline yayıldığını sözlerine ekledi.

- FİLM HAKKINDA

Yapımcılığını M. Tayfur Aydın'ın üstlendiği filmin görüntü yönetmenliğini Ferhan Akgün ve Hüseyin Zerder, kurgusunu Amir Etminan yaptı.

Filmin oyuncu kadrosunda Baran Şükrü Babacan, Kadim Yaşar, Celal Öztürk, Mine Doğan, Fatih Süzer ve Muhammed Cangören yer aldı.

Film, ailesiyle uzun yıllar önce Diyarbakır'a göç eden ve eğitimini tamamladıktan sonra doğup büyüdüğü kasabaya öğretmen olarak dönen Hasan'ın hikayesini konu alıyor. Hasan, okuluna gelen imzasız bir ihbar mektubunun ardından haksızlığa uğrayan bir kişinin hakkını savunmak için gerçeğin peşine düşüyor.

Devlet ve hükümet başkanlarının ulusal beyanlarını paylaştığını aktaran Kurum, "Müzakerelerimiz devam ediyor. Gerek ülkelerden gelen müzakereciler gerek COP31'in yan etkinliklerinde yer alan katılımcılar olsun çok yoğun bir ilgi olduğunu gururla ifade etmek istiyorum. Sadece iki günde 100 bin kayıt yapıldı. Tarihin en yoğun katılımlı COP'unda bizler de sizlerle birlikte COP31'de tarihi kararlara imza atmak istiyoruz. Ülkeler önceliklerini, hedeflerini ve yol haritalarını ortaya koyarken biz de COP31 Başkanlığı olarak uygulamayı sürecin merkezine yerleştiriyoruz. Başından beri ne dedik? Diyalog, uzlaşı, aksiyon. Konuşacağız, ortak irade arayacağız ve harekete geçeceğiz." diye konuştu.

Kurum, COP31'i "Uygulama COP'u" olarak tanımladıklarını anımsatarak, alınan kararların artık sadece sözde kalmaması ve hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Bazı hedefler belirlediklerini, Eylem ajandasındaki 10 gündem maddesi doğrultusunda iddialı ama ulaşılabilir, ölçülebilir bir yol haritası çizdiklerini vurgulayan Kurum, "Temiz enerji ve elektrifikasyondan yeşil sanayiye, sıfır atıktan metan azaltımına, dirençli şehirlerden gıda güvenliğine; okyanuslardan sağlığa ve gençliğe kadar uzanan 10 başlık, hayatın her alanına dokunuyor. Bu başlıkların neredeyse her biri doğrudan sizi ilgilendiriyor, üretiminizi, yatırımlarınızı, geleceğinizi şekillendiriyor." dedi.

Bakan Kurum, COP31 Eylem Ajandası ile dünyaya bir çağrı yaptıklarını dile getirerek, 2035'e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarmak, üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını en az yüzde 15'e taşımak istediklerinin altını çizdi.

Bu hedeflerin kağıt üzerinde kalırsa birer rakamdan ibaret olacağını anlatan Kurum, bunun için İklim Uygulama Köprüsü başlattıklarını, amaçlarının ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir projelere çevirmek, finansmanla projeyi, teknolojiyle ihtiyacı buluşturmak olduğunu aktardı.

Kurum, bu köprünün en sağlam ayağının iş dünyası olduğuna dikkati çekerek, "İş dünyasının bilgi birikimini, yatırım gücünü, üretim kapasitesini ve yenilikçi yaklaşımını sürecin güçlü bir parçası haline getirmek istiyoruz. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğimizle kurduğumuz ortaklığın arkasında bu irade bulunuyor." ifadelerini kullandı.

- "YENİLENEBİLİR ENERJİ SEKTÖRÜNDE DÜNYA GENELİNDE 16,6 MİLYON KİŞİ İSTİHDAM EDİLİYOR"

COP31 Başkanı Kurum, iklim dönüşümünü ekonomik büyümenin, rekabet gücünün, teknolojik ilerlemenin ve yeni yatırım alanlarının önemli bir fırsatı olarak gördüklerini belirtti.

Gelecek 10 yılın bu açıdan belirleyici olacağına işaret eden Kurum, bugünden temiz teknolojiye, enerji verimliliğine, düşük karbonlu üretime, döngüsel ekonomiye ve yeni nesil iş modellerine yatırım yapan şirketlerin, geleceğin rekabet ortamında güçlü avantajlar elde edeceğini söyledi.

Küresel yatırım eğilimlerinin de bu yönelimi açık biçimde ortaya koyduğunu anlatan Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Uluslararası Enerji Ajansı, 2026'da dünya genelindeki enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor. Bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının yenilenebilir enerji, şebekeler, depolama, enerji verimliliği, elektrifikasyon ve diğer temiz enerji alanlarına yönelmesi öngörülüyor. Bu tablo bize sermayenin, teknolojinin ve küresel rekabetin yönünü gösteriyor. Türkiye'nin ve Türk özel sektörünün bu büyük dönüşümden daha fazla pay almasını, yeni yatırımları ülkemize çekmesini ve kendi teknolojilerini geliştirerek dünya pazarlarına sunmasını istiyoruz.

Bu dönüşüm aynı zamanda yeni mesleklerin ve yeni istihdam alanlarının önünü açıyor. IRENA ve Uluslararası Çalışma Örgütünün verilerine göre yenilenebilir enerji sektöründe dünya genelinde 16,6 milyon kişi istihdam ediliyor. Dünya Ekonomik Forumu da 2030 yılına kadar iklim değişikliğine uyum çalışmalarının yaklaşık 5 milyon, emisyonların azaltılmasına yönelik çalışmaların ise yaklaşık 3 milyon net ilave işe katkı sağlayabileceğini öngörüyor."

- "TÜRKİYE'Yİ YEŞİL DÖNÜŞÜMÜN ÖNCÜ ÜLKELERİNDEN BİRİ HALİNE GETİRECEĞİZ"

Bakan Kurum, gençleri yeni becerilerle buluşturmak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek ve KOBİ'lerin nitelikli insan kaynağına erişimini artırmanın gelecek dönemin en önemli başlıkları arasında yer alacağını belirtti.

Üretim anlayışının merkezine de sürdürülebilirliği yerleştirmek gerektiğini vurgulayan Kurum, enerjiyi, suyu ve ham maddeyi daha verimli kullanan, atığını azaltan, yeniden kullanım ve geri dönüşüm imkanlarını artıran bir üretim modelinin, işletmelere ekonomik güç kazandıracağını söyledi.

Bakan Kurum, büyük sanayi kuruluşlarından KOBİ'lere kadar üretim ve tüketim ekosisteminin bu anlayışla gelişmesini önemsediklerini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Sürdürülebilirliği tedarik zincirinin tamamına yayarak üretim gücümüzü geleceğin şartlarına hazırlayacağız. Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketimiz bu yaklaşımın en güçlü örneklerinden biridir. Sıfır atığı üretim anlayışımızın temel unsurlarından biri haline getirerek hem çevremizi koruyacak hem de işletmelerimizin rekabet gücüne katkı sağlayacağız. COP31 kapsamında iş dünyamızla oluşturduğumuz bu güçlü işbirliğini uzun vadeli bir ortaklığa dönüştürmek istiyoruz. Özel sektörümüzün burada kazandığı tecrübenin Türkiye'nin bütün üretim ekosistemine yayılması, KOBİ'lerimize ulaşması ve uzun vadeli kurumsal kapasiteye dönüşmesi COP31'in en değerli kazanımlarından biri olacaktır. İş dünyamızla biriz, beraberiz. Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde üretim gücümüzü büyütecek, yeni fırsatları ülkemize kazandıracak ve Türkiye'yi yeşil dönüşümün öncü ülkelerinden biri haline getireceğiz."

1951'de denize indirilen ve RMS Titanic'ten daha uzun olan gemi, bir dönem dört başkanı, Mona Lisa'yı ve 20. yüzyılın ünlü sinema yıldızlarından oluşan bir grubu taşıdı.

Tarihi gemi beş saatte sulara gömüldü

Onlarca yıl paslanan ve hurdaya ayrılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan SS United States için koruyucuları, gemiyi Florida eyaletindeki Okaloosa County açıklarında yapay resife dönüştürme konusunda anlaşmaya vardı.

Ekipler, geminin gövdesindeki tapaları çıkardı ve patlayıcı kullanmadan suyla dolmasını sağladı. Saatler süren gecikmelerin ardından geminin son anları hızla geldi. SS United States yan tarafa doğru eğildi ve dalgaların altında kayboldu.

Deniz turizmine ekonomik katkı sağlaması bekleniyor

Batış, denizleri zarif biçimde aşan parlak devler çağının buruk sonunu simgeliyor. Aynı zamanda kıyı topluluklarının macera arayan turistleri uluslararası destinasyonlardan uzaklaştırma çabalarının son örneğini oluşturuyor. Bu çaba şimdiye kadar şaşırtıcı ekonomik faydalar sağladı.

Gemi enkazlarına ve genel olarak gemilere tutkuyla bağlı olanlar için SS United States'i rıhtımda oturup paslanırken görmek çok daha trajikti.

Gürsel Aksel Stadı'nda oynanacak karşılaşma, saat 20.00'de başlayacak. Mücadele, ATV'den naklen yayımlanacak.

Mücadeleyi İsviçre Futbol Federasyonundan Sandro Scharer yönetecek. Scharer'in yardımcılıklarını aynı ülkeden Stephane De Almeida ve Jonas Erni yapacak. Müsabakanın dördüncü hakemi ise Mirel Turkes olacak.

Grubun diğer maçında İtalya ile Fransa, Milano'da TSİ 22.45'te karşılaşacak.

MUHTEMEL 11'LER

Türkiye: Uğurcan, Ferdi, Merih, Ozan, Eren, Orkun, Hakan, Oğuz, Arda, Barış, Enes

Belçika: Lammens, Castagne, Mechele, Ngoy, De Cuyper, Vanaken, Tielemans, Lukebakio, De Bruyne, Trossard, De Ketelaere

MİLLİ TAKIM, SERGEN YALÇIN'LA İLK MAÇINDA

Ay-yıldızlı ekip, Vincenzo Montella ile yolların ayrılmasının ardından göreve getirilen yeni teknik direktörü Sergen Yalçın yönetiminde ilk maçına Belçika karşısına çıkacak.

Milli takım, A Ligi 1. Grup'ta ilk dört maçını kaybetti ve puanla tanışamadı. Milliler, mağlubiyet serisine son vermek için Belçika'yı konuk edecek.

Türkiye, Kocaeli'de Fransa'ya 1-0, Bursa'da İtalya'ya 4-1, deplasmanda Belçika'ya 3-0 ve Bologna'da İtalya'ya 3-1 kaybetti. Türkiye'yi deplasmanda mağlup eden Belçika ise deplasmanda İtalya'yı 2-0 yenerken, sahasında Fransa'ya 1-0 ve deplasmanda 4-1 mağlup oldu.

Milliler, grup mücadelesini 15 Kasım'da deplasmanda oynayacağı Fransa karşılaşmasıyla tamamlayacak.

ARDA VE BARIŞ ALPER DÖNÜYOR

Ay-yıldızlı ekipte kart cezaları sona eren Arda Güler ve Barış Alper Yılmaz, bu mücadelede forma giyebilecek.

İtalya maçında gördüğü kartla cezalı duruma düşen Abdülkerim Bardakcı ise Belçika karşısında sahada olamayacak.

Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde düzenlenen operasyonda araç Babaeski ilçesi Bostanlı mevkiinde durduruldu.

Araç içerisinde daha önce meslekten ihraç edildikleri belirlenen polis memuru M.O, astsubay C.A, pilot üsteğmen E.B. ve pilot teğmen O.Ç. yakalandı.

Olayla ilgili 4 FETÖ şüphelisi ile aynı araçta bulunan ve göçmen kaçakçılığı yaptığı iddia edilen T.Y. de gözaltına alındı.

Şüphelilerin emniyetteki işlemleri sürüyor.

Çelik, NSosyal hesabındaki paylaşımında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın COP31 Liderler Zirvesi'nde İsrail'in zulümlerine karşı bir kere daha insanlık vicdanı, adalet ve hukuk adına gerekenleri söylediğini belirtti.

Ömer Çelik, şunları kaydetti:

"Soykırım şebekesinin üyelerinin Sayın Cumhurbaşkanımızı hedef alan hadsiz açıklamaları, işledikleri insanlık suçlarını ve katliamları örtbas edemeyecektir. Tarihin ve adaletin yargılaması gereken katliam şebekesi, suçlarını bu yalanlarla gizleyemez. Filistin halkının ve hakikatin yanında durmaktan bir adım bile geri adım atmayacağız."

HAKAN ÇALHANOĞLU'NA BENZİYOR

CSKA Moskova altyapısından yetişerek A takıma yükselen 2005 doğumlu Matvey Kislyak; merkez orta sahanın yanı sıra on numara ve ön libero mevkilerinde de görev yapabiliyor. Rus spor adamları tarafından oyun stili millî yıldızımız Hakan Çalhanoğlu'na çok benzetilen 21 yaşındaki Rus futbolcunun piyasa değeri 25 milyon euro... Genç ve başarılı oyuncunun Rus ekibi CSKA Moskova ile olan mevcut sözleşmesi ise 2029 yılına kadar devam ediyor.

1445 DAKİKADA 1 GOL, 3 ASİST

Matyev Kislyak, bu sezon oynadığı 18 müsabakada tam 1445 dakika sahada kalmasını bildi. Genç yetenek, bu süre içinde 1 gol ve 3 asistlik performans sergiledi. CSKA Moskova'nın altyapısında futbol kariyerine başlayan genç yetenek, Rus ekibinin formasını 102 maçta giydi. Matvey Kislyak, bu karşılaşmalarda 14 gol ve 12 asist üretme başarısı gösterdi. 2025 yılının mart ayından itibaren Rus millî takım formasını da giymeye başlayan 21 yaşındaki orta saha oyuncusu, çıktığı 13 karşılaşmada 2 gol kaydetti.

SpaceX, her iki göreve ilişkin ayrıntıları paylaşmazken Falcon 9 roketlerinin ilk kademelerinin Dünya'ya dönmesinin ardından canlı yayınları sonlandırdı.

Şirket, 6 Kasım'da da aynı üsten "USSF-432 adlı" benzer görev kapsamında Falcon 9 roketini fırlatmıştı.

Bazı uzmanlar, fırlatmalarda ABD Uzay Kuvvetlerinin dünya genelindeki potansiyel hedefleri takip etmesine yardımcı olan Uzay Tabanlı Algılama ve Hedefleme Programı kapsamında SpaceX'in Starshield uydularının yörüngeye yerleştirilmiş olabileceğini değerlendiriyor.