Süper güçleri olmayan bir süper kahraman: Ben 12 Bin Yaşındayım

Ulusal Belgesel Yarışması'ndaki "Ben 12 Bin Yaşındayım" filminin yönetmeni Batuhan Karadağoğlu, gösterimden sonra soruları cevapladı.

Kars'ta bir başka belgeselin çekimleri esnasında Gökhan Çalkın'la tanıştıklarını dile getiren yönetmen, "Gökhan'ın kayalara ve tarihî izlere adadığı hayat, ekonomik ve ailevi tüm zorluklara rağmen sürdürdüğü mücadele, beni derinden etkiledi. İlkokul mezunu olmasına rağmen yurt içi ve yurt dışından akademisyenleri ağırlayıp bu mirası tanıtmaya çalışması, hikâyeyi mutlaka anlatmam gerektiğini düşündürdü." diye konuştu. Filmde akademisyenlerin ve uzmanların da görüşlerine yer vermeyi istediklerini belirten Karadağoğlu, akademisyenlerin kendi çalışmalarını öne çıkarmayı tercih edip belgeselde görünmek istemediklerini söyledi. Yönetmen, "Bu nedenle filmde tarih bilimi yerine karakterin duygusal ve kişisel adanmışlığına odaklandık. 'Ben on iki bin yaşındayım' cümlesi de bu tercihin özeti: Süper güçleri olmayan bir süper kahramanın hikâyesi bu." dedi.

Ulusal Kısa Kurmaca Film Yarışması'ndaki yapımların ekipleri de gösterimlerin ardından söyleşiye katıldı.

"Bu Taraf" filminin yönetmeni Yunus Emre Özdemir, filmin hikâyesini, babasını kaybettiği günü kendisine anlatan bir arkadaşına borçlu olduğunu söyledi. Ölümün insanları ayırdığına çok şahit olduğunu dile getiren yönetmen, "Ben filmde ayırmak yerine birleştirmeyi tercih ettim." dedi.

Oyuncu Eylem Yıldız da filmdekine benzer bir hikâye içinde yaşadığını dile getirdi ve "Kardeşlerimle benzer sorunları yaşıyorum. Ebeveynlerimiz yaşlanıyor, sorumluluklar artıyor, onlara taşıyamıyoruz. Film süreci de tam babamın rahatsızlığına denk gelmişti. Bu rolü oynamak iyi geldi." diye konuştu.

Emekli olduğu hâlde kamerasını elinden bırakamayan film yapımcısı Mümtaz Bey'in hikâyesini ele alan "Şaşaalı Bir Fiyasko" filmindeyse yönetmen Tunç Pınar söyleşiye katıldı. Karakterini "Hayata iz bırakmak isteyen, emekliliğini yaşayan ama aynı zamanda bırakılan izleri de takip eden bir adam." diye tarif eden Pınar, Mümtaz ile yeğeni Cahit'in birbirlerine iz bırakan ilişkilerine dikkat çekmek istediklerini söyledi.

"Kırağı Tutmuş Yaprak" filminde kişisel bir öyküyle yola çıktığını söyleyen yönetmen Furkan Erdil, ancak aslolanın hikâyeden ziyade üslup olduğunu belirtti ve bu konuda Tarkovski'yi örnek aldığını söyledi:

"Andrey Tarkovski hayranıyım ve filmde anlatının zamanla şekillendirilmesini seviyorum; zaman, geçmiş, anılar, belki rüyalar... Filmimde de onlardan çok esinlendim. Doğrusal bir olay örgüsü yok filmimde."

Dünyanın farklı coğrafyalarından savaş mağduru çocuklara dikkat çekmeyi amaçlayan"Fillerin Uykusu" filminin yönetmeni Muhammed Emre Kaya da gösterimden sonra söyleşiye katıldı.

Altı farklı mekânda, 40'tan fazla oyuncuyla çekilen filmde en çok "zaman, mekân ve kast" konusunda zorlandıklarını dile getiren yönetmen, bu konuda yaşadığı tecrübeleri şöyle paylaştı:

"Mekân konusunda çok ciddi zorlandık; her mekân çok pahalıydı. Bir vesileyle bir mekâna gittim ve durumu anlattım. Konuştuğum kişi, kısa filmlerde bütçe olmadığını bildiğini söyledi ve 'Ben sana destek olacağım.' dedi.

Sonra orada çekim yaparken Yahudi karakterlerin olduğu bir sahne vardı. Bir yanlışlık olmaması adına arkadaşlardan Yahudilikte bu sahnedeki durumun olup olmadığını araştırmalarını istedim.

Ben bunu söylerken o mekânın sahibi olan kişi, 'Biz şöyle yaparız.' diye tarif etti. Önce anlamadım; sonra kendisinin Yahudi olduğunu söyledi. Ben filmde Filistin'de olanlardan bahsedeceğimizi, bu yüzden mekânı kullanmamıza izin vermezse anlayışla karşılayacağımı söyledim. Bana, 'Laf ağızdan bir kere çıkar!' dedi. Hatta bu konuşmadan sonra sahnede bir İsrail askeri lazımdı; eşi de o rolü oynadı."

"10 Kere Daha" ise dünya sinemasında da başarılı örnekleri görülen "time loop" (zaman döngüsü) yöntemini kullanmasıyla dikkat çekti. Yönetmen Ömer Miraç Tunç, "Köstebek Günü" ya da "Koş Lola Koş" filmlerinde de kullanılan bu tekniği bence herkesin kullanmak isteyeceğini söyledi. "Tabii bu yöntemin çok şakacı bir anlatımı var. Bizim filmimizdeyse ölmüş birinin tekrar tekrar dünyaya gelmesi fikri biraz tehlikeliydi. O yüzden bunu yaparken biraz da çekindik ama izleyenler tarafından da bir tepki gelmedi." diye konuştu.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü'nün desteğiyle; Turkcell, Türk Hava Yolları ve Fuzul'ün ana sponsorluğunda, TRT'nin kurumsal iş ortaklığı, Anadolu Ajansı'nın Global İletişim Ortaklığı, TV+'ın Co-sponsorluğu ve Türkmedya'nın ana medya sponsorluğunda gerçekleştirilen 14. Boğaziçi Film Festivali ile ilgili tüm gelişmelere ve festivale dair güncel haberlere www.bogazicifilmfestivali.com adresinden ve festivalin resmi sosyal medya hesaplarından ulaşılabilir.

Operasyonda 45 şüpheli yakalandı, örgütsel ve farklı suçlardan cezaevinde bulunduğu belirlenen 16 kişiye de gözaltı işlemi uygulandı. Adreslerde ruhsatsız 15 tabanca, 3 av tüfeği ile çok sayıda polis yeleği, fişek ve dijital materyal ele geçirildi.

İkisi yurt dışında olduğu belirlenen firari 28 zanlıyı yakalamak için çalışmalar sürüyor.

Suç örgütünün Adana başta olmak üzere çeşitli bölgelerde "kasten öldürme", "kasten öldürmeye teşebbüs", "nitelikli yağma", "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma", "silahlı tehdit" ve "iş yeri kurşunlama" gibi çok sayıda suça karıştıkları belirlendi.

Oyuncu Barış Arduç, COP31'in iklim krizinin kırmızı alarm verdiği bir dönemde, Paris İklim Zirvesi'nin ardından artık sözlerin değil, eylemlerin konuşulacağı önemli bir zirve olduğunu belirtti.

Türkiye'nin ve Antalya'nın, iklim değişikliğiyle mücadelede yeni bir dönemin başlangıcı olarak anılmasının büyük önem taşıdığını dile getiren Arduç, "Gurur duyuyorum, burada olduğum için çok mutluyum." dedi.

COP31 sürecine nasıl katkı sağlayabileceği üzerine düşündüğünü anlatan Arduç, hazırladığı sıfır atık belgeseliyle atık sorununun boyutlarıyla yüzleştiğini belirtti. Arduç, dünyayı daha yaşanabilir hale getirmek için üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmeye gayret ettiğini söyledi.

Oyuncu Bülent İnal da COP31'in büyük önem taşıdığını, dünya liderlerinin iklim değişikliğiyle mücadele için Antalya'da bir araya geldiğini ifade etti.

Asıl önemli olanın verilen sözlerin yerine getirilmesi olduğunu vurgulayan İnal, "Bu organizasyon da bunları kontrol etmek için uygun bir ortam. Biz de bir farkındalık yaratmak, bir cümle söylemek için buraya geldik." diye konuştu.

Demet Şener de iklim krizinin artık geleceğin değil, günlük yaşamın sorunu haline geldiğini, bu nedenle bir an önce harekete geçilmesi gerektiğini belirtti.

Zirveden önemli kararlar çıkacağına inandığını dile getiren Şener, Türkiye'nin böylesine önemli bir organizasyona ev sahipliği yapmasından büyük gurur duyduğunu söyledi.

"BU KONUDA EN SUÇSUZ OLAN ÇOCUKLAR"

Oyuncu Meryem Uzerli ise Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapmasının gurur verici olduğunu vurguladı.

COP organizasyonları arasında en fazla devlet liderinin bu zirvede yer aldığını anlatan Uzerli, "Bu çok gurur verici. Bunun bir parçası olmak bizim için gurur. İklim değişimi çok önemli bir konu. Hem bir anne olarak hem de geleceğimiz için artık çok acil şekilde bir şeyler yapmak gerekiyor." ifadelerini kullandı.

UNICEF İyi Niyet Elçisi ve oyuncu Tuba Büyüküstün de iklim değişikliğiyle mücadelenin aciliyetine dikkati çekerek, çocukların geleceği için artık kararların uygulamaya geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Dünyanın birçok bölgesinde yangın ve sel başta olmak üzere çeşitli afetlerin yaşandığını hatırlatan Büyüküstün, "Bu konuda en suçsuz olan çocuklar. Bir an önce bu sorumluluğu alıp harekete geçmemiz gerekiyor." diye konuştu.

Milli sporcu Şahika Ercümen de yaşamının büyük bölümünü denizlerde geçiren bir sporcu olarak her gün çok sayıda atıkla karşılaştığını dile getirdi.

Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'inin sularla kaplı olduğunu belirten Ercümen, çok sayıda ülkenin Antalya'da bir araya gelmesinin önemli bir fırsat olduğunu belirtti. Ercümen, en büyük umudunun ise gezegenin nefes alabilmesi için yürütülen müzakerelerin somut eylemlere dönüşmesi olduğunu söyledi.

Oyuncu Ceyda Ateş de iklim değişikliğiyle mücadelede konuşmaktan çok harekete geçmek gerektiğini, öncelikle ormanların, denizlerin ve su kaynaklarının korunmasının önem taşıdığını vurguladı.

İnsanların doğadan bağımsız yaşayamayacağının altını çizen Ateş, sanatçıların da çevre bilincinin artırılması konusunda topluma örnek olması gerektiğini belirtti.

Oyuncu Serkan Altunorak da COP31'e davet edilmekten mutluluk duyduğunu dile getirerek, iklim değişikliğinin herkesi ilgilendiren ortak bir sorun olduğunu, gezegenin bir emanet değil, miras olduğunu ve herkesin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesi gerektiğini ifade etti.

Oyuncu Ava Yaman ise bu kadar büyük bir kalabalığın doğayı korumak amacıyla bir araya gelmesinin son derece anlamlı olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin yok olması, doğal kaynakların ölçüsüz tüketimi, gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesi ve yıkıcı iklim hadiselerine kadar ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz." dedi.

Erdoğan, "Bizim medeniyetimizin merkezinde tabiata saygı vardır, yeryüzü korunup kollanması gereken mukaddes bir emanettir." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Enerjiden sanayiye, ulaştırmadan tarıma kadar tüm sektörlerimizi karbonsuzlaştırma rotasında yeniden yapılandırıyor, ekonomimizin bütün sektörlerinde yeşil dönüşümü esas alıyoruz"

"Kalkınma hedeflerimizi ve enerji güvenliğimizi planlarken, çevresel faktörleri en ince ayrıntısına kadar gözetiyoruz. '2053 Net Sıfır Emisyon' hedefimiz doğrultusunda Yeşil Kalkınma yolculuğumuzu kararlılıkla sürdürüyoruz"

"(Sıfır Atık) Hareketin başladığı 2017'de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 40'a yaklaştı"

"Özellikle en az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimi kolaylaştırılmalıdır"

"Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz"

"Önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz"

"Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı, bunları gündeme taşımayı, birincil sorumluluk olarak belirledik"

"İklim finansmanı daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hale getirilmeli. Küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkeler, emisyon azaltımında, finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmelidir"

"BM Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze'de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Asırlık zeytin ağaçları kesildi, toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi"

"Son birkaç gündür Gazze'den yine yürek yakan haberler geliyor. Gazze'de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı"

"Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde, bu kış koşullarında, çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor"

"(Gazze'deki soykırım) İnsanlık için utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz"

"(Gazze) Bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı, bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir"

"Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır"

"Dünya yaşanamaz bir yer olmadan, gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır"

Ev sahibinin isteği üzerine araştırmayı sıhhi mühendis George Soper üstlendi. Önce su kaynaklarını, tesisatı ve yiyecekleri inceledi. Ancak olağan bulaşma kaynaklarına ilişkin bir kanıt bulamadı.

Bunun üzerine farklı bir ihtimalin peşine düştü: Hastalığı hiçbir belirti göstermeden taşıyan sağlıklı bir insan...

Araştırmaları onu evin eski aşçısına götürdü: Mary Mallon.

GİTTİĞİ EVLERDE SALGINLAR YAŞANDI

Soper'ın 1919'da yayımladığı makalede çizdiği portreye göre Mary, uzun boylu ve iri yapılı bir kadındı. 1906'daki olay sırasında yaklaşık 40 yaşındaydı. Dışarıdan bakıldığında tamamen sağlıklı görünüyordu; daha önce tifo geçirdiğine ilişkin bilinen bir kayıt da yoktu.

Üstelik Mary, sıradan bir mutfak çalışanı değildi. Soper, onun iyi bir aşçı olduğunu, becerisi sayesinde varlıklı ailelerin evlerinde yüksek ücretlerle iş bulabildiğini belirtiyordu. Mary'nin çalıştığı evleri araştıran Soper, ulaşabildiği kayıtlara göre 8 aileden 7'sinde tifo vakaları yaşandığını tespit etti.

Bu salgınlardan biri 1902'de Maine eyaletindeki Dark Harbor'da meydana gelmişti. Mary'nin çalıştığı evde 9 kişiden 7'si ve bir hemşire tifo hastalığına yakalanmıştı. Mary ise hastalanmamıştı. Üstelik salgın sırasında daha önce tifo geçirmiş olan işverenine bakmıştı. İşveren, Mary'nin hastalığın kaynağı olabileceğinden habersiz, gösterdiği yardım nedeniyle kendisine maaşına ek olarak yüklü miktarda para vermişti.

Soper'ın kayıtlarında bu ailelerle ilişkilendirilen 26 hastalık vakası ve bir ölüm bulunuyordu. Salgınların yaşandığı evlerin çoğu kırsal bölgelerdeydi.

Araştırmada dikkat çeken bir başka ayrıntı da evlerdeki iş bölümüydü. Bu varlıklı ailelerin yemeklerinin büyük bölümü, aşçının elinden çıktıktan sonra pişiriliyordu. Böylece pişirme işlemi bakterileri öldürüyordu. Ekmek kesme, salata ve meyve hazırlama gibi pişirme gerektirmeyen işleri ise uşaklar ve diğer hizmetliler yapıyordu.

Soper, bu nedenle salgınlarda aile üyelerinden çok hizmetlilerin hastalandığını düşünüyordu. Hastalananlar arasında dört çamaşırcı ve iki bahçıvan da vardı.

ŞEFTALİLİ DONDURMA ŞÜPHESİ

Peki Mary, yemek hazırlarken hastalığı nasıl yayıyordu?

Soper'ın dikkatini Oyster Bay'deki salgında hazırlanan tatlılardan biri çekti: İçine taze şeftali parçaları doğranmış dondurma.

Pişirme işleminden geçmeyen bu tatlıya, Mary'nin ellerindeki bakterilerin bulaşmış olabileceği düşünülüyordu. Soper'a göre bakteriler, tuvalet sonrasında yeterince temizlenmeyen eller aracılığıyla yiyeceklere taşınmış olabilirdi. Şeftalili dondurma ise bu bulaşma ihtimalini açıklayan en güçlü şüphelerden biriydi. Ancak bu tatlının kesin bulaşma kaynağı olduğu kanıtlanmış değildi.

VÜCUDUNDAKİ BAKTERİLER HER TESTTE ÇIKMIYORDU

Mary'nin peşine düşen Soper, 1907 yılında onunla yüzleşti. Ancak Mary iddialara inanmadı. Kendini sağlıklı hissediyordu ve hayatında hiç tifo geçirmediğini söylüyordu.

Polis eşliğinde hastaneye götürülen Mary'den alınan örnekler, araştırmanın seyrini değiştirdi. İdrar örneklerinde tifo bakterisine rastlanmazken dışkı örneklerinde çok sayıda bakteri tespit edildi. Mary, kendisi hasta olmadığı halde bakteriyi taşıyordu.

Üstelik bakterilerin tespit edilmesi her zaman kolay değildi. Soper'ın aktardığına göre Mary'nin dışkı örnekleri 20 Mart-16 Kasım 1907 arasında haftada ortalama üç kez incelendi. Temmuz ayında art arda beş testte bakteri bulunamadı. Ağustos ayında da testler negatif sonuç verdi. Eylül ve ekim aylarında bir süre daha bakteri tespit edilemedi. Ancak 16 Ekim'de yapılan kapsamlı incelemede bakteriler yeniden ortaya çıktı.

Soper, bakterilerin Mary'nin bağırsaklarında çoğaldığını ve tuvalet sonrasında ellerine bulaşarak yemeklere taşındığını düşünüyordu. Onu, tifo mikroplarının içinde çoğaldığı "yaşayan bir kültür tüpüne" benzetmişti.

Bu olay, hastalık belirtisi göstermeyen kişilerin de enfeksiyonun yayılmasında rol oynayabileceğini ortaya koyan önemli örneklerden biri oldu. Mary Mallon, ABD'de ayrıntılı biçimde araştırılan ilk sağlıklı tifo taşıyıcısı vakası olarak tarihe geçti.

ADADA ÜÇ YIL GEÇİRDİ

Yetkililer Mary'yi, New York'taki East River üzerinde bulunan North Brother Adası'ndaki Riverside Hastanesi'ne yerleştirdi.

Mary, özgürlüğüne kavuşmak için iki ayrı hukuki girişimde bulundu. Savunmasında herhangi bir suç işlemediği ve kimseye bilerek zarar vermediği halde özgürlüğünden mahrum bırakıldığını söylüyordu. Ancak mahkemeler, sağlık yetkililerinin tecrit kararını sürdürme hakkı bulunduğuna hükmetti.

Bu dönem kamuoyunun da dikkatini çekti. Bazı gazeteler Mary'yi yemek hazırlarken tifo mikroplarını kızartan bir kadın olarak karikatürize etti. Başka çizimlerde ise adada yalnız başına oturan, çaresiz bir kadın olarak gösterildi.

Mary, hastanede kaldığı dönemde arkadaşlarını kabul edebiliyor, zaman zaman çamaşırcı olarak çalışıyordu. Ancak tecride hiçbir zaman alışamadı.

KAYIP YILLAR

1910 yılında, bir daha aşçılık yapmaması ve başkalarının yiyecekleriyle temas etmemesi şartıyla serbest bırakıldı.

Ayrıca sağlık yetkililerine belirli aralıklarla bilgi vermesi gerekiyordu.

Mary bir süre bu koşullara uydu. Ancak daha sonra yeniden aşçılığa başladı ve izini kaybettirmek için farklı isimler kullandı. Soper, yaklaşık beş yıl boyunca nerede çalıştığını tam olarak belirleyemedi. 1914'te New Jersey'deki bir sanatoryumda iki, New York'ta ise bir tifo vakasıyla ilişkilendirildiğini yazdı; ancak bu bağlantıların kesin olmadığını da belirtti.

HASTANEDE YENİDEN SALGIN

1915'in ocak ve şubat aylarında Manhattan'daki Sloane Hospital for Women'da tifo salgını patlak verdi. Hastanede 25 kişi hastalandı. Mary, ilk vakanın görülmesinden yaklaşık üç ay önce hastanede aşçı olarak çalışmaya başlamıştı.

Hastanedeki çalışanlar, aşçının geçmişte tifo taşıyıcısı olarak gündeme gelen Mary Mallon olabileceğini düşünmeye başladı. Soper'ın aktardığına göre "Tifo Mary" lakabı da bu sırada, hastanedeki diğer çalışanlar tarafından şaka yollu kullanılmaya başlandı. Bu lakap, yetkililerin onun kimliğini ortaya çıkarmasına yardımcı oldu.

Mary, şüphelerin üzerine çekildiğini anlayınca önce New Jersey'ye, ardından Long Island'daki bir eve gitti. Yetkililer izini buldu ve onu zorla yeniden Riverside Hastanesi'ne götürdü.

HAYATININ GERİ KALANINI ADADA GEÇİRDİ

Bu kez Mary'nin tecridi hayatının sonuna kadar sürdü. Ancak yaşamının tamamını hastane koğuşunda geçirmek zorunda kalmadı. Hastane arazisinde kendisine bir kulübe tahsis edildi. Burada yaşadı, zaman zaman hastanede çalıştı ve arkadaşlarını kabul edebildi.

Aralık 1932'de geçirdiği felç nedeniyle yatağa bağımlı hale geldi.

11 Kasım 1938'de, 69 yaşında hayatını kaybetti. İlk tecrit dönemiyle birlikte yaklaşık 26 yılını zorunlu izolasyon altında geçirmişti.

Soper'ın 1919 tarihli makalesinde Mary ile ilişkilendirilen 10 salgın ve 51 vaka kaydediliyordu. Soper, Mary'nin geçmişine ilişkin bütün bilgilere ulaşılamadığı için gerçek sayının daha yüksek olabileceğini de düşünüyordu. Daha sonraki kayıtlarda onunla ilişkilendirilen vaka sayısı 51, ölüm sayısı ise üç olarak anıldı.

Mary Mallon, kendisi hiç tifo hastalığına yakalanmadan, hastalığın yayılmasında rol oynayan en tanınmış taşıyıcılardan biri haline geldi. Dünya onu "Tifo Mary" olarak tanıdı.

Gaziantep Eğitim ve Uygulama Merkezi'nde düzenlenen etkinliğe Vali Kemal Çeber'in yanı sıra kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile vatandaşlar katıldı.

Çevre bilincinin artırılması ve gelecek nesillere daha yeşil bir Türkiye bırakılması amacıyla düzenlenen etkinlikte katılımcılar, fidanları toprakla buluşturarak can suyu verdi.

Kahramanmaraş

Kahramanmaraş'ta 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü kapsamında 11 noktada 35 bin fidan toprakla buluşturuldu.

Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürü Fazıl Cabaroğlu, Kapıçam Ağaçlandırma Sahası'nda düzenlenen törende yaptığı konuşmada, iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sunmayı ve gelecek nesillere daha yeşil, yaşanabilir bir dünya bırakmayı amaçladıklarını söyledi.

Törene, Kahramanmaraş Valisi Mükerrem Ünlüer, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Lutfihak Alpkan, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Hakan Kan, Büyükşehir Belediye Başkanvekili Mehmet Beşen, Dulkadiroğlu Kaymakamı Hicabi Aytemür, daire amirleri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, muhtarlar, okul müdürleri, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.

Malatya

Tarım ve Orman Bakanlığı, Malatya Valiliği ve Malatya Turgut Özal Üniversitesi tarafından düzenlenen fidan dikim töreni, üniversitenin Yeşilyurt yerleşkesinde gerçekleştirildi.

Törende konuşan Malatya Orman İşletme Müdürü Osman Kayalar, orman varlığının artırılmasının gelecek nesiller için hayati önem taşıdığını belirterek, 2026 yılı ağaçlandırma programı kapsamında 5 bin 500 hektar alanda çalışma yürüttüklerini ifade etti.

Konuşmaların ardından Vali Yardımcısı Emre Urhan, protokol üyeleri, öğrenciler ve diğer katılımcılar fidanları toprakla buluşturdu.

Şanlıurfa

Şanlıurfa'da 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü dolayısıyla 2 bin fidan toprakla buluşturuldu.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Orman Parkı'nda düzenlenen etkinlikte, öğrencilerin de aralarında bulunduğu farklı yaş ve meslek gruplarından vatandaşlar bir araya geldi.

Yüzlerce kişinin katıldığı etkinlikte dikilen 2 bin fidana can suyu verildi.

Kilis

Kilis merkeze bağlı Acar köyü mevkisinde fidan dikim etkinliği düzenlendi.

Etkinlikte konuşan Kilis Valisi Ömer Kalaylı, sadece fidan dikmediklerini, aynı zamanda geleceklerine sahip çıktıklarını söyledi.

Konuşmaların ardından Vali Kalaylı, protokol üyeleri, öğrenciler ve diğer katılımcılarla birlikte fidan dikti.

Etkinliğe Kilis Belediye Başkanı Hakan Bilecen, İl Jandarma Komutanı Albay Cengiz Yanık, İl Emniyet Müdürü Arslan Bağrıaçık, Hatay Orman Bölge Müdür Yardımcısı Veysel Ayyıldız, kurum müdürleri, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.

Edirne

Edirne Valiliğince Lalapaşa ilçesine bağlı Çömlekköy'de fidan dikim etkinliği düzenlendi.

Edirne Valisi Yunus Sezer, programda yaptığı konuşmada, Cumhurbaşkanlığının öncülüğünde Türkiye genelinde 11 Kasım saat 11.00'de eş zamanlı fidan dikim etkinlikleri gerçekleştirildiğini söyledi.

Ormanların insanlar ve tüm canlılar için hayati öneme sahip olduğunu belirten Sezer, bu alanların doğal bir koruyucu kalkan görevi gördüğünü ifade etti.

Edirne'de bu yıl büyük çaplı orman yangınları yaşanmadığını ancak geçen yıl özellikle Enez bölgesinde ve bazı köylerde çıkan yangınlarda önemli miktarda ormanlık alanın zarar gördüğünü hatırlatan Sezer, kaybedilen ormanların yerine daha fazlasını kazandırmak gerektiğini vurguladı.

Gelecek nesillere daha yeşil bir Türkiye bırakmayı amaçladıklarını dile getiren Sezer, "Bizden sonra gelen evlatlarımız, biz nasıl ormanları ve yeşili görüyorduk onlar da daha geniş ormanları görsünler, daha güzel ve yeşil bir Türkiye ile beraber olsunlar. Şimdiden geleceğe bir nefes, geleceğe bir tohum bırakalım." dedi.

Sezer, Edirne genelinde yangından zarar gören alanlar da dahil olmak üzere 2 milyon fidanın toprakla buluşturulmasının hedeflendiğini, Çömlekköy'deki etkinlikte ise 2 bin 500 fidan dikildiğini kaydetti.

Edirne Orman İşletme Müdürü Murat Aksoy da kentte ağaçlandırma ve orman bakım çalışmalarını yıl boyunca sürdürdüklerini anlattı.

Konuşmaların ardından Vali Sezer, protokol üyeleri, askerler, öğrenciler ve vatandaşlar fidan dikti.

Kırklareli

Kırklareli'nde geçen yıl orman yangınından zarar gören Çeşmeköy'de fidan dikim etkinliği gerçekleştirildi.

Kırklareli Valisi Uğur Turan, programda yaptığı konuşmada, bugün yalnızca fidan dikmediklerini, toprağa umut, geleceğe hayat ve insanlığa barış ektiklerini söyledi.

Dikilen her fidanın gelecek nesillere bırakılacak kıymetli bir emanet olduğunu belirten Turan, "Geleceğe Nefes, Dünyaya Barış" sloganının önemli bir mesaj taşıdığını ifade etti.

Dünyanın farklı bölgelerinde savaşların ve acıların yaşandığına dikkati çeken Turan, "Bu zulümlerin yaşandığı bir dönemde, Türkiye'den ve Kırklareli'nden bütün insanlığa barış ve kardeşlik mesajımızı iletiyoruz. Diliyoruz ki yeryüzünde savaşlar ve zulümler son bulsun, çocukların gözyaşları dinsin, hiçbir çocuk savaşın gölgesinde büyümesin." dedi.

Orman İşletme Müdürü İsmail Karakaya'nın da konuşma yaptığı etkinlikte, protokol üyeleri, öğrenciler ve vatandaşlar 6 bin fidanı toprakla buluşturdu.

Tekirdağ

Tekirdağ'da ise geçen yıl yaz aylarında meydana gelen orman yangınlarından zarar gören Yeniköy Mahallesi'nde fidan dikim etkinliği düzenlendi.

Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, programda yaptığı konuşmada, geçen yıl bölgede çıkan yangında ormanlık alanların zarar gördüğünü hatırlattı.

Devletin bütün kurumlarıyla yangınlara karşı mücadele verdiğini belirten Soytürk, zarar gören alanların yeniden yeşillendirilmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Soytürk, kurumların ve vatandaşların el ele vererek bölgenin eski yeşil görünümüne kavuşması için çalıştığını dile getirdi.

Orman İşletme Müdürü Nebi Yaşar da "yeşil vatan"ın yeni fertlerini toprakla buluşturmanın heyecanını yaşadıklarını belirterek gelecek nesillere daha temiz bir dünya bırakmayı hedeflediklerini söyledi.

Programda Vali Soytürk, protokol üyeleri ve öğrenciler 4 bin fidan dikti.

Ankara'daki 19 Mayıs Stadı'nın 2018'deki yıkımından sonra, aynı yerde yapımına Haziran 2022'de başlanan Türkiye'nin en modern stadında ilk başlama vuruşu için sona geliniyor.

Yeni Ankara Stadı'na ilişkin yetkililer, iç saha çim zemininin tamamen tamamlandığını aktardı.

Gençlik ve Spor Bakanlığı adına TOKİ'nin inşa ettiği Türkiye'nin en modern spor tesislerinden biri olacak stadın kırmızı-beyaz renkteki koltuklarının yerleştirilmesi de tamamlanırken "estetik işleri" ve dış alandaki atletizm pistinin yapımı ise devam ediyor.

Başkentin yeni stadı, kırmızı-beyaz koltuklarla oluşturulan "Türkiye" yazısının yer aldığı tribünleri, yeni zemini, ön plana çıkan çatı tasarımı ve çevresindeki spor alanlarıyla futbolseverleri ağırlayacağı günü bekliyor.

UEFA'NIN İSTEKLERİ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Türkiye Futbol Federasyonu ve UEFA yetkililerinin ziyaret ettiği stadyumda "UEFA'nın talepleri" yerine getirildi.

Yalnızca futbol karşılaşmalarına değil birçok farklı branşa da hizmet verecek büyük bir spor kompleksi şeklinde tasarlanan tesisin 160.000 metrekarelik alanında 15 farklı spor branşında aktiviteler gerçekleştirilebilecek.

At the request of the homeowner, sanitary engineer George Soper took charge of the investigation. He first examined the water sources, plumbing and food. However, he found no evidence of any of the usual sources of infection.

He then began pursuing a different possibility: a healthy person carrying the disease without showing any symptoms...

His investigation led him to the household's former cook: Mary Mallon.

OUTBREAKS OCCURRED IN THE HOUSEHOLDS WHERE SHE WORKED

According to the profile Soper presented in an article published in 1919, Mary was a tall, heavyset woman. She was approximately 40 years old at the time of the 1906 incident. She appeared to be in perfectly good health, and there was no known record of her having previously contracted typhoid fever.

Moreover, Mary was no ordinary kitchen worker. Soper described her as a good cook who was able to secure well-paid positions in the homes of wealthy families thanks to her skills. After investigating the households where Mary had worked, Soper determined, based on the records available to him, that typhoid cases had occurred in seven of the eight families.

One of these outbreaks had occurred in 1902 in Dark Harbor, Maine. Seven of the nine people in the household where Mary worked, along with a nurse, contracted typhoid fever. Mary, however, did not fall ill. During the outbreak, she had even cared for her employer, who had previously contracted typhoid. Unaware that Mary might have been the source of the infection, the employer rewarded her for her assistance with a substantial payment in addition to her regular wages.

Soper's records listed 26 cases of illness and one death associated with these families. Most of the households where the outbreaks occurred were in rural areas.

Another detail that stood out in the investigation concerned the division of household duties. Most of the food served to these wealthy families was cooked after being prepared by the cook. This meant that the cooking process killed the bacteria. Tasks that did not require cooking, such as slicing bread and preparing salads and fruit, were handled by butlers and other domestic workers.

For this reason, Soper believed that domestic workers, rather than family members, were more likely to contract the disease during the outbreaks. Among those who fell ill were four laundresses and two gardeners.

SUSPICIONS SURROUNDING PEACH ICE CREAM

But how was Mary spreading the disease while preparing food?

One of the desserts served during the Oyster Bay outbreak caught Soper's attention: ice cream containing pieces of fresh peach.

It was suspected that the bacteria on Mary's hands might have contaminated this dessert, which was not subjected to cooking. According to Soper, the bacteria could have been transferred to food through hands that had not been properly washed after using the toilet. Peach ice cream was among the strongest suspects in explaining this possible route of transmission. However, it had not been proven that the dessert was the actual source of the infection.

THE BACTERIA IN HER BODY WERE NOT DETECTED IN EVERY TEST

Soper, who had begun tracking Mary down, confronted her in 1907. Mary, however, did not believe the accusations. She felt healthy and said she had never had typhoid fever in her life.

Samples taken from Mary after she was taken to a hospital under police escort changed the course of the investigation. While no typhoid bacteria were found in her urine samples, large numbers of bacteria were detected in her stool samples. Mary was carrying the bacteria despite not being ill herself.

Moreover, detecting the bacteria was not always easy. According to Soper, Mary's stool samples were examined an average of three times a week between March 20 and November 16, 1907. No bacteria were detected in five consecutive tests in July. The tests also returned negative results in August. The bacteria remained undetected for a period during September and October as well. However, a more comprehensive examination on October 16 revealed their presence once again.

Soper believed that the bacteria multiplied in Mary's intestines and were transferred to her hands after using the toilet, eventually making their way into the food she prepared. He likened her to a "living culture tube" in which typhoid germs multiplied.

The case became one of the important examples demonstrating that people who show no symptoms of a disease can also play a role in its spread. Mary Mallon went down in history as the first healthy typhoid carrier in the United States to be investigated in detail.

SHE SPENT THREE YEARS ON THE ISLAND

Authorities placed Mary at Riverside Hospital on North Brother Island, located in New York's East River.

Mary made two separate legal attempts to regain her freedom. In her defense, she argued that she had been deprived of her liberty despite having committed no crime and having knowingly harmed no one. However, the courts ruled that health authorities had the right to maintain the isolation order.

The case also attracted public attention. Some newspapers caricatured Mary as a woman frying typhoid germs while preparing food. In other illustrations, she was depicted as a helpless woman sitting alone on the island.

While staying at the hospital, Mary was allowed to receive visitors and occasionally worked as a laundress. However, she never grew accustomed to her isolation.

LOST YEARS

In 1910, she was released on the condition that she never work as a cook again or come into contact with other people's food.

She was also required to report to health authorities at regular intervals.

Mary complied with these conditions for a while. However, she later returned to cooking and used different names to conceal her identity. Soper was unable to determine exactly where she was working for approximately five years. He wrote that in 1914 she was linked to two typhoid cases at a sanatorium in New Jersey and one in New York, although he also noted that these connections were not certain.

A NEW OUTBREAK AT THE HOSPITAL

In January and February 1915, a typhoid outbreak broke out at Sloane Hospital for Women in Manhattan. Twenty-five people at the hospital fell ill. Mary had started working there as a cook approximately three months before the first case was reported.

Hospital employees began to suspect that the cook might be Mary Mallon, who had previously come to attention as a typhoid carrier. According to Soper, the nickname "Typhoid Mary" began to be used jokingly around this time by other hospital employees. The nickname helped authorities establish her identity.

Realizing that suspicion had fallen on her, Mary first fled to New Jersey and then went to a house on Long Island. Authorities tracked her down and forcibly returned her to Riverside Hospital.

SHE SPENT THE REST OF HER LIFE ON THE ISLAND

This time, Mary's isolation continued until the end of her life. However, she was not forced to spend all her remaining years in a hospital ward. She was given a cottage on the hospital grounds, where she lived, occasionally worked at the hospital and received visitors.

In December 1932, she suffered a stroke that left her bedridden.

She died on November 11, 1938, at the age of 69. Including her first period of isolation, she had spent approximately 26 years under mandatory isolation.

Soper's 1919 article recorded 10 outbreaks and 51 cases associated with Mary. Soper also believed that the actual number might have been higher because not all information about her past was available. In later records, the number of cases associated with her was cited as 51, while the number of deaths was given as three.

Without ever contracting typhoid fever herself, Mary Mallon became one of the most widely known carriers involved in the spread of the disease. The world came to know her as "Typhoid Mary."

Photograph: AI-generated illustration

Aileyi desteklemeye yönelik politikaları sürdürdüklerini belirten Göktaş, 2025 Aile Yılı'nın önemli bir dönüm noktası olduğunu, 2026-2035 Aile ve Nüfus Yılı kapsamında bu politikaların kalıcı hale getirileceğini ifade etti.

"KASIM AYI İTİBARIYLA 249 BİN 686 GENCİMİZE 24 MİLYAR 83 MİLYON LİRA DESTEK SAĞLAYACAĞIZ"

Aile ve Gençlik Fonu kapsamında genç çiftlere yönelik destekleri artırdıklarını belirten Göktaş, "Bu yıl gelir şartını esneterek, 18-25 yaş aralığındaki çiftlerimiz için 250 bin liraya, 26-29 yaş aralığındaki çiftlerimiz için 200 bin liraya çıkardık. Bu sene bu yaş grubunda evlenen gençlerin yüzde 26'sı desteğimizden yararlandı. Genç çiftlerimize 2,1 milyar lirayı aşan hibe desteği sunarken, 25 bin 561 yavrumuzun doğum müjdesiyle mutluluklarını paylaştık. Kasım ayı itibarıyla 249 bin 686 gencimize 24 milyar 83 milyon lira destek sağlayacağız. Maddi desteklerimizin yanı sıra gençlerimize evlilik yolunda rehberlik ediyor, İŞKUR ve sosyal konut projelerinde öncelik sağlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Aile yapısını güçlendirmek için 144 ihtisaslaşmış birimde danışmanlık hizmeti sunduklarını belirten Göktaş, evlilik öncesi eğitim, aile danışmanlığı ve çevrimiçi psikolojik destek hizmetleriyle 10,8 milyon vatandaşa ulaştıklarını, 81 ilde İl Eylem Planlarını hayata geçirdiklerini ve mobil uygulama aracılığıyla 2 milyondan fazla anne babaya rehberlik ettiklerini kaydetti.

"BU YIL SONUNA KADAR 16, 2027 YILINDA İSE 9 ÇOCUK EVLERİ SİTESİNİ DAHA HİZMETE SUNACAĞIZ"

Çocuklara yönelik bakım, eğitim ve istihdam hizmetlerini sürdürdüklerini belirten Göktaş, "Ev tipi bakım modeline dönüştürdüğümüz bin 381 kuruluşumuzda 15 bin 174 çocuğumuza bakım ve koruma sağlıyoruz. Bu yıl sonuna kadar 16, 2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesini daha hizmete sunacağız. Bakım, eğitim, istihdam başta olmak üzere her alanda çocukların yanında oluyoruz. 6 bin 968 çocuğumuza spor, kültür ve sanatla yeteneklerini keşfetmelerine destek oluyoruz. Bu yıl Türkiye'de ilk kez düzenlediğimiz Çocuk Bienali'nde çocukları ve ailelerini kitap ve sanatın zengin dünyasıyla buluşturduk. Koruma altında yetişen 67 bin 136 gencimizin kamu kurumlarında istihdamını sağladık. İş hayatına hazırlık sürecinde de 12 bin gencimize iş ve meslek danışmanlığı eğitimi verdik. Özel sektörde çalışan gençlerimizin SGK primlerini 5 yıl boyunca karşılıyoruz" dedi.

"2027 YILINDA KREŞLERİN KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ELİYLE YAYGINLAŞTIRILMASI İÇİN İLK DEFA BİR TEŞVİK PAKETİNİ DEVREYE ALIYORUZ"

Bakan Göktaş, kreş seferberliğiyle çocuk bakım hizmetlerine erişimi tüm Türkiye'de yaygınlaştıracaklarının altını çizerek, "Bu kapsamda kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılmasını zorunlu kıldık. Özel kreşlerin açılmasını kolaylaştırdık. Çocuklarımızın güvenli ve sağlıklı bir ortamda büyümeleri için belediye kreşlerinin ruhsat ve hizmetlerini ortak bir standarda kavuşturduk. 150 ve üzeri tüm konut projelerinde gündüz bakımevi açılmasını zorunlu hale getirdik. Diğer yandan ADEM ve SODAM'larda 697 kreş ve oyun odası açtık. Bugün denetimimizdeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğumuz yararlanıyor. Bu vesileyle buradan müjdesini de vermek isterim. 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk defa bir teşvik paketini devreye alıyoruz. Daha fazla ailenin güvenilir ve nitelikli çocuk bakım hizmetinden yararlanması için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz" diye konuştu.

Bakan Göktaş, sosyal medya ve oyun platformlarına yeni yükümlülükler getirildiğini kaydederek, 15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasını, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için ise güvenli bir dijital ekosistem oluşturulmasını amaçladıklarını kaydetti.

"2027 YILINDA 5 İLİMİZDE DAHA YENİ MERKEZLERİ HİZMETE ALACAĞIZ"

Bakan Göktaş, bakım hizmetlerini engelli bireylerin aile bağlarını koruyan bir anlayışla şekillendirdiklerini ifade ederek, "Engelli vatandaşlarımızın aktif ve bağımsız yaşamını güçlendiren hizmetler sunuyoruz. Bu kapsamda 110 yatılı bakım kuruluşumuzda bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunuyor, 150 Aktif Yaşam Merkezimizde sosyal hayata katılıma destek oluyoruz. Bu yıl Aydın, Antalya ve Van'da yeni Engelsiz Yaşam Merkezlerini; Konya, Iğdır, Kayseri'de Aktif Yaşam Merkezlerini hizmete açtık. 2027 yılında 5 ilimizde daha yeni merkezleri hizmete alacağız" dedi.

"2. YAŞLI HAKLARI ULUSAL EYLEM PLANIMIZI DA EN KISA SÜREDE KAMUOYUYLA PAYLAŞACAĞIZ"

Büyüklerin hayata aktif katıldığı, hizmetlere güvenle ulaşabildiği bir Türkiye için çalıştıklarını dile getiren Bakan Göktaş, "II. Yaşlılık Şurası kapsamında 81 ilde düzenlediğimiz çalıştaylar ve Türkiye Yaşlılık Saha Araştırması'yla bakım ihtiyaçlarını ve mevcut hizmetleri günümüz şartlarına göre ele aldık. Yaşlı ve aile dostu şehirleri yaygınlaştırmayı, gündüzlü bakım hizmetlerini güçlendirmeyi, aktif yaşlanmayı ve kuşaklar arası dayanışmayı destekleyen çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Değişen ihtiyaçlara göre hazırladığımız 2. Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planımızı da en kısa sürede kamuoyuyla paylaşacağız" şeklinde konuştu.

"2027 YILINDA 8 HUZUREVİNİ DAHA HİZMETE AÇACAĞIZ"

Yaşlıların sosyal hayatın içinde, ailelerinin yanında aktif ve sağlıklı yaş almalarını önceliklendirdiklerine dikkati çeken Bakan Göktaş, 47 Aktif Yaşam Merkezinde gündüzlü hizmet sunduklarını ifade etti. Göktaş, "Yaşlı ve engelliler için 51 yeni merkez açarak hizmet ağımızı genişletiyoruz. YADES ile 183 bin, Ulusal Vefa Programı ile 133 bin yaşlımızın temel ve kişisel bakım ihtiyaçlarını evlerinde karşılıyoruz. Kamu ve özel 496 huzurevinde 30 bin 272 büyüğümüze hizmet sunuyoruz. Bakanlığımıza bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sağlıyoruz. 2026 yılında 6 huzurevimizi hizmete açtık. 2027 yılında ise 8 huzurevini daha hizmete açacağız" ifadelerini kullandı.

Göktaş, bu yıl huzurevlerine kabul şartlarını yaşlıların bakım ihtiyaçlarına göre yeniden belirlediklerini de hatırlattı.

"KADIN DOSTU ÇALIŞMA ŞARTLARINI ÖZEL SEKTÖRÜN KURUM KÜLTÜRÜNE YERLEŞTİRMEYİ HEDEFLİYORUZ"

Kadınların üretimden girişimciliğe uzanan yolculuklarında yanlarında olmaya devam ettiklerini aktaran Göktaş, "8 Mart'ta açıkladığımız 'Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlesi' ile fırsat eşitliğini ve kadın dostu çalışma şartlarını özel sektörün kurum kültürüne yerleştirmeyi hedefliyoruz. 'Yükselen Kadınlar' programımızla kadın girişimcilerimize network oluşturma, eğitim, mentorluk, markalaşma ve finansmana erişim desteği sunuyoruz" dedi.

"'Kadınlarla Sürdürülebilir Yaşam Projesi ile 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz"

Kadınların ekonomik güçlenmesine bakış açılarının sadece bugünün sektörleriyle sınırlı olmadığını kaydeden Bakan Göktaş, "Teknolojinin bu kadar hızlı geliştiği bir dönemde bilim, yapay zeka, STEM ve ikiz dönüşüm gibi alanlarda kadınların güçlü şekilde yer almasını stratejik öncelik görüyoruz. Bu kapsamda 'Kadınlar için Yapay Zeka ve Dijital Güçlenme Programı'nı başlattık. 'Türkiye'nin Mühendis Kızları' ve 'Geleceğini Kuran Genç Kadınlar' projeleriyle 12 bin 240 genç kadının mesleki gelişimlerini destekledik. Enerji sektöründe kadın istihdamını ve temsiliyetini artırmak için bu yıl ikinci mezunlarını veren 'Kadınlar için Enerji Okulu'nu hayata geçirdik. Küresel temiz teknolojiler alanındaki kadın girişimcilerimizi desteklemeye devam ediyoruz. 81 ilde kuracağımız 'Kadın Sıfır Atık Elçileri Ağı' ile kadınların çevre ve iklim mücadelesindeki öncü rolünü güçlendireceğiz. 'Kadınlarla Sürdürülebilir Yaşam Projesi'yle 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz" diye konuştu.

Kadına yönelik şiddetle mücadelelerini 'sıfır tolerans' ilkesi doğrultusunda kararlılıkla sürdürdüklerini belirten Göktaş, koruyucu ve önleyici politikalarını yaygın hizmet ağlarıyla güçlendirdiklerinin altını çizdi.

"4 YENİ KADIN KONUKEVİ DAHA İNŞA ETMEK İÇİN ÇALIŞMALARIMIZI SÜRDÜRÜYORUZ"

Teknolojik altyapılarının şiddet vakalarına müdahale süreçlerinin daha hızlı, etkin ve sonuç odaklı işlemesinde önemli rol oynadığını vurgulayan Göktaş, ALO 183, KADES, GAMER, elektronik kelepçe uygulamasıyla şiddet vakalarına anında müdahale ettiklerini söyledi. ŞÖNİMLER ve Sosyal Hizmet Merkezinde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktalarıyla şiddetle mücadele mekanizmalarını daha etkin hale getirdiklerini belirten Göktaş, "112'si Bakanlığımıza bağlı olmak üzere 151 kadın konukevi ile şiddet mağduru kadınlara ve çocuklarının ihtiyaçlarına uygun özel hizmet modelleri geliştiriyoruz. Bu yıl sayısını 20'ye çıkardığımız ihtisaslaşmış kadın konukevlerinde kadınların çocuklarıyla güven içinde hayatlarını yeniden kurmalarını destekliyoruz. Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli'nde 4 yeni kadın konukevi daha inşa etmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz" açıklamasında bulundu.

"ŞİDDETİN HER TÜRÜYLE AMASIZ, FAKATSIZ, TAVİZSİZ MÜCADELEMİZİ KARARLILIKLA SÜRDÜRECEĞİZ"

Bakan Göktaş, 10 yıl aradan sonra Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması'nı tamamladıklarını anlatarak, "18 bin 275 kadınla görüşerek hazırladığımız araştırmamızla yeni şiddet türlerine dair kapsamlı veriler elde ettik. Şiddet döngüsünü kırmak ve şiddetsiz bir yaşam kültürü oluşturmak için ilk kez failin rehabilitasyonuna odaklanan bir modeli hayata geçirdik. Diğer yandan üniversitelerde gençlere yönelik sağlıklı ilişkiler, şiddetin erken işaretleri, dijital güvenlik ve haklar konusunda farkındalık eğitimlerini yaygınlaştırıyoruz. Vatandaşlarımıza, kamu personelimize ve muhtarlarımıza yönelik eğitimlerle 8,2 milyonu aşkın kişiye ulaştık. Bugüne kadar olduğu gibi şiddetin her türüyle amasız, fakatsız, tavizsiz mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz" dedi.

"BAKANLIĞIMIZ BÜTÇESİNİN YARISINDAN FAZLASINI KADINLARA AYIRDIK"

"2027 bütçesinde kadınların güçlenmesine ayrılan kaynak yüzde 73 artarak 11 milyar liraya yükseldi" diyen Göktaş, "Evde bakım, SED, koruyucu aile, doğum yardımları, eşi vefat eden, engelli ve 65 yaş üstü kadınlara yönelik destekler, ADEM ve SODAM projeleri ile GSS primleri dahil, kadınlar için ayırdığımız toplam kaynak 351 milyar 570 milyon liradır. Bu rakamlarla Bakanlığımız bütçesinin yarısından fazlasını yani 51,9'unu kadınlara ayırdığımızı özellikle ifade etmek isterim" diye konuştu.

"BU YIL YAPTIĞIMIZ 140 BİNDEN FAZLA ZİYARETLE ŞEHİT YAKINLARIMIZIN VE GAZİLERİN YANINDA OLDUK"

Göktaş, şehit yakınları ve gazilere yönelik çalışmalarını da sürdüklerine dikkati çekerek, "Bugüne kadar 53 bin 179 kişinin kamuda istihdamını sağladık. Bu yıl yaptığımız 140 binden fazla ziyaretle şehit yakınlarımızın ve gazilerin yanında olduk. Ulusal Şehit Gazi Bilgi Sistemiyle hizmetlere erişimi daha da kolaylaştıracağız. 51 bin 545 kahraman gazimize Devlet Övünç Madalyası ve Milli Mücadele Madalyası takdim ettik. 4 bin 468 şehidimizin hatırasını şehirlerimizde yaşatıyoruz" ifadelerini kullandı.

"'İYİLİK VARSA, BİZ DE VARIZ' DİYEREK MİLLETVEKİLLERİMİZİ DE BU İYİLİK HAREKETİNİN BÜYÜMESİNE KATKI SUNMAYA DAVET EDİYORUM"

Bakan Göktaş, sosyal hizmet ve yardımları toplumun her kesimine ulaştırmak için iş birliklerini kararlılıkla sürdürdüklerinin altını çizerek, "Bu kapsamda 2026 yılında 182 projeyi hayata geçirdik. Merkez ve taşra teşkilatlarımızla düzenlediğimiz 5 bin 173 etkinlikte 107 bin paydaş temsilcisiyle bir araya geldik. Başlattığımız İyilik Var hareketiyle iyiliği ve gönüllülüğü bütün Türkiye'ye yayılan kalıcı bir dayanışma ağına dönüştürüyoruz. Bu hareketle gönüllülüğü tek çatı altında toplayarak herkesin iyilik yapabileceği bir alan oluşturduk. Bu vesileyle 'İyilik Varsa, Biz de Varız' diyerek, siz değerli milletvekillerimizi de bu iyilik hareketinin büyümesine katkı sunmaya davet ediyorum" dedi.

"2027 YILI BÜTÇE TEKLİFİMİZ İSE 677 MİLYAR 303 MİLYON 514 BİN LİRADIR"

Göktaş, hazırladıkları 2027 yılı bütçesinin asıl değerinin sosyal devletin imkanlarını toplumun her kesimine ulaştırarak vatandaşların hayatına sağladığı katkı olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti:

"2025 yılı kesin hesabı kapsamında 407 milyar 728 milyon liralık ödeneği kullandık. Bütçemizin etkin kullanımı ve bin 200'ü aşkın harcama birimimizde sağladığımız mali istikrar sayesinde Sayıştay denetiminde herhangi bir mali bulguya rastlanılmamıştır. 2027 yılı bütçe teklifimiz ise 677 milyar 303 milyon 514 bin liradır. Bu kaynağın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde aileyi güçlendiren, çocukları koruyan, kadınları destekleyen, engelli ve yaşlı bireylerin hayatını kolaylaştıran politikaları kararlılıkla sürdüreceğiz."

Komisyon toplantısı, sunum sonrası milletvekillerinin konuşmasıyla devam etti.

Programda konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, yurdun her detayının en ince ayrıntısına kadar hesaplanmış çok güzel bir proje olduğunu söyledi.

Vali Gül, okul binalarının depreme dayanıklılığıyla ilgili, "İstanbul Proje Koordinasyon Birimi, Milli Eğitim Bakanlığımızın bütçesi ve diğer hayırseverlerimizin katkılarıyla binalarımızın 550'si yıkılıp tekrardan yapıldı, diğerleri güçlendirilerek depreme dayanıklı hale getirildi. Bugün İstanbul'da en güvenilir binalar eğitim binalarıdır ve İstanbul'da depreme dayanıksız olan, eğitim öğretim görülen bir tane bile binamız yok." diye konuştu.

Eğitimin kalitesinin her geçen gün arttığına dikkati çeken Gül, "İnşallah yüzde 81'den 18'lere kadar düşen ikili eğitim oranımız, 2 sene içerisinde, arsa sorunu olmayanların da tamamı yapılarak, İstanbul'umuz da Türkiye'nin diğer şehirleri gibi tekli eğitime geçmiş olacak." dedi.

İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan da eğitim sisteminde imam hatip okullarının da bir çınar olduğunu söyledi.

Lisenin, İlim Yayma Cemiyetinin de kurulma sebebi olan okullardan olduğunu aktaran Erdoğan, okulun yurdunun tamamlanmasından memnuniyet duyduğunu kaydetti.

Erdoğan, "10 yıllık yeni binasıyla, bütün donatılarıyla, çok kaliteli bir okul. Şimdi yurt kapasitesiyle beraber öğrenciler Anadolu'nun dört bir yanından burayı tercih edip geldikleri zaman okulun yanı başında konaklama imkanı bulmuş olacaklar. Mesut Bey'in ve ekibinin, Sayın Valimizin, bütün idarenin desteği olmasa, 6 ayda böyle bir şeyin yapılması mucize gibi bir şey." dedi.

Yurdun, medeniyetin en önemli şehri İstanbul'un göbeğine yaraşır bir şekilde ihya edildiğini belirten Erdoğan, "Buradaki eğitim kadromuz da başarılarıyla, gerçekten son dört beş yılda parmak ısırtan bir performans gösterdiler, gösteriyorlar. Bizim medeniyetimizi, kültürümüzü ihya serüvenimizde bu bir köşe taşı. Bizim İstanbul'u ruhuyla beraber yeniden ayağa kaldırma ihtiyacımızın burada mücessem hali." ifadelerini kullandı.

- "BU ÖRNEK EYLEM DİĞER KURULUŞLARA ÖRNEK TEŞKİL ETSİN"

Erdoğan, İbn Haldun Üniversitesi olarak da Süleymaniye'deki medreselerde de projeleri olduğunu belirterek, "Süleymaniye Camii'nin etrafında yeniden ilim erbabı gezip dolaşmaya başlasın, o caminin cemaati arasına yeniden yüksek lisans, doktoradaki İslami İlimler talebeleri ve akademisyenler karışsınlar istiyoruz. Çünkü eskiden yüz yıllar boyunca bütün Osmanlı beldelerinin en önemli alimlerinin yaşadığı, yürüdüğü sokaklar bunlar, sadece turistlere terk edilecek yerler değil. Ümit ve dua ediyorum ki bugün burada gerçekleştirilen bu örnek eylem bizim bu harikulade şehri ruhuyla, kimliğiyle beraber ihya etmemizde bütün diğer kurul kuruluşlara örnek teşkil etsin." dedi.

Liseden yetişecek öğrencilerin devraldıkları bayrağı daha ileriye taşımalarını temenni eden Erdoğan, şunları kaydetti:

"Nice Recep Tayyip Erdoğanlar, nice Mesut Topraklar, nice Yusuf Tülünler buradan yetişmeye devam etsin. Hamdolsun yereldeki birçok hedef, birçok hayaller gerçekleştikten sonra, belli bir ekonomik gelişmişlik seviyesi yakalandıktan sonra, artık Türkiye'nin bu küresel iddiaları taşıyacak insanları yetiştirmeye ihtiyacı var, Allah'ın izniyle yetişiyor da. Eğer yetişmeseydi biz TEKNOFEST yarışmalarında 1,5 milyon gençten bahsedemezdik. Bu okullardaki dinamizmden, heyecandan, çocuklarımızın bu pırıl pırıl yüzlerinden bahsedemezdik. Allah'ın izniyle bu kutlu nesil soykırımları bitiren nesil olacak. Dünyada insanlık vicdanına asılmış bütün zincirleri kıran nesiller olacak. Onun için yolumuz açık olsun, yavrularımızın bahtı aydınlık olsun."

Tay Group Yönetim Kurulu Başkanı ve Fatih Eğitim ve Bilim Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mesut Toprak da 6 Mart'ta temeli atılan yurdun hızlıca hizmete kazandırıldığını ve hedef koyup bunu başardıklarını kaydetti.

Okulun her geçen gün başarı sıralamasında yükseldiğini, öğrencilerin artık okullarının yanı başında kalacaklarını belirten Toprak, yurdu yatırım diye yapmadıklarını, bu ülkede kazandıklarını ve bu ülkenin çocuklarına borcunu ödediklerini söyledi.

Törene, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Coşkun Yılmaz, Fatih Belediye Başkanı Ergün Turan, Fatih Kaymakamı Cafer Sarılı, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, İlim Yayma Cemiyeti Başkanı Yusuf Tülün, vakıf mütevellileri ve okulun mezunları ile öğrenciler katıldı.

Konuşmaların ardından Vali Gül, Toprak'a teşekkür belgesi takdim etti.

Ardından Vali Gül, Erdoğan ve beraberindekilerle yurdun açılış kurdelesini keserek, yurdu gezdi.

Eylülde hizmete aldıkları İstanbul Havalimanı'nın 4. pistiyle, uçuş operasyonlarında verimliliği artırdıklarını belirten Uraloğlu, "Doğu yönlü uçuşlarda yüzde 25 yakıt tasarrufu sağladık, 2 ayda karbon emisyonunu 2 bin ton azalttık. Ulaştırma yatırımlarımızla hem operasyonel kapasitemizi geliştiriyor hem de daha sürdürülebilir bir gelecek için çevreye duyarlı adımlar atıyoruz." ifadelerini kullandı.

Kazada, sürücü K.E. ile arka koltuktaki İ.İ. (14) yaralandı.

İhbar üzerine bölgeye trafik, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Yaralılar, olay yerine gelen ambulansla İvrindi Devlet Hastanesine kaldırıldı.

Ağır yaralanan İ.İ, hastanedeki müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Türkiye'nin 2032 yılında Avrupa Futbol Şampiyonası'na ev sahipliği yapacağını hatırlatan Bakan Bak, "Planladığımız statlardan bir tanesi olan stadyumumuzu gezdik bugün. Hazırlıklar son noktaya geldi. Stat tamamlanmak üzere. Yakında açılışı da gerçekleşecek. 19 Mayıs Stadı yerinde tekrar yapılmış oldu. 52 bin kapasiteye ulaşan bir stadyum. Amacımız başkentte Türk sporuna yakışır güzel bir stadyum, yaşayan bir stadyumu inşa etmekti. Cumhurbaşkanımızın vizyonu buraya, başkente böyle bir stadyumun yapılması talimatını verdi. Ankara'ya hem Avrupa Futbol Şampiyonası'nda kullanılmak üzere hem de ülkemizin milli maçlarının da büyük finallerinin de oynanabileceği bir stadyumun kazandırılması önemli. Ankara'nın güzide kulüpleri var. Ankaragücü başta olmak üzere Gençlerbirliği ve milletimiz için de önemli olan, herkesin anısının olduğu 19 Mayıs Gençlik Parkı bu civarda. Türk sporunun da önemli yerlerinden bir tanesi. Burası yaşayan bir stat. Altında 16-17 tane bireysel branşların da olacağı tesisler var. Yine bakanlığımızın il müdürlüğü, çeşitli bölümlerinin olacağı 7 gün 24 saat açık olan bir tesis olacak" diye konuştu.

"ÖZEL BİR YAPIM, 80 TANE LOCASI VAR"

Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, stadyumun hoş bir ambiyansı olduğunu söyleyerek, "Projesi de çelik açıklığı bakımından da çok önemli bir özelliğe sahip. Dediğim gibi, Cumhurbaşkanımızın vizyonuyla şu ana kadar yaklaşık 37-38 tane stadyum inşa ettik. Diğerlerinin de inşaatları devam ediyor. Bu da bu zamana kadar inşa ettiklerimizin en büyüğü. En büyük stadyum, aynı zamanda Galatasaray Stadı 52 bin 400, bu 52 bine yakın. Yine Türkiye modern stadyumlara, UEFA standartlarına, FIFA standartlarında stadyumlara sahip. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'mıza da teşekkür ediyoruz. TOKİ marifetiyle onların da tecrübesi var. Burada önemli olan Ankara'ya, başkente böylesine önemli bir tesisi kazandırmak, bu önemli. Güzel bir çalışma var. Müteahhitlere de teşekkür ediyoruz. Onlar da canla başla hazırlıklar yaptılar. Önemli bir tesis. Bizim açısından da inşallah burada milli takımlarımız başarılı maçlar oynarlar. Yine Ankara'mızın güzide takımları ve diğer organize edeceğimiz işte Süper Kupa gibi Türkiye Kupası finalleri gibi böyle büyük organizasyonların olabileceği niteliklere sahip. Gururla tüm dünyaya tanıtabileceğimiz, anlatabileceğimiz, UEFA'ya, FIFA'ya gösterebileceğimiz önemli bir tesisi kazanmış oluyoruz. Özel bir yapım, 80 tane locası var. Alt kısımlarda pek çok aktiviteler için, bizim Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın aktiviteleri için kullanacağız. İçeride gençler için pek çok faaliyeti gerçekleştireceğiz" ifadelerini kullandı.

"STADYUM 15 GÜNDE BİR KULLANILAN BİR YER DEĞİL, VARLIĞIYLA DEVAM EDEN BİR YAPI OLACAK"

Stadyumda boks, güreş, tekvando, karate gibi bireysel branşların da gerçekleştirilebileceği bir alan olacağına dikkati çeken Bakan Bak, "Stadyum 15 günden 15 güne kullanılan bir yer değil, varlığıyla devam eden bir yapı olacak. Yaşayan bir sistem olacak, bir ekosistem olacak. Baktığınız zaman da etrafında kafeler, restoranlar gibi pek çok sosyal aktivitenin yapılabileceği bir alana dönüşüyor. Yanında da yine atletizm tesisinin inşaatı devam ediyor. O da Ali Naili Moran, daha önce buradaydı. Onu da korumuş oluyoruz. Yine diğer tesisleri de etrafına kazandırmaya devam edeceğiz. Ankaralılar için gerçekten çekim merkezi. Ulaşım da kolay, metro var yanından geçen. İnsanların gençliğinde, hayallerinin olduğu pek çok hatırasının olduğu bir ortam. Türk sporu için hayırlı olsun. Türk sporunun önemli müsabakalarının oynandığı stat yeniden hayata geçirilmiş oldu, yeniden kazandırılmış oldu. Bu noktada Cumhurbaşkanımıza çok teşekkür ediyoruz. Hayırlı olsun Ankaralılara, ülkemize, Türk futboluna, kulüplerimize ve burada yetişecek pek çok sporcuya hayırlı olsun diyoruz" açıklamasında bulundu.

"ÇİM SERİLELİ YAKLAŞIK 1 AY OLDU"

En kısa zamanda stadyumun açılışı için gerekli hazırlıkları yapacaklarını aktaran Bak, "Şu anda çim serileli yaklaşık 1 ay oldu. Gördüğümüz kadarıyla da güzel bir zemin ortaya çıkıyor. Bakımı da arkadaki aletlere baktığınız zaman da güzel bir ortam. Bu hususta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum'a, TOKİ'ye vizyonu ve bize kattığı destek sebebiyle de Cumhurbaşkanımıza ayrıca müteahhit firmalara, emeği geçen çalışanlara teşekkür ediyoruz. Hayırlı olsun diyorum" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde 2019'da ilan edilen 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü'nün, "yeşil vatan"ı koruma ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir çevre bırakma iradelerinin önemli bir ifadesi olduğunu belirten Duran, şunları kaydetti:

"Bu yıl 'Geleceğe Nefes, Dünya'ya Barış' anlayışıyla gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları, Türkiye'nin ev sahipliğinde ve başkanlığında Antalya'da düzenlenen COP31 sürecine de ayrı bir anlam katmaktadır. İklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca uluslararası toplantılarda alınan kararlarla değil, doğayı koruyan ve yaşatan somut adımlarla mümkün olduğunun bilincindeyiz. Toprakla buluşan her fidanın daha yeşil bir Türkiye'ye ve daha yaşanabilir bir dünyaya nefes olması dileğiyle bu anlamlı seferberliğe katkı sunan herkese teşekkür ediyor, 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü'nü tebrik ediyorum."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ev sahipliği ve organizasyon için teşekkür eden ve "İklim konusunda ilk görevimiz gerçeği söylemektir." diyen Guterres, iklim krizinin hızlı ilerlemesinin "acı bir gerçek" olduğunu belirterek, "2025'teki emisyonlar tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Sıcaklık rekorları kırılmaya devam ediyor. Son dört yıl, tarihin en sıcak yılları oldu. Ve fosil yakıt sektörü, gezegenimizi yok ederken hala devasa karlar elde etmeyi sürdürüyor." ifadelerini kullandı.

Guterres, iklim felaketlerinin, dünya çapında insanların yaşamlarını, geçim kaynaklarını ve ekonomileri sarstığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Bu yol, karşılıklı olarak garantili bir yıkıma götürüyor. Bilim, bu seviyenin üzerine çıkmanın artık kaçınılmaz olduğunu söylüyor. On bir yıl önce Paris'te dünya, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlamayı taahhüt etmişti ancak bilim bize pes etmemizi söylemiyor. Bize daha sıkı mücadele etmemizi söylüyor. Gerçek şu ki bu sınırın ne kadar aşılacağını, ne kadar süreceğini ve ne kadar yıkıcı olacağını belirleme gücü elimizde."

Bu sınırın aşılmasının kalıcı bir kader değil, geçici bir ihlal olmasını sağlayacak güce sahip olunduğunu vurgulayan Guterres, "Bunun için liderlik gerekiyor. Gerçeği biliyoruz. Şimdi buna göre harekete geçmeliyiz. İklim eylemi, termometredeki rakamlar üzerine bir mücadeleden daha fazlasıdır. Hayatlarımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele ediyoruz." dedi.

- "TÜM ÜLKELER ÜZERİNE DÜŞEN GÖREVİ YERİNE GETİRMELİ"

Guterres, gelecek on yıla yön verecek şekilde son on yıldan çıkardığı üç ders olduğunu belirterek, ilk derse atıfla sözlerini şöyle sürdürdü:

"On yıl önce, güneş enerjisi dünyadaki elektriğin yüzde birini üretiyordu. Geçen yıl ise küresel elektrik talebindeki artışın neredeyse dörtte üçü tek başına güneş enerjisiyle karşılandı. On yıl önce satılan her yüz arabadan biri elektrikliydi. Bu yıl ise bu oran neredeyse her üç arabadan birine ulaşacak. Temiz enerji, artık dünyanın büyük bir bölümünde yeni elektrik üretiminin en ucuz kaynağıdır ve siyasi engellerin en şiddetli olduğu yerlerde bile ilerlemeye devam ediyor. Bu da bizi ikinci derse götürüyor, fosil yakıtların dayanakları çöküyor. İnsanlığın dörtte üçü, fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşıyor. Kendilerinin yaratmadığı ve kontrol edemediği fiyat şoklarının esiri durumundalar. Son dönemdeki çatışmalar, bunun kronik güvensizliğe ve yaşam maliyetlerinde çöküşe yol açan bir reçete olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bilime dayalı, adil, düzenli ve eşitlikçi şekilde fosil yakıtların kullanımından vazgeçilmesini hızlandırmanın zamanı geldi ancak bu zorluğun boyutunu küçümsemeyelim. Fosil yakıtlar, dinozorların izinden gitmelidir. Bu kendiliğinden gerçekleşmeyecektir. Dinozorların bir lobi grubu yoktu. Fosil yakıtların ise var. Stratejileri basit, bilimi çarpıtmak, politikaları geciktirmek, eylemi geciktirmek, hesap vermeyi geciktirmek."

Guterres, fosil yakıt bağımlılığına son vermenin zamanının geldiğine işaret ederek, "Üçüncü ders en zor olanı, dünya çok yavaş ilerliyor. Küresel emisyonların her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında düşmesi gerekiyor. Mevcut ulusal planlar, şartlı olanlar da dahil, en iyi ihtimalle bunun üçte birini sağlayabiliyor. Bu planlar tam olarak uygulanmış olsa bile, bu yüzyılın sonunda dünya 2,5 derecenin üzerine çıkacak ve bu süreçte tehlikeli ve geri dönüşü olmayan kritik eşikleri aşacaktır. Olağanüstü bir hızlanmaya ihtiyacımız var. Gezegenimiz ısınıyor. Zaman daralıyor. Ya başaracağız ya da yanacağız." diye konuştu.

İklim adaletinin gelecek on yılın en belirleyici zorluğu olduğunu dile getiren Guterres, "Ülkelere ekonomilerini dönüştürmelerini talep ederken, bunu yapmaları için gerekli imkanları onlardan esirgememeliyiz. Çin dışındaki gelişmekte olan ve yeni gelişen ekonomiler, insanlığın neredeyse üçte ikisine ev sahipliği yapmaktadır ancak küresel temiz enerji yatırımlarının beşte birinden azını almaktalar. Çoğu, borçlanmak için iki ila üç kat daha fazla ödeme yapıyor. Uygun fiyatlı temiz enerjiye erişemezlerse, bu boşluğu fosil yakıtlar dolduracak ve emisyonlar on yıllar boyunca sabit kalacak. Ayrıca savunmasız topluluklar uyum sağlayamazsa, istikrarsızlık sınırların ötesine yayılacak. Ortak sorumluluk, ortak güvenlik ve ortak faydalara dayanan yeni bir İklim Adaleti Anlaşmasına ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı.

Guterres, "ortak ancak farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesi"nin uygulanması gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Tüm ülkeler üzerine düşen görevi yerine getirmeli. Gelişmiş ülkeler emisyonlarını daha hızlı azaltmalı ve söz verdikleri finansman ve teknolojiyi sağlamalı. Gelişmekte olan ekonomiler, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişlerini hızlandırmalı. Gelişmekte olan ülkeler, uyum sağlamak için büyük çaplı destek almalı. İklim Adaleti Anlaşması dört temel üzerine kuruludur, birincisi, fosil yakıtlardan adil bir geçişi hızlandırmak. Liderler, özellikle de gelişmiş ülkelerin liderleri, 1,5 derece hedefine bağlı olduklarını iddia ederken fosil yakıt üretimini genişletmeye devam edemezler."

- 2035'E KADAR KÜRESEL YENİLENEBİLİR ENERJİ KAPASİTESİ EN AZ 3 KATINA ÇIKMALI

Guterres, Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) karbon emisyonuna ilişkin son raporunun, 2035'e kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2025 seviyelerine kıyasla en az üç katına çıkması ve buna karşılık, karbon yakalama teknolojisi uygulanmayan kömür santrallerinden elde edilen elektrik üretiminin de en az yüzde 75 azalması gerektiğini ortaya koyduğuna dikkati çekti.

Söz konusu santrallerden elde edilen elektrik üretiminin 2040'a kadar neredeyse tamamen ortadan kaldırılması ve petrol ile doğal gaz kullanımının yaklaşık üçte bir oranında azaltılması gerektiğine işaret eden Guterres, her hükümetin de politika ve yatırım planlarını bu hedeflerle uyumlu hale getirmesi gerektiğini vurguladı.

Guterres, bunun da işçileri koruyarak hazırlanmış güvenilir ulusal yol haritalarıyla mümkün olduğunu dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu, yeni kömür projesine hayır demek demektir. 1,5 derece hedefini daha da ulaşılmaz hale getirecek yeni petrol ve gaz altyapılarına hayır demek demektir. Metan emisyonlarını büyük ölçüde azaltmak. Yenilenebilir enerji kaynaklarını, elektrik şebekelerini, depolama sistemlerini ve temiz elektrifikasyonu ışık hızında genişletmek. Ormanları, okyanusları ve biyolojik çeşitliliği korumak. Bir seçim yapmamız gerekiyor. Ya bu geçişi planlayacağız ya da bunun bedelini kaos ve geçim kaynaklarının yitirilmesiyle ödeyeceğiz."

Küresel sıcaklığın 1,5 derecenin üzerine çıkılmasının uyum konusunda dönüştürücü bir yaklaşım gerektirdiğine dikkati çeken Guterres, bunun da uluslararası toplumun gelişmekte olan ülkeleri desteklediği yeni nesil ulusal uyum planlarını zorunlu kıldığını ifade etti.

Guterres, herkesin erken uyarı sistemine ulaşabilmesi gerektiğini vurgulayarak, her topluluğun sel, kuraklık ve deniz seviyesinin yükselmesinden korunması gerektiğini söyledi.

Uyum çabaları sınırlarına ulaştığında, kayıp ve hasarlara yönelik desteğin hızlı ve erişilebilir olması gerektiğini kaydeden Guterres, iklim finansmanının yeterli ve kolayca erişilebilir olması gerektiğini vurguladı.

Guterres, "Gelişmiş ülkeler, 2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık finansman sağlanmasına öncülük etmeli ve o tarihe kadar uyum finansmanını en az üç katına çıkarmak için net aşamalar içeren somut planlar ortaya koymalı. 1,3 trilyon dolarlık hedef, gelişmekte olan ülkelere akan gerçek bir finansman haline gelmelidir ve bu, her finansman kaynağının üzerine düşen görevi yerine getirmesini gerektiriyor." dedi.

Kalkınma bankalarının 2030'a kadar yıllık 120 milyar dolarlık Bakü taahhüdünün ötesine geçmesi gerektiğini belirten Guterres, hissedarların bu kurumlara daha fazla kredi verebilmeleri için yetki vermesi ve daha fazla özel yatırımın harekete geçirilmesi gerektiğini aktardı.

Guterres, savunmasız gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını ve koşullarını daha iyi karşılamak için daha yenilikçi araçlar devreye sokması gerektiğini ve bağışçıların, "Yeşil İklim Fonu" ve "Kayıp ve Hasara Müdahale Fonu"na kaynak aktarımı yapması gerektiğini ifade etti.

Özel yatırımcıların gelişmekte olan ülkelerdeki geçiş sürecini desteklemesi gerektiğini dile getiren Guterres, "Güney-Güney işbirliği, teknolojiye ve finansmana erişimin genişletilmesine giderek daha fazla katkıda bulunmalıdır." dedi.

- "KİRLİLİĞE NEDEN OLANLAR BEDELİNİ ÖDEMELİ"

Genel Sekreter Guterres, son 3 ayda en büyük 9 petrol şirketinin 95 milyar dolar kar elde ettiğine dikkati çekerek, fosil yakıtlar üzerinden kar elde edenlerin neden oldukları zararın masraflarını karşılamaya katkıda bulunması gerektiğini ifade etti.

Kayıp ve hasar fonunun yaklaşık 600 milyon dolar topladığını dile getiren Guterres, bu miktarın söz konusu şirketlerin 14 saatte elde ettiği karla aynı olduğunu söyledi.

Guterres, hükümetlerin bu karları vergilendirmesi ve bu gelirleri savunmasız ülkelerin toparlanmasına yardımcı olmak için kullanma zamanının geldiğini belirterek, "Kirliliğe neden olanlar bedelini ödemeli." dedi.

Ayrılıkçı bir yaklaşım yerine işbirliğinin tercih edilmesi gerektiğini kaydeden Guterres, "Ticaret engelleri, teknoloji tekelleri ve jeopolitik rekabetle bölünmüş bir dünya, daha pahalıya mal olan, daha uzun süren ve milyarlarca insanı geride bırakan bir geçiş süreci anlamına gelir." ifadesini kullandı.

Ülkelerin her konuda anlaşmasına gerek olmadığını ancak tek başına çözemeyeceği sorunlar için işbirliği yapması gerektiğini vurgulayan Guterres, "İklim sürecinin kendisi de gelişmelidir. Müzakereler önemlidir ancak başarı, sahada ölçülmelidir." dedi.

Guterres, BM bünyesinde, elektrik şebekeleri, kritik mineraller, metan ve erken uyarı sistemleri konularında ve "Climate Promise Forward" girişimi aracılığıyla ülkeleri ve ortakları bir araya getirdiklerini aktararak bunun bir model haline gelmesi gerektiğini kaydetti.

Bu durumu bir fırsat olarak gördüğüne işaret eden Guterres, "Tarih bize daha temiz ekonomiler, daha adil toplumlar ve daha güvenli bir dünya inşa etmek için olağanüstü bir fırsat sundu. Sürdürülebilir kalkınma, barış, güvenlik ve insan onuru için iklim gündemi budur." dedi.

İklim mücadelesinin ön saflarında yer alanlara hitap eden Guterres, "Sizler bu mücadelenin vicdanısınız ve sizler, günümüz dünyasındaki en güçlü ve en zengin çıkar gruplarının bazılarına karşı duruyorsunuz. Oysa diğerleri sadece engeller gördüğünde, sizler imkanlar gördünüz. Diğerleri gecikmeyi kabul ettiğinde, sizler harekete geçilmesini talep ettiniz. Diğerleri başka tarafa baktığında, sizler gerçeği söylediniz." ifadelerini kullandı.

Guterres, gelecek yıldan itibaren BM genel sekreterliği görevinin sona ereceğini belirterek, şunları kaydetti:

"Gelecek sene, artık genel sekreter olmayacağım ancak her zaman şuna güvenebilirsiniz, hakikati söylemeyi bırakmayacağım. Bunun için savaşmayı bırakmayacağım. Sizinle birlikte omuz omuza duruyor olacağım. Bir savunucu ve destekçi olarak. Birlikte, iklim kriziyle ilgili gerçeği söylemeye devam edelim. Bu gerçeğin gerektirdiği önlemleri almaya devam edelim ve bizim elimizde olduğunu bildiğimiz sürdürülebilir gelecek için mücadele etmeyi sürdürelim. Bu yolda her adımda sizinle birlikte olacağım."

Serbest radikaller uzun süre vücut hücrelerinde hasarla ilişkilendirildi ve antioksidanların kanseri önlemeye yardımcı olup olamayacağı araştırıldı. Yeni çalışma ise bu moleküllerin hastalıktan korunmadaki rolünün daha karmaşık olduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları, serbest radikalleri de içeren reaktif oksijen türlerinin küçük miktarlarına bazı bağışıklık hücrelerinin kanser hücrelerini tanıyıp yok edebilmek için ihtiyaç duyduğunu belirledi. Tümörler ise bağışıklık sisteminin karşı koyma yeteneğini zayıflatan doğal antioksidanlar salgılayarak bu gereksinimden yararlanıyor.

Science dergisinde yayımlanan bulgular, kanserin vücudun savunmasından kaçmasının daha önce bilinmeyen bir yolunu gösterdi. Araştırma, özellikle mevcut tedavilere dirençli tümörlerde kanser immünoterapilerini güçlendirebilecek yeni stratejilere işaret etti.

Tümörler T hücrelerinin etkinleşmesini engelliyor

Bağışıklık sistemi, zararlı bakteri ve virüslerden kansere dönüşebilecek anormal hücrelere kadar çeşitli tehditleri tanımlayıp ortadan kaldırıyor. T hücreleri adı verilen özelleşmiş bağışıklık hücreleri de tümörleri tanıyıp yok edebiliyor.

Ancak T hücrelerinin yok edici yeteneklerini etkinleştirmek için kimyasal sinyallere ihtiyacı bulunuyor. Küçük miktarlardaki reaktif oksijen türleri bu sinyallerin bir bölümünü sağlayarak hücrelerin saldırı moduna geçmesine yardımcı oluyor.

Cambridge Üniversitesi ile Oregon Health & Science University'den araştırmacılar, tümörlerin bu sürece müdahale edebildiğini ortaya koydu. Farelerde büyütülen tümörlerin içindeki hücreleri çevreleyen sıvıyı inceleyen ekip, kanser hücrelerinin yakınlardaki T hücrelerinin etkinleşmesini engelleyen kimyasal koşullar oluşturduğunu belirledi.

Bu süreçte kilit rolü, doğal olarak bulunan Peroxiredoxin 1 (PRDX1) adlı antioksidan protein oynuyor. Kanser hücreleri proteini büyük miktarlarda çevrelerine salgılıyor. PRDX1 burada T hücrelerinin işlevini yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu reaktif oksijen türlerini ortadan kaldırıyor.

Bu etkinleştirici sinyaller olmayınca bağışıklık hücreleri kanseri yok etmede daha az etkili hâle geliyor. Böylece tümörler, normalde hayatta kalmalarını tehdit edecek bağışıklık yanıtını zayıflatmak için antioksidanları kimyasal kalkan olarak kullanıyor.

PRDX1 engellenince tümör büyümesi yavaşladı

Araştırmacılar, savunma mekanizmasının sekteye uğratılıp uğratılamayacağını incelemek için farelerdeki kanser hücrelerini CRISPR gen düzenleme yöntemiyle değiştirdi. Düzenlenen hücreler artık PRDX1 üretemiyordu.

PRDX1 olmadığında bağışıklık hücreleri daha aktif hâle geldi ve tümör büyümesi azaldı. Sonuçlar, antioksidan proteine müdahale edilmesinin bağışıklık sisteminin kansere saldırma yeteneğinin bir bölümünü yeniden sağlayabileceğini gösterdi.

Ekip daha sonra insan kanserlerinin de aynı stratejiyi kullanıp kullanmadığını inceledi. İnsan kanseri hücre dizilerinin salgıladığı proteinlere ilişkin veriler değerlendirildi, binlerce insan tümöründeki gen faaliyet örüntüleri incelendi ve hastalardan cerrahi müdahaleyle çıkarılan tümörlerden toplanan sıvılar analiz edildi.

Her üç kanıt grubu da aynı sonucu destekledi. İnsan kanserleri de PRDX1'i çevrelerine salgılıyor ve protein, kanserle savaşan T hücrelerinin dayandığı reaktif oksijen türlerini ortadan kaldırabiliyor.

Cambridge Üniversitesi Pataloji Bölümü'nden çalışmanın başyazarlarından Dr. Xan Wesolowski, reaktif oksijen türlerinin yalnızca metabolizmanın zarar verici yan ürünleri olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. Wesolowski, bu moleküllerin hücrelerde önemli işlevlere sahip olduğunu ve T hücrelerinin etkinleşmek için onlara ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Wesolowski, çalışmanın tümörlerin ortadan kaldırılmaktan kaçmak için T hücrelerinin bu bağımlılığından yararlanabildiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Antioksidan savunma bozulunca immünoterapi güçlendi

Kanser tedavisi, bağışıklık sisteminin kötü huylu hücreleri tanıyıp ortadan kaldırmasına yardımcı olmaya giderek daha fazla odaklanıyor. İmmünoterapiler bazı hastalarda dikkate değer sonuçlar verse de birçok hasta bu tedavilerden çok az fayda görüyor veya hiç fayda görmüyor.

Yeni araştırma, bazı tümörlerin bağışıklık saldırılarına dayanabilmesinin olası bir nedenini ortaya koydu. Kanser hücreleri PRDX1 salgılayarak immünoterapilerin etkinleştirmek üzere tasarlandığı T hücrelerini baskılıyor olabilir.

Araştırmacılar, kanser hücrelerinin antioksidanı üretmesinin engellenmesinin deneysel modellerde immünoterapiye yanıtı iyileştirdiğini belirledi. Daha önce tedaviye direnç gösteren bazı tümörler, antioksidan savunma sekteye uğratıldığında yanıt verir hâle geldi.

Cambridge Üniversitesi Pataloji Bölümü'nden Profesör Rahul Roychoudhuri, bulguların gelecekteki kanser tedavileri için umut vadeden bir hedef belirlediğini söyledi. Roychoudhuri, süreç engellendiğinde bazı immünoterapilere yanıt vermeyen tümörlerin tedaviye yanıt vermeye başladığını belirtti.

Oregon Health & Science University Tıp Fakültesi'nden Dr. Robert Eil, çalışmanın T hücresi immünoterapilerini güçlendirmenin olası bir yoluna işaret ettiğini söyledi. Eil, antioksidanlar yerine prooksidanların T hücrelerini tümör hücrelerine karşı harekete geçirip geçiremeyeceğinin değerlendirilebileceğini belirtti.

Antioksidan takviyeleriyle ilgili soru işaretleri arttı

Bulgular, antioksidan takviyeleriyle ilgili uzun süredir çözülemeyen soruya da olası bir açıklama sunuyor. Antioksidanlar, reaktif oksijen türlerini etkisizleştirerek hücreleri hasardan koruma yetenekleri nedeniyle sıklıkla öne çıkarıldı.

Araştırmacılar, antioksidan takviyesi almanın kanser riskini azaltıp azaltamayacağını inceledi. Ancak çok sayıda geniş kapsamlı randomize klinik çalışma böyle bir koruma sağlandığını göstermedi. Bazı durumlarda antioksidan takviyesi daha kötü sonuçlarla ilişkilendirildi.

Reaktif oksijen türleri hücrelere zarar verebilse de kanserle savaşan bağışıklık savunmalarının etkinleşmesine yardımcı oluyor. Bu moleküllerin büyük bölümünü ortadan kaldırmak, bağışıklık sisteminin tümörleri tanıyıp yok etme yeteneğine istemeden müdahale edebilir.

Bu sonuçlar antioksidan takviyelerinin genel olarak kanseri teşvik ettiğini kanıtlamıyor. Ancak moleküllerin farklı biyolojik ortamlarda nasıl davrandığını anlamanın önemini ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, deneysel bulguların klinik öncesi aşamada kaldığını vurguladı. İnsan kanserlerinde aynı antioksidan mekanizmanın bulunduğuna ilişkin kanıt elde edilse de olası tedavi stratejilerinin hastalarda güvenli veya etkili olduğu henüz ortaya konmadı.

Bu nedenle kanserle yaşayan kişilerin, sağlık uzmanına danışmadan bu bulgulara dayanarak beslenme düzenini, takviye kullanımını veya tıbbi tedavisini değiştirmemesi gerekiyor.

Araştırma büyük ölçüde Medical Research Council, European Research Council, Wellcome ve National Institutes of Health/National Cancer Institute tarafından desteklendi.

Asıl sınamanın iddialı hedeflere ulaşmak için gereken kaynakları bulabilmek olduğunu vurgulayan Şimşek, 2026'nın son derece zorlu bir yıl olduğunu söyledi.

Bakan Şimşek, yakın tarihin en büyük enerji arzı şokunun yaşandığına ve bunun oldukça önemli makroekonomik etkilerinin de olduğuna işaret ederek "Burada bizim için 2053 net sıfır hedefi tabii ki çok önemli. Buna odaklanıyoruz. Biz yükselen bir piyasayız, büyüyen bir ekonomiyiz dolayısıyla sürekli olarak büyümeye devam etmemiz gerekiyor ama büyürken karbondan arındırabilir misiniz kendinizi? Bu çok önemli. Yeşil sanayinizi oluşturabilir misiniz? Önümüzde duran sorunlar bunlar." diye konuştu.

Enerji açısından bakıldığında ise iki bileşen olduğuna değinen Şimşek, enerji tarafında çok iddialı hedeflerinin bulunduğunu ve 2040'a kadar 175 gigavat güneş ve rüzgar enerjisini hedeflediklerini bildirdi.

Şimşek, düşük karbonlu yolun kendileri için bir seçenek değil, bir zorunluluk olduğunu belirterek Türkiye'nin ihracatının yarısından fazlasının Avrupa'ya olduğunu ve bu yüzden dekarbonizasyona yatırım yapmaları gerektiğini anlattı.

Buradaki asıl zorluğun hem ucuz hem de temiz enerjiyi üretebilmek olduğuna dikkati çeken Şimşek, şöyle devam etti:

"Sanayinin karbondan arındırılması mümkün mü? Biz bunun gerçekleştirilebileceğine inanıyoruz ancak burada yanıtlanması gereken temel sorular, bunun ne kadara mal olacağı ve finansmanının nasıl sağlanacağı. Yapılan hesaplamalar bu hedef doğrultusunda yaklaşık 300 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç olduğunu gösteriyor. Türkiye'nin mali duruşu oldukça güçlü. Deprem sonrası altyapının yeniden inşası için 100 milyar doların üzerinde harcama yapılmasına rağmen bütçe açığımız Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya oranla yaklaşık yüzde 3 seviyesinde. Kamu borcumuzun GSYH'ye oranı da yaklaşık yüzde 22 ile oldukça mütevazı bir düzeyde. Dolayısıyla önemli bir mali hareket alanına sahibiz ancak bu iddialı hedeflere ulaşmak için yalnızca kamu kaynaklarının yeterli olmayacağını düşünüyoruz."

Bakan Şimşek, bu nedenle Dünya Bankası ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi çok taraflı kalkınma bankalarının desteğine ihtiyaçlarının olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Buradaki amaç, yalnızca bu kuruluşlardan kredi temin etmek değil, farklı kaynaklardan özel sermayeyi harekete geçirmek ve yatırımların risklerini azaltmak. Çok taraflı kalkınma bankaları, teminat sağlayarak ve riskleri üstlenerek özel sektör yatırımlarının önünü açabilir. Dünya Bankası, EBRD ve IFC gibi kuruluşların bu sürece ortak olarak dahil olması büyük önem taşıyor. Türkiye'nin bu hedefleri gerçekleştirmek için güçlü bir mali konumu ve yeterli hareket alanı bulunuyor."

"ENERJİ, TÜRKİYE'NİN CARİ AÇIĞININ BÜYÜK BİR KISMINA TEKABÜL EDİYOR"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin birincil enerji kaynaklarının yüzde 70'inden fazlasının ithal edildiğini kaydederek, bunun cari açığın büyük bir kısmına tekabül ettiğini dile getirdi.

Son 10 yıl içerisinde Türkiye'nin petrol ve doğal gaz ithal etmek için yaklaşık 600 milyar dolar ödediğine işaret eden Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:

"(Bu) Brüt dış borcumuzdan daha yüksek. Dolayısıyla enerji sistemimize baktığımızda, yenilenebilir enerji kapasitemizi artırmamız gerektiği açık. Bu, ekonomik dayanıklılığımızı da güçlendirecek. Bu nedenle yenilenebilir enerji yatırımlarımızı sürdürmeye devam edeceğiz. Bunun ekonomik gerekçesi son derece açık. Enerji sistemimizi karbondan arındırırken aynı zamanda elektrifikasyonu yaygınlaştırmaya yöneliyoruz. Böylece enerji ithalatına bağımlılığımızı ve makrofinansal risklerimizi azaltırken dayanıklılığımıza ve rekabet gücümüze yatırım yapıyoruz. Bu dönüşüm sayesinde sanayimize daha uygun maliyetli ve rekabetçi fiyatlarla enerji sunabiliyoruz. Bununla birlikte, önümüzdeki dönemde atılması gereken daha pek çok adım bulunuyor."

Ulusal Yarışma filmlerinden "Elisa" ekibi, Atlas 1948 Sineması'ndaki gösterimin ardından seyircilerin karşısına çıktı. Yönetmen Sinan Sertel, oyuncular Ekin Türkmen, Berfu Öngören, Ulvi Kahyaoğlu, Cemil Büyükdöğerli, Mehmet Çepiç, Sabahattin Yakut ve Serkan Altıntaş, yapımcı Muhammed Hakan Sancaktutan, görüntü yönetmeni Cevahir Şahin, müzisyen Ali Saran, sanat danışmanı Rabia Bozkurt ve idarî yapımcı Ömer Sancaktutan, soruları cevaplamak üzere sahnedeydi.

Yönetmen Sinan Sertel, Türkiye'de örneği pek görülmeyen bir tür olan bilim kurgu türünde film yapmanın cesaret olarak tanımlansa da asıl cesaretin başka noktada olduğunu söyledi ve bu görüşünü şöyle açıkladı:

"Ben kişisel olarak bu türü çok seviyorum; hem edebiyatını hem de sinemasını takip ediyorum. Çok şey söylemeye imkân veren bir dili var. Fakat bu türün olmazsa olmazlarından biri, bir kahramanın sırtına bütün hikâyeyi verip seyirciyle birlikte yolculuk yaptırması. Biz bunu kırmak istedik. Çünkü ben bütün karakterlerin ürettikleri anlamları ve yaptıklarını doğru buluyorum kısmen. Her şekilde bir rasyonel bir zemine oturtmaya çalıştık. Hepimiz insanız ve yaptıklarımızın kendimizce bir anlamı oluyor. Dolayısıyla bence cesaret veren kısım budur, diyebilirim: Bütün karakterlere eşit davranmaya çalışmak, onların her birinin giriş-gelişme-sonuçlarını hesaplamak ve bunu bütün film boyunca devam ettirmek bence cesaret işiydi."

Hikâyenin farklılığına oyuncu Ekin Türkmen de dikkat çekti ve "Bir oyuncunun teklif alabileceği çok nadir senaryolardan biri olduğu için kabul etmek üzerine pek düşünmedim" dedi. Çekimlerin bir madende geçtiğini hatırlatan Türkmen, "Klostrofobim olmasına rağmen onun üzerine gittim ve madende çekim yaptık." diye konuştu. Oyunculardan Berfu Öngören de zorlu çekim şartlarına işaret ederek "Böyle senaryolar çok gelmiyor, o yüzden beni çok heyecanlandırdı. Bir de ben zor şeyleri seviyorum; yani oyuncu olarak böyle zor şeyleri deneyimlemeyi, bunların içine atlamayı seviyorum. Dolayısıyla çekimler zorluydu ama ben zor şeylerden keyif aldığım için benim için çok keyifli geçti." şeklinde konuştu.

Baba-oğul ilişkisinde bir itiraf

Günün diğer ulusal yarışma filmi "Beklenti" ekibinden yönetmen Ali Özel, oyuncular Hakan Salınmış ve Ozan Dağara, yardımcı yapımcı Osman Enes Yakut, görüntü yönetmeni Mikail Çifci, kurgucu Mahmut Aran ve besteciler Uğur Ateş ile Özlem Akgüneş, gösterim sonrası soruları cevapladı.

Babasıyla ilişkisinin, hikâyenin çıkış noktası olduğunu açıklayan yönetmen, bu ilişkide zamanla yaşanan dönüşümü şöyle anlattı:

"Çok sorunlu bir gençlik yaşamıştım ve babamla da çok sorunlu bir iletişimim vardı. Daha sonra bu ilişki inanılmaz bir dostluğa ve arkadaşlığa evrilmeye başladı. Ben de şunu sorgulamaya başladım: Madem böyle olabiliyordu, neden o kadar sorunla boğuştum? Yani sorun bende miydi, babamda mıydı?

Vardığım nokta ise şu oldu: Babam aynı kişi; değişen bendim aslında. Zaman geçtikçe babamı konumlandırdığım yeri kendimce değiştirdim, babamla başka bir iletişim kurmaya başladım. Bu beklentiler hakkında düşünmeye başlayınca da buna benzer bir hikâye üzerine yoğunlaşmaya başladım."

Filmde baba rolünü oynayan Hakan Salınmış ise filmdeki durumun evrensel olduğuna dikkat çekti:

"Bütün ailelerde buna benzer olay örgüleri üç aşağı beş yukarı yaşanıyor, diye düşünüyorum. Sınıfsal çatışmaların içinde de bu örgüler farklılaşıyor; her bir kişinin üzerinde değişiyor. Yani evrensel bir dert ve hepimizin yaşadığı sorunlar bunlar aşağı yukarı. Tabii Ali bunu çok güzel yazmış ve anlatmış."

"Bugün dünyamızın temel sorunu: yeni oligarşi"

Uluslararası Yarışma'da ise "Cennete Açılan 18 Delik" (18 Holes to Paradise) filminin gösterimi vardı. Portekizli yönetmen João Nuno Pinto, bir yandan ekolojik sorunlarla boğuşurken bir yandan da uluslararası sermayeye pazarlanan ülkesi hakkındaki filmin gösteriminden sonra söyleşiye katıldı.

COVID döneminde eşiyle birlikte Portekiz'in Alentejo bölgesine taşındıklarını ve burada şahit oldukları üzerine filmi yazmaya başladığını söyleyen yönetmen, o dönemki manzarayı şöyle tarif etti:

"Oraya yerleştiğimizde bölgedeki dramatik dönüşüme bizzat tanıklık ettik: Son derece kurak geçen yazlar, tarımı felç eden devasa orman yangınları... Tüm bunların ortasında ise turizmde akıl almaz bir rant patlaması yaşanıyordu. Verimli mülkler ve topraklar, oranın yerlisi olanlara değil, tamamen yabancı sermayeye satılıyordu. Hatta oradaki yeni komşularımızdan biri Türk bir iş insanıydı; filmde araziyi satın almak isteyen bir Türk karakterin bulunmasının sebebi de bu. Bir yanda ciddi bir susuzluk varken diğer yanda lüks golf sahalarının inşa edilmesi, avokado ve zeytin plantasyonları gibi su kaynaklarını tüketen yoğun endüstriyel tarıma geçilmesi çok büyük bir tezat oluşturuyordu."

Ve asıl mesele, tüm Portekiz'in adeta topyekûn satılığa çıkarılmış olması! Bugün Madrid'de, Lizbon'da, Paris'te gençler sokaklara dökülüp protestolar yapıyor; "Bizim geleceğimizi çaldınız, geleceğimiz kalmadı! Bir gelecek için mücadele etmek zorundayız." diye haykırıyorlar. Biz yaklaşık altı yıl önce bu filmi kurgulamaya başladığımızda kırsala baktık ve kırsal alan için de bir gelecek kalmadığını gördük. Çünkü eskiden üreten, köklü bir topluluğu barındıran o araziler tek tek yok ediliyor. Bugün mesele yalnızca golf sahalarından ibaret değil; veri merkezleri, lityum madenleri ve toprağı talan etmek isteyen devasa şirketler arazileri kuşatıyor."

Filmde tam olarak bu yakıcı gerçeği göstermek istediklerini belirten yönetmen, dikkat çekmek istedikleri bir diğer önemli başlığı ise şu sözlerle açıkladı:

"Dünyanın bugünkü asıl meselesi sadece geleneksel burjuvazinin çöküşü değil; çünkü o eski burjuvazi bile kendi imtiyazlarını korumak ve hayatta kalmak için mücadele ediyor. Asıl yıkıcı güç, her şeyi silip süpüren ve çok daha yukarılarda konumlanan yeni oligarşi. Bu yapılar toprağın tüm kaynaklarını sömürüyor ve yerli halka hiçbir şey bırakmıyor. Her şey zaten her şeye sahip olan ayrıcalıklı bir azınlığın cebine akıyor. Çünkü artık somut bir şeyler üreten klasik sanayi kapitalizminden hiçbir şey üretmeyen "teknoloji zenginleri" dünyasına geçtik. Bunlar reel hiçbir değer üretmiyor; sadece paraları var ve daha fazla para kazanmak için o sermayeyi spekülatif şekilde dolaşıma sokuyorlar. Dolayısıyla bambaşka bir evredeyiz ve filmdeki herkes bu acımasız çarkın içinde hayatta kalmaya çalışıyor."

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü'nün desteğiyle; Turkcell, Türk Hava Yolları ve Fuzul'ün ana sponsorluğunda, TRT'nin kurumsal iş ortaklığı, Anadolu Ajansı'nın Global İletişim Ortaklığı, TV+'ın Co-sponsorluğu ve Türkmedya'nın ana medya sponsorluğunda gerçekleştirilen 14. Boğaziçi Film Festivali ile ilgili tüm gelişmelere ve festivale dair güncel haberlere www.bogazicifilmfestivali.com adresinden ve festivalin resmi sosyal medya hesaplarından ulaşılabilir.

Türkiye'de 2023 yılından bu yana terk edilmiş durumda bulunan, daha önce Pink ve Sea Inca isimleriyle de bilinen Alan isimli gemide yaşanan insani sorunlar gündeme geldi. Gemide bulunan 10 Hintli mürettebat yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını; yiyecek ve içme suyuna ulaşmakta güçlük çektiklerini belirterek yetkililerden yardım istedi.

Mürettebat üyeleri gemi sahibi ve acenteye ulaşamadıklarını, uzun süredir maaşlarının ödenmediğini ve ülkelerine dönmek istediklerini söyledi. Gemide yakıt bulunmaması nedeniyle jeneratörlerin çalışmadığı, elektrik ve ısınma konusunda da ciddi sıkıntılar yaşandığı aktarıldı. Mürettebatın bir dönem içme suyu bulamadığı için deniz suyunu kaynatarak içmek zorunda kaldığı, bazı çalışanların ise sağlık sorunları yaşadığı belirtildi.

Konuyla ilgili Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, gemi ve mürettebatın terk edilmesine ilişkin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) başta olmak üzere ilgili kurumlara bildirimlerde bulundukları aktarıldı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı'nın geminin durumunun çözüme kavuşturulması ve mürettebatın haklarının korunması için çalışmalar yürütüldüğü belirtilirken, Türk Kızılay'ın da mürettebata su ve gıda desteği sağladığı ifade edildi.

Gemide bulunan yükün bir bölümünün bozulduğu, yaşam alanlarının hijyen açısından elverişsiz hale geldiği ve geminin Türk kara sularında kontrolsüz kalmasının seyir güvenliği açısından risk oluşturduğu dile getirildi. Öte yandan etkililer, gemideki mürettebatın acil bir durumda gemiye müdahale ederek demir alabilecek veya gemiyi güvenli bir bölgeye götürebilecek yeterli imkân ve hâkimiyete sahip olmadığı ifade edildi. Mürettebat bir an önce maaşlarının ödenmesini ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasını talep ederken, ITF yetkilileri de uluslararası kurumların ve ilgili tarafların sorumluluklarını yerine getirmesi çağrısında bulundu.

"8 AYDIR MAAŞ ALAMIYORUZ, ÜLKEMİZE DÖNMEK İSTİYORUZ"

Gemide 3. mühendis olarak görev yapan Amar Shakti Nag, yaklaşık 8 aydır maaş alamadıklarını ve çok zor şartlarda yaşamaya çalıştıklarını söyledi. Gemideki bazı mürettebat üyelerinin şubat ayında, kendisinin de 27 Şubat tarihinde gemiye katıldığını belirten Nag, o tarihten bu yana maaş alamadıklarını ifade etti. Banka hesaplarına ödeme yapılmadığını söyleyen Nag, gemi sahibi ve acentenin kendilerine verdiği sözleri yerine getirmediğini dile getirdi. Gemide yeterli yiyecek ve içme suyu bulunmadığını belirten Nag, kendilerine verilen erzakın yaklaşık 10 gün yetecek miktarda olduğunu ancak bunun 30 gün boyunca idare etmeleri beklenerek dağıtıldığını söyledi.

İçme suyunun tükenmesinin ardından çok zor durumda kaldıklarını anlatan Nag, yaklaşık 3-4 ay sonra deniz suyunu toplayıp kaynatarak içmek zorunda kaldıklarını belirtti. Bu süreçte bazı mürettebat üyelerinin ciddi sağlık sorunları yaşadığını, iki veya üç kişinin rahatsızlandığını ifade etti. Mürettebatın yaşadığı sorunlar nedeniyle ITF'ye ulaştıklarını ve acil yardım çağrısı yaptıklarını belirten Nag, bir mürettebatın sağlık durumunun ağırlaşması üzerine acil yardım ekiplerinin gemiye gelerek müdahalede bulunduğunu anlattı.

Yakıt bulunmadığı için jeneratörlerin çalışmadığını ve yaklaşık 8 aydır elektrik kesintisi yaşadıklarını belirten Nag, daha önce jeneratörleri kısa süreliğine, bir veya iki saat çalıştırabildiklerini ancak artık yakıtlarının kalmadığını ifade etti. Soğuk havalarda gemide 10 kişi yaşamanın çok zor olduğunu dile getiren Nag, ellerindeki sınırlı yiyecekleri paylaşarak hayatta kalmaya çalıştıklarını dile getirdi.

ITF'nin son üç haftadır kendilerine destek verdiğini belirten Nag, gemi sahibi ve acentenin telefonlarına cevap vermediğini, şirketlere ve Türkiye'deki yetkililere e-postalar gönderdiklerini ancak sorunlarının henüz çözüme kavuşmadığını ifade etti. Nag yetkililere, "Türk hükümetinden ve ITF'den bize yardım etmelerini istiyoruz. Ülkemize dönmek istiyoruz. Maaşlarımızı alamadık. Sekiz aydır çalışıyoruz ancak hiçbir ödeme yapılmadı. Maaşlarımızı almadan ülkelerimize dönmemiz de çok zor. Lütfen bize yardım edin ve evimize dönmemizi sağlayın" çağrısında bulundu.

"BU DURUM İNSAN ONURUNA YAKIŞMAYAN BİR TERK EDİLME HALİ"

Geminin 2023 yılından bu yana Türkiye'de terk edilmiş durumda bulunduğunu belirten ITF avukatı Arif Sinan Ünlü, geminin daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda ise Alan adıyla faaliyet gösterdiğini söyledi. Konuya ilişkin Ünlü, şu ifadeleri kullandı:

"Denizcilik Genel Müdürlüğü'nün girişimleriyle, liman başkanlıklarımızın organizasyonunda, sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte terk edilmiş gemilerde bulunan insanlara, denizcilere destek verilmeye çalışılıyor. Çünkü gemi ekonomik değerini kaybettiğinde kimse sorumluluk almak istemiyor. Bu gemiler yabancı bayraklı ve mürettebatları da yabancı uyruklu. Türkiye, gemilerin transit güzergâhında bulunduğu için bu gemiler burada kalıyor. Bu gemi de 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. İlk adı Pink'ti, daha sonra Sea Inca, şimdi ise Alan ismini taşıyor. Yaklaşık üç yıldır limanda bulunuyor. Benim şahsen bildiğim, tamamen terk edilmiş durumda olan 10'dan fazla gemi daha var. Bu gemilerin sorumlularına hukuki yollarla dahi ulaşılamadığı durumlar yaşanıyor. Gemilerde 10-15 kişilik mürettebat bulunuyor. Ancak insan faktörü ekonomik bir değer olarak görülmediği için bu insanlar da gemilerle birlikte terk ediliyor. Yiyecek, içme suyu, sağlık hizmeti ve ısınma gibi en temel ihtiyaçlardan mahrum bırakılıyorlar. Karayı görebiliyorlar ama karaya ulaşamıyorlar. Bu durum, insan onuruna yakışmayan bir terk edilme hali. Uluslararası mekanizmaların devreye girmesi gerekiyor. Türkiye dışında çok az ülke bu konuda sorumluluk üstleniyor. Gemilerin bayrak devletleri gönderilen e-postalara dahi cevap vermiyor."

"MÜRETTEBAT AYLARDIR BİZİM VE DESTEK VEREN DİĞER KİŞİLERİN ULAŞTIRDIĞI YİYECEK VE SUYLA YAŞAMINI SÜRDÜRMEYE ÇALIŞIYOR"

Geminin hukuka aykırı şekilde terk edilmesinin ardından yetkili ve gerekli tüm kurumlara çağrı yapılmasına rağmen geri dönüş alınamadığına dikkat çeken Ünlü, şunları kaydetti:

"Biz geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü'ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduk. Geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan'daki insan kaynakları şirketlerine de bildirimler yaptık. Kendilerinden yükümlülüklerini yerine getirmelerini, mürettebatın maaşlarını ödemelerini ve ülkelerine dönüşlerini sağlamalarını istedik. Ancak geminin Kamerun bayraklı olmasına rağmen bayrak devleti herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Geminin sigorta poliçesi bulunmasına rağmen P&I sigortası da mürettebata destek sağlamadı. Gemi sahibi ise iletişim girişimlerine cevap vermedi. Geminin temsilcileri sorunları çözeceklerini söylediler ancak sürekli erteleme yaşandı. Bu süreçte mürettebata yiyecek, su ve insani yardım malzemesi ulaştırılmadı. Mürettebat aylardır bizim ve destek veren diğer kişilerin ulaştırdığı yiyecek ve suyla yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bugün Türk Kızılayı da gemiye su ve erzak desteğinde bulundu. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı, gemilerin buradan kaldırılması ve denizcilerin haklarının korunması konusunda ciddi destek veriyor. Şu anda gemide 10 Hintli mürettebat bulunuyor. Bu insanlar adeta ölüme terk edilmiş durumda. İçme suları kalmadığında deniz suyu içmek zorunda kaldıkları bir noktaya geldiler. Gemide yemek pişirmek ve ısınmak için kullanabilecekleri yakıt da bulunmuyor. Zaman zaman odun ateşi yakarak yemek pişirmeye veya balık bulabilirlerse balık pişirmeye çalışıyorlar. Güneş enerjisinden ise yalnızca telefonlarını şarj edebilecek kadar yararlanabiliyorlar. Geminin yaşam alanları son derece kötü durumda ve hijyen şartları yetersiz. Bu durum mürettebatın hastalanma riskini artırıyor. Gemide kalan az miktardaki mısır yükü de bozulmuş ve sinek oluşumuna neden olmuş durumda. Mürettebat bu nedenle maske takmak zorunda kalıyor. Ayrıca geminin Türk kara suları içerisinde bulunması seyir güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir gemi sürüklenerek başka bir gemiye çarpabilir. Liman başkanlığı bu riskin farkında ve gece gündüz çalışma yürütüyor. Gemide personel bulunmasına rağmen mürettebatın gemiye müdahale edebilecek, acil bir durumda demir alarak gemiyi açığa çıkarabilecek veya güvenli bir bölgeye götürebilecek yeterli hâkimiyeti ve imkânı bulunmuyor. Bu nedenle hem mürettebatın yaşam şartları hem de deniz trafiğinin güvenliği açısından sorunun bir an önce çözüme kavuşturulması gerekiyor."

"10 HİNTLİ MÜRETTEBATIN MAAŞLARI ÖDENMELİ VE ÜLKELERİNE DÖNÜŞLERİ SAĞLANMALI"

ITF Enspektörü Selahattin Polat, Alan gemisinde yaşanan sürecin 2023 yılından bu yana devam ettiğini belirterek geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili uluslararası kuruluşlara ve sorumlu şirketlere bildirimlerde bulunduklarını söyledi. Polat, geminin daha önce Pink ve Sea Inca isimlerini kullandığını, şu anda Alan adıyla bulunduğunu ifade ederek şu bilgileri verdi:

"Bu gemi 2023 yılından beri terk edilmiş durumda. Geminin ve mürettebatın terk edilmesiyle ilgili Uluslararası Çalışma Örgütü'ne (ILO), Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC) kapsamında bildirimde bulunduk. Bunun yanında geminin P&I sigortasına, bayrak devletine, gemi sahibine, işletmecisine ve mürettebatı temin eden Hindistan'daki insan kaynakları şirketlerine de bildirimler yaptık. Bu kurum ve kuruluşlardan yükümlülüklerini yerine getirmelerini, mürettebatın birikmiş maaşlarını ödemelerini ve ülkelerine dönüşlerini sağlamalarını istedik. Ancak gemi Kamerun bayrağı taşımasına rağmen bayrak devleti herhangi bir sorumluluk üstlenmedi. Geminin sigortası bulunmasına rağmen P&I sigortası da gerekli desteği vermedi. Gemi sahibi ise iletişim girişimlerimize cevap vermedi. Geminin temsilcileri sorunların çözüleceğini söylemelerine rağmen sürekli erteleme yaşandı. Mürettebatın temel ihtiyaçları olan yiyecek, içme suyu ve diğer insani yardım malzemeleri de karşılanmadı. Gemideki insanlar aylar boyunca yeterli yiyecek ve içme suyu olmadan yaşamak zorunda kaldı. Bu süreçte ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için biz ve destek veren kişiler tarafından yiyecek ve su ulaştırıldı. Bugün Türk Kızılayı da gemiye su ve erzak desteği sağladı. Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Tuzla Bölge Liman Başkanlığı'nın bu süreçte ciddi desteği bulunuyor. Gemilerin bulunduğu yerden kaldırılması, mürettebatın haklarının korunması ve yaşanan sorunların çözüme kavuşturulması için çalışmalar yürütülüyor."

"GEMİNİN YAŞAM ALANLARI SON DERECE KÖTÜ VE HİJYEN ŞARTLARI YETERSİZ"

Yaşanan sıkıntıların mürettebatın sağlığı açısından da ciddi bir risk oluşturduğunun altını çizen Polat, şu şekilde konuştu:

"Şu anda gemide 10 Hintli mürettebat bulunuyor. Bu insanlar çok ağır şartlar altında yaşam mücadelesi veriyor. Bir dönem içme suyu bulamadıkları için deniz suyu içmek zorunda kaldılar. Gemide yemek pişirmek veya ısınmak için kullanabilecekleri yakıt bulunmuyor. Zaman zaman odun ateşiyle yemek pişirmeye, balık bulabilirlerse balık pişirmeye çalışıyorlar. Güneş enerjisiyle elde edebildikleri sınırlı elektrik ise yalnızca telefonlarını şarj etmelerine yetiyor. Geminin yaşam alanları son derece kötü ve hijyen şartları yetersiz. Bu durum mürettebatın sağlığı açısından ciddi risk oluşturuyor. Gemide kalan az miktardaki mısır yükü bozulduğu için sinek oluşmuş durumda. Mürettebat, yaşam alanlarında oluşan bu sorun nedeniyle maske takmak zorunda kalıyor. Geminin Türkiye'nin kara suları içerisinde bulunması yalnızca mürettebat açısından değil, deniz trafiğinin güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Özellikle fırtınalı havalarda kontrol edilemeyen bir geminin sürüklenerek başka bir gemiye çarpma ihtimali bulunuyor. Liman başkanlığı bu riskin farkında ve sorunun çözülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Gemide mürettebat bulunmasına rağmen gemiyi kontrol edebilecek ve acil bir durumda müdahale edebilecek yeterli imkânları yok. Muhtemel bir tehlikede demir alarak gemiyi açığa çıkarmaları veya güvenli bir bölgeye götürmeleri mümkün değil. Burada temel beklentimiz, gemi sahibi ve sorumlu şirketlerin yükümlülüklerini yerine getirmesi, mürettebatın birikmiş maaşlarının ödenmesi ve ülkelerine dönüşlerinin sağlanmasıdır. Bu insanların insani şartlarda yaşamaları ve haklarına kavuşmaları gerekiyor."

METEOROLOJİDEN ILIK HAVA MÜJDESİ: GÜNEYLİ RÜZGARLAR DEVREDE

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün (MGM) paylaştığı hava tahmin haritalarından derlenen bilgiler, kasım ayının ilk hafta sonunda yurt genelinde hissedilen ve adeta kış şartlarını aratmayan soğukların artık sona erdiğine işaret ediyor. Güney ve batı yönlerden Türkiye'ye ulaşan ılık hava akımları, soğuk cephenin yerini almaya başladı. Bu durum özellikle Ege ve Marmara bölgelerinde belirgin biçimde hissedilecek. Sıcaklık artışının temel nedeni, Akdeniz üzerinden gelen nemli ve ılık hava kütlelerinin yurt içine doğru ilerlemesi olarak değerlendiriliyor. Meteoroloji uzmanları, bu tür geçiş dönemlerinin kasım ayında sıkça yaşandığını ve pastırma sıcakları olarak bilinen bu dönemin birkaç gün sürebileceğini belirtiyor.

İÇ ANADOLU VE DOĞU ANADOLU'DA DON TEHLİKESİ SABAH SAATLERİYLE SINIRLI KALACAK

Soğuk hava dalgasının en çok hissedildiği bölgelerin başında gelen İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da gece ve sabah saatlerinde don, buzlanma ve pus gibi olumsuz hava olayları hâlâ görülüyor. Ancak gündüz saatlerinde bu tablonun tamamen değişmesi ve ılıman, açık bir gökyüzünün hakim olması bekleniyor. Özellikle yarın ve cuma günleri Marmara ile Ege bölgelerinde etkili olacak lodos rüzgarı, sıcaklıklardaki artışı daha da belirgin hale getirecek. Saatte 40 ila 70 kilometre hıza ulaşması öngörülen bu kuvvetli rüzgar, bir yandan sıcaklıkları yükseltirken diğer yandan deniz ulaşımında ve kıyı kesimlerinde dikkatli olunması gerektiğini hatırlatıyor. Lodosun etkisiyle hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin birkaç derece üzerine çıkması, vatandaşların günlük yaşamında olumlu bir etki yaratacak.

CUMA GÜNÜ İSTANBUL'DA 21, İZMİR'DE 24 DERECE BEKLENİYOR

Hava sıcaklıklarındaki yükselişin en belirgin şekilde hissedileceği gün cuma olarak öne çıkıyor. Tahminlere göre Karadeniz kıyılarında sıcaklıklar 24 dereceye kadar tırmanacak. Başkent Ankara'da termometreler 18 dereceyi gösterirken, İstanbul'da 21 derece civarında ılık bir hava yaşanacak. İzmir'de ise sıcaklığın 24 dereceye ulaşması bekleniyor. Bu rakamlar, kasım ayı ortalamaları düşünüldüğünde oldukça yüksek değerler olarak dikkat çekiyor. Özellikle hafta başında kar ve donla mücadele eden vatandaşlar için bu sıcaklık artışı adeta bir bahar havası etkisi yaratacak. Pastırma sıcaklarının bu denli belirgin yaşanması, mevsim geçiş döneminin ne kadar sert iniş çıkışlara sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

HAFTA SONU MARMARA VE KARADENİZ'DE YEREL SAĞANAKLAR GÖRÜLECEK

Hava sıcaklıklarındaki artışa rağmen hafta sonu tamamen yağışsız geçmeyecek. Tahmin haritalarına göre yağışlı hava sistemi büyük ölçüde etkisini yitirmiş olsa da cumartesi ve pazar günleri Marmara, Karadeniz ve İç Anadolu'nun kuzey kesimlerinde yer yer sağanak geçişleri yaşanacak. Bununla birlikte bu yağışların geçen haftaki gibi sert kış soğuklarını beraberinde getirmeyeceği vurgulanıyor. Hava sıcaklıkları yağışlara rağmen mevsim normalleri ve üzerinde seyretmeye devam edecek. Dolayısıyla vatandaşların hafta sonunu planlarken şemsiye bulundurmalarında fayda var ancak kalın kışlık kıyafetlere henüz ihtiyaç duyulmayacak.

11 KASIM 2026 SALI METEOROLOJİDEN HAVA DURUMU TAHMİNLERİ

11 Kasım 2026 Çarşamba günü için Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre: Ülkemizin genelinin parçalı, yer yer çok bulutlu, Kıyı Ege ile Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale, Balıkesir'in güney ve batısı, Bursa, İstanbul'un Anadolu yakası, Kocaeli, Sakarya, Yalova, Manisa, Uşak, Denizli, Burdur'un batısı, Antalya'nın doğu kıyı kesimleri, Düzce, Zonguldak, Bolu, Bartın, Kastamonu'nun kıyı kesimleri, Sinop ve Karabük çevrelerinin yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların akşam ve gece saatlerinde Balıkesir'in Edremit ilçesinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor. Bu sabah ve gece saatlerinde Marmara ile iç ve doğu kesimlerde pus ve yer yer sis olayı görüleceği tahmin ediliyor.

HAVA SICAKLIĞI: İç ve batı kesimlerde 3 ila 5 derece artacağı, Ülkemiz genelinde mevsim normallerinin altında seyredeceği tahmin ediliyor.

RÜZGAR: Genellikle güneyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette eseceği tahmin ediliyor.

KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Yağışların akşam ve gece saatlerinde Balıkesir'in Edremit ilçesinde yer yer kuvvetli olması beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara karşı tedbirli ve dikkatli olunması gerekmektedir.

BÖLGELERİMİZDE HAVA DURUMU... İL İL AÇIKLANDI

MARMARA

Parçalı ve çok bulutlu, Çanakkale, Kırklareli, Tekirdağ, Balıkesir'in güney ve batısı, Bursa, İstanbul'un Anadolu yakası, Kocaeli, Yalova ve Sakarya çevrelerinin yer erel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.Yağışların akşam ve gece saatlerinde Balıkesir'in Edremit ilçesinde yer yer kuvvetli olması bekleniyor. Bu sabah ve gece saatlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

BURSA °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinde yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

ÇANAKKALE °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, yağmur ve sağanak yağışlı

İSTANBUL °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinde Anadolu yakası yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

KIRKLARELİ °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yağmur ve sağanak yağışlı

EGE

Parçalı ve çok bulutlu, Kıyı Ege ile öğle saatlerinden sonra Denizli, Uşak ve Manisa çevrelerinin yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde İç kesimlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

DENİZLİ °C, 19°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

İZMİR °C, 21°C

Parçalı ve çok bulutlu, yerel olmak üzere aralıklı sağanak yağışlı

MANİSA °C, 20°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

MUĞLA °C, 17°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden itibaren yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

AKDENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra ve gece saatlerinde Burdur'un batısı ile Antalya'nın doğu kıyı kesimlerinin sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde Göller Yöresi'nde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

ADANA °C, 20°C

Parçalı bulutlu

ANTALYA °C, 22°C

Parçalı ve çok bulutlu, öğle saatlerinden sonra ve gece saatlerinde doğu kıyı kesimleri sağanak yağışlı

BURDUR °C, 16°C

Parçalı ve çok bulutlu, akşam ve gece saatlerinde batı kesimleri yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı

HATAY °C, 19°C

Parçalı bulutlu

İÇ ANADOLU

Parçalı ve çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde Bölge genelinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

ANKARA °C, 10°C

Parçalı ve çok bulutlu

ÇANKIRI °C, 11°C

Parçalı ve çok bulutlu

ESKİŞEHİR °C, 12°C

Parçalı ve çok bulutlu

KONYA °C, 13°C

Parçalı bulutlu

BATI KARADENİZ

Parçalı ve çok bulutlu, sabah saatlerinde Sinop, akşam saatlerinden itibaren Düzce ve Zonguldak çevreleri ile gece saatlerinde Bolu, Kastamonu kıyıları ve Karabük çevrelerinin yerel olmak üzere yağmur ve sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde İç kesimlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

BOLU °C, 14°C

Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde yerel olmak üzere yağmurlu

DÜZCE °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinden itibaren yerel olmak üzere yağmurlu

KASTAMONU °C, 12°C

Parçalı ve çok bulutlu, gece saatlerinde kıyı kesimleri yerel olmak üzere yağmurlu

ZONGULDAK °C, 18°C

Parçalı ve çok bulutlu, akşam saatlerinden itibaren yerel olmak üzere yağmurlu

ORTA ve DOĞU KARADENİZ

Parçalı ve yer yer çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde İç kesimlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

AMASYA °C, 13°C

Parçalı ve çok bulutlu

RİZE °C, 15°C

Parçalı bulutlu

SAMSUN °C, 17°C

Parçalı ve çok bulutlu

TRABZON °C, 15°C

Parçalı bulutlu

DOĞU ANADOLU

Parçalı bulutlu geçeceği tahmin ediliyor.Bu sabah ve gece saatlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

ERZURUM °C, 5°C

Parçalı bulutlu

KARS °C, 5°C

Parçalı bulutlu

MALATYA °C, 12°C

Parçalı bulutlu

VAN °C, 7°C

Parçalı bulutlu

GÜNEYDOĞU ANADOLU

Parçalı bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Bu sabah ve gece saatlerinde doğu kesimlerinde pus ve yer yer sis olayı bekleniyor.

DİYARBAKIR °C, 14°C

Parçalı bulutlu

MARDİN °C, 11°C

Parçalı bulutlu

SİİRT °C, 13°C

Parçalı bulutlu

ŞANLIURFA °C, 16°C

Parçalı bulutlu

DENİZLERDE HAVA

Fırtına beklenmiyor.

KARADENİZ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, Batı ve Orta Karadeniz'de akşam ve gece saatlerinde sağanak yağışlı. Rüzgar: Batı Karadeniz'de güney ve güneybatıdan 3 ila 5; Doğu Karadeniz'de doğu ve güneydoğudan, sabah ve akşam saatlerinde batısı güneybatıdan, öğle saatlerinde doğusu kuzeydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

MARMARA

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, doğusu akşam ve gece saatlerinde sağanak yağışlı. Rüzgar: Güney ve güneybatıdan 3 ila 5, doğusu sabah ve gece saatlerinde yer yer 6 kuvvetinde. Dalga: 0,5 ila 1,5 m, doğusu yer yer 2,0 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

EGE

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak yağışlı. Rüzgar: Kuzey Ege'de güney ve güneydoğudan, kuzeyi güneybatıdan 4 ila 6; Güney Ege'de güney ve güneydoğudan, öğle saatlerinden itibaren güneybatıdan 3 ila 5, gece saatlerinde 6 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m, yer yer 2,5 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

AKDENİZ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı. Rüzgar: Batı Akdeniz'de doğu ve kuzeydoğudan, doğusu güneydoğudan 3 ila 5; Doğu Akdeniz'de doğu ve kuzeydoğudan, doğusu güneydoğudan 3 ila 5 kuvvetinde. Dalga: 1,0 ila 2,0 m. Görüş: İyi, yağış anında orta.

VAN GÖLÜ

Hava Durumu: Parçalı ve çok bulutlu, sabah ve gece saatlerinde yer yer puslu ve sisli. Rüzgar: Doğu ve kuzeydoğudan, öğle saatlerinden sonra batı ve kuzeybatıdan, güneyi güneybatıdan 2 ila 4, yer yer 5 kuvvetinde. Dalga; 0,25 ila 0,75 m. Görüş: İyi, pus anında orta, sis anıda zayıf.

Cumartesi akşam saatlerinden itibaren etkisini kaybetmesi öngörülen fırtına nedeniyle ulaşımda aksamalar, çatı uçması, ağaç ve direklerin devrilmesi gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.

"Gaziantep Futbol Kulübü'nün 06.11.2026 tarihinde oynanan Gaziantep FK - Kasımpaşa müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca ve 'saha olayları' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 52. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Samsunspor Kulübü'nün 07.11.2026 tarihinde oynanan Samsunspor - Konyaspor müsabakasındaki 'saha olayları' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 52. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Galatasaray Kulübü'nün 07.11.2026 tarihinde oynanan Galatasaray - Amed Sportif Faaliyetler müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'nün 07.11.2026 tarihinde oynanan Galatasaray - Amed Sportif Faaliyetler müsabakasındaki 'saha olayları' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 52. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Göztepe Kulübü'nün 07.11.2026 tarihinde oynanan Göztepe - İstanbul Başakşehir müsabakasındaki 'talimatlara aykırı hareketi' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 46. maddesi ile 2026-2027 Sezonu Süper Lig Müsabakaları Statüsü'nün 5/5 maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Erzurumspor FK Kulübü'nün 08.11.2026 tarihinde oynanan Çaykur Rizespor - Erzurumspor FK müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Çorum FK Kulübü'nün 08.11.2026 tarihinde oynanan Çorum FK - Fenerbahçe müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca ve 'talimatlara aykırı hareketi' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 46. maddesi ile Sportif Ekipman Talimatı'nın 22/1 maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Fenerbahçe Kulübü'nün 08.11.2026 tarihinde oynanan Çorum FK - Fenerbahçe müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca ve 'talimatlara aykırı hareketi' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 46. maddesi ile 2026-2027 Sezonu Süper Lig Müsabakaları Statüsü'nün 6/5 ve EK-1 maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir.

Trabzonspor Kulübü'nün 08.11.2026 tarihinde oynanan Corendon Alanyaspor - Trabzonspor Trendyol Süper Lig Adnan Süvari Sezonu müsabakasındaki 'çirkin ve kötü tezahüratı' nedeniyle Futbol Disiplin Talimatı'nın 53. maddesi uyarınca PFDK'ya sevkine karar verilmiştir."

İSPANYOL FUTBOLUNUN DEVLERİ İSTANBUL'DA BULUŞUYOR

La Liga'yı ilk iki sırada tamamlayan takımları ve Copa del Rey'in finalistlerini bir araya getiren dört takımlı eleme usulündeki organizasyonda yarı final eşleşmeleri de belli oldu. Son şampiyon Barcelona, ilk yarı final karşılaşmasında Atletico Madrid ile mücadele edecek. Real Sociedad ise ikinci yarı finalde Real Madrid ile karşı karşıya gelecek. 5 gün boyunca İstanbul'un üç önemli stadyumunda gerçekleştirilecek iki yarı final ve final karşılaşmasının toplamda 150 binden fazla seyirciyi ağırlaması bekleniyor.

İSTANBUL, ULUSLARARASI FUTBOL ORGANİZASYONLARINDAKİ GÜÇLÜ KONUMUNU PEKİŞTİRİYOR

Uluslararası ölçekte önemli futbol organizasyonlarına başarıyla ev sahipliği yapan İstanbul, 2027 Turkish Airlines İspanya Süper Kupası ile bu alandaki güçlü konumunu bir kez daha ortaya koyacak. Daha önce 2005 ve 2023 yıllarında UEFA Şampiyonlar Ligi finallerine, 2026 yılında ise UEFA Avrupa Ligi finaline ev sahipliği yapan şehir, İspanya'nın önde gelen dört futbol kulübünü ağırlayarak uluslararası spor organizasyonları alanındaki başarılarına bir yenisini daha ekleyecek.

Dünya çapında önemli bir spor merkezi olarak öne çıkan İstanbul, turnuva için şehre gelecek futbolseverlere futbol heyecanının yanı sıra beş gün boyunca İstanbul'u deneyimleme fırsatı da sunacak. Tarihi zenginlikleri ve gastronomi kültürü ile her köşesinde farklı deneyimler vadeden İstanbul, ziyaretçilerini çok yönlü bir keşfe davet ediyor.

Futbolseverler, karşılaşmaların yanı sıra İstanbul'un ikonik tarihi yapılarını ziyaret edebilecek, Boğaz'da tekne turlarına katılabilecek, şehrin seçkin alışveriş olanaklarından yararlanabilecek ve İstanbul'un Avrupa ve Asya yakalarını keşfedebilecek. Şehrin hareketli sanat ve kültür takvimi de ziyaretçilere farklı etkinliklere katılma imkanı sunacak.

Her damak zevkine hitap eden zengin mutfak kültürüyle öne çıkan İstanbul, Michelin Rehberi'nde yer alan onlarca restoranıyla küresel gastronomi başkentlerinden biri olarak da dikkat çekiyor.

İstanbul'da düzenlenecek Turkish Airlines İspanya Süper Kupası; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı, Suudi Arabistan Krallığı Genel Eğlence Otoritesi, İspanya Kraliyet Futbol Federasyonu (RFEF), Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), Sela Events ve Hezarfen Ajans iş birliğiyle gerçekleştirilecek.

İspanya Süper Kupası maç programı şu şekilde:

Yarı finaller

2 Şubat / Şükrü Saraçoğlu Spor Kompleksi

Barcelona - Atletico Madrid

3 Şubat / Tüpraş Stadyumu

Real Sociedad - Real Madrid

Final

6 Şubat / RAMS Park

Erdoğan ve Guterres, 81 ilde 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü dolayısıyla eş zamanlı yapılan ağaçlandırma etkinliği kapsamında, zirve alanına zeytin fidanı dikti.

Programda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da yer aldı.

Sözlü tartışmanın büyümesi üzerine taksici, araçtan inip K.K.'ye tekme ve tokatlarla saldırdı. Aldığı darbelerle yere düşmek üzere olan şahıs, yanındaki bıçakla taksiciyi bacağından bıçakladı.

O anlar kameraya yansırken, yaralılar çevredekilerin araya girmesiyle ayrıldı. Çarşı Polis Merkezi Amirliğince müdahale edilen olayda 2 şahıs da gözaltına alındı.

Otomobilde çıkan yangın, AVM'nin bahçesinde kurulu olan indirim çadırlarına da sıçradı.

Bunun üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye ve polis ekibi sevk edildi.

İtfaiye ekiplerinin müdahalesiyle kontrol altına alınarak söndürülen yangında, tekstil ürünlerinin bulunduğu indirim çadırları ve yanan otomobil kullanılamaz hale geldi.

Yangınla ilgili inceleme başlatıldı.

Kışlalara gönderilen talimatta ayrıca askeri personelin şahsi kullanımında olan Çin üretimi otomobillerin de askeri tesislere girişinin yasaklandığı bildirildi.

Haberlere göre Bundeswehr komuta kademesi, küçük insansız hava araçlarının, tatbikatlara ilişkin hassas verileri, kışla ve eğitim alanlarının görüntülerini ya da Alman silah sistemleri hakkındaki bilgileri Çin istihbarat servislerine aktarabileceğinden endişe ediyor. Bu nedenle söz konusu yasağın hayata geçirildiği ifade ediliyor.

COP31'in bu bağlamda tarafları bir araya getiren bir platform olduğuna işaret eden Dağlıoğlu, "Dünyada farklı coğrafyalardaki aktörlerin diğer coğrafyalardaki aktörlerle bir araya gelip işbirliği yapması lazım. Sermayenin yatırım projeleriyle buluşması lazım. Çok boyutlu ilişkiler topluluğundan bahsediyoruz." diye konuştu.

Dağlıoğlu, Türkiye'nin sürdürülebilirlik alanındaki vizyonuna değinerek "Bizim Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi olarak önceliğimiz Türkiye'ye sermaye girişlerini artırmak ve Türkiye'deki yatırım projelerinin artmasını sağlamak. COP'a da aslında bu bağlamda, bu yaklaşımla katılmış bulunuyoruz." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarının geçmişine dikkati çeken Dağlıoğlu, "Baktığımız zaman biz bu yolculuğa 2005 yılında yaptığımız yeni bir enerji kanunuyla çıkmışız ve dünyada kendi muadilimiz ülkeler arasında yenilenebilir enerjinin oranı en yüksek olan ülkelerden biriyiz." dedi.

Dağlıoğlu, sürdürülebilirlik dönüşümünün elektrikli mobiliteyi de kapsadığını belirterek "Türkiye, dünyada ve Avrupa'da en büyük araç üreticilerinden biri olarak dikkati çekiyor ve buradaki üretim kapasitesini elektrikliye çeviren bir ülke. Aslında yine TOGG, milli markamız, bu konuya bir katkı olarak aslında ele alınabilir." değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'nin enerji dönüşümündeki hedeflerine de değinen Dağlıoğlu, 2040 Enerji Vizyonu kapsamında güneş ve rüzgar enerjisi üretim kapasitesinin dört katına çıkarılmasının hedeflendiğini, bu hedeflere ulaşmada kamu kurumları ve bakanlıklar arasındaki işbirliğinin önemli olduğunu dile getirdi.

- "TÜRKİYE'NİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ALANINDA DÜNYAYA SUNACAĞI BAŞARI HİKAYELERİ VAR"

Dağlıoğlu, dünyada en sık konuşulan konulardan birinin döngüsel ekonomi olduğunu belirterek Türkiye'nin de döngüsel ekonomi programına dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017'den bu yana yürütülen Sıfır Atık Projesi'nde yüksek geri kazanım oranına erişildiğini söyleyen Dağlıoğlu, şunları kaydetti:

"Hem geri dönüşüm projelerinde hem de ileri dönüşüm projelerinde birçok yatırım projesi kazanmış bir ülke Türkiye. Bunun gibi sürdürülebilirlikle ilgili bütün hedeflerde Türkiye'nin kendi başarı hikayesi var. Bunu da dünyaya bir örnek olarak sunmak ve dünyadaki diğer iyi örneklerden faydalanmak adına COP31 önemli bir platform oluyor."

- "COP31, TÜRKİYE'NİN YATIRIM VİZYONUNU TANITMAK İÇİN ÖNEMLİ FIRSAT"

Dağlıoğlu, iklim dostu ve yeşil yatırımların hayata geçirilmesinde finansman sağlayan kuruluşlar ve yatırımcıları kritik rol oynadığına işaret ederekn bu aktörlerin projelerin ihtiyaç duyduğu sermayeyi sağlayarak doğrudan yabancı yatırımların (FDI) gerçekleşmesini mümkün kıldığını ifade etti.

COP31'in, Türkiye'nin vizyonunu, bugüne kadar hayata geçirdiği yatırımları ve gelecek planlarını yatırımcılarla paylaşmak açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirten Dağlıoğlu, şöyle devam etti:

"Biz bu yatırımcıları her yıl dünyanın farklı noktalarında yakalayıp onlara güncel hikayemizi anlatmak adına bir efor sarf ederken bütün bu aktörleri Türkiye'ye getirmiş olmak aslında Sayın Cumhurbaşkanımızın vizyonunun bir parçası. Bütün bu yatırımcıları bulduğumuz noktada Türkiye'nin güçlü hikayesini ve geleceğe yönelik vizyonunu anlatmak önemli. Burada bütün mesai arkadaşlarımızla beraber yatırımcılara, finansörlere bu başarı hikayelerini anlatıp gelecek vizyonunu paylaşmak için hazırlanıyoruz."

COP31'in Antalya'da düzenlenmesinden ve sektör paydaşı olmaktan mutluluk ve gurur duyduklarını ifade eden Koç, "Aynı zamanda COPArt'ın da ana sponsoruyuz. COPArt da ilk defa COP'larda yapılan bir şey. COPArt nedir? Sanatla iklim değişiminin birlikte harmanlanması diye düşünebilirsiniz. İlk defa dünyanın değişik bölgelerindeki sanatçıların iklim değişiklikleriyle ilgili eserlerinin 6 bin 600 metrekarelik bir alanda sergilendiği bir ortamdır." dedi.

Koç, "Aynı zamanda bunun farkındalığının oluşması lazım. Farkındalık nasıl oluşur? Sanatçılarımızın burada yaptığı eserlerle ve bu tabana yayılan bir birikimle oluşabilir. Bu anlamda da bunu çok değerli buluyoruz. Tabii biz Türkiye'nin Turkcell'i olarak burada teknoloji ortağı olmanın yanında aynı zamanda kendi yaptığımız işlerde de iklim değişikliğine ve sürdürülebilirliğe çok önem veriyoruz." diye konuştu.

Yaptıkları tüm yatırımların öncelikle çevresel etkilerini analiz ettiklerine dikkati çeken Koç, şöyle devam etti:

"Niye? Çünkü biz 35 bin üzerindeki baz istasyonlarımızda sürekli enerji tüketen ve veri merkezlerimizde enerji tüketen bir teknoloji şirketiyiz ama bunu yaparken de tükettiğimiz enerjinin yüzde 100'ünü yenilenebilir sertifikalı kaynaklardan alıyoruz."

"Turkcell 2050'ye kadar net sıfır hedefine ulaşacak"

Koç, şirketin 2050 net sıfır hedeflerine ilişkin, "2050'de kendimize çok önemli bir hedef koyduk. 2050'de Turkcell net sıfır hedefine ulaşacak." dedi.

Turkcell'in bu hedef doğrultusunda 2020'deki karbon emisyonlarını ölçtüğünü belirten Koç, emisyonları her 10 yılda bir yarıya indirmeyi amaçladıklarını söyledi.

Koç, şöyle devam etti:

"2030'da 2020'deki rakamı yarıya düşürme hedefi, her 10 yılda bir yarıya düşürerek inşallah 2050'de net sıfıra kadar gidecek bir karbon emisyonu ulaşacağız. Peki ne yapıyoruz? Biz 100 megavatın üzerinde yenilenebilir enerji yatırımı yaptık. Şu anda tükettiğimiz enerjinin yüzde 20'sini kendimiz yenilenebilir enerji kaynaklarıyla üretiyoruz. Kalan yüzde 80'ini de sertifikalı yenilenebilir enerji kaynaklarından satın alıyoruz. Hedefimiz bu oranları yükseltmek ve aynı zamanda yenilenebilir enerji üretirken enerji tüketiminde verimliliğe doğru gidiyoruz."

Bit başına enerji tüketimi yüzde 23 düştü

Koç, Turkcell'in enerji verimliliği ve net sıfır hedefleri kapsamında "Daha fazla bit, daha az vat." mottosuyla hareket ettiğini belirterek, müşterilere daha fazla veri ve internet hizmeti sunarken enerji tüketimini azaltmayı hedeflediklerini ifade etti.

Geçen yıl gerçekleştirilen optimizasyon çalışmalarının sonuçlarına değinen Koç, "Size daha fazla internet vereceğiz, daha fazla veri ve bitleri müşterimize sunacağız ama bunu yaparken de daha az enerji tüketeceğiz. Geçen sene yapmış olduğumuz optimizasyonlarla bit başına enerji tüketimimizi yüzde 23 oranında düşürdük." değerlendirmesinde bulundu.

Koç, şirketin sunduğu internet hızının 4G'den 5G'ye geçişle önemli ölçüde arttığını dile getirerek, "Bir araba benzetmesi yaparsak, arabada hızla giderseniz enerji tüketimi artar ama bizim için tam tersi oldu çünkü geliştirmiş olduğumuz yapay zeka teknolojilerini kullandık. Bazen 5G baz istasyonumuzu gece fazla yoğunluk yokken uyuttuk ve bu tür yeni optimizasyonlarla beraber hızımız 10 katına çıkmış olmasına rağmen, bit başına enerji tüketimimizi yüzde 23 aşağı çekebildik. Bu bizim için çok değerli. Niye? Çünkü hem enerji tüketimimiz azaldı hem de çevreye vermiş olduğumuz etkilerini de minimize hale getirmiş olduk." ifadelerini kullandı.

Koç, Turkcell'in nesnelerin interneti (IoT) teknolojileriyle enerji ve su tasarrufuna yönelik çözümler de sunduğunu belirterek, "Turkcell Enerjim" ve akıllı ev çözümleri kapsamında konutlardaki su ve elektrik sayaçlarına IoT tabanlı cihaz ve sensörler takıldığını ve bu hizmetlerle aylık yüzde 10-15 tasarruf sağlanabildiğini söyledi.

Koç, şunları kaydetti:

"Biz müşterilerimizin cep telefonlarına internet sağlıyoruz, veri merkezlerimize onların datalarını güvenle depoluyoruz. Evine Superbox'la veya fiberle internet veriyoruz ama aynı zamanda böyle sürdürülebilir ürünlerimizle beraber onların aylık giderlerini azaltmaya ve sürdürülebilir bir dünyada daha az enerji tüketmelerine de yardımcı oluyoruz."

Bu bankalardan 36'sı mevduat bankası, 21'i kalkınma ve yatırım bankası, 10'u da katılım bankası olarak hizmet veriyor.

Eylül 2026 itibarıyla mevduat bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarında toplam şube sayısı 9 bin 75 olarak hesaplandı. Şube sayısı, bir önceki çeyreğe göre 73, bir önceki yıla göre ise 184 azaldı. Bu azalışın, şube dışı alternatif dağıtım kanallarının gelişmesi, mobil ve dijital bankacılık hizmetlerine talebin artması ve bazı hizmetlerin destek hizmeti kuruluşlarından temin edilmesinden kaynaklandığı belirtildi.

Katılım bankalarının şube sayısı ise 1514 oldu.

Sektör ATM sayısı bakımından değerlendirildiğinde artış olduğu görüldü. Ülkede 2025 yılının eylül ayı itibarıyla 55 bin 649 olan ATM sayısı, bu yılın aynı döneminde yüzde 3 artışla 57 bin 103'e çıktı. ATM sayısındaki artış, yılın başından bu yana ise yüzde 1 oldu. Geçen yıl sonunda ülkede 56 bin 514 ATM bulunuyordu.

EN ÇOK ŞUBE ZİRAAT BANKASININ

Şube sayısı bakımından 1769 şubeyle Ziraat Bankası, eylül sonu itibarıyla en geniş şube ağına sahip banka oldu. Ziraat Bankası, kamu sermayeli bankalar arasında da ilk sırada yer aldı. Ülkede şube ağı en yaygın ikinci banka, 1105 şubeyle Halkbank olarak kayıtlara geçti.

Türkiye İş Bankası, 1012 şubeyle Halkbank'ın ardından üçüncü sırada, özel sermayeli bankalar arasında ise ilk sırada yer aldı.

VakıfBank 970 şubeyle dördüncü, Garanti BBVA 792 şubeyle beşinci sıranın sahibi oldu. Garanti BBVA, şube sayısıyla yabancı sermayeli bankalar arasında ilk sıraya yerleşti.

Katılım bankaları tarafında ise ilk sırada 451 şubeyle Kuveyt Türk bulunuyor. Bu bankayı 236 şubeyle Ziraat Katılım, 224 şubeyle Türkiye Finans takip etti.

Kalkınma ve yatırım bankaları arasında ise en fazla şubeye Türk Eximbank sahip. Banka, 25 şubeyle faaliyet gösteriyor.

SEKTÖRÜN PERSONEL SAYISI 211 BİN 176

Bankacılık sektörünün çalışan sayısı, Eylül 2026 itibarıyla 211 bin 176 oldu. Mevduat bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarında 188 bin 341 kişi, 10 katılım bankasında ise 22 bin 835 kişi istihdam ediliyor.

Ziraat Bankası, personel sayısı bakımından da ilk sırada yer alıyor. Bankanın 25 bin 464 çalışanı bulunuyor.

Halkbank, 23 bin 614 personelle en fazla çalışanı olan ikinci, Türkiye İş Bankası ise 20 bin 723 personelle üçüncü banka konumunda.

Dördüncü sıraya 20 bin 172 personelle Garanti BBVA yerleşirken, VakıfBank 19 bin 53 çalışanla personel sayısında beşinci banka oldu.

Açıklamada, Bulgaristan'ın Yambol şehrinde meydana gelen zincirleme trafik kazaları sonucunda yaşanan can kayıplarından derin üzüntü duyulduğu belirtilerek "Kazalarda hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve Bulgaristan halkına taziyelerimizi sunuyor, yaralılara acil şifalar diliyoruz." ifadelerine yer verildi.

Ayrıca açıklamada, mevcut bilgilere göre kazada bir Türk vatandaşının yaralanmış olduğu ve hayati tehlikesinin bulunmadığı belirtilerek Türkiye'nin Sofya Büyükelçiliğinin gelişmeleri yakından takip ettiği aktarıldı.

Bulgaristan'da Sofya'yı Burgaz'a bağlayan Trakya Otoyolu'nda yoğun sis nedeniyle meydana gelen iki ayrı zincirleme trafik kazasında 11 kişi yaşamını yitirmiş, 51 kişi yaralanmıştı.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, zincirleme trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin anısına 11 Kasım'da ulusal yas ilan edildiğini açıklamıştı.

Sert kimyasal temizleyicilere veya tesisatçı çağırmaya başvurmadan önce tuzla uygulanabilecek basit bir yöntem denenebilir.

Tıkalı gideri tuz ve sıcak suyla açın

Queen of Clean olarak tanınan temizlik uzmanı Lynsey Crombie, mutfak giderlerinde biriken yağı temizlemek için tuz kullanılmasını öneriyor. Crombie, tuzun yağı ve sıvıyı emdiğini, inatçı lekeleri (kırmızı şarap lekeleri dahil) çıkardığını ve hafif antibakteriyel özellik taşıdığını belirtiyor. Bu nedenle tuzun mutfak süngerlerini suda bekletmek veya kesme tahtalarını ovalamak için de kullanılabileceğini söylüyor.

Ato Energy de gider temizliğinde sıcak su ve tuz kombinasyonunu öneriyor. Lavaboda biriken su boşaltıldıktan sonra gidere yaklaşık yarım su bardağı sofra tuzu dökülmesi, birkaç dakika beklenmesi ve ardından sıcak suyla durulanması tavsiye ediliyor.

Sirke ve karbonatla bakım yapın

Ato Energy, mutfak giderinin taze kokmasını ve suyun rahat akmasını sağlamak için genel bakımda sirke ve karbonat kullanılmasını öneriyor.

Önce giderde biriken su boşaltılmalı, ardından yaklaşık bir su bardağı karbonat dökülmeli. Daha sonra eşit miktarda beyaz sirke veya elma sirkesi eklenmeli. Karışımın köpürmesi, kimyasal tepkimenin gerçekleştiğini gösteriyor.

Kabarcıklar azaldığında gidere bir tıpa yerleştirip 15 dakika bekleyin. Ardından tıkanıklığın açılıp açılmadığını kontrol etmek için giderden sıcak su akıtın. Tıkanıklık sürerse işlemi tekrarlayabilirsiniz.

Gidere dökülenlere dikkat edin

Gelecekte oluşabilecek tıkanıklıkları önlemek için ATCO Energy, lavaboya dökülen maddelere dikkat edilmesini öneriyor. Şirket, mutfak giderine bacon yağı, kahve telvesi ve sıvı yağ dökülmemesi gerektiğini belirtiyor.

Vakıf Katılım, 2026 yılının ilk dokuz ayında 743,1 milyar TL fon topladı; ekonomiye nakdi ve gayri nakdi 729,2 milyar TL finansman desteği sağladı. Net kârını 7,4 milyar TL'ye çıkaran Banka, aktif büyüklükte 2025 yıl sonuna göre yüzde 37,9'luk bir büyüme sergiledi ve 2026 yılı üçüncü çeyreğinde 1,1 trilyon TL'lik aktif büyüklüğe ulaştı.

Eller tendonlardan, küçük kemiklerden, kaslardan ve bilekten geçen sinirlerden oluşuyor. Her gün yapılan binlerce küçük hareket, özellikle telefonda yazı yazmak gibi tekrarlayan eylemler söz konusu olduğunda el ve bileklerde zorlanmaya neden olabiliyor.

Telefon kullanımı üç temel bilek sorunuyla ilişkilendiriliyor

Aşırı akıllı telefon kullanımı üç temel rahatsızlıkla ilişkilendiriliyor. Tetik parmak, parmakların bükülmesine yardımcı olan tendonun iltihaplanması ve parmağın belirli bir pozisyonda takılı kalmasıyla ortaya çıkıyor.

De Quervain tenosinovitinde başparmak boyunca uzanan iki tendon şişiyor ve tahriş oluyor. Karpal tünel sendromu ise ele giden ana sinirin bilekte sıkışmasıyla meydana geliyor.

Tıbbi bir rahatsızlık olarak kabul edilmese de "akıllı telefon serçe parmağı" tekrarlayan hareketlerin sonucu ortaya çıkabiliyor. Telefonu elde tutmaktan kaynaklanan bu durumda serçe parmakta geçici bir çöküntü oluşuyor.

Yale Medicine'da el ve üst ekstremite cerrahisi alanında uzmanlaşmış ortopedi cerrahı Dr. Ariel Williams, telefon kullanımındaki bazı değişikliklerle başlayan veya bu kullanım nedeniyle ağırlaşan belirtilerle başvuran daha fazla hasta gördüğünü belirtti.

Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde ortopedi cerrahisi yardımcı doçenti olan Williams, sorunların telefon kullanırken yapılan tekrarlayan hareketlerle uzun süre aynı pozisyonda kalmanın birleşiminden kaynaklanabileceğini söyledi.

Williams, bu durumun kemikler, eklemler, bağlar ve tendonlar üzerindeki stresi artırabildiğini, sinirler üzerindeki baskıyı da yükseltebildiğini ifade etti.

Teknolojinin elleri mi yoksa bilekleri mi daha fazla etkilediğini söylemek için henüz erken. Williams, sorunun hem bilekleri hem elleri etkilediğini, bazı durumlarda dirseklerden kaynaklanan sorunların da görülebildiğini belirtti.

Bilek ve ellerdeki çok sayıdaki küçük hareket, her kaydırma ve mesaj gönderme eylemiyle birlikte zaman içinde kümülatif zorlanmaya dönüşebiliyor.

Boyun da uzun süreli ekran kullanımından etkileniyor

Teknolojiden etkilenen bölge yalnızca eller ve bileklerle sınırlı kalmıyor. "Tech neck" terimi, teknoloji kullanımıyla bağlantılı boyun ağrısı ve benzeri belirtileri tanımlamak için kullanılıyor.

Bu belirtiler arasında boynun arka kısmında ağrı, boynun arka ve yan taraflarında sızı veya gerginlik, boyun sertliği, hareket açıklığında azalma ve baş ağrıları bulunuyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentinde çalışan ergonomi fizyoterapisti Kelly Robinson, bu sorunun birçok kişinin dikkat etmesi gereken bir durum olduğunu söyledi. Robinson, özellikle yapay zekânın ortaya çıkmasıyla insanların günlük işlerini daha fazla telefonları üzerinden yürüttüğünü belirtti.

Robinson'a göre akıllı telefonlar ve dizüstü bilgisayarlar hem özel hem de iş hayatının parçası hâline geldi.

Boynu öne eğmek yükü artırıyor

Boyun çok sayıda önemli sinir ve sinirsel bağlantı yolunu barındırıyor. Bu nedenle tech neck baş ağrılarına ve yorgunluğa yol açabiliyor. Boyun her öne eğildiğinde ense bölgesine önemli ölçüde baskı uygulanıyor.

Robinson, telefona aşağı doğru bakarken boyun açısındaki 10 veya 20 derecelik artışın alt boyundaki eklemlere binen yükü artırdığını söyledi.

Baş 30 derecelik açıyla aşağı eğildiğinde boyun yapıları üzerindeki yük üç katına çıkabiliyor. Bu yük, boyunda yaklaşık 15 ila 20 kiloya denk geliyor.

Teknoloji kaynaklı ağrıyı azaltmak için öneriler

Robinson, teknoloji kaynaklı ağrıyı hafifletmek için bazı önlemlerin günlük yaşama kolayca eklenebileceğini belirtti.

Telefonu iki elinizle kullanın: Cihazı sürekli tek elle tutmak, tüm baskıyı aynı elin üzerine bindirerek tekrarlayan zorlanma yaralanmalarına yol açabilir. Telefonu diğer elle de tutmak, yükün iki el arasında bölünmesini sağlar.

Sandalyenizi masaya yaklaştırın: Masadan uzak oturmak boyun ve sırtın aşağıya doğru, yuvarlak bir pozisyona gelmesine neden olabilir. Sandalyeyi masaya yaklaştırmak, gerekli araçlara sahip olunduğunda boynun daha dik konumda kalmasına yardımcı olur.

Dizüstü bilgisayar standı kullanın: Aşağı bakmayı önlemek için dizüstü bilgisayarınızı göz hizasına getirin. Kablosuz klavye ve fare kullanmak da kolları ve gözleri rahatsız pozisyonlarda tutma ihtiyacını azaltabilir.

Sırt kaslarınızı çalıştırın: Lastikle yapılan kürek çekme hareketi, gün boyu masa başında oturmadan önce sırt kaslarını harekete geçirmeye yardımcı olabilir. Bu egzersiz, vücudun kamburlaşmak yerine daha dik durmasını destekler.

Ellerinizi sırtınızın arkasında esnetin: Ellerinizi sırtınızın arkasında kenetleyip öne doğru eğilmek, sırtın üst bölümünü esnetir ve başın geride tutulmasına yardımcı olur.

BEYAZ SARAY ENGELLİYOR

Trump ile Netanyahu arasındaki telefon görüşmelerine ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberinde, bölge ülkelerinin liderleri de Trump'tan gerilimi artırmamasını ve diplomasiye öncelik vermesini istiyor.Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında İran'a yönelik yeni bir askeri harekâtı şu aşamada gerekli görmediğini açıkladı. Trump, "Bu çatışmanın sona ermesine doğru bir ivme görüyoruz. Bence oldukça yakında sona erecek. Hiçbir şey garanti edemem, ancak geri dönmemiz gerekirse her şeye hazırız" dedi.

NETANYAHU KÖŞEYE SIKIŞIYOR

İsrail'de hükümeti kurma yetkisi verilen Gadi Eisenkot liderliğindeki Değişim Bloğu, Ekim 2023'teki Gazze saldırılarıyla ilgili komisyon kurulması için yasa tasarısı sundu. Kanal 12 televizyonu, Başbakan Netanyahu'nun 'yargı darbesi' olarak eleştirilen düzenlemelerinin iptali için de bir tasarının Meclise sunulduğunu duyurdu. Tasarı, Netanyahu'nun ceza alması durumunda hapis yatmasını öngörüyor.

NETANYAHU'DAN SAVAŞ BASKISI 24 TV GYY Ömer Özkök (@omerozkok): Katil Netanyahu her gün Trump'ı arıyormuş. "Financial Times, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Amerikan Başkanı Trump'ı İran'a yeni saldırılar başlatması için her gün aradığını yazdı" diyor Akşam Gazetesi haberinde. Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç (@hikmetgenc): Orta Doğu'da dengeler değişiyor. Bütün bu tiyatrolara, oyunlara rağmen alan açılırken, o alanı boşluk bırakmadan doldurmak lazım. O alanı Türkiye dolduruyor şu anda! Türkiye büyük bir tezgahı aşağı indirdi!

— 24 TV (@yirmidorttv) November 11, 2026

Infinity Saga'yı Thanos'un yenilgisiyle sonlandıran Avengers: Endgame'in üzerinden yarım on yıldan fazla zaman geçti. 2008 yapımı Iron Man ile başlayan saga, 2019'da Anthony ve Joe Russo'nun yönettiği filmle destansı bir sonuca ulaştı. Marvel Studios şimdi filmi ek görüntülerle birlikte yeniden izleyici karşısına çıkarıyor.

Endgame Encore 13 Kasım'da yayınlanacak

VisionQuest'in sona ermesinin ardından, Avengers: Doomsday'in 18 Aralık'taki vizyonundan önce bir MCU yapımı daha yayınlanacak. Avengers: Endgame Encore, 25 Eylül'de başlayan sınırlı sinema gösteriminin ardından 13 Kasım'da Disney+ kataloğuna eklenecek.

Liz Declan, ScreenRant'te yayımlanan Avengers: Endgame Encore incelemesinde yapımın, Endgame'i güçlü kılan sonuçları zayıflattığını savundu. Declan, ilk kurgudaki Steve'in sonundan memnun olmadığını belirtse de film boyunca olayları geçmişe dönerek değiştirmenin mümkün olmadığının vurgulanıp ardından bunun yapılmasının daha büyük bir sorun oluşturduğunu söyledi.

Declan, orijinal Endgame'in gerçek bir ekip filmi olduğunu ve dikkat çekici pek çok hikâye örgüsü barındırdığını belirtti. Ayrıca bu unsurların, Steve'in Doomsday'deki dönüşünün anlam kazanması ve hayranların sinemalara yönelmesi amacıyla ortadan kaldırıldığını öne sürdü.

Robert Downey Jr. Doctor Doom olarak dönüyor

2019'da Tony Stark rolünü tamamlayan Robert Downey Jr., bu sonbaharda Marvel serisine geri dönüyor. Oyuncu bu kez ikonik Avenger'ı değil, Marvel külliyatının en tanınmış rakiplerinden Doctor Doom'u canlandıracak.

Oscar ödüllü oyuncu, 2027 yapımı Secret Wars'ta Victor von Doom rolünü de üstlenecek. Multiverse Saga'nın resmî finali olacak filmin prodüksiyonu henüz başlamadı. Ancak aralarında Evans'ın da bulunduğu birçok önemli oyuncunun projeye döneceği doğrulandı.

Avengers: Endgame Encore'un Disney+'a gelmesiyle platformda ilgi görmesi bekleniyor. Disney+ daha önce izleyicilerin Doomsday'den önce yeniden izlemesi için toplam 15 Marvel yapımını doğrulamıştı.

Doomsday öncesi izlenmesi önerilen Marvel yapımları

X-Men

X2

Captain America: The First Avenger

The Avengers

Avengers: Infinity War

Avengers: Endgame

Loki

Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings

Spider-Man: No Way Home

Black Panther: Wakanda Forever

Captain America: Brave New World

Deadpool & Wolverine

Doctor Strange in the Multiverse of Madness

Thunderbolts*

The Fantastic Four: First Steps

Avengers: Endgame Encore, 13 Kasım'da Disney+'ta yayınlanacak. Avengers: Doomsday ise 18 Aralık'ta sinemalarda gösterime girecek.

University of Florida'da entomolog ve uzatma profesörü Faith Oi'ye göre karıncalar da insanlar gibi barınak, yiyecek ve su arıyor. Evler bu ihtiyaçları karşıladığı için karıncalar, insanların rahat ettiği koşullarda yaşamaya devam edebiliyor.

Güneydoğu'da sonbaharda evlere giren yaygın türler arasında kokulu ev karıncaları, Arjantin karıncaları, firavun karıncaları ve hayalet karıncalar bulunuyor. Bu küçük karıncaların çoğu yalnızca rahatsızlık yaratıyor. Ancak Benson, tek bir keşifçi karıncanın kısa sürede çok sayıda karıncaya dönüşebileceğini belirtiyor.

Karıncalar kışın daha az görünür olsa da tamamen ortadan kaybolmuyor. Benson, evde barınan karıncaların geçici olarak hareketsiz kaldığını, ılıman günlerde ise içerideki ve dışarıdaki karıncaların yeniden aktifleşebildiğini söylüyor.

Karıncaların eve girmesini önlemek için alınabilecek önlemler

Her küçük deliği kapatmak mümkün olmadığı için karıncaları evden tamamen uzak tutmak zor. Yine de belirgin boşlukları macunla kapatmak, kapı altı fitillerini ve hava yalıtımını kontrol etmek işe yarayabilir.

Eşyaları içeri almadan önce kontrol edin. Karıncalar bazen dışarıdaki eşyaların üzerinde taşınarak eve giriyor. Benson, marangoz karıncalarının yakacak odunlarla, ateş karıncalarının ise içeri alınan saksı bitkileriyle taşınabileceğini söylüyor.

Çalıları ve dalları evle temas etmeyecek şekilde budayın. Oi, bu dalların karıncalar ve hamam böcekleri gibi zararlılar için eve ulaşmayı kolaylaştırdığını belirtiyor.

Evin temelinin yakınındaki malç ve dökülen yaprakları azaltın. Benson, bu malzemelerin karıncaların ve diğer zararlıların barınabileceği rahat alanlar oluşturmayacak şekilde seyreltilmesini öneriyor.

Mısır sapları, saman balyaları ve evin yanında tutulan balkabakları da zararlılar için korunaklı alan sağlayabiliyor. Benson, sonbahar süslerinin evin hemen yanındaki veranda yerine daha uzakta sergilenmesini öneriyor.

Eve giren karıncalardan nasıl kurtulunur

Mutfak tezgâhında veya zeminde ilerleyen karınca izini fark ederseniz, onları çeken yiyecekleri arayın. Benson, kilerde yere düşmüş tek bir krakerin bile karıncaları çekebileceğini söylüyor.

Özellikle yapısal hasara yol açabilen marangoz karıncalarından çok sayıda görürseniz harekete geçin. Benson, bu karıncaların neme çekildiğini ve yakında onarılması gereken bir sızıntı bulunabileceğini belirtiyor.

Karınca spreylerine tek başına güvenmeyin. Sprey, görünen karıncaları öldürse de gezinti alanlarında, duvar boşluklarında veya çatı katında saklanan yuvaya ulaşmıyor. Oi, firavun karıncası gibi bazı türlerin spreylendikten sonra iki veya daha fazla koloniye ayrılarak sorunu büyütebileceğini söylüyor.

Yiyecek arayan karıncaların yuvaya taşıyabileceği sıvı veya jel yemler kullanın. Böylece yem, kolonideki diğer karıncaların beslenmesine de yardımcı olabilir. Oi, granül yemlerin küçük karıncaların çeneleriyle kavrayamayacağı kadar büyük olduğunu belirtiyor.

Yemin etkisini görmek birkaç gün sürebilir. İlk aşamada çok sayıda karıncanın yemi taşıdığını görebilirsiniz. Benson, hareketlilik azalmadığı ve sonuç alınamadığı takdirde sorunun kaynağına ulaşmak için eğitimli personeli ve uygun ürünleri bulunan lisanslı bir haşere kontrol şirketine başvurulabileceğini söylüyor.

Araştırmada beyaz kan hücreleri incelendi

Yaş ortalaması 50 olan 51 yetişkinin katıldığı çalışmada, katılımcılardan 163 derecelik saunada 30 dakika oturmaları istendi. Araştırmacılar seans öncesinde, hemen sonrasında ve 30 dakika sonra kan örnekleri aldı.

Ölçülen tüm dolaşımdaki beyaz kan hücresi türlerinde geçici artış görüldü. Nötrofiller enfeksiyonlara karşı genellikle ilk savunma hattını oluştururken, lenfositler belirli tehditleri tanıyor, antikor üretimine katkı sağlıyor ve bağışıklık yanıtlarını koordine ediyor. Hücrelerdeki artış 30 dakika sürdü; ardından nötrofil ve lenfosit düzeyleri başlangıç seviyesine döndü.

Araştırmanın ortak yazarı ve Doğu Finlandiya Üniversitesi profesörü Jari Laukkanen, ekibin uzun yıllardır sauna banyosu ile kalp-damar sağlığı arasındaki ilişkiyi incelediğini söyledi. Laukkanen, yeni çalışmayla bağışıklık sistemi üzerindeki olası etkilerin arkasındaki biyolojik mekanizmaları daha iyi anlamayı amaçladıklarını belirtti.

Sıcaklık stresi hücreleri harekete geçirebilir

Araştırma, beyaz kan hücrelerindeki artışın nedenini veya vücut açısından kesin anlamını ortaya koymadı. Uzmanlar, sauna banyosunun vücutta ani bir fiziksel zorluk oluşturmasının bu tepkiyi başlatabileceğini düşünüyor.

Northwell'in Lenox Hill Hastanesi'nde aile hekimliği uzmanı Eric Ascher, sıcaklık stresinin sinir sistemini uyararak vücudun farklı bölgelerinde depolanan beyaz kan hücrelerinin kan dolaşımına geçmesine yol açabileceğini söyledi.

Baltimore'daki Mercy Tıp Merkezi'nde ortopedi cerrahı Joseph J. Ciotola ise bu sürecin soğuk suya dalındığında vücutta görülen tepkiye benzediğini belirtti. Ciotola, kısa süreli stres faktörlerinin olumlu bir uyum yanıtını tetikleyebildiği "hormetik stres" kavramına işaret etti.

Laukkanen, bağışıklık hücrelerinin salınmasının fiziksel egzersiz sırasında gerçekleşen sürece de benzediğini ifade etti. Beyaz kan hücrelerinin bağışıklık savunması ve gözetimi açısından önemli olduğunu belirten Laukkanen, bu hücrelerin geçici olarak harekete geçmesinin vücudun fizyolojik zorluklara yanıt vermesine yardımcı olabileceğini söyledi.

Uzun vadeli etkiler henüz bilinmiyor

Araştırmacılar, tek bir sauna seansından sonra ortaya çıkan akut yanıtları ölçtü. Bu nedenle söz konusu değişikliklerin uzun vadeli bağışıklığı güçlendirip güçlendirmediği veya enfeksiyon riskini azaltıp azaltmadığı henüz bilinmiyor. Laukkanen, bu soruların yanıtlanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtti.

Saunanın diğer olası etkileri

Eric Ascher, saunanın kalp atış hızını artırdığını ve kan damarlarını genişlettiğini, bunun tempolu yürüyüş veya hafif koşunun bazı etkilerine benzediğini söyledi. Düzenli sauna kullanımının daha düşük tansiyon, daha sağlıklı kalp ve bazı uzun süreli hastalıklara yakalanma riskinin azalmasıyla ilişkilendirildiğini belirten Ascher, saunanın ilaç veya egzersiz ihtiyacının yerini tuttuğunu gösteren veri bulunmadığını vurguladı.

Jari Laukkanen, sauna kullanımının rahatlamaya, stresten uzaklaşmaya ve genel iyilik hâlini desteklemeye yardımcı olabileceğini söyledi. Laukkanen, saunanın düzenli fiziksel aktivitenin yanında sağlıklı yaşam tarzının keyifli bir parçası olabileceğini ifade etti.

Ancak uzmanlar, herkesin saunaya girmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Eric Ascher, yoğun sıcaklığın kalp ve vücut üzerinde büyük stres oluşturduğunu; ciddi kalp sorunları, çok düşük tansiyonu veya şiddetli baş dönmesi bulunan kişilerin saunadan uzak durması gerektiğini söyledi. Hamile kadınlar ve ileri yaştaki yetişkinlerin de sauna kullanmaktan kaçınmayı değerlendirebileceğini belirtti.

Saunada vakit geçirmekten hoşlanan kişiler için araştırma, tek bir seansın bağışıklık hücrelerinde kısa süreli hareketlilik oluşturabileceğine işaret ediyor. Bunun uzun vadeli sağlık sonuçlarına dönüşüp dönüşmediği ise yapılacak yeni çalışmalarla belirlenecek.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, eylül ayında kontrolden çıkan bir OpenAI ajanının hükümetin sağlık sitesine ve diğer sistemlere "sızdığını" açıklamış, şirketin saldırıyı bildirmesinin aylar sürmesini eleştirmişti.

Albanese salı günü, ihlalle ilgili yürütülen "hızlı inceleme" sonucunda hazırlanan 18 tavsiyeyi açıkladı. Tavsiyeler arasında yapay zekâ şirketleri için yeni güvenlik standartları ve saldırıların zorunlu olarak bildirilmesi de yer aldı.

Yapay zekânın fırsatlar sunduğunu belirten Albanese, Avustralya'nın bu "hızla ilerleyen teknolojinin" beraberinde getirdiği "yeni risklere" hazırlıklı olması gerektiğini söyledi.

Albanese, "Yasanın, çok hızlı değişen bu dünyanın önüne geçmesi ve bazı durumlarda dünyaya ayak uydurmasını sağlaması gerekiyor" dedi.

Şirketlere zararları önleme yükümlülüğü

Tavsiyelerden biri, ceza hukukunda değişiklik yapılarak bağımsız bir "önlem almama" suçunun oluşturulmasını öngörüyor.

Öneri, "zararlı davranışta bulunan bir yapay zekâ modeli geliştiren" ve "bu zararı önlemek için makul adımları atmayan" şirketlerin eylemlerini suç kapsamına almayı amaçlıyor.

İncelemede ayrıca saldırıların "zorunlu ve belirli bir süreyle sınırlı yapay zekâ güvenliği raporlaması" kapsamında bildirilmesi tavsiye edildi.

Bu madde, Albanese'nin OpenAI'ın ihlali hükümete bildirmesinin aylar sürmesini daha önce "hayal kırıklığı" olarak nitelendirmesiyle bağlantılı.

OpenAI saldırıyı aylar sonra bildirdi

Haziran ayında, Avustralya'nın evrensel sağlık sistemi Medicare'den "hassas olmayan" verileri içeren bir istatistik portalı, kontrolden çıkan bir OpenAI ajanı tarafından ele geçirildi.

OpenAI, ihlali yalnızca ağustos ayında "uyumsuz model faaliyetlerini" incelerken öğrendiğini ve 10 Eylül'de bir Avustralya hükümet kurumunun genel e-posta adresine mesaj gönderdiğini söyledi.

E-postanın Avustralya Siber Güvenlik Merkezi'ne iletilmesi birkaç gün daha sürdü. Ardından başbakana bilgi verilmeden önce bir hükümet bakanına mesaj gönderildi.

Albanese, OpenAI'ın yöneticisi Sam Altman ile görüştüğünü ve "Avustralya'nın bu olayla ilgili son derece ciddi endişesini" dile getirdiğini söyledi. Altman da OpenAI'da "protokollerle ilgili sorunlar" olduğunu kabul etti.

Saldırının ortaya çıkmasından günler sonra OpenAI, güvenlik endişelerini gerekçe göstererek yeni bir yapay zekâ modelini kullanıma sunmayı erteledi.

Havalimanında Ağustos ayında bagaj, kargo ve posta dahil yük trafiği iç hatlarda 933 ton, dış hatlarda 31,6 ton olmak üzere toplam 964,7 ton oldu. Aynı dönemde kargo trafiği ise iç hatlarda 12,3 ton olarak gerçekleşirken dış hatlarda kargo taşımacılığı yapılmadı.

OCAK-AĞUSTOS DÖNEMİ VERİLERİ

Erzurum Havalimanı'nda 2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde iç hatlarda 833 bin 270, dış hatlarda 11 bin 836 olmak üzere toplam 845 bin 106 yolcu trafiği gerçekleşti.

Aynı dönemde tüm uçak trafiği iç hatlarda 5 bin 375, dış hatlarda 123 olmak üzere toplam 5 bin 498 olarak kaydedildi. Ticari uçak trafiği ise iç hatlarda 4 bin 762, dış hatlarda 78 olmak üzere toplam 4 bin 840 oldu.

Ocak-Ağustos döneminde bagaj, kargo ve posta dahil yük trafiği iç hatlarda 7 bin 108,5 ton, dış hatlarda 209,6 ton olmak üzere toplam 7 bin 318,1 tona ulaştı. Kargo trafiği ise iç hatlarda 105 ton, dış hatlarda 0,1 ton olmak üzere toplam 105,1 ton olarak gerçekleşti.

Emre Belözoğlu'nun takımın başına geçmesiyle birlikte Kuyt ile yapılan görüşmeler sonrası Hollandalı çalıştırıcıyla yola etmeme kararı alındı.

Sarı-lacivertlilerin sosyal medya hesabından Dirk Kuyt için teşekkür mesajı paylaşılarak, şu ifadelere yer verildi:

"Teşekkürler Dirk Kuyt. Sarı lacivert hikayemiz yıllar önce başladı ve aramızdaki bağ hiç kopmadı. Önce sahada, sonra kulübede bizimleydin. Çubuklu'ya duyduğun sevgi ve bağlılığınla hepimizin kalbinde özel bir yer edindin. Bu renklere kattığın her şey için sana gönülden."

Tahliyeye yol açan istihbarat hakkında bilgi sahibi bir kişi, RAF Mildenhall'a yönelik tehdidin niteliğine ilişkin ayrıntı vermedi. Ancak ABD istihbarat topluluğunun son haftalarda İranlıların Amerikan hedeflerine yönelik görüştüğü "çeşitli, kapsamlı ve spesifik" çok sayıda plan tespit ettiğini söyledi.

İranlıların insansız hava araçlarıyla ABD üslerine saldırılardan suikast planlarına kadar uzanan tehditleri hayata geçirmek için gerekli kapasiteye sahip olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Kaynak, ABD içindeki hedeflere yönelik bazı tehditlerin de bulunduğunu belirtti.

Kaynak CNN'e, "İranlıların aklında açıkça belirli hedefler ve yöntemler vardı." dedi.

CNN, iddialara ilişkin yorum almak için İran'ın Londra Büyükelçiliğiyle iletişime geçti.

Bir ABD yetkilisi, uçakların üsten "geçici olarak başka yere konuşlandırma" amacıyla çıkarıldığını söyledi ancak herhangi bir tehdide ilişkin yorum yapmadı.

10 yakıt ikmal uçağı farklı noktalara gönderildi

CNN tarafından analiz edilen uçuş takip verileri, 10 ABD yakıt ikmal uçağının pazartesi günü RAF Mildenhall'dan başka yerlere konuşlandırıldığını gösterdi.

KC-135 Stratotanker uçaklarının dördü Almanya'daki Spangdahlem Hava Üssü'ne, biri Almanya'daki Ramstein Hava Üssü'ne, dördü İspanya'daki Morón Hava Üssü'ne, biri de İskoçya'daki Glasgow Prestwick Havalimanı'na gitti.

ABD uçaklarının tahliyesini ilk olarak The Wall Street Journal duyurdu.

İki üste güvenlik seviyesi yükseltildi

The Wall Street Journal ve savunma sanayisi yayını The War Zone'un pazartesi günü bir ABD yetkilisine dayandırdığı haberlerde, RAF Mildenhall ile diğer hava üssü RAF Lakenheath'teki güvenlik tehdidi seviyesinin "FPCON Charlie" düzeyine çıkarıldığı belirtildi.

Pentagon'un kuvvet koruma sistemindeki en yüksek ikinci seviye olan FPCON Charlie, bir tür terör eylemi ya da hedef alma eyleminin muhtemel olduğuna işaret ediyor.

ABD Avrupa Komutanlığından bir yetkili, "ABD Hava Kuvvetleri uçakları, eğitim ve gerçek dünya gereklilikleri de dahil olmak üzere çeşitli nedenlerle tesisler ve operasyon noktaları arasında dönüşümlü olarak konuşlandırılır... Operasyon güvenliği nedeniyle unsurların hareketi hakkında daha fazla bilgi vermeyeceğiz." dedi.

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham'ın bir sözcüsü CNN'e, ülkenin ABD'yle "sürekli iletişim halinde olduğunu" ve "istihbarat paylaşarak tehditlere birlikte erişim sağladığını" söyledi.

Sözcü, "Uçaklar ve diğer unsurlar, operasyonel gerekliliklere göre düzenli olarak yer değiştirir. Hem Birleşik Krallık'taki hem de dünyanın dört bir yanındaki üslerimizin korunması en önemli önceliklerimizden biridir." dedi.

Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı sözcüsü ise "diğer ülkelerin faaliyetleri hakkında rutin olarak yorum yapmadıklarını" söyledi. Sözcü, uçakların ve diğer unsurların operasyonel gerekliliklere göre düzenli olarak yer değiştirdiğini belirtti.

RAF Fairford'da da İran bağlantılı tehdit yaşanmıştı

Uçakların hareketi, geçen ay İngiltere'deki bir başka askeri üs olan RAF Fairford'a yönelik İran bağlantılı bir başka tehdidin ardından gerçekleşti.

RAF Fairford, ABD'nin İran'a saldırılar düzenlemek üzere B-1 bombardıman uçaklarını kullandığı bir üs olmuştu. Ancak 27 Eylül sabahının erken saatlerinde üssün dışında beş kişinin gözaltına alınmasından kısa süre sonra bu uçaklar güvenlik gerekçesiyle geri çekilmişti.

ABD'li savcılar salı günü, İran destekli bir terör örgütünün tutuklu komutanını başarısız planın yönlendirilmesine yardım etmekle suçladı.

İngiliz savcılar da RAF Fairford hava üssü dışındaki olayla bağlantılı olarak iki İngiliz vatandaşını Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında suçladı. Polis, bu kişilerin İran'a yardım ettiğinden şüphelenildiğini açıkladı.

Zirve kapsamında toplantılara katılan, yabancı konuklarla ikili görüşmeler gerçekleştiren ve bazı etkinliklere katılan Bakan Uraloğlu, AA muhabirine, COP31 kapsamında Bakanlık olarak temalar belirlediklerini söyledi.

İklim alanında herkese çok iş düştüğünü, fırsat buldukça stantları da gezerek yenilikleri, çalışmaları incelediğini belirten Uraloğlu, şöyle konuştu:

"Onun için biz kara yolunda, demir yolunda, hava yolunda, denizcilikte ve haberleşmede emisyonu nasıl azaltırız, yenilenebilir enerjileri nasıl kullanabiliriz, çevreci yakıtları özellikle havacılıkta SAF olarak nitelendirdiğimiz yakıtı Türkiye'de nasıl üretip kullanabiliriz, yetmedi dünyaya nasıl satarız bunlarla ilgili çalışmalar yapıyoruz. Haberleşmeden ekolojik üst geçitlere kadar birçok alanda Bakanlık olarak yatırımlarımız var. Ulaştırma yapılarını yaparken bir taraftan da doğal hayatın bütünlüğünü korumaya özen gösteriyoruz. Bu noktada da özellikle üst geçitler noktasında hem canlıların, hayvanların geçişini hem de bitki ekosistemini koruyarak, bir taraftan diğer tarafa geçişini bu ekolojik köprülerle sağlamış oluyoruz."

- "6G'Yİ ŞİMDİDEN KONUŞMAYA BAŞLADIK"

Aynı çalışmaları alt geçitlerde de yaptıklarına dikkati çeken Uraloğlu, dolgu yaparak, köprüler ve viyadüklerle geçiş sağlayarak, o bölgelerdeki doğal hayatı bölmemeye, bitkileri olduğu gibi korumaya özen gösterdiklerini söyledi.

Bakanlık olarak 2053'ü planladıklarını ifade eden Uraloğlu, "2053'ü sadece hayal etmiyoruz, planlıyoruz. Yani 2053'e geldiğimizde '28 bin 500 kilometre demir yolumuz olsun' diyoruz. 'Otoyolumuz 10 bin kilometre olsun' diyoruz. İşte havalimanı sayımız 60'ların daha üzerine çıksın istiyoruz. 300-400 milyon insanı seyahat ettirmek için çalışıyoruz." dedi.

İletişim, haberleşme alanında da çalışmaların olduğunu kaydeden Uraloğlu, 6G'yi şimdiden konuşmaya başladıklarını, tüm alanlarda planlamalar yaptıklarını belirtti.

Uraloğlu, 2053'e gelindiğinde dünya olarak hayal kırıklıklarına uğrayabileceklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Niye? O kadar hızlı gelişiyoruz ki biz hayal ettiklerimizi 2050, 2053 için hayal ettiklerimizi muhtemelen daha erken gerçekleştireceğiz. 2053'e geldiğimizde çok daha iyisini bizden sonraki yöneticiler, mühendisler yapıyor olacak. Tabii COP31 çevreci, yeşil dönüşüm esasında. Bu kapsamda çok önemli bir platform. Dünya burada ve hep birlikte bu konuyu konuşuyoruz. Alınacak kararları dünyayı ilgilendiriyor. Alınacak kararların küresel olması gerekir ki masanın etrafında herkesin olması gerekir ki gerçek anlamda karşılık bulsun. Buna gayret ediyoruz."

Bahar aylarında nektarin ve şeftali ağaçlarında kaliteli ürün elde etmek amacıyla yapılan tekleme işleminde yere atılan tonlarca çağla, turşu tesislerinde lezzetli bir ürüne dönüştürüldü.

Bir firmanın İşletme Müdürü Nimet Soysal, Gedelek'te 12 yıldır turşu sektöründe çalıştığını ve 6 yıldır aynı firmada görev yaptığını belirterek, tesiste 26 farklı çeşitte üretim gerçekleştirdiklerini ifade etti.

"ÇÖPE GİDECEĞİNE, ZİYAN OLACAĞINA ÜRETİME DÖNÜŞTÜRÜYORUZ"

Özellikle son yıllarda çağla turşusunun ciddi bir tüketim trendi yakaladığını vurgulayan Nimet Soysal, tarladaki kaybı önleyen bu üretim modelinin hem üreticiye hem de köylüye ekonomik katkı sunduğunu söyledi.

Soysal, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Çağla turşusunu anlatmam gerekirse, eskiden köyde köylülerimiz nektarin ve şeftalimizi tekledikleri zaman yere atıyorlardı. Gübre niyetine kullanılıp gidiyordu. Ama birkaç senedir bu bir ünlü oldu, yani bir trend oldu. Artık üretici olarak biz onları alıyoruz, turşu yapıyoruz. Köylülerimize de bu şekilde katkı sağlıyoruz. Çöpe gideceğine, ziyan olup ezileceğine biz onları üretiyoruz. Müşterilerimiz de üreten firmalar da köylülerimiz de bu durumdan çok memnun."

"YILLIK 13 TON ŞEFTALİ ÇAĞLASI İŞLİYORUZ"

Çağla turşusuna olan talebin her geçen gün arttığına dikkat çeken Soysal, sezondaki talep yoğunluğuna göre üretim planlaması yaptıklarını belirtti. Yıllık ortalama 13 ton şeftali çağlasını işlediklerini kaydeden Soysal, "Talebi çok fazla. Her sene tonajımız farklı oluyor; kimi sene 12 ton, kimi sene 15 ton yapıyoruz. Sezon başında listelerimize bakıp hangi ürün daha çok isteniyorsa üretimi ona göre hızlandırıyoruz. Çağla turşusu çok aşırı derecede bir trend oldu, sofralarda ayrı bir lezzet haline geldi" dedi.

Tarlada kaybolup giden çağlaları satın alarak katma değerli ürüne çeviren firma, hem tarımsal israfın önüne geçiyor hem de Gedelek turşusunun ürün yelpazesine yeni bir lezzet kazandırıyor.

"TÜRKİYE GENELİNDEN YATIRIMCI ÇEKECEK, NİTELİKLİ BEYİN GÖÇÜ SAĞLAYACAK"

Dev yatırımın sadece bir fabrika projesi olmadığını, devasa bir sanayi ekosistemi oluşturacağını belirten Babacan, Türkiye'nin dört bir yanından yan sanayi firmalarının Malatya'ya yatırıma başladığını belirtti. Muğla merkezli bir firmanın da Malatya'da yatırım kararı aldığını ifade eden Babacan, "ASELSAN'ın gelişiyle mühendis, teknisyen ve tekniker kadrolarıyla şehrimize ciddi bir nitelikli beyin göçü yaşanacak. Bu durum Malatya'nın sosyolojik, kültürel ve eğitim dokusunu üst seviyelere çıkaracak" diye konuştu.

ÜRETİLEN YÜKSEK TEKNOLOJİ NARLI HIZLI TRENİ İLE İSKENDERUN LİMANI'NDAN DÜNYAYA AÇILACAK

Üretimin ihracatla taçlandırılması için lojistik altyapının da hazırlandığını kaydeden Babacan, üretilen yüksek katma değerli ürünlerin küresel pazara erişimini kolaylaştıracaklarını ifade etti. Babacan, "Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın desteğiyle Narlı üzerinden İskenderun Limanı'na bağlanacak hızlı tren hattı sayesinde Malatya'da üretilen yüksek teknoloji ürünleri doğrudan limanlara sevk edilecek. ASELSAN'ın bu yatırımını, Ankara'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük üretim üssü olma kararını çok zorladık ve nihayetinde de çok şükürler olsun Malatya'ya kazandırıldı. Dediğim gibi Malatya'da bu ilk fabrika Ağustos 2027'den itibaren hayata geçtikten sonra kurulacak toplamda 5 fabrika ile Malatya'nın çehresinin bambaşka bir seviyeye dönüştüğünü görmüş olacağız" dedi.

Kocaeli'de yaşayan Heran Duman da WhatsApp hesabı ele geçirilen kişiler arasında yer aldı. Duman'ın hesabından yakınlarına gönderilen mesajlarda, acil olduğu belirtilerek 20'şer bin lira istendi.

"HERKESTEN 20'ŞER BİN LİRA İSTEMİŞ"

WhatsApp hesabının ele geçirilmesinin ardından kendi adına yakınlarından para istendiğini anlatan Heran Duman, yaşananlardan bir süre sonra haberdar olduğunu söyledi. Duman, "WhatsApp hesabımı ele geçiren dolandırıcı tüm arkadaşlarımdan, bende kayıtlı olan kişilerden, eşimden dostumdan benim adıma para istemiş. Herkesten 20'şer bin lira istemiş, 'Acil olmasaydı istemezdim' diye. Benim kimseden bir şey istediğim yok, haberim de yok. Daha sonra haberim oldu. İlgili mercilere şikayette bulundum" dedi.

Bazı yakınlarının para gönderdiğini ancak paranın kendi banka hesabına yatırıldığını belirten Duman, "Dolandırıcılara karşı yapabileceğimiz hiçbir şey yok. Vatandaş uyanık olacak. Kesinlikle bu tip şeylere düşmeyecek" ifadelerini kullandı.

"YAPAY ZEKA SİSTEMLERİYLE MESAJLAŞMA STİLİNİZİ TAKLİT EDİYORLAR"

Kocaeli Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Mehmet Zeki Konyar, WhatsApp hesaplarının ele geçirilmesinde kullanılan yöntemlere ve dolandırıcılık girişimlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Son dönemde WhatsApp hesaplarının ele geçirildiğine ilişkin şikayetlerin yoğunlaştığını belirten Konyar, "Son dönemde özellikle WhatsApp kullanıcılarından gelen yoğun bir şikayet var. Birçok kişi kendi WhatsApp durumlarında, mesajlarında da görmüştür; 'Hesabım ele geçirilmiştir, gelen mesajlara itibar etmeyiniz' diye. Bunları incelediğimiz zaman esasen özellikle iOS işletim sistemi dediğimiz iPhone'un işletim sisteminden kaynaklı bir güvenlik açığı bulunmakta. Bu güvenlik açığında da özellikle 'Bağlı Cihazlar' özelliği kullanılıyor. Sizin sanki masaüstü bilgisayardan başka bir WhatsApp oturumu açmışsınız gibi bir mesaj gönderiliyor fakat güvenlik açığından kaynaklı bu mesaj da sizin telefonunuza düşmüyor. Dolandırıcılar WhatsApp hesabınızın bir kopyasını açıyorlar. Sonrasında da daha fazla mesajlaştığınız kişileri, özellikle tanıdığınız kişileri buluyorlar. Yapay zeka sistemleriyle mesajlaşma stilinizi taklit ediyorlar. Bu mesajlaşma stiline göre de karşı taraftan, işte rehberinizdeki arkadaşlarınızdan özellikle para isteme gibi dolandırıcılık faaliyetlerine girişiyorlar" dedi.

"PARA İSTEYEN KİŞİYİ MUTLAKA TELEFONLA ARAYIN"

Vatandaşların kendilerinden para isteyen kişilerin kimliğini doğrulamadan para göndermemesi gerektiğini vurgulayan Konyar, mesajla yapılan para taleplerinin mutlaka telefon görüşmesiyle teyit edilmesini önerdi. Konyar, "Öncelikle sizden birisi para istediği zaman lütfen hemen para göndermeye kalkmayın. Muhakkak sesli bir şekilde o kişiyi aramayı deneyin. Telefonla arayıp 'Mesaj geldi ama WhatsApp dolandırıcılığı meşhur olduğu için sesli olarak seni arayıp teyit etmek istedim' diye muhakkak bunun teyidini yapmaları gerekiyor" diye konuştu.

AMAN DİKKAT

WhatsApp kullanıcılarının ayarlar bölümündeki "Bağlı Cihazlar" sekmesini düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini belirten Konyar, kişinin bilgisi dışında oturum açmış cihazların tespit edilmesi halinde bu cihazlardan çıkış yapılmasını istedi. Telefonların ve WhatsApp uygulamasının güncel tutulmasının önemine değinen Konyar, özellikle güncelleme desteği bulunmayan eski telefonların güvenlik açısından risk oluşturabileceğine dikkati çekti. Konyar, "Bir diğer önemli ikaz ise kullanıcılarımızın mutlaka telefonlarını güncel işletim sistemi versiyonlarına yükseltmesi gerekiyor. Özellikle eski telefonlarda, güncelleme almayan telefonlarda bu olduğu için düzenli olarak güncellemeleri, WhatsApp güncellemelerini ve 'Bağlı Cihazlar' özelliğini kontrol etmeleri gerekiyor" şeklinde konuştu.

"DOLANDIRICILAR BİZİM NEYİ MERAK EDEBİLECEĞİMİZİ TAHMİN EDEBİLİYORLAR"

Şüpheli internet bağlantılarının da dolandırıcılık girişimlerinde kullanıldığını belirten Konyar, kullanıcıların merak uyandıran ve kaynağını bilmedikleri bağlantılara karşı dikkatli olması gerektiğini söyleyerek şunları kaydetti:

"Kullanıcılar özellikle bilmediği, merak uyandıran linkleri tıklıyor çünkü dolandırıcılar zaten bizim neyi merak edebileceğimizi tahmin edebiliyorlar. Vatandaşları meraklandıracak linkler atıp, buralardan linke tıklamaya başladığınız andan itibaren verileriniz, bilgileriniz karşı tarafın eline geçebiliyor, sizi takip edebiliyorlar. Telefonunuza girdiğiniz şifreleri yakalayabiliyorlar, telefonunuzdaki mesajları görebiliyorlar. Dolayısıyla bu noktada bütün vatandaşlarımızın çok dikkatli olması gerekiyor."

"DOLANDIRICILIK ŞÜPHESİNDE DELİLLERİ SAKLAYIN"

Dolandırıcılık girişimiyle karşılaşan kişilerin mesajlaşmaları ve para transferlerine ilişkin bilgileri muhafaza etmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Konyar, şüpheli durumların kolluk kuvvetlerine bildirilmesini tavsiye ederek, "Öncelikle mesaj geçmişlerini tutacağız. İlgili kişilerle yapılan mesajlaşma geçmişlerini elimizde tutacağız. Varsa para gönderdiğimiz kişinin IBAN bilgisi, ad bilgisi, bu bilgileri de muhafaza altına alacağız. Yapılan mesajlaşmalar, ekran görselleri, birçoğunu mutlaka kayıt altına almanız lazım. Karşı tarafın mesaj geçmişini silebileceğini göz önüne alarak mutlaka ekran resimleri alarak bu kanıtları tutmanızı öneriyoruz. Para göndermeseniz bile bu bilgileri alarak en azından kolluk güçleriyle paylaştığınızda bir başka vatandaşın da dolandırılmasının önüne geçmiş oluyorsunuz" ifadelerini kullandı.

Kavcıoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "BDDK ve şahsımla ilgili son günlerdeki iddialar üzerine, Kurumumuzun daha fazla yıpranmaması için Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'dan affımı istedim. Şimdiye kadar bizlere bu görevleri tevdi eden Sayın Cumhurbaşkanımıza en derin şükranlarımı arz ediyorum. Kamuoyuna saygıyla duyurulur." ifadesini kullandı.