Buna göre söz konusu ayda takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 2,6 yükseldi.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, eylülde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,2, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 2,6, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 4 artış kaydetti.

Arındırılmamış sanayi üretim endeksinde de yıllık bazda yüzde 2,62 artış hesaplandı.

Sanayi üretiminde aylık veriler

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,1 arttı.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, eylülde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 1,1, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 2,3, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 0,1 yükseldi.

TÜİK, bazı aylara ilişkin verilerde revizyona gitti.

Buna göre sanayi üretim endekslerinin takvim etkisinden arındırılmış yıllık değişim oranları şöyle:

BAKAN ŞİMŞEK, EYLÜL AYINA İLİŞKİN SANAYİ ÜRETİM VERİLERİNİ DEĞERLENDİRDİ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ocak-eylül döneminde yıllık yüzde 7,6 artan yüksek teknoloji üretiminin, katma değer ve verimlilik odaklı politikaların sonuçlarını yansıttığını belirterek, "2026'da ticaret ortaklarımızdaki zayıf talebe rağmen ekonomimizde ılımlı büyüme devam ederken küresel talebin ve finansal koşulların iyileşmesiyle önümüzdeki dönemde üretimdeki görünümün güçlenmesini bekliyoruz." ifadesini kullandı.

Şimşek, sosyal medya hesabından, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan eylül ayına ilişkin sanayi üretim endeksi verilerini değerlendirdi.

Küresel ekonomide belirsizliklerin öne çıktığı 2026'da sanayi üretiminde dirençli seyrin sürdüğüne işaret eden Şimşek, üretimin eylülde aylık yüzde 2,1, yıllık yüzde 2,6 arttığını bildirdi.

Şimşek, ocak-eylül döneminde yıllık yüzde 7,6 artan yüksek teknoloji üretiminin, katma değer ve verimlilik odaklı politikaların sonuçlarını yansıttığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"2026'da ticaret ortaklarımızdaki zayıf talebe rağmen ekonomimizde ılımlı büyüme devam ederken küresel talebin ve finansal koşulların iyileşmesiyle önümüzdeki dönemde üretimdeki görünümün güçlenmesini bekliyoruz. Sanayide üretim kapasitesini, katma değeri ve verimliliği artıracak desteklerimize ve yapısal dönüşüm adımlarımıza devam edeceğiz."

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un da katıldığı toplantıda, COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, COP Başkanları Danışma Grubu Başkanı ve COP21 Başkanı Laurent Fabius, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago (Brezilya), COP29 Başmüzakerecisi ve Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yalçın Rafiyev, COP26 Başkanı Alok Sharma (Birleşik Krallık), COP24 Başkanı Michał Kurtyka (Polonya) BM 75. Genel Kurul Başkanı Volkan Bozkır hazır bulundu.

Alexander Siaer'in moderatörlüğünde gerçekleşen programda COP Başkanları Danışma Grubu Başkanı Fabius, son 5 dönemin tüm eski COP başkanlıklarının ortak kararıyla hazırlanan COP31 Başkanlığı'na destek bildirisini okudu.

Fabius, "Türkiye'yi COP31 başkanlığı esnasında destekleyeceğiz. Müzakereler Başkanı Avustralya'yı destekleyeceğiz. Toplantılarda hep birlikte destek olacağız. COP31 çok taraflılık anlamında güveni güçlendirecek, bu da kolektif kararlarımızın neler yapabileceğini göstererek kanıtlayacak" dedi.

"BUGÜN ASLINDA COP TARİHİNDE BELKİ BİR İLK OLACAK"

Kararı memnuniyetle karşıladığını açıklayan COP31 Başkanı Kurum, "Bugün aslında COP tarihinde belki bir ilk olacak. İnşallah daha güçlüsü, daha güzeli olacaktır. Ama tüm COP başkanları olarak bir deklarasyon yayınlıyor eski başkanlarımız ve COP31 sürecine katkı vermek, desteklemek adına bugün buradalar. Ben bütün COP başkanlarına yapmış oldukları çalışmalar için, bugüne kadar bu sürece vermiş oldukları destek için teşekkür ediyorum.

Tabii Sayın Fabius bizim COP başkanları arasında büyük babamız ve gerçekten çok güzel bir kişilik. Sağ olsun her konuya sahipleniyor, her konuya destek veriyor ve açıkçası bu anlamda da Sayın Başbakan Fabius gerçekten bu iş için, COP ve iklim değişikliğiyle ilgili mücadele için çok önemli bir irade ortaya koyuyor. COP21'den COP30'a görev yapan başkanlıkların COP31'e destek yapmak amacıyla hazırladıkları ortak bildiriyi biz de COP31 Başkanlığı olarak memnuniyetle karşılıyoruz.

Ortak kararlarımızın tabii gerçek değeri bu kararların hayata geçirilmesiyle mümkün olacaktır. O yüzden COP31'i uygulama COP'u yapmak istiyoruz. Bu anlayışın temeli de budur. Avustralya ile biliyorsunuz beraber yapıyoruz. Avustralya, kıymetli dostum Chris'in de ifade ettiği gibi tek ekip olarak çalışıyoruz. Bu çok önemli. Açıkçası bu duruşumuz tek. Burada ilk kez iki ülke beraber mücadele ediyor. Bu iradeyi ortaya koyuyor. Ben sevgili Chris'e de teşekkürlerimi ifade ediyorum" dedi.

"1,5 DERECE HEDEFİ DOĞRULTUSUNDA BU HEDEFİ ERİŞİLEBİLİR TUTMA KARARLILIĞIMIZI YİNELEDİK"

Bugüne kadar gerçekleştirilen COP kararlarına dikkat çeken COP31 Başkanı Kurum, COP31'in tüm bu ruhları bir araya getirdiğini dile getirdi:

"Paris'te iklim mücadelesinin ortak çerçevesini hep birlikte oluşturduk. Marakeş'te uygulama kararlılığımızı güçlendirdik. Fiji'de Talanoa diyaloğuyla aslında gelinen süreçte kapsayıcı bir istişare anlayışını genişlettik. Glasgow'da da 1,5 derece hedefi doğrultusunda bu hedefi erişilebilir tutma kararlılığımızı yineledik.

Dubai'de ilk küresel durum değerlendirmesini tamamladık ve küresel dirençliliği aslında çerçeve olarak kabul ettik. Bakü'de de yeni bir iklim finans hedefi belirledik. Yani aslında her COP'ta buna ilişkin bir irade ortaya konuldu ve finans hedefi yine Bakü'de bu çerçevede kondu.

Yine Paris Anlaşması'nın 6. maddesine ilişkin kuralları tamamladık ve son olarak Belem'de küresel Muciaro Kararı'nı uygulamayı hızlandıracak daha geniş bir seferberlik anlayışını benimsedik. Bugün önümüzdeki temel mesele, temel sorumluluk bu kararların ülkelerimizde ve insanların hayatında somut sonuçlara dönüştürmektir.

Paris Anlaşması'nın ikinci on yılında azaltım, uyum ve finansman alanlarında uygulamayı hızlandırmayı öncelik olarak kabul ettiklerini belirten COP31 Başkanı Kurum, "2025 Ulusal Katkı Beyanları Sentez raporu sağlanan ilerlemeyle birlikte daha güçlü uygulamaya duyulan ihtiyacı da ortaya koyuyor. Bu nedenle 2035 yılına kadar ulusal katkı beyanlarını sunmamış tüm tarafları beyanlarını bir an önce vermeye davet ediyoruz.

Bakü'de kabul edilen finans hedefinin önemli bir kazanım olarak yine değerlendiriyoruz ve bu çerçevede kapasite geliştirme imkanlarına da önemli ve bu anlamda süreci çok önemli değerlendiriyoruz. COP31 Başkanlığı olarak çalışmalarımızı ilk günden beri diyalog uzlaşı ve aksiyon temellerinde kurduk. Bu anlayışı Avustralya ile birlikte yürüttüğümüz yakın iş birliğine yansıttık ve müzakere süreciyle sahadaki uygulamaların aslında birbirini desteklemesini hedefliyoruz" diye konuştu.

Bakan Kurum, COP31 Eylem Gündemi'nin öncelikli 10 başlığı olan Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü/ Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, İklim Uygulama Köprüsü, Yeşil Sanayileşme, Gençlik ve Eğitim, Okyanuslar ve Denizler, Rio Sinerjisi ve Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri'ni anlattı.

2035 KÜRESEL HEDEFLERİ VE İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ

COP31 Başkanlığı'nın 2035'e ilişkin 6 küresel uygulama hedefinden elektrikasyonu vurgu yapan COP31 Başkanı Kurum şöyle devam etti:

"'COP31'de fosil yakıtlarla ilgili ne yapılıyor?' sorusu var. Aslında biz ortaya koymuş olduğumuz 2035'e 35 küresel elektrifikasyon hedefiyle birlikte fosil yakıtlarda, emisyon azaltımlarında somut bir ilerleme sağlayacağız. Bunun altını önemli çizmek istiyorum. Çünkü bugün COP31 Eylem Gündemi'nin hedefleri gerçekleştiğinde 2035 yılına kadar dünya emisyonlarının yüzde 30 azaltılabileceğini öngörüyoruz. Bu çok önemli.

Tabi bunu yapabilmemiz için finans lazım. Az önce bahsettiğim ülkelerin taahhüt ettiği finansları bir an önce ihtiyaç sahibi ülkelere vermeleri gerekiyor ki bu anlamda da finansı uygulamayla birleştirecek İklim Uygulama Köprüsü dediğimiz bir iç mekanizmasını COP31'de hayata geçiriyoruz. UNDP ile birlikte çalıştık ve bu kapsamda ihtiyaç sahibi ülkelerle finansı bir araya getirecek adımları yine kararlılıkla atıyoruz."

COP31 Başkanı Kurum konuşmasını şöyle tamamladı:

"Bütün bu çalışmalarla geçmiş COP kararlarının inşallah etkisi daha da artacaktır. Her birinizin bu uzlaşı oturumunda tecrübesi, birikimi ve taraflar arasındaki bu güvenin güçlendirilmesine, ortak çözümler geliştirmesinde yardımcı olmayı arzu ediyoruz. Tabi ortak bildiri çok çok önemli. Paris'ten Antalya'ya uzanan yol, uluslararası toplumun ortak iradesiyle şekillendi. Antalya'da hedefimiz bu birikimi ileriye taşıyan, ülkeler arasındaki güveni pekiştiren ve iklim eyleminin uygulamasını hızlandıran sonuçlara ulaştırmaktır. Çok taraflı iş birliğine duyulan güvenin ortak kararlarımızın sahaya ortaya koyduğu o ortak iradeyi sonuçlarla daha da güçlü kılacağına inanıyoruz.

COP31'in Paris Antlaşması'nın o ikinci on yılında bu güveni pekiştiren bir dönüm noktası olmasını arzu ediyoruz. Antalya'da uygulamaya giden yolu kararlılıkla ortaya koyacağız ve 'Antalya'da bir şeyler değişti. Antalya'da geleceğimiz adına önemli kararlar aldık' diyebileceğimiz bir konferansı icra edeceğiz. Ben uluslararası iklim mücadelesine sunmuş olduğunuz katkılar ve COP31 başkanlığımıza gösterdiğiniz dayanışma için her birinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Çok önemli bir iş yaptılar. Çok kıymetli bir iş yaptılar. Ve hep birlikte bu kararlılığı COP31'de göstereceğiz."

Toplantıda söz alan BM Genel Kurulu 75. Dönem Başkanı, COP31 Uluslararası Danışma Kurulu Üyesi Volkan Bozkır, COP'un dünyadaki en büyük operasyonlardan biri olduğunu söyledi. Sadece hükümetlerin değil pek çok uluslararası kurum ve kuruluşun da bu sürece destek olduğunun altını çizen Bozkır, "Sivil toplum örgütleri, iş dünyası, üniversiteler, dünyamız hakkında endişe taşıyan bütün taraflar uzun yıllardır bu sürecin içerisinde. Onun için şimdiye kadar uzun yıllardır göstermiş oldukları çabaya teşekkür ediyorum. Sayın Murat Kurum'a da teşekkür etmek istiyoruz. Bütün operasyonların en tepesindeydi. Hiç kolay bir operasyon değil, bunu ifade edebilirim" dedi.

Bozkır, zirvenin ilk gününde katılımcıların yoğun ilgi gösterdiğini ve 100 bine yakın katılımcının yer aldığını söyledi.

"BİZ TEK BİR EKİBİZ"

Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ise konuşmasında, COP31 Başkanı Kurum liderliğinde bu sene birlikte yenilikçi bir ortaklık başlattıklarını söyledi:

"Bu COP, uygulama ve hızlandırma COP'u. Murat ve ben, Türkiye ve Avustralya dünyaya yardımcı olabilmek için iki gücü birleştirdik. Düşündüğünüz zaman aslında herhangi bir ülke üstünde ciddi bir baskı oluşturuyor. Biz buradaki baskıyı paylaşmaya çalıştık. İş gücünü, iş yükünü paylaşmaya çalıştık. Bu inovatif ortaklık dünyaya destek olacak. Burada iki ekip nasıl anlaşıyor diye soruluyor. Ben diyorum ki yanlış soru. Biz tek bir ekibiz. İki ekip değiliz. Aynı amaca ulaşmaya çalışan, aynı hedefi paylaşan tek bir hedefiz. Sayın COP31 Başkanı Murat Kurum'a iş birliklerinden ötürü teşekkür etmek istiyorum. En üst derecede destek oldu. Türkiye'nin rolü hem bir dost hem de ortak olarak bizlerle birlikteydiler. Sonrasında da tek bir ekip olarak çalışmaya devam edeceğiz."

İklim değişikliğiyle mücadelenin küresel ölçekte ortak bir sorumluluk haline geldiği günümüzde, COP31 kapsamında havacılık sektörünün sürdürülebilir geleceğini değerlendireceklerini belirten Uraloğlu, tüm dünyayı ilgilendiren temel sorunların başında küresel ölçekte iklim değişikliğinin geldiğini söyledi.

Uraloğlu, iklim değişikliğinin günlük yaşantıyı derinden etkilerken, aynı zamanda can kayıplarına ve olumsuz ekonomik sonuçlara yol açtığını vurguladı.

İnsanlığın kaderini yeniden yazdığı bir eşikte olunduğunu ifade eden Uraloğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bu eşik, ya insanlığın en büyük başarısızlığına ya da en büyük dönüşümüne açılacak. Ya bu krizi görmezden gelerek en büyük başarısızlığı yaşayacağız ya da enerji üretiminden sanayiye, tarımdan kentleşmeye ve özellikle ulaşım sektöründen lojistik altyapıya kadar tüm alanlarda köklü bir dönüşümle en büyük başarıyla inşa edeceğiz. Havacılık, küresel ekonominin büyümesinde, ülkeler arasındaki ticari ve kültürel ilişkilerin gelişmesinde ve toplumların birbirine yakınlaşmasında stratejik bir role sahip. Ancak bu sektörün büyümesini sürdürürken çevresel etkilerini azaltmak, enerji verimliliğini artırmak ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak hepimizin ortak sorumluluğudur."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu "2053 Net Sıfır Emisyon" hedefi kapsamında yaptıkları çalışmalara değinen Uraloğlu, "Bu kapsamda havacılık sektörümüzün büyümesini çevresel sorumlulukla birlikte ele alıyor, altyapı yatırımlarımızdan hava seyrüsefer hizmetlerimize kadar geniş bir alanda sürdürülebilirlik odaklı çalışmalar yürütüyoruz. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğümüz tarafından yürütülen Karbonsuz Havalimanı Projesi, bu yaklaşımımızın havacılık sektöründeki somut örneklerinden birisini teşkil ediyor." diye konuştu.

SERBEST ROTA HAVA SAHASI UYGULAMASI

Bakan Uraloğlu, Uluslararası Havalimanları Konseyi ACI tarafından yürütülen Havalimanı Karbon Akreditasyonu (ACA) Programının, havalimanlarının karbon yönetimi ve emisyon azaltım çalışmalarını uluslararası ölçekte belgelendiren önemli bir program olduğunu kaydetti.

Bu program kapsamında, DHMİ tarafından işletilen 45 havalimanının farklı seviyelerde sertifikalandırıldığını belirten Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu sonuçla DHMİ, Avrupa'da en fazla ACA sertifikasına sahip havalimanı işletmecisi konumuna ulaştı. Bugün burada DHMİ'nin bu başarısının yanı sıra Antalya Havalimanımızın seviye 4+ ve İstanbul Havalimanımızın seviye 4 sertifikasyonlarının da takdim edilecek olmasını ayrıca anlamlı buluyorum. İstanbul Havalimanımızda hayata geçirdiğimiz üçlü pist uçuş operasyonu da bu kapsamda önemli bir başarı olarak öne çıkmaktadır. Avrupa'da ilk, dünyada ise ABD'den sonra ikinci olan eş zamanlı üç uçak iniş-kalkış operasyonu, uçuş mesafesinde yüzde 25 iyileşme, kısa taksi süreleri ve yıllık 50 bin ton daha az karbon salınımını azaltmış oluyoruz."

Uraloğlu, İstanbul Havalimanı'nda 18 Eylül'de hizmete açtıkları 4. ana pistin kısa sürede hava trafiğine ciddi bir esneklik kazandırdığını ve özellikle doğu yönlü kalkışlarda önemli bir alternatif oluşturduğunu söyledi.

Tüm bunların Türkiye'de sürdürülebilir havalimanı işletmeciliğinde uluslararası standartları esas alan yaklaşımın ve kararlılıkla yürütülen çalışmalarının bir sonucu olduğunu vurgulayan Uraloğlu, "Bugüne kadar Erzincan, Sivas, Gaziantep, Van ve Muğla Dalaman havalimanlarımızda toplam 3,7 megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrallerini hayata geçirdik." dedi.

Uraloğlu, elektrikli araçları hizmete aldıklarını, enerji verimliliğini artıran sistemler, LED aydınlatma dönüşümleri ve çevreye duyarlı teknolojilerle havalimanlarının enerji tüketimini ve emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmalara devam ettiklerini kaydetti.

Bunların iklim değişikliğine uyum çalışmalarının önemli bir boyutunu oluşturduğunu belirten Uraloğlu, "TÜBİTAK-MAM işbirliğiyle yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında havalimanlarımızın iklim değişikliğinden etkilenebilirliğini analiz ediyor, riskleri belirliyor ve gerekli azaltım ve uyum tedbirlerini geliştiriyoruz. Serbest Rota Hava Sahası uygulamasıyla hava araçlarının daha kısa ve doğrusal rotalarda uçabilmelerine imkan sağlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Bakan Uraloğlu, COP31 kapsamında Havalimanı Karbon Akreditasyonu alanlara ödüllerini verdi.

Törenin ardından pavilyonları gezen Bakan Uraloğlu, Likya Salonu'nda gerçekleştirilen Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı'na katıldı.

Son dönemde dünya genelinde yaşanan gelişmelere işaret eden Bayraktar, dünyanın iklim hedeflerine ulaşmak amacıyla emisyonları azaltmaya çalışırken aynı zamanda ekonomik büyümeyi ve enerji güvenliğini sağlamaya çalıştığını söyledi.

Bayraktar, enerji güvenliğinin ulusal güvenlik meselesi olduğunu vurgulayarak, "Kendimizi adeta mükemmel bir fırtınanın ortasında buluyoruz ve bu durumdan çıkış yolu bulmamız gerekiyor. Bu krizlere vereceğimiz yanıt, tedarik şoklarına karşı kırılganlığımızı azaltırken kalkınmayı da desteklemeli. Türkiye olarak ileriye giden yolun elektrifikasyondan geçtiğine inanıyoruz." dedi.

Türkiye'nin enerji sektörüne yönelik uzun vadeli vizyonunu ortaya koyan "Milli Enerji 2040" planını anımsatan Bayraktar, şöyle devam etti:

"Petrol ve doğal gaz talebindeki artışı elektrik talebine yönlendireceğiz. Toplam kurulu gücümüzü 2040'a kadar 128 gigavattan 281 gigavata çıkarmak gibi iddialı bir planımız var. Bu kapasitenin 175 gigavatı rüzgar ve güneş enerjisinden oluşacak. Yenilenebilir enerjinin toplam kurulu güçteki payını bugünkü yüzde 63 seviyesinden 2040'a kadar yüzde 77'ye çıkaracağız. Ayrıca, dengeli, güvenilir ve düşük karbonlu bir enerji sisteminin temel unsuru olarak 10 gigavatlık nükleer enerji kapasitesi geliştirmeyi hedefliyoruz."

Bakan Bayraktar, sadece üretim kapasitesini artırmanın yeterli olmayacağını ifade ederek, "Geleceğin enerji sistemi esneklik, depolama ve daha güçlü enterkonneksiyon şebekeleri gerektiriyor. Bu nedenle planımızda 140 gigavatsaatlik batarya depolama kapasitesi ve 15 gigavatlık enterkonneksiyon kapasitesi de yer alıyor. Bu yatırımlar, daha yüksek oranlarda yenilenebilir enerjiyi sisteme entegre etmemizi, sistemin dayanıklılığını güçlendirmemizi ve bölgesel enerji işbirliğini derinleştirmemizi sağlayacak." diye konuştu.

Verimliliğin de Türkiye'nin enerji stratejisinin temellerinden biri olduğunu dile getiren Bayraktar, "İklim hedeflerine ulaşılabilmesi için küresel enerji verimliliğindeki iyileşme hızının iki kattan fazla artırılması gerekiyor. Türkiye Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı, 2024-2030 döneminde 20,2 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesini hedefliyor. Elektrifikasyonla birlikte enerji verimliliği, 2040'a kadar toplam 240 milyar dolarlık tasarruf sağlamamıza imkan sağlayacak." ifadesini kullandı.

"MİLLİ ENERJİ 2040 PLANI, BU GELECEĞE YÖNELİK TAAHHÜDÜMÜZ"

Bakan Bayraktar, bu vizyonun hayata geçirilmesi için ihtiyaç duyulan yatırıma dikkati çekerek, "Bu dönüşümün 2040'a kadar yaklaşık 300 milyar dolarlık bir yatırımı gerektireceğini öngörüyoruz. Bu, büyük bir girişim olmakla birlikte aynı zamanda muazzam bir yatırım fırsatı da sunuyor. Gerekli sermayeyi harekete geçirmek için güçlü ortaklıklara, yenilikçi teknolojilere ve öngörülebilir bir yatırım ortamına ihtiyacımız var. Bu yılki COP'un teması da bu açıdan özellikle önem taşıyor. Başarının anahtarı uygulama. Hedefler belirledik, sözler verdik ancak artık bunları hayata geçirme zamanı." değerlendirmesinde bulundu.

Enerji güvenliğine de değinen Bayraktar, "Türkiye olarak yalnızca kendi enerji altyapımızı güçlendirmekle kalmayıp bölgesel ve küresel enerji güvenliğine de katkıda bulunarak bu dönüşümde aktif bir rol oynamaya kararlıyız. Enerjinin geleceğinin, iddialı hedefleri gerçekçi politikalar, güçlü altyapı ve etkili uluslararası işbirliğiyle birleştirebilen ülkeler tarafından şekillendirileceğine inanıyorum. Milli Enerji 2040 planı, bu geleceğe yönelik taahhüdümüz." dedi.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2025/8 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Satılmasına karar verilen taşınmazın cinsi, mahiyeti, bulunduğu yer, muhammen kıymeti ve önemli vasıfları aşağıdaki linkte yer almaktadır.

Detaylı bilgi için tıklayın.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2026/39 SATIŞ sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

1.Artırma

Başlangıç Tarih ve Saati : 07/01/2027 - 10:15

Bitiş Tarih ve Saati : 14/01/2027 - 10:15

2.Artırma

Başlangıç Tarih ve Saati : 04/02/2027 - 10:15

Bitiş Tarih ve Saati : 11/02/2027 - 10:15

Detaylı bilgi için tıklayın.

Mahcuzun ayrıntılı görsellerine, artırmaya ilişkin şartlara ve ayrıntılı açıklamalara esatis.uyap.gov.tr adresi üzerinden 2025/147 TLMT. sayılı dosya numarası ile erişim sağlanabilir.

Artırma Bilgileri

1.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 16/12/2026 - 10:45

Bitiş Tarih ve Saati : 23/12/2026 - 10:45

2.Artırma Başlangıç Tarih ve Saati : 13/01/2027 - 10:45

Detaylı bilgi için tıklayın.

BM Genel Sekreteri Guterres, "İsrail, (Gazze'de) barış planının önüne pek çok engel çıkardığı gibi Gazze'ye etkili insani yardım ulaştırılmasını da engelliyor." ifadelerini kullandı.

Guterres, "(Batı Şeria'da) Giderek daha fazla toprağın işgal edilmesine yönelik açık bir niyet var. Bu da nihai hedefin ilhak olduğunu gösteriyor." dedi.

Toplam 76 ilde, 2 bin 820 ekip, 4 bin 785 personel, 14 hava aracı ve 39 narkotik dedektör köpeğinin katılımıyla gerçekleştirilen operasyonlarda, 2 ton 19 kilo 652 gram uyuşturucu ile 5 milyon 36 bin 460 uyuşturucu hap ele geçirildi.

Operasyonlarda 2 bin 152 şüpheli yakalandı. Şüphelilerden 1204'ü tutuklandı, 364'ü hakkında adli kontrol hükümleri uygulandı. Diğer şüphelilerin işlemleri sürüyor.

Cenazelerin, otopsi ve DNA eşleştirme işlemlerinin tamamlanmasının ardından ailelerine teslim edileceği öğrenildi.

HAYATINI KAYBEDENLERİN KİMLİKLERİ BELİRLENDİ

Olayda hayatını kaybedenlerin İlker Sığırtmacıoğlu, Hüsnü Ersoy, Göksel Ünaldı, Yasin Taşçı, Uğur Temel, Barış Güney, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Abdülkadir Kınacı, Ceylan Bıyıklı, Ferhat Maraşlı, Ersin Oğuz, Mustafa Sert, Kadir Kaan Özçelik, Serkan Kurt ve Fatih Işık olduğu öğrenildi.

Yaralılardan 6'sı, tedavilerinin ardından taburcu edildi. Yaralılardan 1'inin Aliağa Devlet Hastanesi, 4'ünün İzmir Şehir Hastanesi, 3'ünün ise Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavileri sürüyor.

Patlamada hayatını kaybeden 25 yaşındaki makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik'in kardeşi Şevval Özçelik, gazetecilere ağabeyinin vefat haberini akşam saatlerinde aldığını söyledi.

Ağabeyinin patlamanın olduğu bölümde çalıştığını belirten Özçelik, işe 3 ay önce girdiğini kaydetti.

Özçelik, ağabeyinin daha önce gerçekleşen iş kazasında ellerinden yaralandığını, olaydan bir hafta geçtikten sonra tekrar çalışmaya döndüğünü anlatarak, "Ben kendi son kanıma kadar bunun peşinde olacağım. Elimden geleni yapacağım. Bunun peşini bırakmayacağım. Karşıdan beni izleyen insanlar 'başıma gelmez' demeyin. Başınıza gelir." diye konuştu.

Hukuki sürecin takipçisi olacağını vurgulayan Özçelik, "Bekardı, daha 25 yaşındaydı, gencecikti. 16 Kasım'da doğum günümdü. Bana hediyeler alacaktı. Yeni tıraş olmuştu, onu gösterecekti akşam. Sabah 'Nasıl keseyim?' diye sordu saçını. Siz benim elimden aldınız bunu. Teker teker hesap vereceksiniz." dedi.

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda dün patlama meydana gelmiş, 17 kişi hayatını kaybetmiş, 14 kişi yaralanmıştı.

Türkiye'nin lider iletişim ve teknoloji şirketi Turkcell, 2026'nın üçüncü çeyreğine ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı. Şirket, güçlü finansal performansını başarılı operasyonel sonuçlarla destekledi ve bu üç aylık dönemde abone kazanımını sürdürdü. Turkcell üçüncü çeyrekte 579 bin net mobil abone kazanırken, faturalı abone sayısı 701 bin arttı.

Şirketin konsolide gelirleri de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,2 artışla 82 milyar TL'ye ulaştı. Konsolide FAVÖK[i] yıllık bazda yüzde 6,8 artışla 36,2 milyar TL'ye yükseldi. FAVÖK marjını da ikinci çeyreğe göre 2,4 yüzde puan artırarak yüzde 41,8'e taşıyan Turkcell, üçüncü çeyreği 6,7 milyar TL net kârla tamamladı.

"GELİR BÜYÜMEMİZİ HIZLANDIRIRKEN KÂRLILIĞIMIZI GÜÇLENDİRDİK"

Üçüncü çeyrek sonuçlarını değerlendiren Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç şunları söyledi: "2026 yılının üçüncü çeyreğinde güçlü teknoloji altyapımız ve yenilikçi çözümlerimizin katkısıyla operasyonel ivmemizi sürdürürken gelir büyümemizi hızlandırdık ve kârlılığımızı güçlendirdik. Rekabetin daha rasyonel ve değer odaklı seyrettiği bu dönemde, müşterilerimizin hizmet kalitemize duyduğu güven ve sunduğumuz çözümlere gösterdiği yoğun ilgi sayesinde güçlü abone kazanımı elde ettik. Mobil abone sayımız 40,6 milyona yükselirken, sabit genişbant abone sayımız 3,3 milyona, fiber abone sayımız ise 2,7 milyona ulaştı. Kurumsal müşterilerimize sunduğumuz uçtan uca teknoloji çözümleri ve techfin alanındaki güçlü performansımız da gelir büyümemize katkı sağladı. Güçlü operasyonel performansımız ve disiplinli gider yönetimimiz sayesinde FAVÖK marjımız yüzde 44,2 seviyesine yükseldi. Bu başarılı performans, yıl sonu operasyonel kârlılık hedeflerimize ulaşacağımıza yönelik güvenimizi daha da pekiştirdi."

SUPERBOX'TAN 2019'UN SON ÇEYREĞİNDEN BU YANA EN YÜKSEK ÇEYREK PERFORMANSI

Turkcell'in 5G yatırımlarının müşteri deneyimine ve abone kazanımına yansıdığını belirten Koç, şöyle devam etti: "Güçlü şebeke altyapımızın desteğiyle, 5G teknolojisindeki liderliğimizi değere dönüştürdüğümüz en önemli alanlardan biri olan Sabit Kablosuz Erişimde (FWA), Superbox ile müşterilerimize üstün bir bağlantı deneyimi sağlıyoruz. Türkiye'de açık ara lider[ii] olduğumuz bu alanda, farklı kullanım ihtiyaçlarına yönelik Superbox seçeneklerimizle 5G'nin sunduğu yüksek hız ve bağlantı kalitesini müşterilerimizin kullanımına sunuyoruz. Güçlü talep ve hizmet kalitemizin katkısıyla üçüncü çeyrekte tarihimizin en yüksek yeni abone kazanımına ulaştık. Aynı dönemde 101 bin net abone kazanarak 2019'un dördüncü çeyreğinden bu yana en güçlü çeyreklik performansımızı kaydettik. Bu performans, Sabit Kablosuz Erişim alanındaki liderliğimizi daha da pekiştirdi."

MOBİLDE 579 BİN NET YENİ ABONE

Turkcell, üçüncü çeyrekte 579 bin net yeni mobil abone kazanırken stratejik odak alanlarından biri olan faturalı abone bazına da 701 bin net abone ekledi. Mobil abone kayıp oranı yıllık bazda 1,0 puan iyileşerek yüzde 1,6 seviyesine geriledi. Mobil pazarda rekabet koşullarının daha dengeli hale gelmesi, üçüncü çeyrekte mobil kullanıcı başına ortalama gelir (ARPU) trendini de desteklemeye başladı. Turkcell, yılbaşından bu yana uyguladığı fiyat düzenlemelerinin olumlu katkısının yılın son çeyreğinden itibaren daha belirgin hale gelmesini bekliyor.

FİBER ALTYAPI 242 BİN YENİ HANEYE ULAŞTI

Turkcell, sabit genişbant alanında kendi fiber altyapısı üzerindeki büyümesini üçüncü çeyrekte de sürdürdü. Şirket, bu dönemde 39 bin net Turkcell Fiber abonesi kazanırken uçtan uca yüksek kaliteli fiber altyapısını 242 bin yeni haneye daha ulaştırdı. Yüksek hızlı internet paketlerine olan talep de artmaya devam etti. Bireysel fiber aboneleri arasında 1.000 Mbps ve üzeri hızları tercih edenlerin oranı geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 11 seviyesinden yüzde 38'e yükseldi. Yüksek hızlı paketlere geçişler ve fiyat düzenlemelerinin katkısıyla bireysel fiber ARPU, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,7 arttı.

DİJİTAL İŞ SERVİSLERİ'NDE YÜZDE 65,3 BÜYÜME

Dijital İş Servislerinin grup büyümesindeki katkısına da dikkat çeken Genel Müdür Koç, şunları söyledi: "Kurumsal müşterilerimizin uçtan uca dijital dönüşüm ihtiyaçlarına yönelik sunduğumuz kapsamlı teknoloji çözümlerinin katkısıyla Dijital İş Servisleri gelirlerimiz üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 65,3 büyüdü. Bu iş kolumuzun konsolide gelirlerimiz içindeki payı yüzde 13'e yükseldi."

"VERİ MERKEZİ VE BULUT HİZMETLERİMİZİ DAHA DA İLERİ TAŞIMAYI HEDEFLİYORUZ"

Turkcell'in yeni nesil teknolojilere yönelik çalışmalarına da değinen Dr. Ali Taha Koç, sözlerini şöyle sürdürdü: "Dijital altyapı alanında Türkiye'de lider konumda olduğumuz veri merkezi ve bulut hizmetlerimizi, GPU tabanlı bulut çözümleri ve yeni nesil yapay zekâ altyapıları alanında yürüttüğümüz çalışmalarla daha da ileri taşımayı hedefliyoruz. 6G, yapay zekâ ve yeni nesil dijital altyapılar gibi stratejik alanlarda yer aldığımız uluslararası Ar-Ge projeleriyle geleceğin teknolojilerinin geliştirilmesine ve küresel standartların belirlenmesine katkı sağlıyoruz."

Güneş enerjisinde kurulu kapasite 175,4 MW'a ulaştı

Yenilenebilir enerji yatırımlarına da değinen Koç, şu bilgileri verdi: "Sürdürülebilirlik hedeflerimiz doğrultusunda yenilenebilir enerji yatırımlarımıza kararlılıkla devam ediyoruz. Üçüncü çeyrekte Ankara'da 16,3 MW kapasiteye sahip güneş enerjisi santralimizi devreye alarak toplam kurulu saha tipi güneş enerjisi santrali kapasitemizi 175,4 MW'a, bu santrallerdeki aktif kapasitemizi ise 90,8 MW'a yükselttik. Rüzgâr santralimiz ve diğer güneş enerjisi santrallerimizle beraber toplam aktif yenilenebilir enerji kapasitemiz 115,5 MW'a ulaştı. Çevresel hedeflerimizi destekleyen bu yatırımlar, enerji maliyetlerimizi daha etkin yönetmemize de katkı sağlıyor. Enerji giderlerimizin gelirlerimize oranında yıllık bazda 0,5 puanlık iyileşme sağladık. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 2,3 olan bu oran, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yüzde 1,8'e geriledi."

"TOGG'TAKİ PAYIMIZI YÜKSELTME KARARI, UZUN VADELİ STRATEJİMİZİN BİR UZANTISI"

Turkcell'in Togg bünyesindeki iştirak payını yükseltme kararı aldıklarını da hatırlatan Dr. Ali Taha Koç, "Uzun vadeli yatırım stratejimiz doğrultusunda, Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu'ndaki (Togg) iştirak payımızı yüzde 23'ten yüzde 34'e yükseltmek üzere Kasım ayında pay alım sözleşmesi imzaladık. Togg, 2026 yılı Ekim ayında Türkiye'de tam elektrikli otomobil satışlarında yüzde 47[iii] pazar payıyla ilk sırada yer aldı. Togg'un mevcut pazar konumu ve yeni modellerle genişleyen ürün portföyünün satış hacmini ve ölçek ekonomilerini destekleyerek uzun vadeli büyüme fırsatları sunacağına inanıyoruz. Teknoloji altyapımız ve dijital hizmetler alanındaki yetkinliklerimizle de stratejik uyum gösteren bu yatırımın, uzun vadeli hedeflerimize katkı sağlayacağını öngörüyoruz" dedi.

5G İLE SAĞLIK ALANINDA BİR İLK DAHA

Turkcell Genel Müdürü, 5G'nin sunduğu olanakları hayatın farklı alanlarında somut değere dönüştürdüklerini ifade ederek şöyle dedi: "İkinci çeyrekte gerçekleştirilen uzaktan ameliyatın ardından, üçüncü çeyrekte robotik cerrahi sisteminden alınan görüntü ve sesi Türkiye'de ilk kez 5G altyapımız üzerinden ağ dilimleme teknolojisiyle gerçek zamanlı aktararak sağlık alanında bir ilke daha imza attık. Bu uygulamalar, 5G'nin sağlık başta olmak üzere farklı sektörlerde sunacağı değeri ve ileri teknoloji çözümleri geliştirme konusundaki yetkinliklerimizi ortaya koyuyor."

İSTANBUL FİNANS MERKEZİ'NDE YENİ YERLEŞKE

Turkcell, Ekim ayında İstanbul Finans Merkezi'nde gerçekleştirdiği ofis binası yatırımıyla farklı disiplinlerdeki ekiplerini aynı yerleşkede buluşturma yolunda önemli bir adım attı. Yeni yerleşkenin teknoloji, Ar-Ge ve destek ekipleri arasındaki sinerjiyi güçlendirerek operasyonel verimliliği artırması, bilgi paylaşımını kolaylaştırması ve ürün geliştirme süreçlerine hız kazandırması hedefleniyor. Turkcell, mevcut gayrimenkul portföyünün değerini ve kullanım verimliliğini artırmaya yönelik projeleri hayata geçirmeye başlarken, alternatif değerlendirme seçenekleri üzerinde de çalışmaya devam ediyor.

TURKCELL ÇÖZÜM GÜCÜ VE TURKCELL ONE İLE BÜTÜNLEŞİK MÜŞTERİ DENEYİMİ

Turkcell, üçüncü çeyrekte hayata geçirdiği Turkcell Çözüm Gücü ile müşteri deneyimini bütünleşik bir yapıya taşıdı. Bu kapsamda mağaza, çağrı merkezi ve dijital kanallar entegre edilerek müşterilerin işlemlerini farklı kanallar arasında kesintisiz sürdürebilmesi sağlandı. Şirketin yapay zekâ destekli dijital asistanı Teknocan ile kişiye özel, hızlı ve proaktif çözümler sunuldu.

Turkcell, dijital servisler alanındaki değer teklifini ise Turkcell One ile genişletmeyi sürdürdü. Netflix, Disney+, YouTube Premium, Amazon Prime, HBO Max, TV+, Wonjo Kids, fizy Sesli Kitap ve lifebox gibi dijital platformları tek çatı altında buluşturan Turkcell One, müşterilere tek paket ve tek faturayla aboneliklerini kolayca yönetme imkânı sunuyor. Servis, bu özellikleriyle kısa sürede müşterilerden yoğun ilgi gördü.

TECHFİN GELİRLERİNDE YÜZDE 8,9 ARTIŞ

Turkcell'in çeşitlendirilmiş iş modelinin önemli bileşenlerinden Techfin segmenti, üçüncü çeyrekte gelirlerini yıllık bazda yüzde 8,9 artırdı.

Özellikle POS ve mobil ödeme alanlarında yakalanan büyüme ivmesiyle Paycell, Techfin iş kolunun performansında öne çıktı.

ALİ TAHA KOÇ İKİNCİ KEZ GSMA YÖNETİM KURULU'NDA

Bir diğer önemli gelişme, Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç'un Dünya GSM Birliği'nin (GSMA) Yönetim Kurulu'na ikinci kez seçilmesi oldu. Aynı zamanda GSMA Teknoloji Grubu Başkanlığını da yürüten Koç, şunları söyledi: "Turkcell'in teknoloji alanındaki birikimini ve ülkemizin bu alandaki yetkinliklerini uluslararası platformlarda temsil etmeyi önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz. Küresel mobil iletişim sektörünün geleceğinin şekillenmesinde önemli rol üstlenen GSMA'nın Yönetim Kurulu'na ikinci kez seçilmiş olmaktan büyük bir onur duyuyorum. Teknoloji Grubu Başkanlığı ile birlikte bu görevlerin, 5G, 6G ve yapay zekâ gibi alanlarda sektörün geleceğine yön veren çalışmalara katkı sunmak ve hem Turkcell'in hem de Türkiye'nin küresel teknoloji ekosistemindeki konumunu güçlendirmek açısından önemli fırsatlar sunduğuna inanıyorum. Teknolojiyle değer sunma yolculuğumuzda bize duydukları güven ve verdikleri destek için müşterilerimize, hissedarlarımıza ve Yönetim Kurulumuza; tüm başarılarımızın arkasındaki emekleri ve özverileri için çalışma arkadaşlarıma içtenlikle teşekkür ediyorum."

2026 Üçüncü Çeyrek – Rakamlarla Turkcell

Finansal Performans

• Konsolide gelirlerde yıllık yüzde 6,2 büyüme: 82 milyar TL
• 6,7 milyar TL net kâr
• 36,2 milyar TL konsolide FAVÖK, yıllık yüzde 6,8 büyüme
• Yüzde 44,2 FAVÖK marjı

Mobil ve Superbox

• 579 bin net mobil abone kazanımı
• Faturalı abone sayısında 701 bin artış
• Mobil abone kayıp oranında 1,0 puan iyileşme: Yüzde 1,6
• Superbox'ta 101 bin net abone kazanımı
• 2019'un dördüncü çeyreğinden bu yana en güçlü Superbox çeyrek performansı

Fiber Altyapı

• 39 bin net Turkcell Fiber abonesi
• Fiber altyapının 242 bin yeni haneye ulaştırılması
• 1.000 Mbps ve üzeri hızları tercih eden bireysel fiber abonelerinin payı: Yüzde 38
• Bireysel fiber ARPU'da yıllık yüzde 2,7 artış

Dijital İş Servisleri ve Techfin

• Dijital İş Servisleri gelirlerinde yıllık yüzde 65,3 büyüme
• Dijital İş Servisleri'nin konsolide gelirlerdeki payı: Yüzde 13
• Techfin gelirlerinde yıllık yüzde 8,9 büyüme
• Veri merkezi, bulut, GPU tabanlı bulut çözümleri ve yeni nesil yapay zekâ altyapılarında devam eden çalışmalar

Yenilenebilir Enerji ve Stratejik Yatırımlar

• Ankara'da devreye alınan 16,3 MW kapasiteli güneş enerjisi santrali
• 175,4 MW toplam kurulu saha tipi güneş enerjisi kapasitesi
• 90,8 MW aktif güneş enerjisi kapasitesi
• Enerji giderlerinin gelirlere oranında yüzde 2,3'ten yüzde 1,8'e yıllık bazda iyileşme
• Togg'daki iştirak payının yüzde 23'ten yüzde 34'e yükseltilmesine yönelik karar

Dipnotlar

[i] FAVÖK Genel Kabul Görmüş Muhasebe Standartları'nda olmayan bir finansal değerdir.

[ii] Superbox pazar payımız, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından tanımlanan Sabit Kablosuz (Mobil) abone sayısı baz alınarak hesaplanmaktadır. Pazar payı verisi 2Ç26 itibarıyladır.

[iii] Ekim 2026 Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri baz alınmıştır.

"MÜYESSERA"DAN "KÂFİYE"YE: TEMELDEN YETKİNLİĞE UZANAN İLİM KÖPRÜSÜ

İlk kitap olan el-Belâgatü'l-Müyessera ile Arap belâgatine sağlam ve anlaşılır bir giriş kapısı aralayan Prof. Dr. Bulut, yeni eseri el-Belâgatü'l-Kâfiye ile bu alandaki derinleşme ihtiyacına tam anlamıyla cevap veriyor. Köklü klasik Arap dili mirasını modern akademik metotlar ve zengin referanslarla harmanlayan çalışma; üniversite sıralarındaki öğrencilerden ileri düzey araştırmacılara kadar geniş bir kitleye rehberlik edecek nitelikte yetkin bir başvuru kaynağı özelliği taşıyor.

KLASİK MİRASIN MODERN VE AÇIK YORUMU

Arap belâgatini temel kavram, kural ve yöntemleriyle titizlikle ele alan Prof. Dr. Bulut, geleneksel ilmî yaklaşımdan taviz vermeksizin konuları sade ve akıcı bir dille anlatmayı başarıyor. Kitapta yer verilen Kur'an-ı Kerim ayetleri, hadis-i şerifler, klasik ve modern edebî eserlerden alınan seçkin örnekler; kelime ve anlam açıklamalarıyla zenginleştirilerek sunuluyor.

Metinlerin kuruluşundaki estetik işlevlerin kolayca kavranabilmesi, doğru okunup doğru anlamlandırılabilmesi adına tüm örneklerin harekelenmesine büyük bir özen gösterilen eser, belâgat kurallarının yanı sıra kelamdaki estetik ile mânevî ve ahlaki değerler arasındaki sarsılmaz bağı da gözler önüne seriyor.

"BELÂGAT, METİNLERİN ANLAM HARİTASIDIR"

Kitabın hazırlanış felsefesine dair değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ali Bulut, Arap belâgatini sadece teorik kurallardan ibaret görmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı "Daha önce hazırladığımız 'el-Belâgatü'l-Müyessera' ile bu ilme adım atan okurlarımız için kolaylaştırıcı bir zemin oluşturmak nasip oldu. 'el-Belâgatü'l-Kâfiye'de ise edebî ve dinî metinlerin inceliklerini kavramaya, ifade güzelliklerini keşfetmeye kapı aralayan kuşatıcı bir

yaklaşımı benimsedik. Bilimsel içeriği anlaşılır hâle getirirken, klasik kaynaklarımızdan süzülen o eşsiz ilmî derinliği ve ruhu korumayı esas edindik."

İslami İlimler, İlahiyat ve Arap Dili ve Edebiyatı alanında öğrenim gören öğrenciler için temel bir ders ve uygulama kitabı olan "el-Belâgatü'l-Kâfiye", aynı zamanda araştırmacı ve akademisyenlerin ilmî araştırmalarında başvuracağı vazgeçilmez bir kaynak olacaktır.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Gazi'nin mirasını istismar edenler, on yıllar boyunca bu millete tepeden baktılar. Zihinlerinde oluşturduğu Mustafa Kemal imgesi üzerinden cumhur ile Cumhuriyet'in arasını açtılar." dedi.

Erdoğan, "Gazi Mustafa Kemal'in 'kimsesizlerin kimsesi' olarak nitelendirdiği Cumhuriyeti yeniden cumhurla buluşturduk." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye'nin yaklaşık yarım asırdır ayağına pranga olan terör meselesini tamamen çözüme kavuşturma yolunda önemli mesafe aldık." ifadelerini kullandı.

Erdoğan, konuşmasına şöyle devam etti:

"Sadece hudutlarımız dahilinde değil, sınırlarımızın ötesinde de huzuru, güvenliği ve istikrarı güçlendiriyoruz"

"Savunmada, üretimde, dış politikada, sağlıkta, adalette, eğitimde, ulaşımda, daha pek çok alanda hayata geçirdiğimiz eser, hizmet ve projelerle Türkiye'yi hak ettiği seviyelere getirdik"

"103 sene önce onca yokluk ve sıkıntı içinde imanımızla, inancımızla, tüm varlığımızla kirli oyunları nasıl bozduysak bugün de aynı azim ve kararlılıkla istikbalimizi inşa ediyoruz."

"Dahili ve harici saldırılar karşısında sığındığımız en muhkem kalemiz olan iç cephemizi, yeni hamlelerle daha da tahkim ediyoruz"

"Türk demokrasisinin rüştünü ispat vesilesi haline dönüşen sivil anayasayı da inşallah milletimize kazandırarak ülkemize en büyük hizmetlerimizden birini yapmayı istiyoruz"

"Etrafımızı saran istikrarsızlık ve çatışma kuşağına rağmen devleti ve milleti ile tam bir dayanışma içinde müşterek geleceğimize yürüyoruz"

Bakanlığın sosyal medya hesabındaki paylaşımda, Uzay Komutanlığı personeli tarafından milli keşif uydusu GÖKTÜRK-1 ile 686 kilometre irtifadan görüntülenen Ankara ve Anıtkabir'e yer verildi.

Anıtkabir'in "Cumhuriyet'imizin kalbi" olarak nitelendirildiği paylaşımda, şunlar kaydedildi:

"Aramızdan ayrılışının 88. yıl dönümünde, bizlere bağımsızlığımızı, Cumhuriyet'i ve aydınlık yarınları emanet eden Cumhuriyet'imizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz. Ulu Önder'in açtığı yolda, bilimin, teknolojinin ve mühendisliğin rehberliğinde karada, denizde, havada ve şimdi uzayda ülkemizin gücüne güç katmaya devam ediyoruz."

"Dünya iklim krizinin eşiğindeyken, Türkiye diplomatik ağırlığıyla masada güçlü yer almasının yanı sıra, sürece yön veren en önemli aktörlerden biri oldu. Antalya'da gerçekleştirilecek COP31, küresel adalet ve ortak gelecek adına tarihi bir eşiktir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, hakkaniyetli ve sürdürülebilir bir dünyanın mimarlarından olmaya devam ediyor."

Cumhuriyet'in ilanının ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün heykellerinin yapılması için başlatılan çalışmalar kapsamında Türkiye'ye davet edilen Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel, 7 Haziran 1925'te İstanbul'a geldi.

Ankara'ya geçerek 9 Haziran 1925'te Atatürk ile görüşen Krippel, heykel çalışmaları için gerekli pozları aldı. Sanatçının hazırladığı eserler arasında yarım gövdeli, diğer adıyla torso formundaki Atatürk heykelleri de bulunuyor.

Bu eserlerden Kars'a ulaştırılan büst, 1926 yılında kentte sergilenmeye başlandı. Yaklaşık 35 yıl boyunca Kars Belediyesi binasının önünde bulunan büst, 1960'lı yıllarda buradan kaldırıldı. Bir dönem Namık Kemal İlkokulu bahçesinde sergilenen ve uzun süre nerede olduğu bilinmeyen eser, daha sonra yapılan araştırmalar sonucunda Atatürk Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi deposunda bulundu.

Atatürk büstü, 2025 yılında Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatıyla Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.

"CUMHURİYET'İN İLK YILLARINDAKİ HEYKEL SANATININ İZLERİNİ TAŞIYOR"

Bir asırlık geçmişe sahip eser, hem Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki heykel sanatının izlerini taşıyor hem de Kars'ın kültürel mirasının önemli parçalarından biri olarak ziyaretçilerini karşılıyor.

Kars Arkeoloji ve Etnografya Müzesi Müdürü Kaptan Zeynel Abidin Yaşlı, Atatürk heykelinin yapılmasının Cumhuriyet dönemi öncesinde gündeme geldiğini söyledi.

Bu fikrin Cumhuriyet'in ilanından sonra gerçekleştirildiğini ifade eden Yaşlı, "İstanbul Şehremini Emin Erkul Bey'in Cumhuriyet dönemi sonrası bunu dile getirmesiyle bir Macaristan ziyareti sırasında Avusturyalı heykeltıraş Krippel'i İstanbul'a davet ediyor. 1925'te İstanbul'a gelen Krippel, Atatürk'le bizzat görüşüyor ve bu heykeli yapıyor. Ölçülerini ve vücut hatlarını, kaşlarını, yüz mimiklerini birebir yansıtan bir heykel bu." diye konuştu.

Dört heykelin 1925-27 yılları arasında yapıldığını ve bunlardan birisinin sembol şehirlerden biri olan Kars'a gönderildiğini anlatan Yaşlı, "Heykel, Kars Belediyesinin önünde 1960'lı yıllara kadar sergileniyor. Akabinde heykel Kız Meslek Lisesi deposunda muhafaza altına alınıyor. 2025 yılında bu konunun dile gelmesiyle Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatları doğrultusunda Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde heykeli sergilemeye başladık. Sergilenen heykelin de Kars için büyük bir önemi olduğunu belirtmek gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Nvidia CEO'su Jensen Huang ise çalışanlarına gönderdiği mesajda eşine sadık kalmadığını belirterek, şirketin Yönetim Kurulunun başlattığı bağımsız soruşturmayı desteklediğini ve tam işbirliği yapacağını bildirmişti. Jensen Huang, "Nvidia'yı korumaya ve ABD'nin ulusal güvenliğini desteklemeye kararlıyım." ifadelerini kullandı.

Söz konusu gelişmelerle Nvidia hisselerinde sert düşüş gözlenirken Nvidia küresel çapta toparlanma eğilimi gösteren teknoloji hisseleri arasında negatif ayrıştı. Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetlerinin hedefi olduğuna ilişkin iddialar üzerine başlatılan soruşturmanın ardından şirketin hisseleri dünkü işlemlerde yüzde 4,3 geriledi ve şirketin piyasa değeri yaklaşık 200 milyar dolar eridi.

Analistler, Jensen Huang'ın eşi Lori Huang ile olası bir boşanma sürecine girmesi durumunda, yaşadıkları eyaletin mal paylaşımına ilişkin yasal düzenlemeleri kapsamında Nvidia hisselerinin de paylaşım konusu olabileceğine işaret ederek, böyle bir senaryoda yüksek miktarda hisse satışının gündeme gelebileceğini ifade etti.

Söz konusu hisselerin piyasada satışa konu olabileceğine yönelik beklentilerin dahi Nvidia hisseleri üzerinde ilave baskı oluşturabileceğini belirten analistler, soruşturmanın seyri ve olası hukuki gelişmelerin şirketin hisse performansı açısından yakından izleneceğini bildirdi.

NVIDIA VE CEO'SU HUANG'A YATIRIMCILARI YANILTTIKLARI İDDİASIYLA DAVA AÇILDI

California Kuzey Bölge Mahkemesine sunulan dava dilekçesinde, Nvidia ve Huang'ın 1934 tarihli Menkul Kıymetler Borsası Kanunu'nun ilgili hükümlerini ihlal ederek yatırımcıları yanılttığı öne sürüldü.

Dilekçede, Nvidia'nın çiplerinin Çin'e yönlendirildiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığı yönündeki açıklamaları ile Jensen Huang'ın Megaspeed ile iş ilişkilerinin "normal" olduğuna ilişkin ifadelerinin yanıltıcı olduğu savunuldu. Söz konusu açıklamaların, Jensen Huang'ın Çin adına casusluk yaptığından şüphelenilen Alice Huang ile ilişkisini açıklamaması nedeniyle gerçeği yansıtmadığı ileri sürüldü.

Davacı taraf, Nvidia ve Jensen Huang'ın söz konusu açıklamalarla şirketin itibarını ve gelecekteki ticari beklentilerini tehdit edebilecek ulusal güvenlik endişelerine yol açan bilgileri açıklamadığını savunarak yatırımcıların uğradığı zararların tazmin edilmesini talep etti.

Nvidia Yönetim Kurulu, 8 Kasım'da yaptığı açıklamada, Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.

TEKNOLOJİ DEVLERİNDE BENZER SÜREÇLER DAHA ÖNCE DE YAŞANDI

Dünyanın önde gelen şirketlerinde üst düzey yöneticilerin boşanma süreçleri, özel hayatlarına ilişkin skandallar ve casusluk soruşturmaları, geçmişte de şirketlerin yönetim yapıları, yatırımcı güveni ve hisse performansları üzerinde etkili olabilecek gelişmeler arasında yer aldı.

Amazon ve uzay şirketi Blue Origin'in kurucusu ABD'li milyarder Jeff Bezos'un 2019 yılında özel hayatına ilişkin haberlerin ardından boşanma süreci gündemi meşgul etmişti. Nisan 2019'da eski eşi MacKenzie Scott'a Amazon'un yaklaşık 36 milyar dolar değerindeki yüzde 4'lük hissesi devredildi. Bezos oy haklarını korudu.

Microsoft'un kurucu ortağı Bill Gates ve Melinda French Gates'in 2021'deki boşanma kararının ardından Gates'in yatırım şirketi Cascade Investment üzerinden 1,8 milyar doları aşan menkul kıymet transferi gerçekleştirilmişti.

Öte yandan Intel'in eski CEO'su Brian Krzanich'in 2018'de, McDonald's'ın eski CEO'su Steve Easterbrook'un ise 2019'da şirket politikalarına aykırı ilişkiler nedeniyle görevlerinden ayrılması, üst düzey yöneticilerin özel hayatlarına ilişkin gelişmelerin kurumsal yönetim açısından doğurabileceği sonuçları ortaya koydu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile COP31'e katılan devlet ve hükümet başkanlarının karşılamasında yer alacak Emine Erdoğan, daha sonra COP31 Liderler Zirvesi Açılış Programı'na katılacak.

Emine Erdoğan, devlet ve hükümet başkanlarının eşlerinin katılımıyla düzenlenecek yuvarlak masa toplantısına da ev sahipliği yapacak.

Toplantıda, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017'de Türkiye'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin küresel ölçekte yaygınlaştırılması amacıyla oluşturulması planlanan "Küresel Sıfır Atık İttifakı" uluslararası kamuoyuna tanıtılacak.

Emine Erdoğan'ın açılış konuşmasıyla başlayacak toplantıda lider eşleri, ülkelerindeki sıfır atık uygulamalarını, çevre alanındaki önceliklerini ve uluslararası işbirliğine ilişkin görüşlerini paylaşacak.

Küresel Sıfır Atık İttifakı, her yıl düzenlenen Sıfır Atık Forumu ve COP31 Eylem Gündemi kapsamında geliştirilen İstanbul Platformu ile bağlantılı faaliyet gösterecek.

Sıfır Atık Forumu'nda belirlenen ortak öncelikler, İstanbul Platformu aracılığıyla somut projelere dönüştürülecek. İttifak ise lider eşlerinin desteğiyle bu çalışmaların uluslararası görünürlüğünü artırarak ülkelerin projelere katılımını teşvik edecek.

LİDER EŞLERİNİN DESTEĞİYLE SIFIR ATIK YAYGINLAŞTIRILACAK

İttifak aracılığıyla ülkeler, BM kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, yerel yönetimler, özel sektör, akademi ve sivil toplum arasında gönüllülük esasına dayalı işbirliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Sıfır atık ve döngüsellik, plastikler ve ambalaj, sıfır atık bölgeleri, gıda ve organik atık ile eğitim ve gençlik olmak üzere 5 öncelikli alanda faaliyet göstermesi öngörülen ittifakın, lider eşlerinin desteğiyle sıfır atık uygulamalarının dünya genelinde yaygınlaştırılmasına katkı sunması amaçlanıyor.

Emine Erdoğan, lider eşleriyle gerçekleştirilecek yuvarlak masa toplantısının ardından Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından düzenlenen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan" başlıklı programına katılacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile resmi akşam yemeğine de iştirak edecek Emine Erdoğan, COP31 kapsamında uluslararası temaslarını sürdürecek.

SIFIR ATIK MÜZESİ'NİN AÇILIŞINA KATILACAK

Emine Erdoğan, 12 Kasım'da COP31 kapsamında Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen Sıfır Atık Müzesi'nin açılışına katılacak.

COP31'in Mavi Bölgesi'nde kurulan müzede, Sıfır Atık Hareketi'nin 9 yıllık yolculuğu, ulusal ve uluslararası kazanımları ile döngüsel ekonomi uygulamaları ziyaretçilere sunulacak.

Beş yaprak formunda mimariyle tasarlanan müzede, sıfır atık uygulamalarının tarihsel gelişiminin yanı sıra "atıkların çevresel etkileri, geri dönüşüm süreçleri, doğal kaynakların korunması, yeniden kullanım ve atıktan sanata" ilişkin çalışmalar yer alacak.

İnteraktif deneyimler, dijital uygulamalar ve sanat eserleriyle desteklenen müzede, ayrıca "2035 Mesaj Duvarı"nda ziyaretçilerin geleceğe yönelik video mesajları kaydedilecek, kayıtlar hem kendileriyle paylaşılacak hem de arşivlenecek.

Müzede, 30 yaşın üzerindeki bir zeytin ağacı çevresinde kurgulanan "Taahhüt Ağacı"nda ise ziyaretçiler, 2035 için çevre taahhütlerini yaprak biçimindeki kartlara yazarak ortak bir gelecek anlatısına katkıda bulunacak.

Müzenin, Türkiye'nin sıfır atık alanındaki birikimini uluslararası kamuoyuyla buluşturması, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi konusunda küresel farkındalığın artırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

MASA DÜZENİ SIFIR ATIK ANLAYIŞIYLA HAZIRLANACAK

Emine Erdoğan, müzenin açılışının ardından lider eşleri onuruna verilecek öğle yemeğine katılacak.

Anadolu'nun köklü mutfak kültürü ile sürdürülebilirlik anlayışının buluşturulacağı yemeğin menüsünde mevsimlik ve yerel ürünler ile geleneksel tarifler öne çıkacak.

Sıfır Atık anlayışıyla hazırlanacak masa düzeninde ise kesme çiçekler yerine etkinlik sonrasında da yaşamını sürdürebilecek canlı bitkiler kullanılacak.

COP31 kapsamında oluşturulan ülke ve kuruluş pavilyonlarını da ziyaret etmesi planlanan Emine Erdoğan, konferansın halka ve farklı paydaşlara açık etkinliklerinin düzenlendiği Yeşil Bölge'yi de gezecek.

Emine Erdoğan, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenecek akşam yemeği programında da Cumhurbaşkanı Erdoğan'a eşlik edecek.

İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, suç örgütlerinin dijital iletişim platformları, sosyal medya uygulamaları ve finansal sistemler üzerinden yürüttüğü faaliyetlere karşı emniyet ve jandarma birimlerinin teknolojik imkanları geliştiriliyor.

Bu kapsamda, suç faaliyetlerinin dijital izlerinin takip edilmesi, farklı platformlardaki şüpheli hesaplar arasındaki bağlantıların ortaya çıkarılması ve suçtan elde edilen gelirlerin hareketlerinin tespit edilmesi amacıyla yapay zeka destekli analiz sistemleri üzerinde çalışmalar gerçekleştiriliyor.

İstanbul Emniyet Müdürlüğünce yerli imkanlarla geliştirilen Açık Kaynak İstihbaratı Analiz Sistemi (AVCI) dijital ortamdaki suç ağlarının belirlenmesinde kullanılırken, hazırlıkları sürdürülen Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (DOLUNAY) Projesi ile de siber dolandırıcılık olaylarına hızlı ve koordineli müdahale edilmesi amaçlanıyor.

SUÇ ÖRGÜTLERİNİN DİJİTAL İZLERİ YAPAY ZEKAYLA ANALİZ EDİLİYOR

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce 2025 yılında makine öğrenmesi temel alınarak geliştirilmeye başlanan AVCI, Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünün çalışmalarıyla yapay zeka destekli analiz sistemine dönüştürüldü.

Mayıs 2026 itibarıyla kapalı devre yapay zeka modeliyle entegre edilen sistemin kaynak kodları, veri tabanı, analiz algoritmaları ve kullanıcı arayüzleri, herhangi bir ticari firma veya dış kurum desteği alınmadan emniyet personelince geliştirildi.

Doğal dil işleme, suç jargonu ve emoji analizi, görsel inceleme, bağlantı analizi ve davranışsal değerlendirme teknolojilerinden yararlanan AVCI, suç amacıyla oluşturulduğu değerlendirilen dijital gruplardaki faaliyetleri analiz ediyor.

Sistem sayesinde yasa dışı faaliyetlerde kullanılan şifreli ifadeler, kısaltmalar, semboller ve emoji kombinasyonları incelenerek suçla bağlantılı içerikler belirlenebiliyor.

Farklı dijital platformlardaki hesaplar arasındaki ilişkileri de analiz edebilen AVCI, suç ağlarının haritalandırılmasına ve şüpheli profillerin faaliyetlerinin ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor.

İlk olarak uyuşturucu ticaretiyle mücadelede kullanılan sistem, yasa dışı bahis ve kumar suçlarının tespitine yönelik çalışmalarda da aktif olarak kullanılıyor.

AVCI'nın kara para aklama, terörün finansmanı, nitelikli dolandırıcılık, çocukların çevrim içi istismarı ve organize suç faaliyetleri gibi farklı suç türlerinde de kullanılabilmesi amacıyla geliştirme çalışmaları sürdürülüyor.

Sistem, suçla ilgisi bulunmayan içerikleri ayıklarken, şüpheli profillere ilişkin kimlik tespiti işlemleri yalnızca adli makamların talimatları doğrultusunda ve uzman personelin denetiminde gerçekleştiriliyor.

DOLUNAY İLE DOLANDIRICILIĞA DAKİKALAR İÇİNDE MÜDAHALE HEDEFİ

Bakanlığın teknoloji destekli suçla mücadele çalışmaları arasında, siber dolandırıcılık vakalarına hızlı müdahale edilmesini amaçlayan DOLUNAY Projesi de yer alıyor.

DOLUNAY kapsamında, vatandaşların e-Devlet onaylı mobil uygulama, 112 Acil Çağrı Merkezi veya doğrudan kolluk birimleri aracılığıyla yapacakları ihbarların sisteme aktarılması planlanıyor.

Proje kapsamında 24 saat esasına göre faaliyet gösterecek Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi'nde, Cumhuriyet savcısının elde edilen verileri değerlendirerek gerekli adli kararları alması, Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) ise suç gelirleri ve kripto varlık hareketlerini analiz etmesi öngörülüyor.

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve banka temsilcilerinin para hareketlerini inceleyerek şüpheli hesaplara yönelik bloke işlemlerini gerçekleştirmesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) ise GSM operatörleriyle koordinasyon sağlayarak dolandırıcılıkta kullanılan iletişim hatlarına yönelik tedbirleri uygulaması planlanıyor.

Siber Güvenlik Başkanlığının zararlı internet bağlantıları ile oltalama sitelerine erişimi engellemesi, emniyet ve jandarma birimlerinin de şüphelileri tespit ederek operasyonel süreçleri yürütmesi hedefleniyor.

Projenin hayata geçirilmesiyle dolandırıcılık ihbarlarının en fazla 18 dakikada adli dosyaya dönüştürülmesi ve suç gelirlerinin farklı hesaplara aktarılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

DOLUNAY'ın uygulanabilmesi için kurumların görev ve yetkileri, veri paylaşımı ve anlık müdahale süreçlerine yönelik mevzuat hazırlıkları yürütülüyor.

SUÇ BAĞLANTILARININ ANALİZİNDEN ARANAN KİŞİLERİN TAKİBİNE

Bakanlığın teknoloji destekli uygulamaları arasında suç ağlarının çözümlenmesi, aranan kişilerin bulunması ve sahadaki ekiplerin yönlendirilmesine yönelik sistemler de yer alıyor.

Dağınık verileri analiz ederek suç örüntülerini ve suç unsurları arasındaki gizli bağlantıları ortaya çıkaran PARS sistemi, olası suç faaliyetlerine karşı erken uyarı imkanı sunuyor.

Yapay zeka destekli ALİM sistemi, mevzuat ve kurumsal verileri analiz ederek kolluk kuvvetlerinin karar alma süreçlerine katkı sağlıyor.

Aranan şahısların takibine yönelik geliştirilen ARYA yazılımı, kolluk birimlerinin bu alandaki çalışmalarını kolaylaştırıyor.

ARAT, ARYA ile birlikte aranan kişilerin takibine yönelik çalışmalara destek veriyor.

ASENA ise karmaşık uyuşturucu suç ağlarını tek ekran üzerinden analiz ederek suç bağlantılarının görünür hale getirilmesine olanak tanıyor.

GÖZCÜ, yüz tanıma teknolojisiyle aranan kişilerin ve kayıp çocukların tespitine yardımcı oluyor.

TETİK, devriye ve olay konumlarını analiz ederek suç riski yüksek bölgelerin belirlenmesine ve ekiplerin bu noktalara yönlendirilmesine katkı sunuyor.

DİJİTAL TEHDİTLER VE SUÇ GELİRLERİ İZLENİYOR

Siber Hafiye, okullara yönelik olası tehditlerin erken aşamada tespit edilmesinde kullanılıyor.

Yasa dışı bahis faaliyetleriyle mücadelede kullanılan yapay zeka destekli SONAR sistemi, Siber Hafiye ile entegre çalışarak veri paylaşımına ve suç faaliyetlerinin analiz edilmesine imkan tanıyor.

Yayılma Zinciri Analizi ise tehdit içeren dijital paylaşımların hangi gruplarda, kimler tarafından ve hangi sırayla yayıldığını belirlemeye yönelik bir analiz özelliği olarak kullanılıyor.

Dijital Suç Finansmanını Kesme Programı, kiralık banka hesaplarının erken tespitini, dijital cüzdan ve kripto varlık hareketlerinin adli izinle izlenmesini ve suç gelirlerine yönelik mal varlığı tedbirlerini kapsıyor.

DELİL TAKİBİ VE HABERLEŞMEDE DİJİTAL ALTYAPI

Teknolojik uygulamalardan delillerin takibi, birimler arası haberleşme ve idari işlemlerin yürütülmesinde de yararlanılıyor.

KANIT, delillerin olay yerinden laboratuvara kadar geçirdiği sürecin dijital ortamda güvenli biçimde izlenmesini sağlıyor.

JEMUS, güvenlik birimlerinin kullandığı sistemler arasında iletişimi sağlayan entegre haberleşme ağı olarak görev yapıyor.

KETUM, analog telsiz haberleşmesini kriptolu sayısal sisteme taşıyarak iletişim güvenliğini artırıyor.

İPCEP, idari para cezalarından ruhsat işlemlerine kadar çeşitli süreçleri dijital ortama taşıyarak denetimi ve işlem takibini kolaylaştırıyor.

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda da güvenlik hizmetlerinde teknolojik altyapının güçlendirilmesi, yapay zeka ve büyük veri uygulamalarının geliştirilmesi ile siber suçlarla mücadele kapasitesinin artırılmasına yönelik hedefler bulunuyor.

24 TV Genel Yayın Yönetmeni Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç, 'Günün Manşeti'nde 10 Kasım 2026 Salı gündemini değerlendirdi.

Programdan önemli satır başları:

İZMİR'DE FABRİKADA PATLAMA: 17 ÖLÜ

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: 3 tane bakanımız bölgeye gitti. Yaraların sarılması için devlet orada.

TRUMP: İSRAİL BİZE OY KAYBETTİRDİ

24 TV GYY Ömer Özkök: Nihayet Amerikan başkanı seçim yenilgisinden bahsetti! İlk günden itibaren "Evet, yenildik ama pusulalarda benim adım olsaydı mutlaka kazanırdık" diyen Trump, bir gerekçe buldu ve dedi ki: "Biz Amerika'da Cumhuriyetçiler olarak Kongre, Temsilciler Meclisi ve Senato seçimlerini İsrail yüzünden kaybettik."

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Doğru. Yalnız yarın başka bir şey der mi bilmiyorum...

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Diyor ki adam: "Yahudi milleti seçkin bir millettir, Tanrı Yahudileri yarattı, diğerleri teferruattır."

Aynen, birebir CHP'lilerin "Biz aslız, biz istemezsek dünyada bir şey değişmez" demesi gibi düşün! Yahudilerin Türkiye uygulaması CHP'dir. Birbirlerine çok benzerler!

DÜNYA İKLİM ZİRVESİNDE BULUŞUYOR

24 TV GYY Ömer Özkök: COP31 kapılarını açtı, hayırlı olsun! 102 lideri ağırlayacak. Yarın Sayın Cumhurbaşkanı da gidecek. Antalya muazzam bir kalabalığa ev sahipliği yapıyor. Önemli bir iş yapılıyor.

Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç: Dünyanın gözü kulağı Türkiye'de!

SÖZCÜ RÜŞVET İTİRAFLARINI GÖRMEDİ!

24 TV GYY Ömer Özkök ve Akşam Gazetesi Yazarı Hikmet Genç "Günün Manşeti"nde değerlendirdi.

"İran'a karşı yürütülen savaş, ABD hükümetini çoktan mahvetti ancak Washington, çaresiz bir kumarbaz gibi çırpınıp duruyor." değerlendirmesinde bulunan Rızai, ABD'ye "pes etme" çağrısı yaptı.

Trump'ın İran'la görüşmelerin iyi gittiği yönündeki açıklamalarına da değinen Rızai, görüşmeleri "hayali", bunlarla ilgili haberleri de "yalan" olarak niteledi.

Rızai, açıklamasının devamında "Batı Asya'daki yeni düzeni reddetmekten vazgeç. İran'ın defalarca ortaya koyduğu yedi şarta teslim olma zamanı geldi." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, İran'la görüşmelerin iyi gittiğini ve sürecin yakında sona ermesini umduğunu ve yeni bir askeri harekata gerek olduğunu düşünmediğini belirtmişti.

Tahran yönetiminin Washington yönetimine ilettiği 7 şart arasında, deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı'ndan ticari ve petrol gemilerinin güvenli geçişinin garanti edilmesi, tek taraflı yaptırımların kaldırılması, petrol ihracatı muafiyeti, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, nükleer maddelerin ülke içinde kalması ve savaşın sonlandırılması yer alıyor.

Yapılan incelemelerde, yasa dışı bahisten elde edilen gelirlerin sosyal medya fenomenleri üzerinden sisteme sokularak aklandığı belirlendi. Soruşturma dosyasında, şüphelilerin banka ve finans kuruluşlarındaki hesaplarında son 6 yılda toplam 1 milyar 928 milyon 362 bin 722 liralık para hareketliliği bulunduğu tespit edildi.

Emniyet güçlerince Ankara merkezli 8 ilde belirlenen adreslere düzenlenen eş zamanlı operasyonda 11 şüpheli yakalandı.

Emine Erdoğan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, vefatının 88'inci yıl dönümünde saygı ve rahmetle anıyorum." ifadesini kullandı.

Bir firmaya ait kalp figürlü sıcak hava balonu da özel uçuş için hazırlandı.

Turistlerin sepetlere alınmasının ardından Kapadokya semalarına yükselen sıcak hava balonları, peribacalarıyla kaplı vadiler üzerinde süzüldü.

Türk bayrağı ve Atatürk posterleri taşıyan balonlar, yaklaşık bir saat boyunca uçuş gerçekleştirdi.

Sıcak hava balonu pilotu Türker Oğuz, gazetecilere, Kapadokya'da, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü anmak için güne özel uçuş etkinliği düzenlediklerini belirtti.

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Soruşturmada, Mahiroğlu'na ait paravan olarak 2021'de İzmir'de kurdurularak usulsüz ihale aldırılan BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri AŞ aracılığı ile Halk TV, Özdemir Üç Tekstil, diğer şirketleri ve şahsi hesaplarının fonlandığı, gerçekleştirilen ödemelerin ilgili hesaplarda kısa sürede birden fazla kez dolaşıma sokularak aklanmaya çalışıldığı belirlendi.

Mahiroğlu'nun sahibi olduğu Halk TV'nin bu süreçte topluma karşı kalkan olarak kullanıldığı tespitine yer verilen soruşturmada, gizli tanık ve etkin pişmanlık beyanları alındı.

Bu beyanların özetine göre, Halk TV'nin Cafer Mahiroğlu tarafından satın alındıktan sonra ekonomik sıkıntı yaşamaması için İzmir Büyükşehir Belediyesinden araç bakım onarım, temizlik işleri ve maske alımına ilişkin ihaleler alındığı, ihale ve hak ediş ödemeleri süreçlerinde sorumlulara elden döviz ve lira olmak üzere rüşvet verildiği tespit edildi.

Bu kapsamda konuyla bağlantılı olduğu değerlendirilen 8 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi. Soruşturma kapsamında Eskişehir, İzmir, Ankara ve İstanbul'da düzenlenen eş zamanlı ikinci dalga operasyonda 7 zanlı yakalandı.

Gözaltına alınan şüphelilerin isimleri şöyle:

"Eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanı Haluk Harun Tuzsuzoğlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanlığında kontrolör Mehmet Meral ve eski İzmir Büyükşehir Belediyesi personeli İbrahim Tuncol (başka suçtan tutuklu) ile Filiz Bulut, İbrahim Seyfittinoğlu ve Murat Topuz."

SORUŞTURMA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Başsavcılık koordinesinde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce, zanlı Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından temin edilen veriler, gizli tanık beyanları, şüpheli ifadeleri ve dosya kapsamındaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirildiği aktarılmıştı.

Bu kapsamda yapılan incelemelerde, şüpheli Mahiroğlu'nun, İzmir Büyükşehir Belediyesi nezdindeki bağlantılarını kullanarak BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri Anonim Şirketinin kurulmasını sağladığı kaydedilen açıklamada, Mahiroğlu'nun şirketin yönetimini belirlediği kişilere devrettiği ve belediye ihaleleri kapsamında gerçekleştirilen işlemler üzerinden haksız menfaat temin edildiği yönünde bulgulara ulaşıldığı ifade edilmişti.

Açıklamada, dosya kapsamındaki beyan ve kayıtlar doğrultusunda, ihale süreçleriyle bağlantılı olarak 14 milyon 464 bin lira tutarında kayıtsız rüşvet ödemesi yapıldığı, ilgili şirket üzerinden alınan işlerde ihale bedellerinin üzerinde fahiş fiyatlarla ödemeler gerçekleştirildiği ve elde edilen gelirlerin şüpheliye ait veya şüphelinin ilişkili olduğu değerlendirilen şirketlere aktarıldığının tespit edildiği kaydedilmişti.

MASAK tarafından temin edilen veriler üzerinde yapılan incelemelerde, şüpheli Mahiroğlu'nun ortak veya yönetici sıfatıyla ilişkili olduğu şirketlerin toplam işlem hacminin 30 milyar 352 milyon 37 bin 389 lira 15 kuruş olduğu belirtilen açıklamada, şüphelinin şahsi banka hesapları üzerinde yapılan incelemelerde ise 459 ayrı işlemle toplam 1 milyar 62 milyon 260 bin 3 lira 28 kuruş para girişi, 564 ayrı işlemle toplam 1 milyar 118 milyon 591 bin 33 lira 88 kuruş para çıkışı gerçekleştiğinin belirlendiği bildirilmişti.

Ayrıca Mahiroğlu'nun yöneticisi olduğu şirketler üzerinden yurt dışına gerçekleştirilen para transferlerinin de incelemeye alındığı, ilgili finansal hareketlere ilişkin yüksek hacimli döviz bazlı işlemler tespit edildiği aktarılan açıklamada, Mahiroğlu'nun ve birinci derece yakınlarının şahsi banka hesapları ile ortaklık veya yöneticilik ilişkilerinin bulunduğu şirket hesaplarına yönelik incelemelerde, yüksek tutarlı uluslararası SWIFT para transferleri bulunduğu, mal varlığı edinimleri ile beyan edilen gelirler arasında uyumsuzluklar olduğunun anlaşıldığı ifade edilmişti.

Açıklamada, diğer taraftan Mahiroğlu hakkında İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) yönelik yürütülen ayrı bir soruşturma kapsamında "ihaleye fesat karıştırma" suçundan aranma kaydının bulunduğu ve 10 Mart 2025'te yurt dışına çıkış yaptığına ilişkin tespitler de olduğu belirtilmişti.

Soruşturma kapsamında elde edilen deliller doğrultusunda 17 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği, gerçekleştirilen eş zamanlı operasyon sonucu 11 zanlının gözaltına alındığı bildirilen açıklamada, araştırmalarda, şüphelilerden 4'ünün yurt dışında bulunduğu, 1'inin ceza infaz kurumunda olduğunun tespit edildiği, 1 şüphelinin ise yakalama çalışmalarının sürdüğü kaydedilmişti.

Açıklamada, şüpheli Mahiroğlu'nun ortağı, yöneticisi ya da ilişkili olduğu tespit edilen şirketlere Sulh Ceza Hakimliği kararıyla el konulduğu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verildiği aktarılmıştı.

Soruşturma kapsamında, şüpheliler Harika Akkaya, Hasan Özdemir, İbrahim Özdemir, Armağan Küçük, Mustafa Özdemir, Halit Akın, Ali Turan, Mediha Burumoğlu, Murat Koçak, Erkan Yağcı, Süleyman Özen ile Mehmet Necati Yağcı'nın gözaltına alındığı öğrenilmişti.

Zanlılar Cafer Mahiroğlu, Hakan Arıcan ve Sevim Kul'un yurt dışında olduğu bilgisine ulaşılan soruşturmada, şüpheli Doruk Bulut'un ise başka suçtan cezaevinde, şüpheli Fatih Yadoğlu'nun ise firari olduğu belirlenmişti.

Öte yandan, soruşturma kapsamında sulh ceza hakimliğince, TMSF'nin kayyum olarak atandığı Halk TV'nin sosyal medya hesaplarına da erişim engeli getirilmişti.

Emniyetteki işlemlerinin ardından İstanbul Adalet Sarayı'na sevk edilen 12 şüpheliden 7'si tutuklama, 4'ü ev hapsi, 1'i ise adli kontrol hükümleri uygulanması talebiyle sulh ceza hakimliğine gönderilmiş, 4 şüphelinin tutuklanmasına, 4 şüpheli hakkında ev hapsi, 4 şüpheli hakkında ise adli kontrol uygulanmasına karar vermişti.

Soruşturmanın devamında 1 şüpheli daha gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış, tutuklananların sayısı 5 olmuştu.

Yattaki askerler saygı duruşunda bulunurken İstanbul Boğazı'ndaki yolcu vapurları ve balıkçı teknelerindekiler de Atatürk'ü andı.

Savarona'yı ilgiyle izleyen vatandaşlar, bu anları cep telefonlarıyla görüntüledi.

Atatürk Savarona'da 56 gün geçirdi

Atatürk'ün isteği üzerine 1938 yılında Türkiye tarafından satın alınan Savarona, 1 Haziran 1938'de İstanbul'a geldi.

Aynı gün yata çıkan Atatürk, burada 56 gün geçirdi.

Büyük Önder, hastalığına rağmen Savarona'da kaldığı süre boyunca devlet işlerini yürütmeyi sürdürdü.

Bakanlar Kurulu toplantılarına ev sahipliği yapan yatta, Hatay meselesi başta olmak üzere ülke gündemindeki önemli konular ele alındı. Atatürk, Romanya Kralı Carol'un da aralarında bulunduğu yabancı devlet adamlarını burada ağırladı.

Sağlık durumunun ağırlaşması üzerine 25 Temmuz 1938'de Savarona'dan ayrılarak Dolmabahçe Sarayı'na geçen Atatürk, 10 Kasım 1938'de saat 09.05'te burada hayatını kaybetti.

Atatürk'ün kişisel eşyaları korunuyor

Atatürk'ün yaklaşık iki ayına tanıklık eden Savarona'da, Büyük Önder'in kişisel eşyaları ve kullandığı çok sayıda obje muhafaza ediliyor.

Atatürk'ün hastalığı sırasında kanının bulaştığı pike örtüsü, çalışma masası, cepheden cepheye kitaplarını taşıdığı bavulu, bornoz takımları, terlikleri, havluları, bardakları ve berber koltuğu korunan eşyalar arasında yer alıyor.

Büyük Önder'in manevi kızı Afet İnan'a yazdığı mektup da yatta muhafaza edilen tarihi hatıralar arasında bulunuyor.

Deniz Kuvvetleri bünyesinde hizmet veriyor

17 Ağustos 2023'te Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesine alınan Savarona, İstanbul Tersanesi Komutanlığında gerçekleştirilen kapsamlı bakım ve onarım çalışmalarının ardından yeniden hizmete girdi.

TCG Savarona adıyla Deniz Kuvvetleri bünyesinde kullanılan yat, deniz eğitimlerinin yanı sıra tanıtım faaliyetlerinde de görev alıyor.

Atatürk'ün hatıralarını taşıyan Savarona, Cumhuriyet tarihinin önemli miraslarından biri olarak varlığını sürdürüyor.

Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada saldırının "eşi benzeri görülmemiş ölçekte ve eşi benzeri görülmemiş saldırganlıkta" olduğunu söyledi. Barrot, olayı Fransız topraklarında sabotaj amacıyla gerçekleştirilen ilk büyük ölçekli siber saldırı olarak nitelendirdi.

Barrot, saldırının ülkenin çıkarları ve Fransız halkının güvenliği açısından büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Fransa'nın İran büyükelçisini çağırdığını açıklayan Barrot, misilleme yaptırımlarının Avrupa düzeyinde uygulanmasının planlandığını bildirdi.

Tahran, Fransa'nın suçlamalarına ilişkin henüz açıklama yapmadı.

Saldırıda buzdolaplarının sıcaklıkları yükseltildi

CNN iştiraki BFMTV'nin haberine göre ekim ayında düzenlenen saldırıda bilgisayar korsanları süpermarketlerdeki buzdolapları ve derin donduruculara uzaktan bağlandı. Korsanlar daha sonra buz çözme döngülerini devreye sokarak cihazların sıcaklıklarını yükseltti.

Saldırı, büyük miktarda taze ve dondurulmuş ürünün kaybedilmesine yol açtı. Soğutma ekipmanlarının bazıları da alev aldı.

Paris savcılığı İran bağlantısını araştırıyor

Paris savcılığı davayı devraldı ve pazartesi günü saldırının arkasında İran'ın bulunduğunu açıkladı. Savcılık, bu değerlendirmeye gerekçe olarak Farsçanın kullanılmasını ve İran'da bulunan cihazlara işaret eden IP adreslerini gösterdi.

Savcılık, İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı bir siber birim olan Shahid Kaveh'in başkanı, iki yardımcısı ve sorumlu diğer kişiler hakkında soruşturma başlattı.

Bu ayın başlarında İsveç, Belçika ve İrlanda'daki süpermarketler de benzer bir siber saldırının hedefi oldu. Ancak bu olayların Fransa'daki saldırıyla bağlantılı olup olmadığı bilinmiyor. Diğer Avrupa ülkelerinde bu ay düzenlenen siber saldırıların sorumluluğunu üstlenen olmadı.

Ulusal güvenlik kaynakları ve CNN'in incelediği notlara göre ABD ve İsrail'in şubat sonlarında İran'a yönelik saldırılar başlatmasından kısa süre sonra ABD istihbarat topluluğu, İran kaynaklı olası siber saldırı tehdidine karşı dikkatli olunması çağrısı yaptı. Amerikan şirketleri ve devlet kurumlarına bir dizi özel uyarı gönderildi.

Journal of the International Society of Sports Nutrition'da yayımlanan 12 haftalık çalışmada, egzersiz yapmadan kreatin alan 45-65 yaşlarındaki yetişkinler yaklaşık 2,4 pound yağsız doku kazandı. Plasebo alanlarda ise neredeyse hiç değişiklik görülmedi.

Bu sonuç kestirme bir yol izlenimi verse de uzmanlar, egzersiz yapmadan kreatin almanın güçlü ve işlevsel kas geliştirmekle aynı anlama gelmediğini belirtiyor. Çalışmanın bulguları, kazanımın ne kadarının su olabileceği ve kreatinden nasıl daha iyi yararlanılabileceği konusunda da soru işaretleri taşıyor.

Kreatin kas hücrelerine enerji sağlıyor

Kreatin, vücudun doğal olarak ürettiği bir bileşik. National Institutes of Health Office of Dietary Supplements'a göre karaciğer ve böbrekler günde yaklaşık 1 gram kreatin üretiyor. Kreatin ayrıca sığır eti, domuz eti ve somon gibi gıdalardan da alınabiliyor.

Kreatinin büyük bölümü kaslarda depolanıyor. Burada kasların ağır bir kutuyu kaldırmak veya merdivenleri hızlı çıkmak gibi kısa süreli ve yoğun eforlarda kullandığı ATP'nin üretilmesine yardımcı oluyor. Fazladan kreatin, antrenman sırasında biraz daha fazla efor gösterilmesini sağlayabiliyor.

NutriDS'nin kurucusu ve kayıtlı diyetisyen Danielle Smiley, RDN, LDN, CD-N, kreatinin diğer kas geliştirici unsurlarla farklı bir görev üstlendiğini belirtiyor. Smiley, kuvvet antrenmanının kaslara uyum sağlamaları için neden verdiğini, proteinin yapı malzemelerini sunduğunu ve kreatinin kısa süreli zorlayıcı eforlarda kullanılan enerji sistemini desteklediğini söylüyor.

Egzersiz yapmayan kreatin grubu da yağsız doku kazandı

Texas A&M University'deki araştırmacılar, 45-65 yaşları arasında sağlıklı ve hareketsiz 64 yetişkini takip etti. Katılımcılar önce gözetimli egzersiz programına katılıp katılmayacaklarını seçti. Ardından rastgele gruplara ayrılarak günde 10 gram kreatin veya plasebo aldı. Kreatin dozu ikiye bölünerek verildi.

Tüm katılımcılardan kalp dostu ve daha düşük kalorili bir beslenme düzenini takip etmeleri istendi. Egzersiz yapmayan gruptakilerden ayrıca günde 10.000 adım atmaları talep edildi.

12 haftanın sonunda egzersiz yapmayan kreatin grubu yaklaşık 2,4 pound yağsız doku kazandı. Egzersiz yapan kreatin grubu yaklaşık 2,8 pound kazandı ve en fazla vücut yağını kaybetti. Her iki plasebo grubunda yağsız dokuda çok az değişiklik görüldü.

Kreatin kullanan katılımcılar, antrenman yapmasalar bile bacak presi ve bench press hareketlerinde güçlendi.

Baş araştırmacı Richard Kreider, PhD, kreatin monohidratın kaslardaki enerjiyi artırarak günlük hareketler için daha fazla enerji sağlayabileceğini belirtiyor.

Çalışmanın bazı sınırlılıkları bulunuyor. Gruplarda 13 ila 20 kişi yer aldı. Kreatin, kreatin üreticisi AlzChem tarafından sağlandı ve Kreider şirketin bilimsel danışma kuruluna başkanlık ediyor. Çalışmanın yazarları, sponsorların verilerin analizinde rol almadığını belirtti.

Smiley, çalışmanın küçük olduğunu ve katılımcıların kreatin ya da plasebo almak üzere rastgele gruplara ayrılmadan önce egzersiz ve beslenme programına katılıp katılmayacaklarını seçtiğini vurguluyor. Bu nedenle sonuçları, antrenman yapmadan takviye kullanarak daha güçlü kaslara sahip olunabileceğinin kanıtı olarak değil, umut verici bulgular olarak değerlendiriyor.

Yağsız doku artışının bir bölümü su olabilir

Kreatin ozmotik bir bileşik olduğu için suyu doğrudan kas hücrelerinin içine çekiyor. Bu nedenle vücut kompozisyonu taramasında görülen yağsız dokunun bir bölümü, yeni sentezlenmiş kas lifleri yerine sıvıdan oluşabilir.

Smiley, çalışmada kullanılan DXA taramalarının kazanımın ne kadarının su, ne kadarının yeni kas dokusu olduğunu kesin biçimde göstermediğini belirtiyor. Bu nedenle artışın oranını sorumlu bir şekilde belirlemenin mümkün olmadığını söylüyor.

Kaslardaki su artışının yağ kazanımıyla aynı şey olmadığını belirten Smiley, vücut kompozisyonunun yanı sıra güç ve işlevselliğe de dikkat edilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Böbrek hastalığı olanlar doktora danışmalı

Uzmanların çoğu kreatinin sağlıklı yetişkinler için güvenli olduğu konusunda hemfikir. Ancak böbrek hastalığı bulunan kişilerde kreatin kullanımıyla ilgili araştırmalar sınırlı. Mayo Clinic, böbrek rahatsızlığı olanların kreatin almadan önce sağlık ekibine danışmasını öneriyor.

U.S. Food and Drug Administration'a göre takviyeler, satışa sunulmadan önce güvenlik ve etkililik açısından incelenmiyor. Bu nedenle ürün kalitesi değişebiliyor. Mayo Clinic, üçüncü taraf testlerinden geçen markaların tercih edilmesini öneriyor.

Cedars-Sinai'de kurul onaylı iç hastalıkları ve obezite tıbbı hekimi olan Alex Foxman, MD, FACP, DABOM, kreatinin özellikle yaş ilerledikçe direnç antrenmanı ve yeterli protein alımıyla birlikte kullanılmasını öneriyor.

Yan etkiler çoğunlukla hafif seyrediyor

Foxman'a göre en yaygın yan etkiler hafif şişkinlik, gastrointestinal rahatsızlık ve su tutulmasına bağlı ilk kilo artışı. NIH Office of Dietary Supplements, araştırmalarda istikrarlı biçimde görülen tek yan etkinin kilo artışı olduğunu belirtiyor. Bazı çalışmalarda katılımcılar bir ay içinde, çoğunlukla suya bağlı olarak 2 ila 4 pound aldı.

NIH, bazı kişilerin mide bulantısı, ishal veya başka mide sorunları bildirdiğini aktarıyor. Günde 20 gram gibi yüksek tek dozlar, sorun yaşama olasılığını artırabiliyor. NIH'ye göre günde 3 ila 6 gram kreatin, kas depolarını üç ila dört haftada doldurabiliyor. Kreatini yemekle birlikte almak da mide rahatsızlığını azaltmaya yardımcı olabilir.

Vücut kreatini parçalarken kreatinin üretiyor. Doktorlar böbrek işlevini tahmin etmek için kreatinin düzeyini kullanıyor. Kreatin takviyesi, böbrek değerlerinin gerçekte olduğundan daha kötü görünmesine yol açabiliyor. Yeni çalışmada iki kreatin grubunun da kreatinin düzeyleri yükseldi ancak değerler normal aralıkta kaldı. Herhangi bir kan testi öncesinde doktora kreatin kullanıldığının söylenmesi gerekiyor.

Sağlıklı yetişkinlerde ciddi sorunlar nadir görülüyor. Mayo Clinic'e göre önerilen dozları alan sağlıklı kişilerle yapılan çalışmalarda böbrek hasarı tespit edilmedi. Kreatin araştırmacılarının 2021'de yayımladığı bir incelemede de kreatinin sağlıklı böbreklere zarar verdiğine dair kanıt bulunmadı. Ancak eski raporlar, kreatinin mevcut böbrek hastalığı bulunan kişilerde böbrek işlevini kötüleştirebileceğini öne sürüyordu.

NIH'nin aktardığı diğer etkiler arasında kas krampları, kas sertliği ve sıcağa tahammül etmekte zorlanma bulunuyor. Yeterince su içmek bu riskleri azaltabilir.

Kreatin ve saç dökülmesi arasındaki bağlantı araştırılıyor

Kreatinin saç dökülmesine yol açtığı yönündeki endişe, 2009'da 20 üniversiteli ragbi oyuncusuyla yapılan bir çalışmaya dayanıyor. Araştırmada kreatinin erkek tipi kellikle bağlantılı bir hormon olan DHT düzeylerini artırdığı görüldü ancak saç ölçümü yapılmadı.

2025'te yapılan randomize bir çalışma bu soruyu doğrudan inceledi. Günde 5 gram kreatin alan erkeklerle plasebo alanlar arasında 12 haftanın sonunda DHT düzeyleri veya saç büyümesi açısından fark görülmedi.

Foxman, sağlıklı böbreklere zarar verdiği veya saç dökülmesine neden olduğu yönünde kreatin hakkında güçlü kanıt bulunmadığını belirtiyor.

Böbrek hastalığı veya azalmış böbrek işlevi bulunanların, böbrekleri etkileyebilecek ilaç kullananların, yakında kan testi yaptıracakların ve ürünün üçüncü taraf testlerinden geçip geçmediğinden emin olmayanların kreatin kullanmadan önce doktoruyla konuşması gerekiyor.

Şiddetli belirtilerde kreatin bırakılmalı

Mide rahatsızlığı yaşayanlar, yükleme aşaması yerine daha küçük bir günlük doz deneyebilir. Tartıdaki birkaç poundluk artış çoğunlukla yağdan değil, kaslarda depolanan sudan kaynaklanıyor.

Şişlik, normalden çok daha az idrara çıkma veya geçmeyen belirtiler görülürse kreatin bırakılmalı ve doktora başvurulmalı. Böbrekleri zorlayabilecek yüksek tansiyon veya tip 2 diyabeti bulunanların da kreatine başlamadan önce doktoruna danışması gerekiyor.

Kuvvet antrenmanı ve protein temel öncelik

The Wellness Lab'in kurucusu ve fizyoterapist Akanni Salako, DPT, insanların düzenli beslenme ve egzersizin yapması gereken işi tek bir takviyeden beklemesinin en büyük hata olduğunu belirtiyor. HHS Office on Women's Health'e göre yetişkinler, uygun egzersiz ve beslenme olmadığında 30 yaşından sonra her on yılda kas kütlelerinin yüzde 3 ila 5'ini kaybediyor. Yaşa bağlı bu kas kaybına sarkopeni deniyor.

Kuvvet antrenmanı, kas geliştirme ve kası korumanın temel yolu olmayı sürdürüyor. Federal fiziksel aktivite kılavuzları, tüm büyük kas gruplarını çalıştıran kas güçlendirici aktivitelerin haftada en az iki gün yapılmasını öneriyor.

Çalışmada kreatin kullanan egzersiz grubu aynı zamanda en fazla vücut yağını kaybetti. Bu sonuç, kreatinin egzersizle birlikte kullanılmasının egzersiz olmadan alınmasından daha fazla fayda sağlayabileceğini gösterdi.

Salako, kreatinin ağırlık kaldırmanın yerini alamayacağını belirtiyor. Kreatinin kuvvet antrenmanını tamamladığını, onun yerine geçmediğini ifade eden Salako, yaşlandıkça kası korumak, gücü artırmak ve fiziksel bağımsızlığı sürdürmek isteyenler için direnç antrenmanının öncelikli olması gerektiğini söylüyor.

Salako, kasları giderek daha fazla zorlamaya odaklanarak haftada en az iki ila üç kez kuvvet antrenmanı yapılmasını öneriyor.

Protein, vücuda kas inşa etmek için gereken ham maddeleri sağlıyor. Çalışmanın yazarları, katılımcıların nispeten az protein tükettiğini ve bunun sonuçları sınırlamış olabileceğini belirtti.

Salako, aktif olarak kuvvet antrenmanı yapan yetişkinlerin bireysel ihtiyaçlarına bağlı olarak günde vücut ağırlığının kilogramı başına yaklaşık 1,2-1,6 gram protein almasını öneriyor. Bu miktar, 180 pound ağırlığındaki bir kişi için günde yaklaşık 98 ila 131 grama denk geliyor.

Smiley, yeterli protein ve toplamda yeterli miktarda yiyecek içeren düzenli öğünlerle birlikte, kişi güçlendikçe zorlaşan gerçekçi bir kuvvet antrenmanı rutini oluşturulmasını öneriyor. Kreatinin bu temeli tamamlayabileceğini ancak onun yerini tutamayacağını belirtiyor.

Kreatin monohidrat en çok araştırılan form

Kreatin kullanmaya karar verenler için en çok araştırılan form kreatin monohidrat. NIH'ye göre diğer kreatin formlarının daha etkili olduğu gösterilmedi.

Smiley, sağlıklı yetişkinlerde günde 3-5 gram kreatin monohidrat kullanımının yaygın bir yaklaşım olduğunu belirtiyor. Bu çalışmada günde 10 gram kullanıldığı için sonuçların her doz için geçerli kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Kreatin kullanımındaki daha büyük hedef, market poşetlerini taşımak, seyahat etmek, yerden kalkmak ve keyif veren etkinlikleri sürdürmek için gereken gücü korumak. Smiley, bunun yaşam kalitesiyle ilgili olduğunu ifade ediyor.

Yeni çalışma, egzersiz yapmadan kreatin alan 45-65 yaşlarındaki yetişkinlerin yağsız doku kazanabildiğini gösterdi. Ancak kazanımın bir bölümü su olabilir ve çalışma küçük bir grupla yürütüldü. Kreatin sağlıklı yetişkinler için genellikle güvenli kabul edilse de böbrek hastalığı bulunanların önce doktora danışması gerekiyor. Kalıcı güç için kreatini düzenli kuvvet antrenmanı ve yeterli protein alımıyla birleştirmek önem taşıyor.

Sıkça sorulan sorular

Kreatin bırakıldığında kişi daha zayıf mı görünür?

Kreatin bırakıldıktan sonra kaslar daha az su tuttuğu için kişi biraz daha az tartılabilir. Ancak kreatini bırakmak yağ yakmaz.

Kreatin saç dökülmesini etkiler mi?

2025'te yapılan randomize bir çalışma, kreatin ile saç dökülmesi veya DHT düzeyleri arasında bağlantı bulmadı.

Yastık kılıfları neden sararıyor

Yastık kılıflarındaki sarı lekelerin çoğu ter ve vücut yağlarından kaynaklanıyor. Yastıklar her gün yüz ve saçla temas ettiği için zamanla renk değişimine yol açan bu maddeleri emebiliyor. Yatak takımları düzenli yıkanmadığında lekeler daha koyu hâle gelebiliyor.

Bu lekelerin çamaşır suyuyla çıkarılmasını zorlaştıran nokta, protein bazlı olmaları. Klorlu çamaşır suyu proteinlerle tepkimeye girdiğinde lekenin kumaşa yerleşmesine ve daha koyu görünmesine neden olabiliyor.

Kumaş türü de lekelerin görünümünü etkileyebiliyor. Pamuk gibi bazı kumaşlarda renk değişimi diğerlerine göre daha belirgin olabiliyor. Yıkama sırasında fazla deterjan kullanılması da yastık kılıflarının yeterince durulanmamasına ve deterjan kalıntılarının kumaşta birikmesine yol açabiliyor.

Çamaşır suyu kullanmadan beyazlatma yöntemi

Sararan yastık kılıflarını beyazlatmanın anahtarı hızlı hareket etmek. Kentucky'deki Super Cleaning Service Louisville'in Operasyon Müdürü Elizabeth Shields, çamaşır suyu kullanmak istemeyenlerin enzim bazlı bir temizleyiciden yararlanabileceğini belirtiyor.

Shields, sarı lekelerin çoğunun organik kaynaklı vücut yağları, ter ve saç ürünlerinden oluştuğunu, bu nedenle enzim bazlı temizleyicilerin etkili olabileceğini söylüyor.

Uzman, uygulamaya yastık kılıfını gece boyunca bekleterek başlanmasını öneriyor. Bunun için küçük bir leğene ılık su ve enzim bazlı çamaşır deterjanı koyup yastık kılıfını gece boyunca bu karışımda bekletin. Ardından kılıfı durulayıp çamaşır makinesinde uygun programda yıkayın.

Islatılan yastık kılıfı makineye yerleştirilirken önce ılık su ayarı seçilmeli, ardından normal deterjan eklenmeli. Shields, derinlemesine temizlik için normal veya yoğun yıkama programının kullanılmasını öneriyor.

Ek bir aydınlatma adımı olarak yumuşatıcı gözüne yarım su bardağı beyaz sirke eklenebilir. Yastık kılıfı yıkamadan sonra hâlâ biraz sarı görünüyorsa, daha parlak bir görünüm için çok az miktarda mavi pigment kullanılabileceği belirtiliyor.

Yastık kılıflarını beyazlatırken yapılan hatalar

Fazla deterjan kullanmak, yastık kılıflarını daha beyaz hâle getirmeyebilir. Aksine deterjan kalıntıları kumaşta birikerek kılıfın mat görünmesine yol açabilir.

Lekelere ön işlem uygulamamak da yaygın hatalar arasında yer alıyor. Bazı lekelerin doğrudan makinede yıkanmadan önce temizleyici içinde bekletilmesi, inatçı kirlerin çözülmesine yardımcı olabilir.

Yastık kılıflarını seyrek yıkamak, sararmaya neden olan birikintilerin artmasına yol açabilir. Düzenli temizlik programı uygulamak bu birikintilerin azaltılmasına yardımcı olur.

Yastık kılıfları nasıl daha uzun süre beyaz kalır

Yatak takımlarını haftada bir veya iki haftada bir yıkamak, beyaz yastık kılıflarının daha uzun süre temiz kalmasına yardımcı olabilir. Haftalık yıkama; vücut yağlarını, teri ve kumaşı sarartan diğer maddeleri uzaklaştırabilir.

Yatmadan önce makyajı çıkarmak da makyajın ve cilt bakım ürünlerinin yastık kılıfına bulaşmasını önleyebilir.

Her yıkamada doğru miktarda deterjan kullanmak gerekir. Böylece fazla deterjanın kumaşta kalıp birikinti oluşturması önlenebilir.

Beyazları koyu renkli çamaşırlardan ayrı yıkamak da renk geçişini engelleyebilir. Bu yöntem, beyaz yastık kılıflarının görünümünü korumaya yardımcı olur.

iOS 27.2.1 hata düzeltmeleri getiriyor

Apple, ekim ayının sonlarında yeni özelliklerle dolu büyük bir güncelleme olarak iOS 27.2'yi yayımlamıştı. Şirket şimdi, önceki sürümdeki bazı hataları gidermek ve en yeni güvenlik düzeltmelerini sunmak için iOS 27.2.1'i kullanıma açtı.

Apple'ın resmî sürüm notlarında güncellemenin iPhone için hata düzeltmeleri ve güvenlik güncellemeleri sunduğu belirtiliyor.

Apple yazılım güncellemelerinin güvenlik içeriğine ilişkin ayrıntılar için Apple'ın güvenlik sayfası ziyaret edilebiliyor. Ancak yeni güncellemenin güvenlik ayrıntıları henüz bu sayfada yer almıyor. Bilgilerin önümüzdeki saatlerde eklenmesi bekleniyor.

iPadOS 27.2.1 de yayımlandı

iPad sahibi kullanıcılar için benzer düzeltmeleri içeren iPadOS 27.2.1 de yayımlandı.

Apple'ın yeni özellikler sunacak bir sonraki büyük güncellemesi ise şu anda beta aşamasında olan iOS 27.3 olacak. Güncelleme, Siri Recap'in de aralarında bulunduğu önemli Siri yapay zekâ geliştirmelerinin yanı sıra yeni Apple Music özellikleri ve başka yenilikler içeriyor.

iOS 27.2.1'i yükleyen kullanıcılar, belirli bir hata düzeltmesi fark edip etmediklerini paylaşabiliyor.

En iyi uyanma saati kişiye göre değişiyor

Uzmanlar, uygun uyanma saatini belirlerken kişinin iç saatiyle, yani sirkadiyen ritmiyle uyumlu bir düzen oluşturmasını öneriyor. Belirli bir saate odaklanmak yerine yeterince uyumayı ve günlük programla uyumlu bir uyku düzeni kurmayı önceliklendirmek gerekiyor.

Nishi Bhopal, M.D., "Gece kuşuysanız, günlük sorumluluklarınız buna uyuyorsa ve doğal olarak sabah 9'da uyanıyorsanız, sizin için ideal zaman bu olabilir. Bir başkası içinse vücut saatine bağlı olarak sabah 5 ideal zaman olabilir" diyor.

Önemli olan, hafta sonları da dahil olmak üzere her gün mümkün olduğunca aynı saatte uyanmak. Natalie D. Dautovich, Ph.D., düzenli uyanma saatlerinin vücut saatinin her gün uyanmayı öngörmesine ve buna hazırlanmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor.

Araştırmalar, uykuya dalma ve uyanma saatlerinin günden güne tutarlı olmasının, yalnızca toplam uyku süresinden daha güçlü biçimde bazı sağlık sonuçlarıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor. Bhopal, uyanma saatinin ideal olarak her gün yaklaşık bir saatlik aralık içinde korunmasını öneriyor.

Uyku kalitesi gün boyunca şekilleniyor

Uyku kalitesi yalnızca yatma saatindeki alışkanlıklara bağlı değil. Gün içinde yapılanlar da gece uykusunu etkiliyor. Bhopal'a göre uykuyu doğrudan kontrol etmek mümkün olmasa da uykunun gerçekleşmesi ve kalitesinin mümkün olduğunca iyi olması için uygun koşullar oluşturulabilir.

Sabah parlak ışık almak, fiziksel olarak aktif olmak ve her gün tutarlı bir programa bağlı kalmak sirkadiyen ritmi destekleyebilir. Bu düzen yalnızca aynı saatte uyanmayı değil, egzersiz yapmayı ve öğünleri yaklaşık aynı saatlerde yemeyi de kapsıyor.

Bhopal, mükemmel olmaya çalışmak yerine tutarlılığı hedeflemeyi öneriyor. Günlük düzen ne kadar istikrarlı olursa sirkadiyen ritim ve uyku kalitesi o kadar iyi desteklenebilir.

Gün içinde sinir sistemine dinlenme fırsatı vermek de önem taşıyor. Stresli ve sürekli hareket hâlinde olan kişilerin akşamları yavaşlaması daha zor olabiliyor. Bhopal, uykuya geçişin bir düğme gibi aniden gerçekleşmediğini, bu nedenle bedenin ve zihnin dinlenmeye hazırlanması gerektiğini söylüyor.

Sabahları daha kolay uyanmak için öneriler

Sabah erken saatlerde parlak ışık alın. Perdeleri açarak doğal ışığın odaya girmesine izin vermek, vücuda uyanma zamanının geldiğini hatırlatabilir. Dautovich, araştırmaların herkes için "ideal" bir uyanma saati belirlemese de güne başlarken açık havadaki parlak ışığa maruz kalmanın genel faydaları bulunduğunu belirtiyor.

Yataktan çıkmadan önce bedeni hareket ettirin. Bhopal, yatakta sırtı başlığa dayayarak oturmayı, birkaç derin nefes almayı, hafif esneme hareketleri yapmayı ve gün için bir niyet belirlemeyi öneriyor.

Sabah rutinine keyif veren bir alışkanlık eklemek de güne başlamayı kolaylaştırabilir. Bhopal, harekete geçmeye yardımcı olması için neşeli bir müzik açılmasını tavsiye ediyor.

Uzmanların değerlendirmesi

Uyku, sağlığı ve iyi olma hâlini desteklemek için önem taşıyor; ancak herkes için geçerli tek bir uyanma saati bulunmuyor. Uzmanlar, mümkün olduğunda sirkadiyen ritimle uyumlu bir saatte uyanmayı ve bu saati hafta sonları da korumayı öneriyor.

Sabah parlak ışık almak, yatakta basit esneme hareketleri yapmak, birkaç yudum su içmek veya sevilen bir şarkıyı açmak, güne başlamayı kolaylaştırabilecek alışkanlıklar arasında yer alıyor.

Blade Runner 2099, seriyi replikantların baskın sınıf hâline geldiği ve insanların hayatta kalma mücadelesi verdiği bir geleceğe taşıyor. Dizide Cora adlı insanı Hunter Schafer, deneyimli replikant avcısı Olwen'i ise Michelle Yeoh canlandırıyor.

Cora tehlikeli bir göreve çıkıyor

Fragman, kendisini inandırıcı biçimde replikant gibi gösterebilen Cora'yı gizli görev hayatına iten gerilimlere dair şimdiye kadarki en kapsamlı görüntüleri sunuyor. Cora, kaçmayı bırakmak için son bir kimliğe bürünerek Blade Runner oluyor.

Prime Video'nun resmi açıklamasına göre olaylar, Blade Runner 2049'un 50 yıl sonrasında geçiyor. Los Angeles yeniden doğarken bunu insanlık gerçekleştirmiyor. Ölmesine günler kalan bir replikant olan Olwen'le ortaklık kurmak zorunda kalan Cora, kırılgan şehri çökertebilecek bir gerçeği saklayan kaçağın peşine düşüyor.

Dizinin merkezinde büyük bir sır var

Blade Runner 2099, çaresiz bir kaçak ile son bir işi üstlenen deneyimli bir profesyonelin zıt karakterleri üzerinden serinin bilimkurgu kara film geleneğini öne çıkarıyor.

Dizinin sekiz bölüm boyunca işaret edeceği gizli gerçeğin ne olduğu merak ediliyor. Blade Runner 2049'da, insan olmadığını bilmeyen replikant Rachael'ın Deckard'ın kızını dünyaya getirdiğinin ortaya çıkması büyük bir şaşkınlık yaratmıştı. Yeni dizide saklanan gerçeğin de benzer ölçekte bir etki yaratıp yaratmayacağı bilinmiyor.

Oyuncu kadrosu ve yayın tarihi

Schafer ve Yeoh'un yanı sıra dizide Dimitri Abold ile Lewis Gribben rol alıyor. Tekrarlayan konuk oyuncular arasında Katelyn Rose Downey, Daniel Rigby, Johnny Harris, Amy Lennox, Sheila Atim, Matthew Needham, Tom Burke ve Maurizio Lombardi bulunuyor.

House of the Dragon dizisinde güvenilmez Larys Strong karakterini canlandıran Matthew Needham da kadroda yer alıyor. Silka Luisa dizinin sorumlusu, yaratıcısı ve yürütücü yapımcılarından biri olarak görev yapıyor. Blade Runner'ın ilk filmiyle özdeşleşen Ridley Scott da yürütücü yapımcılar arasında bulunuyor.

Blade Runner 2099, 25 Kasım'da Prime Video'da yayımlanacak.

"Cumhuriyet'imizin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebedi aleme irtihalinin 88'inci yıl dönümünde rahmetle yad ediyorum. Her köşesinde bir aslan yatan bu aziz vatanda, İstiklal Harbi'ni sevk ve idare ederek Cumhuriyet'e giden yolu açan Gazi Meclis'imizin o dönemki tüm üyelerini hürmetle anıyorum."

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Büyük Önder Atatürk'e saygı, özlem, minnetle... Cumhurbaşkanı Erdoğan ve devlet erkanı Anıtkabir'de

Senatodaki cuma günü yapılan oylamada 45 üyeden 44'ü Peña'nın görevden alınması yönünde oy kullandı. Başkan Yardımcısı Pedro Alliana, azil oylamasından kısa süre sonra devlet başkanı olarak yemin etti.

Peña, Ueno Bank'ın ödeme gücü krizinin ardından gece kapatılması, milyonlarca müşterinin hesaplarına erişememesi ve skandalın büyümesi üzerine perşembe günü istifa ettiğini açıklamıştı.

Paraguay Başsavcılığı, banka kriziyle bağlantılı olarak Peña ve diğer eski yetkililer hakkında üç ceza davası açtı. Azil oylaması, Peña'nın milletvekili dokunulmazlığını da kaldırdı.

Savcı Christian Benítez, Peña'nın ceza süreci devam ederken nerede kalacağına bir hakimin karar vereceği zamana kadar ev hapsinde tutulacağını söyledi. Savcılık, Ueno Bank kriziyle bağlantılı olarak Peña'nın tutuklanmasına karar verdi.

Peña'nın savunması Senato'da yapıldı

Ülkenin Kongre alt kanadı, bankayla ilişkileri nedeniyle Peña'yı "ciddi ve sistematik görev ihmaliyle" suçlamıştı.

Peña azil oylamasına katılmadı ancak hukuk ekibi Kongre'de onu temsil etti. Milletvekillerinin savunmayı hazırlamak için talep edilen 72 saatlik ek süreyi reddetmesinin ardından avukatlar Adolfo Ferreiro ve Ricardo Preda Senato'da hazır bulundu.

Peña, 35 muhalefet milletvekili ile iktidar partisindeki muhaliflerin kendisine yönelttiği suçlamalar görüşülürken istifasını sundu. Suçlamalar, Ağustos 2023'te beş yıllık dönem için göreve gelen devlet başkanının "görevden alınmasını" öngörüyordu.

İstifa edeceğini açıklamasından kısa süre sonra Paraguay Temsilciler Meclisi, azil sürecinin başlatılması yönünde oybirliğiyle karar aldı.

Senatör Yolanda Paredes daha önce gazetecilere, "Bu adam, Santiago Peña hapse atılmalı. Tutuklama emri çıkarılmalı... tutuklu yargılama, doğrudan hapse," demişti.

Peña'nın partisi olan sağcı Colorado Partisi, Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğa sahip.

Ueno Bank krizi nasıl başladı

Peña, istifa kararını "tasarruflarını finansal sistemimize emanet eden" Paraguaylılara huzur vermek için aldığını söyledi.

Sosyal medyada yayımladığı mesajda, "Cumhuriyet Cumhurbaşkanlığı görevimden istifamı sunma kararı aldım. Bunu ülkemizin istikrarını, toplumsal barışı ve kamu kurumlarımızı koruma gerekliliğini göz önünde bulundurarak yapıyorum," ifadelerini kullandı.

Peña, kendisiyle bağlantılı özel bir kuruluş olan Ueno Bank'a müdahale edilmesinin ardından ortaya çıkan krizin içine sürüklendi. Banka, Peña'nın yönetimi sırasında ülke çalışanlarının çoğunun emeklilik fonlarını yöneten Sosyal Güvenlik Enstitüsü (IPS) dahil kamu kuruluşlarından milyonlarca dolarlık fon almıştı.

Paraguay Merkez Bankası, 6,1 milyon nüfuslu ülkede 2,9 milyon müşterisi bulunan Ueno Bank'ın ödeme gücü oranının, "ıslah süreci sırasında mali tablolarında yapılan düzeltmeler sonucunda" zorunlu asgari seviyenin yüzde 50'sinin altına düştüğünü tespit etti.

Karar veya tasfiye işlemleri sonucunda, yerel futbol takımlarına ve Paraguay milli takımına sponsor olmasıyla da bilinen finans kuruluşundaki milyonlarca müşterinin tasarrufları donduruldu.

Başsavcı Emiliano Rolón Fernández, "Ueno Bank SA'nın denetlenmesi ve tasfiyesi, kamu fonlarının söz konusu kuruluşa yatırılması ve farklı devlet kurumlarının yetkililerinin eylemleri" hakkında soruşturma yürütülmesi için üç dava açılması talimatını verdi.

Paraguay, yetkililere göre ilişkili şirketlere kullandırılan kredilere ilişkin limitleri ihlal eden Ueno Bank'a salı günü müdahale edilmesiyle sarsıldı.

Paraguay Merkez Bankası, perşembe gecesi belirli Ueno Bank müşterilerine yönelik garanti ödemelerini aşamalı olarak işlemeye başlayacağını açıkladı.

Peña, bankaların önünde iki gün boyunca oluşan uzun kuyrukların, endişenin ve sokak protestolarının ardından istifa ettiğini duyurdu.

Peña'nın ABD ile ilişkisi güçlüydü

Peña, 44 yaşında göreve başlayarak Paraguay tarihinin en genç devlet başkanlarından biri oldu. Horacio Cartes'in devlet başkanlığı döneminde 2015-2017 yılları arasında Maliye Bakanı olarak görev yapan Peña, Merkez Bankası yöneticiliği de yaptı.

Peña, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin en sıkı müttefiklerinden biri olarak özellikle göç ve güvenlik konularında Trump'ın siyasi öncelikleriyle uyumlu hareket ediyordu.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Peña'nın istifasını açıklamasının ardından iki ülke arasındaki ilişkinin güçlü kalmaya devam ettiğini söyledi. Sözcü, "Amerikan ve Paraguay halkları arasındaki kalıcı ilişkiye bağlılığımız sürüyor ve ortak önceliklerimiz konusunda yakın iş birliğimizi sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz," dedi.

Paraguay, dünyanın önde gelen iki kredi derecelendirme kuruluşundan onay aldıktan sonra son yıllarda elde ettiği yatırım yapılabilir ülke statüsünden yararlanarak kendisini bölgesel bir finans merkezi olarak konumlandırmaya çalışıyor.

Biden, 2020'de kendisinin galibiyetiyle sonuçlanan seçimlerin onaylanması için düzenlenen Kongre oturumu esnasında 6 Ocak 2021'de yapılan baskına işaret etti.

Trump'ın bu baskında yer alan kişileri affetmesine atıfta bulunan Biden, "Kolluk kuvvetlerine saldıran suçlular affı hak etmiyor. Onların hak ettiği şey, hapis cezası." görüşünü paylaştı.

Trump'ı ve yönetimini "kurumları yıkmak ve nefreti körüklemek"le suçlayan Biden, Trump'a ithafen "Polislerin yumruklandığını, mızrakla saldırıya uğradığını, biber gazı sıkıldığını ve acımasızca dövüldüğünü görmezden gelip kendinizi kolluk kuvvetlerinin dostu olarak nitelendiremezsiniz." ifadesini kullandı.

Biden, "Trump'ın 6 Ocak 2021'de yaptığı şey hiçbir zaman unutulmamalıdır. Bu, onu mezarına kadar takip etmelidir." yorumunu yaptı.

TRUMP'IN 2024'TEKİ ZAFERİNDEN SONRA ARALARINDA GEÇEN KONUŞMA

Öte yandan Biden, kitabında Trump'ın 2024 başkan seçimlerini kazanmasının ardından ikisi arasında Beyaz Saray'da geçen konuşmayı da anlattı.

Trump'ın, "Joe biliyorsun, ortada siyaset olmasa biz iyi dost olurduk." demesi üzerine şoka uğradığını belirten Biden, bu cümlenin kendisini afallattığını belirtti.

Biden, "(Trump) İstihdam oluşturma konusundaki performansımın 'olağanüstü' olduğunu söyledi. Ayrıca, benimle yarışmak zorunda kalmadığı için rahatladığını da ekledi. Neden bana yağ çektiğini pek anlamadım, bu yüzden övgülerini kesip asıl konuya geçtim." ifadelerini kullandı.

6 OCAK 2021'DEKİ KONGRE BASKINI

6 Ocak 2021'de Trump'ın destekçileri, 3 Kasım 2020 seçimlerine hile karıştırıldığı iddiasıyla Washington'daki National Mall alanında protesto düzenlemişti.

Yürüyüşün ardından aşırı sağcı gruplar ve Trump destekçileri, seçim sonuçlarının onaylanmasına ilişkin oturumun yapıldığı Kongre binasını basmıştı. Baskında 1'i polis 5 kişi hayatını kaybetmişti.

Kongre baskınıyla ilgili yaklaşık 1500 kişi çeşitli suçlamalarla yargılanmıştı. Trump, göreve geldiği 20 Ocak 2025'te Başkanlık kararnamesiyle, baskına karıştıkları için hapis cezası verilen ve kovuşturması devam eden yaklaşık 1500 kişi için genel af çıkarmıştı.

ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olması beklenirken, mevcut durumda ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasını daha da sıkılaştıracağına ilişkin beklentilerin gücünü koruması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerle altının onsu yüzde 0,42 azalışla 4 bin 124 dolarda seyrediyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları bankanın aralık ayındaki faiz kararı öncesi fiyatlamalarda etkili oluyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ülkede istihdam ve büyümenin oldukça istikrarlı olduğunu, enflasyon konusunda ise "başarısızlıkla yüzleşmek zorunda olduklarını" belirterek, hizmet sektöründe enflasyonun yükselmeye başladığını ifade etti.

Richmond Fed Başkanı Tom Barkin ise enflasyon konusundaki risklere işaret ederek, para politikasının yönünün açık olduğunu ancak politika belirlerken dikkatli ilerlemeleri gerektiğini vurguladı.

Barkin, iş gücü piyasasına yönelik ise işten çıkarmaların sınırlı kalmaya devam ettiğini söyledi.

Jeopolitik tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı ihtimalini düşük gördüğünü ve yeni bir askeri harekata gerek olmadığını açıklaması da petrol fiyatlarında düşüşlerin devam etmesini sağlarken, bu durum piyasalardaki risk algısını azaltıyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise ABD'de enflasyonun takip edileceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle ocak vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,1 azalışla 91,5 dolara indi.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ülkede istihdam ve büyümenin oldukça istikrarlı olduğunu, enflasyon konusunda ise "başarısızlıkla yüzleşmek zorunda olduklarını" belirtti.

Goolsbee, hizmet sektöründe enflasyonun yükselmeye başladığını ifade etti. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin de enflasyon konusundaki risklere işaret etti. Barkin, para politikasının yönünün açık olduğunu, ancak politika belirlerken dikkatli ilerlemeleri gerektiğini vurguladı.

Barkin, iş gücü piyasasına yönelik ise işten çıkarmaların sınırlı kalmaya devam ettiğini söyledi. Diğer taraftan ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunacak. ABD'nin ekim ayı enflasyon verisinin ülkede açıklanan güçlü istihdam rakamlarının ardından Fed'in aralık ayı faiz kararına yönelik beklentilerin şekillenmesinde önemli olması bekleniyor.

Söz konusu veri öncesinde ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,87'de, dolar endeksi de yatay seyirle 101,6 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,6 azalışla 4 bin 114 dolarda seyrediyor.

Analistler, ABD'de açıklanacak enflasyon verisinin varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmasının beklendiğini belirtti. Mevcut durumda Fed'in para politikasını daha da sıkılaştıracağına ilişkin beklentilerin gücünü koruması altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

NEW YORK BORSASI POZİTİF SEYRETTİ

Söz konusu gelişmelerle New York borsasında dün pozitif bir seyir izlendi. ABD'li teknoloji devlerinden Apple'ın hisseleri yüzde 2,4, Microsoft'un hisseleri yüzde 2,8, Alphabet'in hisseleri yaklaşık yüzde 1, Amazon'un hisseleri yüzde 3 ve Meta'nın hisseleri yüzde 5,1 değer kazandı.

Elon Musk'ın şirketleri Tesla ve SpaceX'in hisseleri de yüzde 6'ya yakın artışlarla geçen haftaki kayıplarının bir kısmını telafi etti. Çip şirketlerinden AMD'nin hisseleri yüzde 13,3, Broadcom'un hisseleri yüzde 8,8, Micron'un hisseleri yüzde 6,3 ve Intel'in hisseleri yüzde 5,5 yükseldi.

Öte yandan, casusluk iddialarına ilişkin soruşturma kararı sonrası Nvidia hisselerindeki düşüş dikkati çekti. Nvidia, şirketin kurucusu ve üst yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurmuştu. Söz konusu gelişmeyle yoğun satış baskısı altında kalan Nvidia'nın hisseleri yüzde 4,3 değer kaybetti.

ABD Merkez Bankasının (Fed) New York Şubesi, ekim ayına ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi'nin sonuçlarını yayımladı. Buna göre, ABD'de tüketicilerin kısa, orta ve uzun vadeli enflasyon beklentileri ekimde değişmeyerek sırasıyla yüzde 3,9, yüzde 3,3 ve yüzde 3 seviyelerinde kaldı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

AVRUPA BORSALARI POZİTİF SEYRETTİ

Avrupa borsaları, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin diğer sektörlere de yayılması ve şirketlerin açıkladığı bilançoların beklentilerden iyi gelmesiyle günü pozitif tamamladı.

Öte yandan Avro Grubu Başkanı Kiryakos Pierrakakis, Avrupa Merkez Bankası (ECB) başkanlığı için İspanya ve Hollanda'nın adaylarının toplantıda tanıtılacağını belirterek seçim sürecinin liderler düzeyinde siyasi uzlaşıyla yürütülmesini ve yıl sonuna kadar tamamlanmasını beklediğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, kasım ayında 0,3 puanlık düşüşle piyasa beklentilerinin altında azalarak 2,4 puana geriledi.

Söz konusu gelişmelerle Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,73, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,02, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,16 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 2,69 değer kazandı. İtalya merkezli bankacılık grubu UniCredit'in üçüncü çeyreğe yönelik beklentileri aşan karı ve geliri, ülke borsasına pozitif yansıdı. Şirketin hisseleri yüzde 6,3 yükseldi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

ASYA BORSALARI POZİTİF SEYREDİYOR

Teknoloji şirketlerinin hisselerindeki yükselişler Asya piyasalarında da risk iştahının artmasını sağladı.

Güney Koreli teknoloji şirketleri SK Hynix'in hisseleri yüzde 6,5, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 4,5, LG Innotek'in hisseleri yüzde 4,5 yükseldi. Japon teknoloji şirketleri Kioxia'nın hisseleri yüzde 7,5 ve Murata'nın hisseleri yüzde 6 arttı.

Öte yandan Çin'de ekim ayına ilişkin ihracat yıllık bazda yüzde 35,2 ile beklentilerin altında, ithalat ise yüzde 41,6 ile beklentilerin üzerinde arttı. Eylül ayına göre ihracatın artış hızının yavaşladığı, ithalattaki artışın ise hızlandığı görüldü. Ülkede eylülde 133,5 milyar dolar olan dış ticaret fazlası ekimde 105,3 milyar dolara geriledi. Beklentiler ülkede ekimde dış ticaret fazlasının 125,8 milyar dolar olması yönündeydi.

Çin'in dış ticaret fazlasındaki daralmada yuanın dolar karşısındaki güçlü seyri etkili oldu. Petrol ithalatındaki yükseliş Çin'in ithalatını artıran en önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Ülkede, ihracatın hala güçlü olması politika yapıcıların ülkenin yıllık yüzde 4,5–5 düzeyindeki büyüme hedefine ulaşmak için ılımlı seviyedeki ekonomik destek politikalarını sürdürmesini sağlıyor.

İhracattaki artışın büyük bir kısmı, yapay zeka ve teknoloji ürünlerine yönelik güçlü talepten kaynaklanıyor. Ancak küresel ölçekte yapay zeka altyapısının geliştirilmesinde yaşanabilecek herhangi bir yavaşlamanın Çinli ihracatçıların kar marjlarını daraltabileceği tahmin ediliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi de yüzde 0,3 yükseldi.

BORSA GÜNÜ YÜKSELİŞLE TAMAMLADI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2 değer kazanarak 11.712,67 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,64 değer kazandı.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 50,1797'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 50,2306'dan işlem görüyor.

ABD'li teknoloji devi Apple, yeni nesil içerik üreticilerini, yenilikçi girişimcileri ve üreticileri desteklemek ve Türkiye'nin uluslararası uygulama geliştirme alanında önde gelen merkezlerden biri haline gelmesine yardımcı olmak için Türkiye'ye uzun vadeli yatırım yapacağını bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslenen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "17 Eylül'den beri gündemimizde olan fon meselesini açıkladığımız yol haritası çerçevesinde adım adım hal yoluna koyuyoruz." dedi.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise ABD'de enflasyonun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.800 ve 11.900 puanın direnç, 11.600 ve 11.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti! Saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve beraberindeki heyet, Büyük Önder Atatürk'ün ebediyete intikalinin 88'inci yılı dolayısıyla Anıtkabir'i ziyaret etti.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü vefatının 88'inci yılında ilk anma töreni Anıtkabir'de düzenlendi. Anıtkabir'deki tören, saat 08.45'te devlet erkanının Aslanlı Yol'dan yürüyüşüyle başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığındaki Aslanlı Yol'daki korteje, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyeleri, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, kuvvet komutanları, siyasi partilerin temsilcileri ve diğer devlet erkanı yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, üzerinde ay yıldız bulunan çelengi Atatürk'ün mozolesine bırakmasının ardından saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

Daha sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindekiler, Misak-ı Millî Kulesi'ne geçti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: BU CENNET VATANI İHYA ETMEYE KARARLILIKLA DEVAM EDECEĞİZ

Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bölgemizin ve dünyanın krizlerle boğuştuğu bu zorlu dönemde, Türkiye Cumhuriyeti'ni 86 milyon ferdiyle daha müreffeh bir geleceğe taşımak için tüm imkanlarımızı harekete geçirmiş durumdayız. Milletimizle hedef ve ülkü birliği içinde, şehit ve gazilerimizin mukaddes emaneti olan bu cennet vatanı ihya etmeye kararlılıkla devam edeceğiz" dedi.

Atatürk, 1881'de Selanik'te dünyaya geldi. Annesi Zübeyde Hanım'ın arzusu doğrultusunda ilköğrenimine Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde başlayan Mustafa Kemal, daha sonra babası Ali Rıza Efendi'nin isteği üzerine geçtiği Şemsi Efendi Mektebi'nde ilkokulu tamamladı.

Ortaokul eğitimi için gittiği Selanik Mülkiye Rüştiyesi'nden kendi isteğiyle ayrılan Mustafa Kemal, öğrenimini Selanik Askeri Rüştiyesi'nde sürdürdü, ardından Manastır Askeri İdadisi'nden ikincilikle mezun oldu. Askeri öğreniminin yanında yabancı dil eğitimi de devam eden Atatürk, yazları izinli döndüğü Selanik'te Fransızca dersleri aldı.

Daha sonra İstanbul'a gelerek 1899'da girdiği Harp Okulu'nu 1902'de teğmen rütbesiyle tamamlayan Atatürk, Harp Akademisi'nden de 1905'te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.

Mustafa Kemal, kurmaylık stajı için 1905'te Şam'da 5. Ordu emrine atandı, Suriye bölgesindeki üstün hizmetleri dolayısıyla Beşinci Rütbe'den Mecidi Nişanı verildi. Merkezi Makedonya'nın Manastır şehrindeki 3. Ordu Karargahı'na 1907'de atanan Mustafa Kemal, Selanik'teki kurmay şubede görevlendirildi.

Mustafa Kemal, Manastır ve Selanik'te görevliyken 1909'da İstanbul'daki 31 Mart Vakası'nı bastıran Hareket Ordusu'nda görev yaptı. Arnavutluk'taki isyanı bastırmak için 1910'da düzenlenen harekatta da görevlendirilen Mustafa Kemal, İtalya'nın 1911'de Trablusgarp'a asker çıkarması üzerine Tobruk'a gönderildi. Tobruk ve Derne'de Türk kuvvetlerini başarıyla yönetti ve İtalyanlara karşı Tobruk Savaşı'nı kazandı.

Derne Komutanlığına 6 Mart 1912'de atanan Mustafa Kemal, Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca Gelibolu ve Bolayır'daki birliklerle savaşa katıldı ve Dimetoka ile Edirne'nin geri alınışında etkili oldu.

"VATANIN MÜDAFAASINDAN DAHA YÜCE BİR VAZİFE OLAMAZ"

Mustafa Kemal, 1913'te Balkan Harbi'nden sonra Sofya ataşemiliterliğine atandı.

Ataşemiliter olarak görev yaptığı sırada Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Mustafa Kemal, Başkomutanlık Vekaleti'ne müracaat ederek cephede görev almak istedi.

Kendisine "Sizin için orduda her zaman bir görev vardır. Ancak Sofya Ataşemiliterliğini daha önemli gördüğümüzden sizi orada bırakıyoruz." cevabının verilmesi üzerine Büyük Önder, Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya şu mektubu yazdı:

"Vatanın müdafaasına ait faal vazifelerden daha mühim ve yüce bir vazife olamaz. Arkadaşlarım muharebe cephelerinde, ateş hatlarında bulunurken ben Sofya'da ataşemiliterlik yapamam. Eğer birinci sınıf subay olmak liyakatinden mahrumsam, kanaatiniz bu ise lütfen açık söyleyiniz."

Bunun üzerine Mustafa Kemal, 1915'te Esat Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı Tekirdağ'da oluşturulacak 19. Tümen Komutanlığına atandı.

Gelibolu Yarımadası'na asker çıkaran ve Conkbayırı'na ilerleyen düşman kuvvetleri, Atatürk'ün komutasındaki 19. Tümen kuvvetlerinin taarruzuyla geri çekildi. Mustafa Kemal Paşa, cephanesi biten Türk askerine "Cephaneniz yoksa süngünüz var." diyerek, moral ve güven verdi.

Mustafa Kemal, Conkbayırı taarruzu sırasında göğsüne isabet eden şarapnel parçasının cebindeki saati parçalayarak dönmesi sonucu mutlak ölümden kurtuldu. Mustafa Kemal Paşa, sadece Gelibolu Yarımadası Kuzey Bölgesi Muharebelerinin değil, aynı zamanda Çanakkale Boğazı'nın, Çanakkale Cephesi'nin, İstanbul'un da kaderini tayin etti ve böylece Çanakkale Savaşları'nda Mustafa Kemal Paşa "Anafartalar Kahramanı" olarak ün kazandı.

Çanakkale'den sonra Doğu Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığına atanan Mustafa Kemal, 1916'da Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş'u düşmandan geri aldı ve bu cephede generalliğe terfi etti.

ÜLKENİN İŞGALİ ÜZERİNE SAMSUN'A HAREKET ETTİ

Filistin ve Suriye'de görevli 7. Ordu Komutanlığına 1917 temmuz ayında atanan Mustafa Kemal Paşa, bir süre sonra 2. Ordu Komutanlığına tayin olsa da görevi kabul etmeyerek Genel Karargah emrinde İstanbul'da kaldı. Aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya'ya giderek Alman Genel Karargahı ve Alman savaş cephelerinde incelemelerde bulundu.

Suriye cephesinde 1918'de yeniden görevlendirilen Mustafa Kemal, 7. Ordu Komutanı olarak görev yaptı ve bu sırada İngilizlerin asıl amaçlarının İskenderun'u işgal edip, kuzeye çekilmekte olan 7. Ordu'yu abluka altına almak olduğunu İstanbul'a bildirdi.

İngilizlerin İskenderun'u dirençle karşılaşmadan 9 Kasım 1918'de teslim alması üzerine Mustafa Kemal Paşa, hükümet merkezi ile yaptığı telgraf görüşmelerinde, İngilizlere verilen tavizleri tenkit etti. "Böyle giderse memleketin binbir türlü entrika ve istilaya maruz kalacağını" izah etmeye çalışan Mustafa Kemal Paşa'ya, Yıldırım Orduları Grup Kumandanlığı ve 7. Ordu'nun lağvedildiği bildirildi.

Paşa, bu acziyetin tamamen ortadan kaldırılmasını istiyordu ve emrindeki birliklerin komutasını 2. Ordu Komutanı Nihat Paşa'ya bırakarak aynı akşam Adana'dan trenle İstanbul'a hareket etti.

İstanbul'da, 13 Kasım 1918'den 16 Mayıs 1919'a kadar kalarak memleketin genel durumunu yakın arkadaşlarıyla değerlendiren Mustafa Kemal Paşa, ülkesinin kaderini değiştirecek Samsun yolculuğuna çıktı ve istiklal mücadelesini başlattı. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak Ordu Müfettişliği göreviyle İstanbul'dan ayrıldı.

Karadeniz yoluyla 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919'da Amasya Genelgesi'ni yayımladı. Türk milletine, "vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, azim ve kararlılıkla vatanın kurtarılması için Sivas'ta bir kongre toplanacağını" bildirdi.

Ayrıca Osmanlı Hükümeti'nin verdiği görevinden ve askerlikten istifa ederek, 23 Temmuz 1919'da Erzurum'da, 4 Eylül 1919'da Sivas'ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı.

Bu kongrelerde alınan, "Düşman işgaline karşı milletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükümetin kurulacağı ve bir milli meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilmeyeceği" kararlarıyla Büyük Millet Meclisi'nin de temelleri atıldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Atatürk öncülüğünde 23 Nisan 1920'de Ankara'da tarihi görevine başladı. Mustafa Kemal Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi.

MİLLİ MÜCADELE VE KURTULUŞ SAVAŞI'NIN TANIĞI ANADOLU AJANSINI KURDU

TBMM açılmadan 17 gün önce, 6 Nisan 1920'de, Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla Anadolu Ajansı (AA) kuruldu. "Milli Mücadele'nin sesini dünyaya duyurmak" amacıyla kurulan AA, TBMM'nin çıkardığı ilk yasaları duyurdu, Milli Mücadele'nin ve Kurtuluş Savaşı'nın her aşamasına tanıklık etti.

TBMM açılarak milli bir hükümet kurulmasına rağmen Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalandı.

"SEVR ANTLAŞMASI BİZCE MEVCUT DEĞİLDİR"

Atatürk, United Telegraph gazetesi muhabirine yaptığı açıklamada, Sevr Antlaşması'nı tanımadıklarını vurgulayarak, "Siyasi, adli, iktisadi ve mali bağımsızlığımızı imhaya ve neticede yaşama hakkımızı inkara ve kaldırmaya yöneltilmiş Sevr Antlaşması bizce mevcut değildir." dedi. Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması'nın kabul edilmediği TBMM tarafından dünyaya duyuruldu.

"VATANIN HER KARIŞ TOPRAĞI VATANDAŞIN KANIYLA ISLANMADIKÇA TERK OLUNAMAZ"

İtilaf Devletleri'nin yardımıyla İzmir'i işgal eden Yunan kuvvetlerinin ilerlemesi, 1921'de Birinci ve İkinci İnönü Savaşları ile durduruldu.

Yunan ordusunun 23 Ağustos 1921'de yeniden taarruz etmesiyle Sakarya Meydan Muharebesi başladı. Atatürk, birliklere, "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça terk olunamaz." diyerek tarihe geçen emrini verdi.

"MAREŞAL" RÜTBESİ VE "GAZİ" ÜNVANI

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı, Sakarya Meydan Muharebesi'ni zaferle sonuçlandırdı. 22 gün süren savaşta Yunan ordusu ağır kayıplara uğratıldı. Bu zafer dolayısıyla Mustafa Kemal Atatürk'e TBMM tarafından "Mareşal" rütbesi ve "Gazi" ünvanı verildi.

Sakarya Zaferi'nin ardından 13 Ekim 1921'de Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması, 20 Ekim 1921'de Fransızlarla Hatay haricinde bugünkü Türkiye sınırının çizildiği Ankara Antlaşması imzalandı.

Atatürk'ün komutanlığında Türk ordusu, vatanı düşman işgalinden kurtarmak için 26 Ağustos 1922'de karşı saldırıya geçerek Büyük Taarruz'u başlattı.

Mustafa Kemal Paşa'nın yönettiği 30 Ağustos 1922'deki Dumlupınar (Başkomutan) Meydan Muharebesi'nde Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı. Kaçan düşman kuvvetlerini izleyen Türk ordusu, 9 Eylül 1922'de İzmir'e girdi.

Anadolu'yu düşman istilasından kurtaran büyük askeri zaferlerin ardından 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri, işgal ettikleri Türk topraklarından çekildi.

Kurtuluş Savaşı, ülkenin kaderinin değiştiği, Türk milletinin dünyaya meydan okuduğu, kahramanlık destanlarının yazıldığı savaş olarak tarihe geçti.

TÜRKİYE'NİN BAĞIMSIZLIK BELGESİ LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI İMZALANDI

İsmet İnönü başkanlığındaki Türkiye heyeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında 24 Temmuz 1923'te Lozan Antlaşması imzalandı.

Büyük Önder, Lozan Antlaşması'na ilişkin, "Bu antlaşma, Türk milleti aleyhine, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir vesikadır." değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN İLK CUMHURBAŞKANI

Atatürk, Fransa'da ihtilal ile kurulan cumhuriyeti, demokrasiyi ve yönetim şeklini inceledi ancak bunun aynısının Türkiye'de uygulanamayacağını öngördü.

Ülkenin siyasal, sosyolojik ve ekonomik yapısını çok iyi bildiğinden, demokrasinin sadece Cumhuriyet ile toplumun tüm kesimlerince içselleştirileceğini biliyordu.

Atatürk'ün yakın arkadaşlarından, usta gazeteci ve yazar Falih Rıfkı Atay, "Çankaya" adlı eserinde, Cumhuriyet'e giden süreci ve Mustafa Kemal'in görüşlerini ana hatlarıyla şu cümlelerle kaleme aldı:

"Rejimdeki olağanüstü olmayan durumların çözümlenmesi zorunluluğu ortaya çıktı. Çünkü, Türkiye'nin devlet şekli henüz belirlenmemişti. Kanun-i Esasi'de yeni hükümet şeklini açıkça belirlemek gerekiyordu. Çünkü, padişahlık ve hilafet taraftarları hala vardı."

Atatürk, Cumhuriyet ilan edilene kadar Cumhuriyet fikrini muhalefetle karşılaşabileceği düşüncesiyle gizli tuttu ama yeni yönetim şeklinin çabuk kabul edilmesi için çalışmalar yürüttüğünü Nutuk'ta "Devlet yönetimini, Cumhuriyet'ten söz etmeksizin, ulusal egemenlik ilkeleri çerçevesinde, her an Cumhuriyet'e doğru yürüyen şekilde toparlamaya çalışıyorduk." sözleriyle kaleme aldı.

TBMM tarafından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk de Cumhurbaşkanı seçildi. 1938'de vefatına dek arka arkaya 4 kez Cumhurbaşkanı seçilen Büyük Önder Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten Cumhurbaşkanı oldu.

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e yönelik 14 Haziran 1926'da suikast girişimi engellendi, elebaşları İzmir'de tutuklandı. Büyük Önder, suikast girişimine ilişkin Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada, "Alçak girişimin benim şahsımdan ziyade mukaddes Cumhuriyet'imize ve onun dayandığı yüksek ilkelerimize yönelmiş bulunduğuna şüphe yoktur. Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Gazi Mustafa Kemal'e 24 Kasım 1934'te 2587 sayılı Kanun'la "Atatürk" soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.

EKONOMİ, DIŞ POLİTİKA VE TARIMDAKİ HAMLELERİ

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 1933'te Beş Yıllık Sanayi Planı'nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı. Milletler Cemiyeti'ne girilmesi, Balkan Antantı'nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası adımlar, Türkiye'nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu.

Tarıma ve çiftçiye değer veren Atatürk, çiftliklerde 1925'ten başlayarak 13 yıl süreyle planlı ve ciddi bir şekilde çalışmalar yaptırdı, ürün vermeyen topraklarda çiftlikler kurarak bu toprakları ziraata elverişli hale getirdi.

"HATAY, BENİM ŞAHSİ MESELEMDİR"

Atatürk, ulusal meseleden ziyade, "Benim şahsi meselemdir." dediği Hatay'ın ana vatana katılması için yoğun çaba sarf etti, bu hedef vefatının ardından 1939'da gerçekleşti.

Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıl süren yaşamında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.

Askeri ve siyasi dehasıyla saygınlığını koruyan Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de 57 yaşındayken Dolmabahçe Sarayı'nda saat 09.05'te hayata gözlerini yumdu.

Atatürk'ün vefatı yalnız Türkiye'de değil bütün dünyada büyük üzüntüyle karşılandı.

ATA'NIN CENAZESİNİN ANITKABİR YOLCULUĞU

Atatürk'ün naaşı, 16 Kasım'da Dolmabahçe Sarayı tören salonunda katafalka konuldu. 19 Kasım günü cenaze büyük bir kalabalık tarafından Yavuz Zırhlısı ile İzmit'e, oradan da aynı akşam tüm yurt gezilerinde kullandığı tren ile Ankara'ya uğurlandı.

Ankara'da 20 Kasım'da devlet erkanı ve yabancı devlet insanları tarafından karşılanan cenaze, TBMM önünde katafalka konuldu. Büyük bir cenaze töreni ile 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrine konulan Atatürk'ün naaşı, ebedi istirahatgahı Anıtkabir'e taşındığı 10 Kasım 1953'e kadar burada kaldı.

"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır" diyen Atatürk, ebedi istirahatgahı olan Türkiye'nin kalbi Anıtkabir'de Türk milletinin gönlünde yaşıyor.

Massie, meclis kuralları uyarınca ayrıcalıklı statüyü kullanarak, Cumhuriyetçi liderlerin tasarıyı iki yasama günü içinde oylama için genel kurula sunmalarını gerektirecek şekilde başvuruda bulundu. Ancak meclis liderleri, basit çoğunlukla tasarının ayrıcalıklı statüde ele alınmasını engelleyebilir.

Massie, Hegseth'i Kongre'den izin almadan savaşlar başlatmak, sivillerin korunmasını baltalamak ve yargı dışı infazlar gerçekleştirmek dahil olmak üzere sekiz ayrı azil suçu işlemekle suçladı. Tasarı, Hegseth'in görevden alınmasını ve gelecekte federal bir görevde bulunma hakkının elinden alınmasını talep ediyor.

Sekiz maddelik azil metni, Hegseth'in İran, Yemen ve Venezuela'daki ABD askeri operasyonlarındaki rolünün yanı sıra askeri denetim, sivil kayıplar ve ifade özgürlüğü konularındaki tutumuna ilişkin iddiaları içeriyor.

İLK ÜÇ MADDE İRAN SAVAŞIYLA İLGİLİ

İlk üç azil maddesinde Hegseth, Kongre'nin onayı olmadan İran'a karşı ABD askeri operasyonlarını yönetmek ve Kongre'nin Amerikan kuvvetlerini geri çekme çabalarına rağmen çatışmayı sürdürmek suretiyle 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı'nı ihlal etmekle suçlanıyor.

Dördüncü azil maddesinde Hegseth, askeri operasyonlar sırasında sivil kayıpları önlemek için tasarlanmış güvenlik önlemlerini baltalamakla suçlanıyor. Bu kapsamda, İran'ın Minab kentindeki Şerece-i Tayyibe Kız İlkokulu'na düzenlenen ve aralarında 120 çocuğun da bulunduğu 150'den fazla sivilin ölümüne yol açan ABD saldırısı örnek gösteriliyor.

Beşinci madde, Karayip Denizi ve Doğu Pasifik Okyanusu'nda uyuşturucu kaçakçılığı şüphesi bulunan gemilere yönelik ABD askeri saldırılarına odaklanıyor.

Altıncı maddede Hegseth, emekli donanma komutanı ve Senatör Mark Kelly'nin askeri personele yasa dışı emirleri reddedebileceklerini hatırlatan bir videoya katılması üzerine kendisine misilleme yapmak ve anayasal olarak korunan ifade özgürlüğünü bastırmakla suçlanıyor.

Yedinci maddede, bu yılın ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun yakalandığı operasyonla ilgili olarak Hegseth'in egemen bir ülkeye karşı yetkisiz bir askeri operasyon yönettiği ve bunun sonucunda en az 83 kişinin öldüğü, 7 Amerikalının da hayatını kaybettiği belirtiliyor.

Son azil maddesinde ise Hegseth, 2025 yılında yaklaşık 52 gün boyunca 1100'den fazla saldırının gerçekleştirildiği belirtilen Yemen'deki askeri harekatı yönetmekle suçlanıyor.

KONGRE'DEKİ AZİL SÜRECİ

ABD siyasal sisteminde azil süreci Temsilciler Meclisinde başlıyor. İlgili maddenin ya da maddelerin kabul edilmesi halinde Senato'da asıl yargılama ve karar süreci gerçekleştiriliyor.

Buna göre, basit çoğunluğun sağlanması halinde Temsilciler Meclisi, Hegseth'i azil maddelerinde yöneltilen suçlamalarla itham edebilir. Bu durumda Hegseth'in suçlu olup olmadığına ilişkin yargılamayı gerçekleştirecek olan Senato, düzenleyeceği oturumlarda azil maddelerini ele alıp tartışacak.

Hegseth'in görevden alınabilmesi için Senato'da üçte iki çoğunluğa, yani 67 oya ulaşılması gerekiyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın ve Cumhuriyetçilerin desteğini alan Hegseth'e karşı mevcut Senato aritmetiğinde bu sayıya ulaşılması pek mümkün görünmüyor.

Apple, söz konusu yatırımlar kapsamında beş yeni Apple Developer Academy ve bir Apple Developer Center açılacağını, bu programların geliştiricilere, öğrencilere ve girişimcilere Türkiye'nin dijital uygulama ekonomisinde yeni kariyer yollarının açılmasını sağlayacağını aktardı.

Şirketin Türkiye'de yeni bir Apple Manufacturing Academy açarak küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zekayı ve akıllı üretim tekniklerini benimsemesine yardımcı olacak.

İLK AKADEMİ ÖNÜMÜZDEKİ YIL İSTANBUL'DA AÇILACAK

Gelecek üç yıl içinde hizmete girecek beş geliştirici akademisinin ilki 2027'de İstanbul'da açılacak. Bu akademiler kod yazma, tasarım, pazarlama, proje yönetimi ve yapay zeka teknolojilerine odaklanan dokuz aylık ücretsiz ve yoğun programlar sunacak.

Bu programlar yeni girişimcileri, geliştiricileri ve tasarımcıları gelişen uygulama ekonomisinde iş bulmak ve iş olanakları yaratmak için gereken temel araçlar ve eğitimlerle buluşturmayı amaçlıyor.

Geliştirici akademiler 2013'ten bu yana dünyanın dört bir yanında eğitim sunarken, dünya çapında 19 Apple Developer Academy bulunuyor. Türkiye'de açılacak beş yeni akademi sayesinde de binlerce öğrenci daha yakından bu olanaklara erişebilecek.

GELİŞTİRİCİ MERKEZİ YENİ ARAÇLAR, TEKNOLOJİLER VE KAYNAKLAR SUNACAK

2027'de İstanbul'da açılacak Apple Developer Center geliştiricilere, girişimcilere ve start-up'lara yeni araçlar, teknolojiler ve kaynaklar sunarken, Apple uzmanlarına ve etkinliklerine erişim olanağı sağlayacak.

Söz konusu merkez ülke genelinde yüz yüze etkinliklere, atölye çalışmalarına ve bire bir randevulara ev sahipliği yapacak. düzenli aralıklarla gerçekleştirilecek etkinliklerin geliştiricilerin becerilerini zenginleştirmelerine ve Apple ekosisteminde uygulamalarının tasarımını, kalitesini ve performansını artırmalarına da yardımcı olacak.

İstanbul'da açılacak Apple Developer Center, Bengaluru, Berlin, Cupertino, Şanghay ve Singapur şehirlerindeki geliştirici merkezlerinin arasına katılacak.

ABD DIŞINDAKİ İLK ÜRETİM AKADEMİSİ TÜRKİYE'DE OLACAK

Apple 2028'de Ankara'da yeni bir Apple Manufacturing Academy açacak. Üretim akademisi Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelere, öğrencilere ve yenilikçi girişimcilere ücretsiz eğitim ve danışmanlık imkanı sunacak.

Bu tesis Apple'ın ikinci üretim akademisi olacak ve ayrıca ABD dışında açılan ilk üretim akademisi olacak.

Bu akademide uygulamalı eğitim laboratuvarının yanı sıra canlı gösterimler, atölye çalışmaları ve profesyonel ağ kurma için tasarlanan ortak çalışma alanları da yer alacak.

Akademinin Türkiye'nin üretim sektörünü destekleyerek inovasyon hızını yükseltmeyi ve gelişmiş teknolojilerin benimsenmesini amaçlanıyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) liderleri ev sahibi ülkenin davet ettiğini belirterek, "Türkiye yapıyor. Biz liderler toplantısına İsrail hükümetini davet etmedik" dedi.

Katıldığı bir televizyon programında COP31'e ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kurum, müzakereler, görüşler, beyanlar ve projeler sunmak üzere her ülkenin Birleşmiş Milletler nezdinde katılmaya hak sahibi olduğunu belirtti. Kurum, "BM'nin yapmış olduğu organizasyonlarda bütün dünya ülkelerine davet çıkarılıyor. Liderler zirvesine ev sahibi ülke olarak biz İsrail'e davet göndermedik" ifadelerini kullandı.

BARIŞ OLMADAN İKLİM ADALETİ OLMAZ

Konferans kapsamında iklimi ve iklim adaletini konuşacaklarını belirten Kurum, "Barışın hakim olmadığı bir yerde iklim adaleti de olmaz diyoruz. Dolayısıyla Türkiye'nin İsrail devletine, hükümetine karşı bakışını, tutumunu bu toplantı değiştirmeyecek" dedi.

GAZZE'YE EN BÜYÜK SALONU AYIRDILAR

Gazze'de yapılan soykırıma sessiz kalmayacaklarını söyleyen Bakan Kurum, COP31 alanında en büyük salonu Gazze'ye ayırdıklarını belirtti. Kurum, "6 bin 250 kişilik bir konferans salonumuz var, orası Gazze salonu. Burada Gazze'deki soykırımı Gazzeli çocuklarla anlatan resim sergileri olacak. Yine Filistinli sanatçıların oradaki dramı, savaşı, haksızlığı ve soykırımı anlatan eserleri olacak" diye konuştu.

Kurum, bu konudaki siyasi görüşlerinin net olduğunu ve bu tutumun konferans süreci boyunca devam edeceğini sözlerine ekledi.

Erhürman, bugünkü görüşmede, açılmasında karar kılınan 2 sınır kapısı başta olmak üzere, eğitim ve kültürel miras konularındaki mutabakat ile 2017 Crans-Montana sürecinden beri devam eden durağanlığa kıyasla sürecin ileriye taşındığını kaydetti.

Bugün yapılan görüşme ve alınan kararları mutevazı fakat ileriye doğru atılmış adımlar olarak gördüğünü söyleyen Erhürman, gündemlerinde olan diğer sınır kapıları ile ara bölgedeki iki toplumlu Pile köyüne ulaşımın, BM Genel Sekreteri Guterres'in katılımıyla gelecek haftalarda yapılacak üçlü görüşmelerde ele alınacağını aktardı.

Erhürman, BM tarafından hazırlanan ve ara bölgedeki askeri işbirliği ile mayın temizliğini düzenleyen askeri mekanizma önerisinin Rum tarafınca kabul görmediğini aktararak, Eğitim Teknik Komitesi'nin tamamlamak üzere olduğu çalışmaya ilişkin önerinin de GKRY tarafından düşünme ihtiyacı gerekçesiyle sonuçsuz kaldığını anlattı.

Görüşmelerin pozitif bir havada geçtiğini belirten Erhürman, Rum tarafı ile üzerinde mutabakata varılan uzlaşma konularını da şöyle sıraladı:

"Akıncılar ve Gemikonağı'ndan yeni iki sınır kapısı açılması, BM Genel Sekreteri'nin önerisi ve Kıbrıs Rum tarafının Mart 2025 tarihli taslağı temel alınarak ortak afet müdahale mekanizmasını kurmak üzere ilgili teknik komite görevlendirilmesi, iki toplumlu eğitim programının (Imagine Project), Eğitim Teknik Komitesi'nin himayesinde ve komitenin belirleyeceği çerçevede yeniden başlatılması, eski eserlere dair veri paylaşımı inisiyatifi hayata geçirilecek. Maruni kiliseleri ile bir Ermeni manastırının restorasyonu ve Çevre Teknik Komitesi'nin hazırladığı üç çevre projesinin tamamlanması."

"YENİ BİR ÖNERİ SUNDUK"

Erhürman, BM öncülüğünde Hristodulidis ile yaptıkları üçlü görüşmeye ilişkin sürecin dinamiklerini tümden değiştirebilecek bir öneri ile gittiklerini anlatarak, "Kıbrıs için yeni ve oyun değiştirici bir öneri sunduk. Yeni ve aslında bayağı bir oyun değiştirici olabilecek, yaklaşımları etkileyebilecek bir öneri yaptık. Bunun hemen bugün kabul edilmesini bekliyor muyduk? İlk duyulan şey hemen kabul edilmeyebilir. Ama çok alışılmış olmayan bir şey yaptığımı düşünüyor ve bu yeni öneriyi çok önemsiyorum." ifadelerini kullandı.

Üzerinde çalışılabilmesi için yeni öneriyi kamuoyuna şimdilik açıklamayacağını dile getiren Erhürman, "Bu konuda muhatabımıza zaman tanımak istiyoruz." dedi.

Başkan Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Kabine Toplantısı'nın ardından millete seslendi.

Erdoğan, "Aramadan bulunmaz" şiarıyla gerek yurt içinde gerek denizlerde gerekse yurt dışında pek çok adım attıklarının altını çizerek, şunları kaydetti:

"Çalıştık, çabaladık, yatırım yaptık, engeller karşısında vazgeçmedik ve hamdolsun çok önemli keşifleri ülkemizin kazanç hanesine yazdırdık. İşte dudak büktükleri Sakarya gaz sahamız, işte alaya aldıkları Gabar petrolümüz, işte Eskişehir Beylikova'daki nadir toprak elementleri rezervimiz. İşte Libya'da, Somali'de, Doğu Akdeniz'de elde ettiğimiz başarılar..."

"EKONOMİMİZE SENEDE 4,4 MİLYAR DOLARLIK BİR KATKI DEMEKTİR"

Bugün üretilen doğal gaz ile 4 milyon hanenin gaz ihtiyacının Karadeniz'den karşılandığını hatırlatan Erdoğan, 17 Ekim'de görev yerine uğurladıkları Osman Gazi Yüzer platformuyla buradaki üretimi 2 katına, hane sayısını 8 milyona çıkaracaklarını söyledi.

Erdoğan, Şırnak Gabar'ın adeta petrolün başkenti haline geldiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bir dönem terörün, şiddetin, korkunun kol gezdiği Gabar'da Türkiye'nin en kaliteli petrolünü üretiyoruz. Bugün 184 kuyuda günlük 84 bin varile ulaştık. Tüketimin yüzde 8'ini Gabar'dan temin ediyoruz. Şimdiye kadar Gabar'da toplamda 75,4 milyon varil ham petrol ürettik. Böylece cari açığın kapanmasına 6 milyar dolarlık katkı sağladık. Cenabıallah'a sonsuz hamdolsun ki Gabar'ın dağlarından sevindirici haberler gelmeye devam ediyor. Bölgede iki yeni sahada daha petrol keşfettik. Gaziler ve Çardaklı adını verdiğimiz sahalarda ekim ayı itibarıyla üretim başladı. Bu iki yeni sahada ilk değerlendirmelerimize göre 135 milyon varil yerinde petrol potansiyeli bulunuyor. Gabar'daki saha geliştirme faaliyetleri ve yeni kuyuların devreye alınmasıyla bölgenin günlük petrol üretimi yüzde 30 artacak. 2027 yılının ikinci yarısında yaklaşık 230 kuyuyla bölgedeki günlük üretimimiz, 100 bin varil barajını aşacak. Günlük 120 bin varil üretimin bugünkü karşılığı, ekonomimize senede 4,4 milyar dolarlık bir katkı demektir. Bu haberimizin de ülkemize ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum."

"HEDEFİMİZ 2027 YILINDA GÜNLÜK 100 BİN VARİL ÜRETİM BARAJINI AŞMAKTIR"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kabine Toplantısı'nda verdiği yeni keşif müjdesine ilişkin yaptığı paylaşımda, "Hedefimiz 2027 yılında günlük 100 bin varil üretim barajını aşmaktır" dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kabine Toplantısı'nda verdiği yeni keşif müjdesine ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Bakan Bayraktar paylaşımında, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Milli Enerji 2040 hedeflerimize kararlılıkla yürürken milletimize yeni bir keşif müjdesi daha vermenin haklı gururunu yaşıyoruz. Bugün Gabar'da 184 kuyuda günlük 84 bin varil üretime ulaştık, ülkemizin tüketiminin yüzde 8'ini tek başına karşılar hâle geldik. Bugüne dek ürettiğimiz 75,4 milyon varil petrolle cari açığın kapanmasına 6 milyar dolarlık dev bir katkı sağladık. Şimdi ise Gabar'da Gaziler ve Çardaklı adını verdiğimiz iki yeni sahada tam 135 milyon varil yerinde petrol potansiyeli tespit ettik ve üretime başladık" ifadelerini kullandı.

'Enerjide Tam Bağımsız Türkiye' hedefine ulaşmak için çabalayacaklarını ifade eden Bakan Bayraktar, "Hedefimiz 2027 yılında günlük 100 bin varil üretim barajını aşmaktır. Türkiye'nin enerji geleceği için emek ve alın teri döken tüm çalışma arkadaşlarımıza ve projenin başından beri en güçlü iradeyi koyan Sayın Cumhurbaşkanımıza yürekten teşekkür ediyorum. 86 milyonun enerjisini kesintisiz sağlamaya, 'Enerjide Tam Bağımsız Türkiye' idealine ulaşana kadar durmadan çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

Başkan Erdoğan, Kabine Toplantısı'nın ardından önemli açıklamalarda bulundu.

Başkan Erdoğan'ın açıklamalarından satırbaşları:

İzmir'in Aliağa ilçesindeki demir çelik fabrikasında meydana gelen patlamada 16 kişi hayatını kaybetti, 2'si ağır, 13 kişi yaralandı.

Etrafımızı kuşatan istikrarsızlık sarmalına rağmen istikrar ve güven içinde kalkınma yolculuğumuzu kesintiye uğratmadan sürdürüyoruz

Ekim ayında ihracatımızı önceki yılın aynı ayına göre %8,1 artırarak 25,9 milyar dolara bu rakamla Cumhuriyet tarihimizin en yüksek 3. aylık ihracatını ve en yüksek Ekim ayı ihracatını gerçekleştirdik

İhracattaki bir diğer başarıyı teknoloji de yakaladık. Orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatımız yüzde 8,8 artışla 118,6 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı

Bu artışlar aynı zamanda hükümetimizin verdiği teşviklerin ve sunduğu desteklerin eseridir. Türkiye'nin marka değerinin sonucudur.

Nisanda başlattığımız konaklama vergisi indirimi uygulamasını bir sene daha uzatıyoruz. Turizm Bakanlığı işletme belgeli tesislerimize verdiğimiz çalışan desteğini de 2028'e kadar uzatma kararı aldık

2026 döneminde ülkemizde toplam 49 milyon 132 bin ziyaretçi ağırladık. Turizm gelirimizi 2025'in aynı dönemine göre %2,4 artırarak 51 milyar 278 milyon dolara ulaştırdık. Bu rakamla hem çeyreklik hem de 9 aylık dönemler itibarıyla turizm gelirlerini en yüksek seviyeye çıkardık. Ziyaretçilerin ülkemizdeki ortalama kalış süresi 10,34 gece olarak gerçekleşirken kişi başı gecelik ortalama harcama yüzde 4,6 artışla 107,7 dolara yükseldi.

Hem ihracatta hem de turizmde sağladığımız bu artışlar kendi kendisine oluşmuş veya dünyadaki trendlerden etkilenmiş artışlar değildir. Büyük bir özveriyle çalışan ihracatçılarımızın ve turizmcilerimizin gayreti vardır.

İstanbul'un, Antalya'nın, İzmir'in tarihi ve doğal güzelliklerini nasıl dünyanın ilgisine güvenle sunabiliyorsak Hakkari'nin, Şırnak'ın, Van'ın, Diyarbakır'ın, Ağrı'nın da tüm güzelliklerini dünyanın beğenisine sunabileceğiz

TERÖRSÜZ TÜRKİYE

Irak, Sincar'da devlet otoritesinin tesisi yolunda bir adım atıldı. Önceki hafta 4 bini aşkın örgüt mensubunun Irak Güvenlik Kuvvetleri'ne entegrasyonu başladı. Mağaraların boşaltılmasına yönelik olumlu gelişmeler yaşanıyor

Terörün gölgesi tamamen ortadan kalktığında, yıllardır göçün ve güvensizliğin baskısı altında ezilen şehirlerimiz inşallah yeniden şahlanacak

Türkiye olarak ekonomide asıl büyük atılımı o zaman gerçekleştireceğiz

Turizmden ticarete, yatırımlardan diğer alanlara kadar kapsamlı bir kalkınma seferberliğini Terörsüz Türkiye ikliminde hayata geçireceğiz

Aramadan bulunmaz şiarıyla gerek yurt içinde, gerek denizlerimizde, gerekse yurtdışında pek çok adım attık. Çalıştık, çabaladık, yatırım yaptık. Engeller karşısında vazgeçmedik

Cenab-ı Allah'a sonsuz hamdolsun ki Gabar'ın dağlarından sevindirici haberler gelmeye devam ediyor. Bölgede iki yeni sahada daha petrol keşfettik

İki yeni sahada daha petrol keşfettik. 2027'nin ikinci yarısında yaklaşık 230 kuyuyla bölgedeki günlük üretimimiz 100 bin varil barajını aşacak. Bu ekonomimize senede 4,4 milyar dolarlık katkı demektir

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Medine sınırları içerisinden geçen Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik bir saldırı gerçekleştirildiği bildirildi. Saldırı nedeniyle hat üzerinde sınırlı çapta yangın meydana geldiği, zamanında müdahaleyle yangının tamamen söndürüldüğü aktarıldı.

CAN KAYBI YAŞANMADI

Olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı vurgulanırken, boru hattındaki petrol akışının ve genel faaliyetlerin saldırıdan etkilenmediği kaydedildi. Acil müdahale ve uzman teknik ekiplerin olayın hemen ardından sahada çalışmalara başladığı, bölge güvenliğinin temini ve gerekli teknik kontrollerin tamamlanması amacıyla acil durum planları ile güvenlik prosedürlerinin eksiksiz uygulandığı ifade edildi.

DOĞU-BATI BORU HATTI DAHA ÖNCE DE HEDEF ALINMIŞTI

Suudi Arabistan'ın en önemli petrol taşıma hatlarından biri olan Doğu-Batı Boru Hattı, İran'ın ABD saldırılarına misilleme olarak Suudi Arabistan dahil Körfez ülkelerine düzenlediği saldırılarda defalarca hedef alınmış ve hattaki petrol akışı zaman zaman durmuştu.

Doğu-Batı Boru Hattı, ülkenin doğusundaki Bukayk kentinden batıda Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na kadar yaklaşık 1200 kilometre uzanıyor. Hattın günlük yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesi bulunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NA ALTERNATİF GÜZERGAH

ABD-İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksaması karşısında söz konusu hat, Suudi Arabistan'ın doğusundan Kızıldeniz limanlarına petrol taşımak için kara yolu üzerinden alternatif bir güzergah sağlıyor. Böylece ham petrolün bir kısmının boğazdan geçmeden ihraç edilmesine imkan tanıyor.

ABD ve İran arasında tırmanan sıcak çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan sevkiyat aksamaları küresel enerji piyasalarını sarsmıştı. Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının aksamasından bu yana Aramco'nun, günlük yaklaşık 4 milyon varil ham petrolü Yanbu'ya yönlendirmek için söz konusu hattı kullandığı basına yansımıştı.

Bir duruma farklı bir açıdan bakmak bazen rahatlama sağlayabilir. Bilim insanları, olayları yeniden yorumlayarak duyguları değiştirme girişimine bilişsel yeniden değerlendirme adını veriyor.

Peki beyni gözlemlemek, bu çabanın ne kadar işe yaradığını ortaya çıkarabilir mi?

Nature'da yayımlanan bir çalışma, 2.175'e kadar katılımcının yer aldığı 40 veri seti üzerinden bu soruyu inceledi. Duygusal kontrolle ilişkilendirilen beyin bölgelerindeki aktivite, insanların bu stratejiyi ne kadar başarılı kullandığıyla beklenen bağlantıyı göstermedi.

Prefrontal korteks beklenen bağlantıyı göstermedi

Bu bölgeler, önceki deneylerde defalarca öne çıkmıştı. İnsanlar üzücü durumları yeniden yorumlamaya çalıştığında, alnın arkasında yer alan prefrontal korteksin bazı bölümleri etkinleşiyor. Bu alanlar, akıl yürütmeye ve bilgiyi zihinde tutmaya da katkı sağlıyor.

Bu nedenle araştırmacılar, söz konusu bölgelerdeki aktiviteyle insanların duygularını düzenleme becerisi arasında bağlantı bulunmasını bekledi. Yeni çalışma, bir kişinin bir stratejiyi kullanırken beynini gözlemlemek ile farklı insanların bu stratejiden ne ölçüde yararlandığını karşılaştırmak arasındaki ayrıma dikkat çekti.

Almanya'daki Central Institute of Mental Health'ten psikolog Maurizio Sicorello, ScienceAlert'a yaptığı açıklamada, "Duyguları düzenlemeye dâhil olan beyin bölgelerinden bazıları, aktiviteleri bize bir kişinin bunu ne kadar iyi yaptığını gösteren bölgelerle mutlaka aynı değil" dedi.

32 araştırma grubunun sonuçları birleştirildi

Ekip, araştırma için önceden kaydedilmiş standart bir planı izleyen 32 araştırma grubunun analiz sonuçlarını bir araya getirdi. Bu kadar çok katılımcının birlikte değerlendirilmesi, küçük çalışmaların gözden kaçırabileceği zayıf ilişkilerin tespit edilmesini sağladı.

Deneylerde katılımcılar genellikle bir tarayıcının içinde üzücü fotoğraflara baktı. Bazı fotoğrafları yalnızca izlerken, diğerlerini daha az sıkıntı hissetmek amacıyla yeniden yorumlamaya çalıştı.

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme veya fMRI, beyin aktivitesiyle ilişkili kan oksijenlenmesi değişimlerini izledi. Araştırmacılar böylece yeniden değerlendirme sırasında bölgesel tepkilerin nasıl değiştiğini belirledi ve bu değişimleri katılımcıların bildirdiği rahatlama düzeyiyle karşılaştırdı.

Ekip ayrıca insanların günlük yaşamlarında yeniden değerlendirmeyi ne sıklıkla kullandığına ilişkin anketleri inceledi. Üçüncü ölçümde ise duygusal tepkilerde rol oynayan bir beyin yapısı olan amigdaladaki aktivite azalmaları takip edildi.

Beklenti, bu ölçümlerin birbirini desteklemesiydi. Yeniden değerlendirmeyi daha sık kullanan kişiler deneyler sırasında daha fazla rahatlama yaşayabilir ve bu durum beyin tepkilerindeki farklılıklarla birlikte görülebilirdi.

Üç ölçüm de beklenen sonucu vermedi

Sonuçlar bu tabloyu ortaya koymadı. Anket puanları, görevler sırasında yaşanan rahatlama veya amigdaladaki aktivite azalmasıyla anlamlı bir ilişki göstermedi. Daha fazla rahatlama bildiren kişilerde amigdaladaki aktivitenin daha fazla azalma eğiliminde olduğu görüldü, ancak bu bağlantı çok zayıftı.

Araştırmacılar, bu kadar küçük bir ilişkiyi tespit edebilmek için bir çalışmada yüzde 80 olasılıkla 1.105 katılımcının bulunması gerektiğini hesapladı. Küçük deneylerin böyle bir ilişkiyi gözden kaçırması oldukça kolaydı.

Üç ölçümün hiçbiri, yerleşik prefrontal duygu düzenleme ağlarındaki aktiviteyle beklenen bağlantıyı göstermedi. Bu ağlar hem insanlar olumsuz duygular yaşarken hem de bu duyguları değiştirmeye çalışırken etkinleşti.

Sicorello, ayrılık sonrasında bir arkadaşı teselli etme örneği üzerinden bu ayrımı açıkladı. Arkadaşın, başka bir bakış açısını değerlendirirken prefrontal korteksi muhtemelen devreye girecekti. Ancak teselli bulması, bu bakış açısının kendi deneyimiyle nasıl bağlantı kurduğuna bağlı olabilirdi.

Daha önce toparlandığını hatırlamak güvence sağlayabilirdi. Kendi ilgi alanlarını yeniden keşfetmek umut verebilirdi. Bu olasılıkların o anda anlamlı gelip gelmediği ise ayrı bir soruydu.

Sicorello, "Yeniden değerlendirmeye dâhil olan beyin bölgelerini etkinleştirmek, yeniden değerlendirmenin kişisel olarak anlamlı veya duygusal açıdan etkili olduğu anlamına gelmez" dedi.

Beyin aktivitesi tek başına yeterli değil

Bulgular, beyin taramalarıyla duygusal güçlükleri değerlendirmeye çalışan araştırmalar açısından önem taşıyor. Belirli bir bölgedeki aktivite, tek başına bir kişinin duygularını yönetme becerisini değerlendirmek için yetersiz bir temel sunuyor. Bölgeler arasındaki iletişimi ve kişisel deneyimlerle bağlantılı durumları incelemek daha fazla bilgi sağlayabilir.

Analiz, terapinin duygusal becerileri geliştirip geliştirmediğini test etmedi. Sicorello, mevcut tedavilerin yararlarına ilişkin kanıtların hâlâ geçerli olduğunu, ancak bu yararlardan sorumlu beyin süreçlerinin henüz açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

Veri setleri klinik olmayan yetişkin örneklemlerini kapsıyordu. Bu nedenle bulgular, daha ağır ruh sağlığı belirtileri yaşayan kişiler de dâhil olmak üzere diğer gruplara genellenemeyebilir.

Bir tarayıcıda bir fotoğrafı yeniden yorumlamak, kişinin kendi hayatında bir ayrılıkla başa çıkmasını tam olarak yansıtamaz. Bu kişisel deneyimlere daha fazla yaklaşmak, araştırmalar için önemli bir sonraki adım olabilir.

Daha hızlı biyolojik yaşlanma, yaşam süresinin kısalması ve ilerleyen yaşlarda daha fazla sağlık sorunu yaşanması eğilimiyle ilişkilendiriliyor. German Centre for Neurodegenerative Diseases (DZNE) bünyesindeki ekibin öncülük ettiği araştırmada, 30 yaş ve üzerindeki 6 bin 470 katılımcının verileri incelendi.

Araştırmacılar, katılımcıların 10 beslenme kılavuzuna göre aldığı puanları biyolojik yaşı gösteren kan biyobelirteçleriyle karşılaştırdı. Tüm beslenme düzenlerinde daha sağlıklı beslenme, daha yavaş biyolojik yaşlanmayla ilişkilendirildi.

DZNE'den epidemiyolog Monique Breteler, etkilerin büyük olmadığını ancak ölçülebilir ve korunma açısından önemli olduğunu belirtti. Breteler, yaşlanma sürecini yavaşlatarak demans veya kalp-damar hastalıkları gibi yaşa bağlı hastalıkların riskinin azaltılabileceğini söyledi.

Breteler, farklı beslenme biçimlerinin daha yavaş yaşlanmayla bağlantılı olduğunu, bazılarının bu ilişkiyi daha güçlü, bazılarının ise daha zayıf gösterdiğini ifade etti. Bu sonucun, sağlıklı beslenmenin kişisel ve kültürel tercihlere, bütçeye ve damak tadına göre uyarlanmasına olanak tanıdığını kaydetti.

Araştırmada 10 beslenme düzeni incelendi

Çalışmada Akdeniz diyeti, Nordik diyet, kan basıncını düşürmeye yönelik DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyeti ve beyin sağlığını desteklemeye yönelik MIND (Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay) diyeti ele alındı.

Araştırmacılar ayrıca Alternate Healthy Eating Index (AHEI-2010), Plant-based Diet Index (PDI), Healthful Plant-based Diet Index (hPDI) ve EAT-Lancet Diet düzenlerini değerlendirdi.

Unhealthful Plant-based Diet Index (uPDI) ve Dietary Inflammatory Index (DII) ise sağlıksız beslenmeyi ölçmek için kullanıldı. Şekerli içecekler ve tatlılar gibi sağlıksız seçeneklerle ilişkilendirilen bu iki düzende daha düşük puanlar, yani daha düşük bağlılık, daha yavaş yaşlanmayla bağlantılı bulundu.

DNA metilasyonu biyolojik yaşlanmayı gösterdi

Yaşlanma biyobelirteçlerini belirlemek için DNA metilasyon örüntüleri incelendi. Bu örüntüler, biyolojik yaşla birlikte değiştiği bilinen kimyasal etiketlerdeki farklılıkları ifade ediyor.

DZNE'den epidemiyolog Juliana Tavares, biyolojik yaşlanmayı DNA metilasyonundan okumak için epigenetik saatler olarak adlandırılan üç farklı yaklaşım kullandıklarını belirtti.

Tavares, DNA'daki yaklaşık 850 bin bölgeyi incelemeye olanak tanıyan son teknoloji bir teknolojiden yararlandıklarını ve bu sayının önceki çalışmaların çoğundakinin yaklaşık iki katı olduğunu söyledi.

Katılımcıların neredeyse hiçbiri tüm beslenme kılavuzlarında yüksek sağlık puanlarına ulaşmadı. Bulgular, biyolojik yaşın kronolojik yaşın önüne geçmesi riskini azaltmak için bu beslenme düzenlerinden yalnızca birinin seçilmesinin yeterli olabileceğine işaret etti.

Beslenme düzenlerinin etkileri örtüşüyor

Araştırmacılar, beslenme düzenlerinin biyolojik yaşlanmanın farklı yönleriyle ilişkili olduğunu belirledi. Örneğin DASH diyeti kalple, MIND diyeti ise biliş ve hafızayla bağlantılı bulundu. Bununla birlikte, beslenme düzenleri arasında önemli ölçüde örtüşme de görüldü.

Tavares, etkilenen biyolojik yolların yüzde 70'inden fazlasının tüm beslenme düzenlerinde ortak olduğunu belirtti. Bu yollar, hücre yapısı, hücre sinyal iletimi ve metabolizma gibi yaşlanma ile kronik hastalıkların merkezinde yer alan süreçleri kapsıyor.

Sonuçlar, ilk grupla aynı şekilde analiz edilen 1.034 kişilik ayrı bir örneklemle doğrulandı. Genel olarak aynı ilişkiler görüldü: Daha sağlıklı beslenme, daha yavaş biyolojik yaşlanmayla bağlantılıydı.

Araştırma doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermiyor; yalnızca güçlü bir bağlantıya işaret ediyor. Veriler belirli bir zaman dilimindeki durumu yansıtıyor. Daha ileri çalışmalar, uzun dönemde beslenmede yaşanan değişikliklerin DNA metilasyonunu nasıl etkilediğini inceleyebilir.

Tavares, kusursuz bir beslenme düzenine ihtiyaç olmadığını söyledi. Bulguların, beslenme düzenine özgü yollar ve hedefli beslenme müdahaleleri üzerine araştırmalara yön verebileceğini belirten Tavares, bunun hedefli sağlık önerilerinin tasarlanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti.

Papua Yeni Gine'den çıkarılan bir kaya, bilim insanlarının bu bölgelerdeki sıcaklıklara ilişkin anlayışında bir boşluk bulunduğunu ortaya koydu. Kaya, dört milyon yıl önce Dünya yüzeyinden 90 kilometreden daha derine indi. Ancak yolculuğunun yaklaşık yarısında, mevcut modellerin öngördüğünden çok daha yüksek sıcaklıklara maruz kaldı.

Mineraller kayanın derin yolculuğunu kaydetti

Göttingen Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, dalma-batma zonlarında yüksek basınç altında oluşan kırmızı ve yeşil bir kaya olan eklojiti inceledi. Kayadaki mineraller, yer altında maruz kaldığı koşullara ilişkin kanıtları koruduğu için araştırmacılar kayaç tarihini aşamalı olarak yeniden oluşturabildi. Bulgular Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Ekip, farklı analiz tekniklerini birlikte kullanarak kayanın oluşumu sırasında başka bir mineralin içinde hapsolmuş küçük koezit kapanımları tespit etti. Oluşması için son derece yüksek basınç gereken koezit, kayanın en az 90 kilometre derinliğe ulaştığını gösterdi. Araştırmacılar bu derinlikte sıcaklığın yaklaşık 800°C'ye, yani 1.470°F'ye çıktığı sonucuna vardı.

Sığ derinlikteki sıcaklık modelleri zorladı

Kaya yaklaşık 45 kilometre derinlikteyken sıcaklık yalnızca 100°C daha düşüktü. Bu, 180°F'lik bir farka karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle kaya, derinliğinin yaklaşık yarısında yaklaşık 700°C'ye, yani 1.290°F'ye ulaşmıştı.

Sığ derinliklerdeki bu alışılmadık sıcak koşulların aksine, daha derinlerdeki koşullar dalma-batmanın daha yaygın ve görece soğuk örüntüsüne uyuyordu. Buradaki "soğuk" ifadesi kayanın battıkça soğuduğu anlamına gelmiyor; sıcaklığının yolculuğun önceki bölümüne kıyasla bulunduğu derinliğe göre daha düşük olduğunu ifade ediyor.

Göttingen Üniversitesi Yerbilimleri Merkezi'nden Dr. Jan Schönig, sıcak dalma-batmadan soğuk dalma-batmaya geçişin bu şekilde tespit edilmesinin beklenmedik olduğunu belirtti. Schönig, bulgunun dalma-batma zonlarına ilişkin mevcut termal modellerle çeliştiğini söyledi.

Araştırmacılar daha önce beklenmedik derecede yüksek sıcaklıklara maruz kalmış kayaçlar bulmuştu. Ancak bir kayanın sığ koşullardan derin koşullara ilerlerken, derinliğine göre görece daha düşük sıcaklıklara geçiş yaptığını bu kadar açık biçimde gösterdiği ilk kez görüldü.

Aşırı sıcaklığın iki olası nedeni

Araştırmacılara göre olası açıklamalardan biri, levhalar birbirine karşı hareket ederken oluşan kesme geriliminin sığ derinliklerdeki kayaçları varsayılandan daha fazla ısıtması. Diğer olasılık ise dalma-batma zonunun, burada beklenen daha düşük sıcaklıkları oluşturmak için henüz yeterli zamana sahip olmaması. Her iki süreç de sıcaklıklara katkıda bulunmuş olabilir.

Bu sıcaklıkların daha doğru anlaşılması, dalma-batmanın depremleri, volkanik faaliyetleri ve karbondioksit de dahil kimyasalların Dünya'nın içindeki hareketini nasıl etkilediğinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Bulgular ayrıca dalma-batmanın milyonlarca ila milyarlarca yıl boyunca nasıl işlediğini ve günümüzde nasıl sürdüğünü açıklığa kavuşturabilir.