"BU BÜYÜK UTANÇ İNSANLIK İÇİN ULUSLARARASI ALANDA HEPİMİZ İÇİN YETER DE ARTAR"

Gazze'deki sağlık alanındaki yetersizliğe dikkat çeken Kurtulmuş, "Ne yazık ki, 3 yıldır insanlığın dibe vurulduğu bir soykırımın yaşandığı Gazze, tıp alanında insanlığın yaşadığı bu çifte standardın en hazin senaryosunun uygulandığı yerdir. İnsanlar, bırakın çok lüks tıp imkanlarından istifade etmeyi, en temel sağlık imkanlarından dahi yararlanamamaktadır. Dünyanın en iyi doktoru olsanız neye yarar? Dünyanın en iyi tıbbi imkanlarına sahip olsanız neye yarar? Bombalanan bir ameliyathanede hiçbir tıbbi araç olmadan bir çocuğa müdahale edememenin vermiş olduğu ıstırap, herhalde bir tıp insanı için en büyük ıstıraptır. Bugün Gazze'de maalesef ameliyathanelerin, temel tıbbi bakım yerlerinin çalışamaz halde olduğu ve Gazze'nin de dünya üzerindeki onlarca böylesine büyük yıkım alanlarından sadece birisi olduğunun altını çizmek istiyorum. Gazze'de tıp alanında yaşamış olduğumuz ve hepimizin içini burkan bu mesele, maalesef yayılmacı, işgalci, soykırımcı İsrail devleti tarafından, İsrail hükümeti tarafından da tam bir insanlık dramına dönüştürülmüştür. Görüyoruz ama elimizi uzatamıyoruz. Duyuyoruz ama yetişemiyoruz. Dünyanın herhangi bir yerinde ampute edilmiş birisini hem de reklamlar üzerinden, bir İsrail askerinin reklamı üzerinden onu gündeme getirenler; Filistin'de ayakları ve kolları kesilen binlerce, 10 binlerce çocuktan maalesef bahsedemiyorlar. Bu büyük utanç insanlık için uluslararası alanda hepimiz için yeterde artar. Bunu gündeminize getirmek istiyorum. Tıbbi etik, sadece bildiğimiz o geleneksel tıbbi etik olmanın çok ötesine geçmiştir. Artık tıbbi etik, yoksulluk, fakirlik dolayısıyla tıbbi hizmetlere ulaşamayanlara nasıl el uzatabileceğimiz üzerinde fikir yormak ve baskı ve bu tür zulümler vasıtasıyla ulaşamadığımız dünyanın mahrum ve mazlum insanlarına nasıl el uzatacağımız üzerinde de düşünmemizi gerektiriyor" dedi.

"TÜRKİYE'NİN SAĞLIK SİSTEMİ ÖRNEK GÖSTERİLEN BİR BAŞARI HİKAYESİ"

Törende konuşan Sağlık Bakan Yardımcısı Yasin Erkoç ise, "Türkiye'nin sağlık sistemi küresel ölçekte örnek gösterilen bir başarı hikayesi. Başta asrın felaketi olmak üzere son dönemlerde yaşadığımız tüm afetlerde ve onun öncesinde kovid-19 krizinde dünyaya örnek olduk. Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde şekillenen Türkiye Yüzyılı vizyonu sadece siyasi ve ekonomik geleceğimizi değil sağlık sistemimizi de yeniden tanımladı" dedi.

Programda, gazetecilere Orta Vadeli Program'a (OVP) ilişkin bilgi veren Yılmaz, OVP'nin kalkınma planlarıyla uyumlu olarak her yıl güncellenen, makroekonomik, mali ve yapısal politikalara yön veren temel çerçeve olduğunu belirtti.

Yılmaz, OVP'nin makroekonomik öngörüleri ve politika değişkenleri ortaya koymanın yanı sıra kamu gelirleri, harcamaları ve borçlanmasına ilişkin çerçeveyi de belirlediğini ifade etti.

OVP'nin yıllık bütçenin hazırlanmasına dayanak oluşturduğunu ve ilgili dönem için reform gündemini de tanımladığını anlatan Yılmaz, ilgili paydaşlarla istişare sürecine özel önem verdiklerini dile getirdi.

Yılmaz, Türkiye'nin küresel ekonominin bir parçası olduğunu anımsatarak, küresel düzeyde yaşanan gelişmelerin ekonomik öngörüleri ve politikaları da etkilediğini söyledi.

Küresel düzeydeki koşulların oldukça zorlu bir seyir izlediğine işaret eden Yılmaz, şunları kaydetti:

"Dünya genelindeki üretime bakıldığında, gerçekleşmesi beklenen seviyenin bir yıl öncesindeki tahminlerin altında kalacağı öngörülüyor. Özellikle kırsal bölgelerdeki ve sanayi sektöründeki büyüme Türkiye için kritik öneme sahip, zira ihracatımızın önemli bir kısmını bu alanlar oluşturuyor ve dolayısıyla dış talep ihracatımız açısından büyük önem taşıyor. Ticaret ortaklarımızı ele aldığımızda, geçen yıl Orta Vadeli Program'ı hazırlarken, ticaret ortaklarımızın büyüme oranına ilişkin uluslararası öngörü yüzde 2,4 seviyesindeyken, bugün bu oran yüzde 1,6'ya gerilemiş durumda."

"SAVAŞ, KÜRESEL EKONOMİYİ ETKİLEDİ"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, sanayi üretimindeki yavaşlamanın oldukça dikkati çekici olduğunu belirterek, "Geçen yıl, bu yıl için yüzde 3,4'lük bir büyüme öngörülürken, bugün yapılan tahminler yüzde 0,5'lik bir daralmaya işaret ediyor. Yani bölgede bir gerileme söz konusu. Bu durum, küresel ticaret koşullarının pek de elverişli olmadığını gösteriyor." diye konuştu.

Bunun temel nedeninin bölgedeki savaş olduğunu, bunun tüm küresel ekonomiyi, özellikle de Avrupa bölgesini etkilediğini ifade eden Yılmaz, bu etkinin yansımalarının Türkiye'nin ticaret performansında da görüldüğünü kaydetti.

Yılmaz, geçen yıl hazırlanan kapsamlı programda, bu yıl için Brent petrol fiyatlarının varil başına 64,3 dolar olmasının öngörüldüğünü hatırlatarak, Ancak bugün yapılan hesaplamalarda ortalama fiyatın 89,3 dolar seviyesinde olduğu görülüyor. Yani fiyatlarda ciddi bir artış söz konusu." dedi.

Aynı durumun enerji dışı emtia fiyatları için de geçerli olduğunu dile getiren Yılmaz, enerji dışı emtia fiyatlarının da yükseldiğine, küresel enflasyonun da yukarı yönlü bir seyir izlediğine işaret etti.

Yılmaz, bu durumun, OVP'deki öngörülerine de yansıdığını belirterek, şunları kaydetti:

"Büyüme oranımızın yüzde 3,8 olması öngörülüyordu ancak bu öngörüde bir revizyona gittik. Şu anda yüzde 3,3'lük bir büyüme oranı öngörüyoruz. Sanayi üretimi beklentisi de revize edildi, geçen yılki öngörülerle kıyaslandığında farklı bir seviyede seyrediyor. Yıl sonu tüketici fiyat endeksi (TÜFE) tahmini yüzde 16 seviyesindeydi ancak bunu yüzde 28,4'e revize ettik. Aslında Merkez Bankası bu tahmini farklı zamanlarda güncelledi ancak OVP yıllık olarak revize edildiği için biz de bu güncellemeyi yıllık bazda gerçekleştirdik.

Bu nedenle söz konusu revizyon, diğer dönemlerdeki revizyonlardan daha büyük önem taşıyor. Aslında bu planı hazırlarken Merkez Bankası ile istişarelerde bulunuyoruz. Dolayısıyla bu, çeşitli ekonomik kurumların öngörülerinin bir araya gelmesi ve mevcut koşullara dair ortak değerlendirmeler yapılması sonucunda ortaya çıkan bir tablodur."

"DEĞİŞİKLİKLER CARİ İŞLEMLER DENGELERİNİ DE ETKİLEDİ"

Öngörülerin, dış ticaret açığı gibi kalemler üzerinde de benzer etkiler yarattığına işaret eden Yılmaz, "Örneğin, daha önce 96 milyar dolar olarak öngörülen bir kalem... Bugün bu rakam 105 milyar dolar seviyesinde, yani geçen yıla kıyasla yaklaşık 9-10 milyar dolarlık bir fark söz konusu. Bunun temel nedeni, 63 milyar dolar olarak öngörülen ancak şu anda 71 milyar dolar olması beklenen enerji faturamızdaki artıştır." diye konuştu.

Turizm gelirleri beklentisinde de 3 milyar dolarlık bir düşüş yaşandığını aktaran Yılmaz, burada 68 milyar dolarlık bir gelir öngörülürken, şu anda 65 milyar dolar beklendiğini, bu değişikliklerin cari işlemler dengelerini de etkilediğini dile getirdi.

Yılmaz, büyüme öngörülerine bakıldığında 2025 yılı için küresel ticaretin yüzde 5, küresel büyümenin ise yüzde 3,5 oranında gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.

Dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 3, dünya ticaretinin ise yüzde 3,5 oranında büyümesinin beklendiğini belirten Yılmaz, "Ancak iyi haber şu ki 2027 yılına ilişkin uluslararası beklentilerin tamamı olumlu yönde. Küresel düzeyde büyümenin yüzde 3,4 olacağı tahmin ediliyor ve ticaretin, yani küresel ticaretin önümüzdeki yıl yüzde 4,3 artacağı öngörülüyor. Bu, elbette Türkiye gibi ihracatçı ülkeler için özellikle iyi bir haber." dedi.

Emtia fiyatları üzerindeki arz kaynaklı yukarı yönlü baskıya bakıldığında, özellikle savaşın etkisiyle, enerji fiyatlarında olduğu kadar enerji dışı emtialarda da çok önemli bir artış görüldüğüne dikkati çeken Yılmaz, bununla birlikte bir yavaşlama ve gerilemenin de bulunduğunu ancak fiyatların geçmişteki seviyelerinden çok daha yüksek olduğunu kaydetti.

"TÜRK LİRASINA DUYUAN GÜVEN ARTTI"

Verilere bakıldığında, Türkiye'deki toplam yatırımın toplam tüketimden daha hızlı büyüdüğünün görüldüğünü belirten Yılmaz, şunları ifade etti:

"Bu, Türkiye'deki büyümenin kalitesi açısından özellikle önemlidir. Bu verilere göre büyüme daha dengeli, daha verimli ve daha sürdürülebilir bir nitelik taşıyor. Bu da makul bir büyüme seviyesiyle enflasyonla mücadele etmemize yardımcı oluyor. Yani, bazı gözlemciler ve basın mensupları bu konuyu soruyorlar. Yani, büyüme ile enflasyonla mücadele programı arasındaki tutarlılık nedir? Bu anlamda doğru yönde ilerlediğimiz ve büyüdüğümüz açık. Ancak bu büyüme, enflasyonla mücadele programımıza aykırı değildir. Daha dengelidir ve hem üretim kapasitemizi hem de verimliliğimizi artırmaktadır. Bu da çeşitli sektörlerdeki enflasyonist sorunların üstesinden gelmemize ve aynı zamanda enflasyon düşürme programımızı uygulamamıza yardımcı olmaktadır. Türk lirasına duyulan güvenin arttığı da bu grafikten çok net bir şekilde anlaşılmaktadır."

Yılmaz, üç yıl öncesinde döviz mevduatlarının çok yüksek olduğunu, Türk lirası mevduatlarının ise oldukça düşük seviyede bulunduğunu hatırlatarak, ancak bugün Türk lirası mevduatların neredeyse iki katına çıktığını, döviz mevduatlarının ise yüzde 40'ın altına düştüğünü gördüklerini aktardı. Yılmaz, "Türk ekonomisi için çok önemli bir koşullu yükümlülük olan döviz korumalı mevduatlar ise artık sıfır seviyesinde. Yani tamamen ortadan kaldırıldı ve bunu, finansal piyasalara veya finansal istikrara zarar vermeden, aslında sorunsuz bir süreçle başardık." dedi.

Yılmaz, bu üç yıllık dönemde elde edilen en önemli başarılardan birinin, bu koşullu yükümlülüğün ortadan kaldırılması ve Türk lirasının konumunun güçlendirilmesi olduğuna vurgulayarak, "Bu güçlü artışa baktığımızda, aslında rezervlerimizde bir başka çok önemli gelişme görüyoruz. 2023 yılının Mayıs ayında, toplam rezervler, yani brüt rezervler 98,5 milyar ABD dolarıydı. Bugün, 28 Ağustos 2026 itibarıyla, rezervlerimiz 188,2 milyar dolara yükseldi, yani rezervlerimizde neredeyse 90 milyar dolarlık bir artış oldu." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, bunun oldukça önemli bir gelişme olduğuna ve son aylarda altın fiyatlarındaki bu düşüşe rağmen gerçekleştiğine dikkati çekti.

"ŞİRKET BORÇLARININ GSYİH'YE ORANI OLDUKÇA MAKUL"

Rezervlerde oldukça önemli bir artış olduğunu vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Risk göstergesi olarak CDS'ye baktığımızda, Mayıs 2023'te 700 puanın üzerindeyken şu anda 220'nin altında. Yani risk primlerimizde büyük bir düşüş söz konusu ve bu durum hem kamu sektörü hem de özel sektör için, özellikle de döviz cinsinden krediler söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri açısından da çok önemli. Yani, kamu borcumuzun Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYİH) oranı yaklaşık yüzde 20 civarında. Kesin rakam yüzde 23,9, GSYİH'mizin yüzde 24'üne yakın, oysa bu oran gelişmekte olan ekonomilerde neredeyse yüzde 80, gelişmiş ekonomilerde ise yüzde 100'ün üzerindedir. Türkiye'de bu oran yaklaşık yüzde 10, gelişmekte olan piyasalarda yaklaşık yüzde 46 ve gelişmiş ekonomilerde ise neredeyse yüzde 68'dir.

Türkiye'de şirket borçlarının GSYİH'ye oranı da oldukça makul seviyededir. Türkiye'de bu oran yüzde 38,9, gelişmekte olan piyasalarda yüzde 52,4 ve gelişmiş ekonomilerde ise neredeyse yüzde 90'dır. Bu çok önemli bir konu, zira salgınların ardından birçok ülke borç biriktirmiş durumda ve bu durum, belirli politikaları uygulamaları açısından çok önemli bir kısıtlama oluşturuyor. Türkiye, borç göstergelerimiz göz önüne alındığında, bu küresel koşullarda önemli bir avantaja sahip olacak. Bunlar 2025 yılına ait rakamlardır."

Yılmaz, 2024 ve 2025 yılları göz önüne alındığında, cari işlemler açığının yüzde 2'nin altında olduğunu belirtti.

Cari işlemler dengesi ile Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) oranı açısından tarihsel ortalamaların altında olunduğuna işaret eden Yılmaz, "Son verilere göre, bu yıl cari açığımızda geçici bir artış gözlemleniyor. Bu rakam yüzde 2,3'lük bir eksi değer. Ancak bu artışın büyük bir kısmı, bölgemizdeki savaşın etkisinden kaynaklanıyor. Dolayısıyla bu, cari işlemler açığındaki geçici bir artış olup, yapısal bir bozulma değildir. Cari işlemler açığımız tarihsel ortalamalarımızın oldukça altında ve bunun böyle devam edeceğine inanıyoruz." diye konuştu.

Genel enflasyona bakıldığında, programın temel önceliği olan enflasyonla mücadelede önemli ilerleme kaydettiklerini dile getiren Yılmaz, Mayıs 2024'te yüzde 75,5'e yükselen enflasyonun uygulanan politikalar sonucunda belirgin bir düşüş eğilimine girdiğini söyledi.

Arz tarafındaki baskılar nedeniyle bu güçlü düşüş eğiliminin geçici olarak durduğunu, Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 31,5 seviyesinde seyrettiğini aktaran Yılmaz, "Enflasyonun 2026 yılının son çeyreğinde yeniden düşüş eğilimine girmesini ve yıl sonunda yüzde 28,4 seviyesinde kalmasını bekliyoruz." dedi.

"DÜŞÜŞ EĞİLİMİNİN YENİDEN BELİRGİNLEŞMESİNİ BEKLİYORUZ"

Gıda, yakıt, doğal gaz ve ulaşım hizmetlerinden oluşturulan endeksin, dünya genelindeki gelişmelerin etkisiyle belirgin bir artış gösterdiğini gözlemlediklerini ifade eden Yılmaz, bu kalemlerin Tüketici Fiyat Endeksi sepetinin toplamının yüzde 34,5'ini oluşturduğunu, enerji ve emtia fiyatlarındaki artışın, nakliye maliyetleri ve gıda fiyatları üzerindeki baskılarla birleşerek bu gruptaki fiyat hareketlerini hızlandırdığını dile getirdi.

Savaştan doğrudan etkilenen bu kalemler hariç tutulduğunda, enflasyonun temel eğilimindeki düşüşün devam ettiğini aktaran Yılmaz, "Dolayısıyla mevcut veriler, genel enflasyondaki düşüşün son dönemde gözlenen yavaşlamasının, programın temel dinamiklerinden değil, savaştan doğrudan etkilenen ve TÜFE sepetinde önemli bir ağırlığa sahip kalemlerden kaynaklanan ek fiyat baskılarından kaynaklandığını göstermektedir." ifadelerini kullandı.

Arz şoklarının etkisi azaldıkça, sıkı ve koordineli bir politika çerçevesinin desteğiyle enflasyondaki düşüş eğiliminin yeniden belirginleşmesini beklediklerini dile getiren Yılmaz, bütçe açıklarına bakıldığında, deprem ve depremle ilgili geçici harcamalara rağmen, bütçe açığının GSYH'ye oranının oldukça makul seviyelerde kaldığını söyledi.

"MİLLİ GELİRİMİZİN 1,8 TRİLYON DOLARI AŞACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ"

Depremle ilgili harcamaların bütçe açıklarında önemli bir rol oynadığını, ancak zaman içinde bütçedeki deprem harcamalarının payının azaldığını anlatan Yılmaz, azalma eğilimi olsa da bu ilave harcamaların mali yükünün bir süre daha gündemlerinde kalmaya devam edeceğini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyonu ve güçlü siyasi liderliği doğrultusunda, programı kararlılıkla ve bütüncül bir yaklaşımla yürüttüklerinin altını çizen Yılmaz, şöyle konuştu:

"Bu süreçte, istikrarı koruyup dengeli bir büyüme sağlarken, enflasyonda belirgin bir düşüş elde etme, dış dengeyi güçlendirme, rezervleri artırma ve finansal dayanıklılığı pekiştirme konularında önemli ilerlemeler kaydettik. Nitekim, 2026 yılı sonunda milli gelirimizin 1,8 trilyon doları aşacağını ve kişi başına düşen milli gelirin ilk kez 20 bin ABD doları seviyesine yaklaşacağını öngörüyoruz. Önümüzdeki iki yıl boyunca da bu eşiğin üzerinde kalınması beklenmektedir.

Temel hedefimiz, enflasyonu tek haneli seviyelere indirerek fiyat istikrarını kalıcı hale getirmek ve mali disiplinimizi tavizsiz bir şekilde sürdürmektir. Mali disiplini halihazırda sağladığımıza inanıyoruz. Ancak bu konudaki çalışmaları sürdürmeli ve disiplini daha da güçlendirmeliyiz. Büyümenin toplumun tüm kesimlerine daha güçlü bir şekilde yansımasını sağlamak amacıyla, üzerimizdeki yükleri hafifletecek ve iş gücü üzerindeki baskıları azaltacak politikaları hayata geçireceğiz. Özellikle küresel koşulları göz önünde bulundurarak, kritik girdilerin arz güvenliğini güçlendirmeye yönelik politikalarımızı sürdüreceğiz."

Yılmaz, her şeyden önce, üretim birimlerinin dayanıklılığı artırılarak yapısal reformların etkisinin güçlendirilmesi, böylece verimliliğin ve rekabet gücünün yükseltilmesi gerektiğini vurguladı.

"EKONOMİMİZLE İLGİLİ RİSK ALGISINDA ÇOK NET BİR DÜŞÜŞ VAR"

Ülke riski primindeki belirgin düşüşe de değinen Yılmaz, "Ekonomimizle ilgili risk algısında çok net bir düşüş var. Brüt uluslararası rezervler artmıştır. Genel enflasyon düşmüştür, ancak kaydedilen ilerlemeyi göz önünde bulundurduğunuzda, önemli bir ilerleme olduğu görülmektedir. Yine de, tek haneli rakamlara ulaşmak için önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadele etmemiz gerekmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

Risk algısının azaldığını, dış tamponların geçmişe kıyasla daha güçlü olduğunu vurgulayan Yılmaz, enflasyonun üç yıl öncesine göre çok daha düşük seviyede olduğunu, koşullu yükümlülüklerin azaltılmasıyla finansal istikrarın güçlendirildiğini ifade etti.

"OVP'Yİ GEÇMİŞTEKİ KAZANIMLARIMIZ ÜZERİNE İNŞA ETTİK"

Yılmaz, yeni OVP'ye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Şimdi ise bu programla ana hedefimiz, bu makroekonomik istikrarı temel alarak, bu istikrarı sürdürülebilir büyüme ve verimliliğe dönüştürmektir. Ana çerçevemiz budur. Büyüme rakamlarına baktığınızda, 2026-2029 Orta Vadeli Programımızı geçmişteki kazanımlarımız üzerine inşa ettiğimizi vurgulamak isterim. 2026'da yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediğimiz büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027'de yüzde 4,2'ye, 2028'de yüzde 4,6'ya ve nihayet programın sonunda yüzde 5'e ulaşacağını öngörüyoruz.

Yeni program döneminde, makroekonomik istikrarla uyumlu, üretim kapasitesini ve verimliliği artıran ve enflasyonun bastırılmasına yol açmayan bir sürdürülebilir büyüme anlayışını benimsiyoruz. Büyümenin niteliğini dönüştürmek için, tarımda teknoloji ve verimlilikte artış, sanayide üretim kapasitesi ve teknolojik yoğunlukta yükseliş ve hizmet sektöründe bilgi ve teknolojiye dayalı yüksek katma değerli faaliyetlerin daha fazla ön plana çıkmasını sağlayarak toplam faktör verimliliğini kalıcı bir şekilde artıracağız."

Son üç yıl boyunca toplam faktör verimliliğinin katkısının arttığına da dikkati çeken Yılmaz, 2026 yılı için, toplam faktör verimliliğinin büyüme oranına yaklaşık 1,2 puan katkı sağlayacağını öngördüklerini bildirdi.

Büyümenin üçte birinden fazlasının verimlilikten kaynaklandığını belirten Yılmaz, bu durumun program dönemi boyunca da devam edeceğini, her yıl toplam faktör verimliliğinden 1,1 puanlık bir katkı beklediklerini dile getirdi.

"2,1 MİLYON İLAVE İSTİHDAM SAĞLANMASINI BEKLİYORUZ"

Önemli olanın, makul bir seviyede büyümeye devam etmek olduğunu vurgulayan Yılmaz, "Bu seviye aslında tarihsel ortalamalarımızın altındadır. Büyüme oranları açısından tarihsel ortalamamız yüzde 4,8'dir. Dolayısıyla, enflasyonun düşürülmesi meselemizle, büyümeyle ve ek politika önlemleriyle çelişmeyen bir büyüme kaydetmeye devam edeceğiz." diye konuştu.

Öte yandan Yılmaz, ek tedbirlerle işsizlik oranının yüzde 8'in altına düşmesini beklediklerini, halihazırda tek haneli seviyelerde olunduğunu aktardı.

Bunun Türk ekonomisi için alışılagelmiş bir durum olmadığına dikkati çeken Yılmaz, şunları kaydetti:

"Geçmişte oran yüzde 10 civarındaydı. Oysa şimdi, tarihsel ortalamalarımız da dikkate alındığında oldukça makul bir seviyedeyiz ve oranın yüzde 8'in altına inmesini öngörüyoruz. Bu program kapsamında 2,1 milyon ilave istihdam sağlanmasını bekliyoruz. Bu, yıllık yaklaşık 700 bin ilave istihdam anlamına geliyor ki bu da tarihsel ortalamalarımızla uyumlu bir rakam. Tarihsel verilere baktığımızda Türk ekonomisinin yılda yaklaşık 700 bin kişilik istihdam yarattığını görüyoruz. Bu istihdam elbette büyüme yoluyla sağlanacak ancak sadece büyüme ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda iş gücü piyasası reformlarını ve aktif iş gücü piyasası politikalarını da hayata geçiriyoruz."

Genç nüfusun istihdama katılımı için elverişli bir ortam hazırladıklarını anlatan Yılmaz, iş gücüne katılımı ve istihdamı desteklediklerini mesleki eğitime ve beceri kazandırmaya daha fazla ağırlık verdiklerini söyledi.

"ENFLASYONUN TEK HANELİ SEVİYELERE İNMESİNİ ÖNGÖRÜYORUZ"

Bu sürecin büyüme ve istihdam politikalarının bir bileşimi niteliğinde olduğunu, eğitim sisteminin de daha iyi işlediğini ifade eden Yılmaz, "Yakın zamanda açıklanan PISA sonuçlarında, Türkiye'nin performansının birçok açıdan yükseldiğini görmekten memnuniyet duyuyoruz." dedi.

Yılmaz, iş gücü kalitesindeki bu iyileşmenin, iş gücü piyasası politikalarına da katkı sağlayacağını dile getirdi.

Programın merkezinde fiyat istikrarına yönelik güçlü bir kararlılık yer aldığını belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

"Enflasyonun bu yıl yüzde 28 civarında gerçekleşmesini, ancak gelecek yıl yüzde 21'e, onu takip eden yılda ise yüzde 13,5'e düşmesini bekliyoruz. Programın sonunda enflasyonun yeniden tek haneli seviyelere inmesini öngörüyoruz, zira enflasyonu düşürmenin sürdürülebilir büyüme ve sosyal politikalarımız açısından yararlı olduğuna inanıyoruz.

Daha düşük enflasyon ve daha güçlü bir fiyat istikrarı, yüksek ve sürdürülebilir büyüme hedefimizi güçlendireceği gibi, sosyal adalet ve gelir dağılımı hedeflerimize de katkı sağlayacaktır. Şunu da tekrar vurgulamalıyım ki, tüm bu bakış açısı, başardıklarımız ve hedeflediklerimiz, özellikle güçlü liderliği ve vizyonuyla Cumhurbaşkanımızdan gelen kuvvetli bir siyasi desteğe sahiptir."

Yılmaz, Türkiye'nin bu yıl COP31'e ev sahipliği yapacağını, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Türkiye için büyük önem taşıyan bu zirveyi hazırladığını belirtti.

Türkiye'nin uzun vadeli karbonsuz ekonomi hedefleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü aktaran Yılmaz, fosil yakıt ithalatçısı bir ülke olarak iklim gündeminin makroekonomik politikalarla da uyumlu olduğuna inandıklarını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yeşil ekonomide ilerleme kaydedersek bu sadece iklim hedeflerimize katkıda bulunmakla kalmayacak aynı zamanda cari açığı azaltarak ve iç kapasitemizi artırarak makroekonomik istikrarımızı da güçlendirecektir. Dolayısıyla Türkiye'nin, iklim hedeflerini kalkınma hedefleriyle birleştirerek ilerletebilen şanslı ülkelerden biri olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle gelişmekte olan ülke olarak iklim hedeflerine büyük önem veriyoruz ve bu yeşil gündemin kalkınma hedeflerimize aykırı bir şey olmadığını, aksine bizim için bir güçlendirici faktör olduğuna inanıyoruz. Kalkınma Stratejimizin ve 12. Kalkınma Programımızın omurgasına baktığımızda, bu programın temelini yeşil ve dijital dönüşüm oluşturmaktadır. Türkiye'nin kalkınma stratejisi, iklim hedefleriyle açıkça uyumludur."

Uluslararası kuruluşların gerçeklere göre hedeflerini ve amaçlarını revize ettiklerini anlatan Yılmaz, dünyadaki dönüşümlere bakıldığında ticaret ve gümrük vergisi savaşları, sahadaki çatışmalar ile Avrupa, ABD ve diğer bölgelerde görülen yeni korumacı gündemin programın kontrolü dışındaki faktörler olduğunu söyledi.

Uzun vadede önemli olanın dış faktörlerden ziyade programın kendisi olduğunu belirten Yılmaz, dış faktörlerin zaman çizelgesi ve tahminler üzerinde belirli etkiler yaratabileceğini ancak programın ana yönünü değiştirmeyeceğini dile getirdi.

Makroekonomik tahminlerini revize eden tek ülkenin Türkiye olmadığını vurgulayan Yılmaz, "Sahadaki gerçeklere göre kendini uyarlayan gerçekçi bir program yerine durağan bir program izleseydik eleştirilmemiz gerekirdi ancak hedeflerimiz, temel yönelimimiz ve ana çerçevemiz değişmiyor. Bunlar, fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve sosyal refahtır, bu doğrultuda çabalarımızı sürdüreceğiz." diye konuştu.

"YENİ EKONOMİNİN GERÇEKLERİNİN DE FARKINDAYIZ"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Asya'nın küresel ekonomide yükselişte olduğunun farkında olduklarını, bir süredir Asya ile ticareti artırdıklarını ve buna devam edeceklerini söyledi.

Türkiye'nin ticari ilişkilerini çeşitlendirmesi gerektiğine inandıklarını dile getiren Yılmaz, "Bunu enerji piyasaları ve daha pek çok alanda yaptık, bu durum ekonomimize yönelik riskleri de azaltıyor. Pazar çeşitlendirmesi, ticaret politikamızdaki stratejilerden biridir. Özellikle Japonya çok dostane bir ülkedir ve kendileriyle çok iyi ilişkiler geliştiriyoruz." dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae arasında son derece verimli ve yapıcı görüşmeler ve temasların gerçekleştiğini aktaran Yılmaz, pek çok alanda Japonya ile işbirliğini sürdüreceklerini belirtti.

Asya ve Çin'in, dünya ekonomisinde giderek daha fazla yükseldiğine dikkati çeken Yılmaz, şunları kaydetti:

"Bu gerçeklerin farkındayız ve kendimizi bu gerçeklere göre uyarlıyoruz. Öte yandan, kurallara dayalı bir uluslararası ticaret sistemine de bağlıyız ve bunun tüm dünya için yararlı olduğuna inanıyoruz, bu sistemi destekliyoruz. Ancak aynı zamanda yeni ekonominin gerçeklerinin de farkındayız. Farklı ihtiyaçları beraberinde getiren yükselen bir korumacılık eğilimi söz konusu ve Türkiye elbette politikalarını bu yeni gerçeklikler çerçevesinde şekillendirecektir. Uluslararası kurallara dayalı sisteme bağlılığımız sürmekle birlikte hiçbir ortağımızın iç piyasalarımızı istikrarsızlaştırmak amacıyla başka yöntemlere başvurmasına da izin vermeyeceğiz.

Ortaklarımızla karşılıklı faydaya dayalı ilişkiler yürüteceğiz, temel politikamız aslında budur. Karşılıklı fayda esasına dayalı ilişkiler sürdürülebilir nitelikte olacaktır. Aksi takdirde yalnızca tek bir tarafın kazançlı çıktığı bir ilişki, uzun vadede sürdürülebilir olamaz. Bu nedenle, karşılıklı faydayı artırmaya her zaman kararlıyız ve bu bağlamda mesele sadece mal ticaretiyle sınırlı değil, hizmetler sektörünü de göz önünde bulundurmalıyız. Yani sadece mallara değil, hizmetlere de dayalı dengeli bir ilişki hedeflemeliyiz. Finansal ilişkiler de önem taşıyor. Büyük ticaret açığı verdiğimiz bazı ülkeler Türkiye'ye milyonlarca turist gönderiyor ya da Türkiye'de finansal yatırımları veya doğrudan yabancı yatırımları bulunuyor. Dolayısıyla, ülkeler arasındaki bu dengeli veya karşılıklı faydaya dayalı ilişkileri değerlendirirken genel ekonomik ilişkilere bakmalıyız, sürdürülebilir bir ilişkinin yolunun buradan geçtiğine inanıyoruz."

Burada gazetecilerin sorularını yanıtlayan Şimşek, ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl dönümü dolayısıyla bugün bu ülkenin Ankara Büyükelçiliği'nde düzenlenen kutlamaya katıldığını, özellikle ABD başta olmak üzere ortaklar ve müttefiklerle çok yakın bir işbirliği ve bilgi paylaşımları yaptıklarını anlattı.

Şimşek, ABD ile her düzeydeki diyaloğun yapıcı ve güçlü olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Önceliğimiz her zaman kendi finansal sistemimizin bütünlüğünü korumak ve bu yolla uluslararası finansal sistemin bütünlüğüne katkı sağlamak olmuştur. Türkiye, terörün finansmanı, her türlü yasa dışı finansal faaliyet, kara para aklama, yaptırımların ihlali ve yasa dışı ticaretin tüm biçimleriyle mücadelede kararlıdır. Bildiğiniz üzere, yıllardır finansal sistemimizin şeffaflığını ve bütünlüğünü güçlendirmek adına büyük yatırımlar yaptık ve bu çabalarımızı sürdürüyoruz. Türkiye'de faaliyet gösteren tüm şirketler, ulusal mevzuatla tam uyum içinde faaliyette bulunmalı ve yaptırımlara konu olabilecek işlemlerden uzak durmalı. İster finans sektörü ister diğer sektörler olsun, yetkili kurumlarımız her türlü açıklamayı ve iddiayı gereken titizlikle ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde değerlendirmektedir."

"DOĞAL GAZ ÖDEMELERİNDE YERLEŞİK VE İYİ İŞLEYEN BİR ÇERÇEVE MEVCUT"

ABD yaptırımları bağlamında geçmişte belirli ülkelerden doğal gaz ithalatı için muafiyet alındığının altını çizen Şimşek, şöyle devam etti:

"İran'dan doğal gaz satın aldığımızda İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu size şaşırtıcı gelebilir, 'Nasıl yani, gazı bedava mı alıyorsunuz?' diyebilirsiniz. Ancak elbette hiçbir şey bedava değil. Doğal gaz karşılığında İran'a ödeme yapmıyoruz. Bu konuda da ABD ile bir mutabakatımız var. Para, çok sıkı biçimde düzenlenen bir hesapta tutuluyor ve İran'a bu hesaptan yalnızca gıda, ilaç ve benzeri kalemler için ödeme yapılabiliyor. İran, yaptırım rejimi kapsamında izin verilen belirli ürünleri satın aldığında, bu ayrılmış hesapta biriken para o işlemlere ödeniyor. Dolayısıyla doğal gaz ödemelerinin nasıl yönetileceğine ilişkin yerleşik ve iyi işleyen bir çerçeve mevcut."

Şimşek, tedarik zincirleri bakımından çeşitlendirilmiş bir yapının olduğunu ve İran'ın Türkiye'nin doğal gaz ithalatının görece küçük bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.

Alternatif kaynaklara ve depolama kapasitesine çok ciddi yatırımlar yaptıklarına dikkati çeken Şimşek, ABD'nin Türkiye'nin önde gelen LNG tedarikçilerinden biri konumunda bulunduğunu, müttefiklerle yakın bir işbirliği içinde olunduğunu ve bu tür meseleleri ilerleyen dönemde yönetebileceklerine inandıklarını bildirdi.

"KUR REJİMİNE İLİŞKİN SPEKÜLASYONLARIN HİÇBİR DAYANAĞI YOK"

Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantısı nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın toplantıya katılamadığını ifade eden Şimşek, kur rejimine yönelik bir soruya şu yanıtı verdi:

"Öncelikle, serbest dalgalı kur rejimine dönmek arzu edilen bir şeydir. Çünkü serbest dalgalı kur bir şok emici işlevi görür. Ancak yönetimli dalgalanma rejimindeyken, serbest dalgalanmaya geri dönebilmeniz için bazı koşulların oluşması gerekir. Burada öncelikle vurgulamak isterim ki mesele, serbest dalgalanmaya dönmekten çekinmek değil, bunun için gerekli koşulların sağlıklı ve doğru biçimde oluşmasını sağlamaktır. Normalde serbest dalgalanmaya geri dönebilmek için ideal olarak görece daha düşük bir enflasyon oranı istersiniz. Dalgalı kur rejimine geçiş için hala görece yüksek bir enflasyon oranımız var. İkincisi, enflasyon beklentileri de istediğimiz düzeyde değil. Üçüncüsü, normal şartlarda döviz piyasasında alıcı ve satıcının (iki yönlü hareketin) bulunması gerekir. Ancak bu yeni program, 2023'ün ortalarında uygulamaya konulduğundan bu yana piyasa, Türk varlıklarına aşırı ilgi gösteriyor ve dolayısıyla hareket tek yönlü oluyor ya da dış şoklar çıkışları tetikliyor. Söylemek istediğim özetle şu: Kur rejimine ilişkin spekülasyonların hiçbir dayanağı yok."

Şimşek, bu sorunun esasen TCMB'ye yönetilmesi gerektiğini çünkü günlük döviz kuru politikasının Banka tarafından yürütüldüğünü hatırlatarak, OVP'yi hazırlarken kendilerinin de her zaman nötr bir reel döviz kuru varsaydıklarını ve dolayısıyla döviz kuru üzerine bahis yapan bir kurum olmadıklarını vurguladı.

⁠"FİYAT İSTİKRARINA OLAN BAĞLILIĞIMIZ TAMDIR"

Enflasyon hedeflerinin kural olarak hükümet ve Merkez Bankasınca ortaklaşa belirlendiğini ancak modellemelerin büyük ölçüde Merkez Bankasına dayandığını vurgulayan Şimşek, 2027 enflasyon tahmininin para politikasını gevşetmek amacıyla yukarı yönlü revize edildiğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığına dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bizim böyle bir gündemimiz asla olmamıştır. Bu tür söylemlerin hiçbir geçerliliği yoktur. Fiyat istikrarına olan bağlılığımız tamdır ve çok güçlü şekilde sürmektedir. Programları hazırlarken elimizde sihirli bir küre yok, küresel dinamikleri de tek başımıza kontrol edemiyoruz. Son birkaç aydır gerek enerji gerekse tarımsal ve endüstriyel emtia fiyatlarının ne denli yükseldiği ortadadır. Çünkü dünyanın şu an karşı karşıya olduğu arz şoku, tarihin en şiddetli şoklarından biridir. Dolayısıyla programımız küresel ve jeopolitik düzeydeki bu zorlu koşulları da yansıtmaktadır."

Yüksek enflasyon ortamlarında enflasyon katılığının oldukça etkili olduğunu belirten Şimşek, enflasyonun önemli bir kısmının geçmişe dayalı olduğunu, geçmiş enflasyonun yakın dönem enflasyonunu beslediğini dile getirdi.

"ARZ YÖNLÜ ADIMLAR ÇOK SOMUT SONUÇLAR VERMEKTEDİR"

Şimşek, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde enflasyon ataletinin yaklaşık yüzde 40 civarında bir pay tuttuğunu belirterek, "Bugün enflasyonunuz yüzde 10 ise, diğer her şey kusursuz işlese dahi bunun örneğin yüzde 4'ü doğrudan bir sonraki yıla devreder." değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu hedef ve tahminlerin siyasi saiklerle belirlenmediğini, tamamen sahadaki gerçekliklerin birer sonucu olduğunu vurgulayan Şimşek, Türkiye'nin küresel ve bölgesel koşullar açısından son birkaç yılda şanslı olmadığını ancak buna rağmen önemli ilerleme kaydedildiğini söyledi.

Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde hükümetin, depremde tahrip olan konut stokunu hızla telafi etmek adına deprem bölgesinin yeniden inşasına öncelik verdiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Deprem bölgesine şu ana kadar 104 milyar dolar tutarında devasa bir kaynak aktardık. Deprem bölgesinde 621 bin konut teslim edildi veya teslim aşamasındadır. Deprem bölgesindeki illerde kira enflasyonu yaklaşık yüzde 20 seviyesine gerilemişken, ülkenin geri kalanında son verilere göre hala yüzde 40-50 bandında seyretmektedir. Görüldüğü gibi arz yönlü adımlar çok somut sonuçlar vermektedir. 500 bin yeni sosyal konut projesini başlattık. Önceden açıklanan 250 bin konutla birlikte önümüzdeki birkaç yılda devlet destekli toplam 750 bin sosyal konut inşa edilecek. Burada amacımız, geçim maliyetinin neredeyse yüzde 40'ını oluşturan konut ve kira baskısını hafifletmektir."

Şimşek, özellikle imalat sanayisine yönelik selektif kredi politikasını kararlılıkla uyguladıklarını söyledi. Yürürlükteki inisiyatifleri, genişletmeye devam edeceklerini anlatan Şimşek, sanayi dönüşümü, değer zincirinde yukarı çıkma, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşümün yanı sıra, emek yoğun geleneksel sektörlerin de hem mali desteklerle, hem de seçici kredi programlarıyla desteklendiğine işaret etti.

Şimşek, finansmana erişim, aktif iş gücü politikaları ve diğer teşviklerin birleşimiyle, mevcut istihdamı korumayı ve kayda değer miktarda yeni istihdam oluşturmayı hedeflediklerini vurguladı.

Gini katsayısına bakıldığında, gelir dağılımında anlamlı bir iyileşme olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Katsayı hala yüksek, yanlış anlaşılmasın 'işimiz bitti' demiyorum. Ancak dezenflasyon programı başladığından bu yana, Türkiye'de gelir dağılımında belirgin bir iyileşme kaydedildi. Yolculuğumuzun henüz başlarındayız ama ilerleme var. İş gücünün GSYH'den aldığı paya bakarsanız, son 3 yılda ciddi bir artış olduğunu görürsünüz. Muhalefetin belirli çevrelerince üretilen anlatılanlara rağmen, ücretlerin milli gelir içindeki payı belirgin şekilde artmış ve şu anda uzun dönem ortalamalarının oldukça üzerine çıkmıştır. Hayat pahalılığı baskısını son derece ciddiye alıyoruz, Sayın Cumhurbaşkanımız bu konuda bizi görevlendirdi. Kararlılığımız tamdır ve bu yolda tavizsiz devam edeceğiz. Hiçbir ekonomi programı sabit değildir, program yaşayan bir organizmadır. Çünkü dış koşulları biz belirlemiyoruz, belirleyemiyoruz. Sürekli değişen dış koşullara göre de güncelleme ihtiyacı doğuyor. Bize yöneltilebilecek tek makul eleştiri, hedeflerimizde 'fazla iddialı' davrandığımız olabilir. Evet, iddialıydık ve bunun getirdiği maliyetler oldu, fakat programa bağlılığımız tamdır, programı kararlılıkla sürdüreceğiz ve dezenflasyonu tesis edeceğiz. Asıl önemli olan gittiğimiz yöndür ve yönümüz son derece nettir. Sınırlı bir ilerleme bile hiç ilerleme olmamasından çok daha iyidir." ifadelerini kullandı.

⁠"ASYALI ORTAKLARIMIZLA İLK FIRSATTA TEMAS KURMAK İSTİYORUZ"

Şimşek, "İkinci Çin Şoku"na ilişkin soruya verdiği yanıtta, Çin'in kümülatif ihracatının Afrika'ya yüzde 27'nin üzerinde, Asya'ya yaklaşık yüzde 16, AB'ye yüzde 14 ve Türkiye'ye yüzde 11 arttığını, ABD'ye ise yaklaşık yüzde 19 gerilediğini bildirdi.

Küresel ticarette ciddi bir kayma ve dengesizlik yaşandığının altını çizen Şimşek, Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmine ilişkin, "Bu yıl Çin'e olan ihracatımız yıllıklandırılmış bazda 4 milyar doların hemen altındayken, ithalatımız 52 milyar dolar civarında. Dolayısıyla görebileceğiniz üzere, ortada oldukça büyük bir açık var. Bunu karşılıklı fayda sağlayacak şekilde nasıl daha sürdürülebilir kılabileceğimizi Çinli dostlarımızla görüşüyoruz." diye konuştu.

Asya'nın muazzam bir potansiyele sahip olduğunu dile getiren Şimşek, "Asya'ya inanıyoruz. Asya, Türkiye'nin ne yazık ki geçmişte yeterince güçlü odaklanamadığı bir bölge. Dolayısıyla buraya yönelik yenilenmiş bir odaklanmamız var ve Asyalı ortaklarımızla ilk fırsatta temas kurmak istiyoruz." dedi.

NİHAİ HEDEF SÜRDÜRÜLEBİLİR YÜKSEK BÜYÜME VE ADİL GELİR DAĞILIMI

Şimşek, programın nihai amacının Türk halkının refahını artırmak olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:

"Programın nihai hedefi, sürdürülebilir yüksek büyüme oranı ve daha adil bir gelir dağılımıdır. Yani temelde Türk halkı için daha iyi yaşam standartlarıdır. Bu süreç pek çok konuya odaklanıyor ve bunların birçoğunda sonuç aldık. Dezenflasyon süreci ilerledikçe büyüme ile diğer politika öncelikleri arasında daha dengeli bir yapı oluşacaktır. 1990'larda enflasyon ortalama yüzde 70 civarında, reel GSYH büyüme oranı yüzde 3'e yakındı. 2002'den 2013'e kadar enflasyon tek hanelere gerilerken ortalama reel büyüme oranı neredeyse iki katına çıktı. Temel hedefimiz elbette sürdürülebilir yüksek bir büyüme oranı yakalamaktır, fakat bunun için enflasyonu daha da aşağı çekmemiz gerekiyor."

"ASIL ÖNEMLİ OLAN GİDİLEN İSTİKAMETTİR VE BİZ ROTAMIZI KORUYACAĞIZ"

Bakan Şimşek, sıkı para politikası etkisinin kaçınılmaz olarak hissedildiği bu dönemde, orta ve yüksek teknoloji alanları için yatırımcılara kredi imkanları sunduklarına değinerek, çiftçilere ve küçük işletmelere sübvansiyonlu krediler yoluyla destek sağladıklarını ve imalatçıların krediye erişimini kolaylaştırdıklarını anlattı.

İşsizlik konusunda hedeflerini gerçekleştirdiklerini bildiren Şimşek, Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkış ve rezervlerin yeniden güçlendirilmesi gibi diğer önceliklerden de önemli sonuçlar aldıklarını kaydetti.

Şimşek, bu programın pek çok hedefi başardığının altını çizerek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Elbette sonuç almanın daha zorlu olduğu bir alan da var. Enflasyon noktasında petrol fiyatları dahil olmak üzere, yaşanan birçok gelişme dezenflasyon sürecini olumsuz etkiledi. Hepimizin vurguladığı gibi asıl önemli olan gidilen istikamettir ve biz rotamızı koruyacağız. Bizim duruşumuz budur."

Trump, Rusya Devlet Başkanı Putin ile yaptığı telefon görüşmesine ilişkin bir soruya, "Harika bir görüşme yaptık. O, bir anlaşma yapmak istiyor, eğer (Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir) Zelenski de bir anlaşma yapmak isterse bu çok güzel olur." yanıtını verdi.

İki liderin neden bugüne kadar bir anlaşma yapamadığı konusunda da değerlendirmede bulunan Trump, Putin ile Zelenski'nin "birbirinden nefret ettiğini" ifade etti.

Bir barış anlaşması için her iki liderle de görüştüğünü aktaran ABD Başkanı, liderler arasındaki ikili görüşmelere de açık olduğu mesajını verdi.

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, dün yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Putin ile ABD Başkanı Trump'ın yaptığı telefon görüşmesinde Ukrayna krizinin ele alındığını bildirmişti.

Bir saat süren görüşmenin "yapıcı" ve "samimi" olduğunu kaydeden Uşakov, görüşmede Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in Moskova ve Kiev'deki temaslarıyla ilgili görüş alışverişinde bulunulduğunu aktarmıştı.

Uşakov, "Amerikan temsilcilerinin ziyaretleri olumlu değerlendirildi. Bu ve diğer kanallar üzerinden çalışmalar sürdürülecek." ifadelerini kullanmıştı.

İşlem 3 adli tıp uzmanı, 1 kimyager ve 1 otopsi teknikerinden oluşan heyet tarafından gerçekleştirilecek.

Alınacak kemik, toprak ve diğer örnekler, ceza infaz kurumu kamera görüntüleri, 112 kayıtları ve hastane belgeleri birlikte değerlendirilecek.

İncelemelerin ardından Adli Tıp Kurumu Birinci İhtisas Kurulunca, Kozinoğlu'nun kesin ölüm sebebi ve üçüncü kişi müdahalesi bulunup bulunmadığına ilişkin mütalaa düzenlenecek.

NE OLMUŞTU?

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından, Silivri Cezaevi'nde 2011'de yaşamını yitiren eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturmaya yönelik açıklama yapmıştı.

Eski MİT görevlisi Kozinoğlu'nun tutuklu bulunduğu Silivri 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda 12 Kasım 2011 tarihinde rahatsızlanarak Silivri Devlet Hastanesi'ne sevk edildiğini anımsatan Gürlek, "Hastaneye ulaştırıldığında hayatını kaybetmiş olduğu tespit edilmiştir. Olayın ardından yürütülen soruşturmada kamera kayıtları ve tıbbi belgeler incelenmiş, ceza infaz kurumu, jandarma ve sağlık personeli ile koğuş arkadaşları ve müteveffanın eşinin tanık ifadeleri alınmış, 10 Nisan 2012 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir." ifadelerini kullanmıştı.

Bakan Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığınca dosyanın yeniden incelendiğinin altını çizerek, şunları kaydetmişti.

"Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından yapılan değerlendirmeler ışığında Silivri Sulh Ceza Hakimliğinin 26 Ağustos 2026 tarihli kararıyla takipsizlik kararı kaldırılmış ve soruşturma yeniden başlatılmıştır. Yeni soruşturma kapsamında gizlilik kararı alınmış, özel bir soruşturma ekibi oluşturularak olayın tüm yönleriyle yeniden aydınlatılmasına yönelik kapsamlı çalışmalar başlatılmıştır. Bugün gelinen aşamada, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımızca olay tarihinde ceza infaz kurumunda görev yapan 11 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış, 10 şüpheli gözaltına alınmış, 1 şüphelinin ise FETÖ firarisi olarak yurt dışında bulunduğu tespit edilmiştir."

Malatya'nın kayısı dışında bilim şehri olarak da anıldığını aktaran Uraloğlu, şöyle konuştu:

"İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Nakli Enstitüsü, çeyrek asırda binlerce hayatı yeniden yeşertmiş bir kurumdur. Özellikle canlı verici değişim programı kapsamında sekizli çapraz karaciğer nakli gibi dünyada ilk kez gerçekleştirilen öncü çalışmaları, uygun verici bulamayan hastalara yeni bir yaşam umudu sunarken Türk tıbbının ulaştığı düzeyi de bütün dünyaya göstermektedir. Bu başarılar, bir rekordan ziyade şu gerçeğin adıdır. Uygun organı bekleyen hasta için umut, bazen bir eşleşmenin, bazen bir ekibin, bazen de bir şehrin omuzlarındadır."

Sağlık hizmetlerine zamanında ulaşılırsa hayat kurtarabileceğini anlatan Uraloğlu, yüksek standartlı kara, hava, deniz ve kesintisiz haberleşme alanında birçok projenin yapıldığını ifade etti.

Ulaştırma ve altyapı alanında da büyük bir dönüşüm gerçekleştirdiklerini dile getiren Bakan Uraloğlu, şöyle devam etti:

"6 bin 101 kilometre olan bölünmüş yol ağımızı bugün 30 bin 120 kilometreye çıkardık. 17. sırada yer alan Türk sahipli deniz ticaret filomuzu 10. sıraya kadar yükselttik. Fiber optik ağ altyapımızı 720 bin kilometreye yani dünyanın çevresini 18 kez dolaşacak bir uzunluğa ulaştırdık. 1 Nisan 2026'da 81 ilimizde kademeli olarak 5G hizmetlerini başlattık. 5 ay içinde yaklaşık 45 milyon aboneye ulaşan bu teknoloji, yüksek hızı ve milisaniye düzeyindeki gecikmesiyle sağlıkta uzaktan teşhis, görüntü aktarımı, konsültasyon ve cerrahi uygulamaların önünü açtı."

Bakan Uraloğlu, Malatya Havalimanı'nın yeni terminal binasının tamamlandığını ve ekim ayının ilk günlerinde hizmete açılacağını sözlerine ekledi.

Programa, Malatya Valisi Seddar Yavuz, Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, akademisyenler ve ilgililer katıldı.

Kampanya kapsamındaki biletler, THY mobil uygulaması ve internet sitesi üzerinden satın alınabilecek.

Yavaş, görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Beştepe'de kabul edildiğini belirtti.

Görüşmede, Ankara'nın ulaşım altyapısına önemli katkı sağlayacak metro yatırımları başta olmak üzere devam eden ve planlanan projeler hakkında Cumhurbaşkanı Erdoğan'a bilgi sunduklarını aktaran Yavaş, şunları kaydetti:

"Şehrimize yönelik yatırımlara verdikleri destek ve katkılar ile NATO Zirvesi'nin Ankara'da düzenlenmesi konusundaki iradeleri dolayısıyla teşekkürlerimizi ilettik. Ankara Büyükşehir Belediyesi olarak yürüttüğümüz çalışmalar ve önümüzdeki dönemde hayata geçirmeyi planladığımız yatırımlara ilişkin değerlendirmelerimizi de paylaştık. Nazik kabulleri ve Ankara'mıza gösterdikleri yakın ilgi dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanına teşekkür ediyorum."

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki kabul, basına kapalı gerçekleşti.

Maktulün ikizi müşteki Esra Tokyaz ve annesi Halime Tokyaz'ın da hazır bulunduğu duruşmada, çok sayıda kişi izleyici olarak yer aldı.

Duruşmada söz verilen müştekiler, sanıkların en ağır cezayı almalarını istediklerini söyledi.

Tutuklu sanıklar da tahliyelerine karar verilmesini talep etti.

Söz verilen tutuklu sanık Cemil Koç ise cinayet işlemediğini, maktulün elbiselerinde ve tırnaklarında kendisine ait DNA örneği bulunmadığını iddia ederek, olayın cinayet değil düşme vakası olduğunu öne sürdü.

Son sözü sorulan sanıklar, tahliyelerini ve beraatlarini talep etti.

Mahkeme heyeti, kararını açıklamak için duruşmaya bir süre ara verdi.

VERİLEN CEZALAR

Aranın ardından kararını açıklayan mahkeme heyeti, sanık Cemil Koç'u "canavarca hisle ve eziyet çektirerek kadına karşı kasten ökldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet, "şantaj" ve "cebir ve tehdit kullanarak kişi hürriyetinden yoksun kılma" suçlarından da 10 yıl hapse çarptırarak, tutukluluk halinin devamını kararlaştırdı.

Sanıklar Oğuz Kal, Necmettin Ecer, Erhan Girgin, Barış Can Aydın ve Yusuf Ziya Sancak'ı "suç delilerini yok etme, gizleme veya değiştirme" suçundan 5'er yıl hapis cezasına çarptıran heyet, tutukluluk hallerinin devamına karar verdi. Heyet, sanık Kal'ın "cebir ve tehdit kullanarak kişi hürriyetinden yoksun kılma" suçundan ise beraatine hükmetti.

Sanık İlker Umut Uğurlu'ya "suçluyu kayırma" suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası veren heyet, sanık Necdet Çetinkaya'nın ise "kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçundan 5 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmasına hükmetti. Mahkeme heyeti, bu sanıkların da tutukluk hallerinin devamını kararlaştırdı.

Sanık Zülfü Bektaş'ı "gizliliğin ihlali" suçundan günlüğü 100 liradan 500 gün adli para cezasına çarptıran heyet, suçu kamu görevlisi olarak işlemesinden dolayı cezayı 750 güne çıkararak, sanığın 75 bin lira adli para cezasıyla cezalandırılmasına hükmetti.

Heyet, sanıklar Çetinkaya ve Bektaş hakkında "görevi kötüye kullanma" suçundan ise hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verdi.

Mahkeme heyeti, sanık Cemal Arslan ve Mustafa Enes Aktaşçı'nın "kadına karşı tasarlayarak ve canavarca hisle eziyet çektirerek öldürme" suçundan ayrı ayrı beraatlarına karar verirken, Arslan'ın tahliyesine hükmetti.

MUHALEFET ŞERHLERİ

Öte yandan heyette yer alan üye hakimler, karara 2 sanık yönünden muhalefet şerhi koydu.

Muhalefet şerhinde, "canavarca hisle veya eziyet çektirerek kasten öldürme" suçundan cezalandırılmasına karar verilen Cemil Koç hakkında, her türlü şüpheden uzak yeterli kesin kanıt bulunmadığı, sanığın eyleminin "kadına karşı kasten öldürme" suçunu oluşturduğu kanaatine varıldığı belirtildi.

Sanık İlker Umut Uğurlu hakkında da suç kastının varlığına dair mahkumiyete yeterli somut delil bulunmadığı kaydedilen muhalefet şerhinde, sanığın beraatine karar verilerek tahliye edilmesi gerektiği kanaati oluştuğu bildirildi.

KADEM'İN AÇIKLAMASI

Duruşma öncesi Küçükçekmece Adliyesi önünde açıklama yapan Kadın ve Demokrasi Vakfı (KADEM) avukatı Sinem Ermiş, 22 yaşında vahşice öldürülen Ayşe Tokyaz için adalet taleplerini yinelemek ve davanın karar duruşması nedeniyle adliyede bulunduklarını söyledi.

Ermiş, KADEM olarak her kadının güven içinde yaşayabileceği bir dünya için çalışmaya devam edeceklerini belirterek, "Verilecek karar, Ayşe'yi geri getirmeyecek. Annesinin, babasının, kardeşlerinin acısını sona erdirmeyecek. Ayşe'nin yarım kalan hayatı devam etmeyecek. Ancak adaletin yerini bulması, geride kalanların acısını bir nebze olsun hafifletecek ve benzer acıların bir daha yaşanmaması için topluma güçlü bir mesaj verecektir." şeklinde konuştu.

İDDİANAMEDEN

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, 11 Temmuz 2025'te müşteki Esra Tokyaz'ın, ikiz kardeşi Ayşe Tokyaz'ın hayatından endişe ederek polise başvurduğu belirtilmişti.

Esra Tokyaz'ın, hakkında şikayette bulunduğu Cemil Koç'un bir süredir Ayşe Tokyaz'la birlikte olduğu belirtilen iddianamede, polislikten ihraç edilen Koç'un 1 şüpheli ölüm, 3 kasten yaralama, Ateşli Silahlar Kanunu'na muhalefet, uyuşturucu kullanma, 2 kez tehdit olmak üzere 8 adli suç kaydının bulunduğu kaydedilmişti.

İddianamede, sanık Cemil Koç'un "kadına karşı tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme", "cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" ve "şantaj" suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis ile 3 yıldan 10 yıla kadar hapisle cezalandırılması istenmişti.

Sanık Oğuz Kal'ın "kadına karşı tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme" ve "cebir tehdit veya hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçlarından ağırlaştırılmış müebbet ile 2 yıldan 7 yıla kadar hapsi istenen iddianamede, sanıklar Cemal Arslan, Necmettin Ecer, İlker Umut Uğurlu, Mustafa Enes Aktaşçı, Barış Can Aydın, Erhan Girgin ve Yusuf Ziya Sancak'ın da "kadına karşı tasarlayarak, canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürmeye yardım etme" suçundan 15'şer yıldan 20'şer yıla kadar hapis cezasına çarptırılmaları talep edilmişti.

Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca, Ayşe Tokyaz'ın cinayet zanlısı Cemil Koç'a bilgi aktardığı iddia edilen polis memurları Necdet Cetinkaya ve Zülfü Bektaş hakkında da ayrı bir iddianame hazırlanmıştı.

Bu iddianamede ise sanık polis memurlarının, "görevi kötüye kullanma" ve "verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçlarından 3 yıl 6 aydan 8'er yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edilmişti.

Küçükçekmece 7. Asliye Ceza Mahkemesi, 19 Kasım 2025'teki duruşmada, polis memuru 2 sanığın yargılandığı dosyanın, görevsizlik kararı ile ana dava dosyasıyla birleştirilmesi kararı vermişti.

Açıklamada, bu kararın, uluslararası hukuka uygun şekilde uluslararası toplumu benzer adımlar atmaya teşvik etmesi ve yasa dışı yerleşim faaliyetlerinde bulunan kuruluşlar ile bu faaliyetlere karışan kişilerin hesap verebilirliğinin sağlanmasına katkıda bulunması temenni edildi.

Bakanların, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları tarafından yayımlanan İki Devletli Çözüme İlişkin Ortak Bildiri'yi de memnuniyetle karşıladığı bildirildi. Açıklamada, söz konusu ülkelerin, uluslararası hukuka göre yasa dışı olan yerleşimlerle yapılan mal ticaretine ulusal veya Avrupa düzeyinde kısıtlamalar getirme ya da kendi ulusal usulleri çerçevesinde bu ve diğer tedbirleri aktif biçimde değerlendirme yönündeki niyetlerinin teyit edildiği aktarıldı.

Açıklamada, bakanların uluslararası toplumu, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerini destekleyen veya bunların sürdürülmesine katkı sağlayan faaliyetlere son verilmesi amacıyla somut tedbirler almaya teşvik ettiği kaydedildi.

Açıklamada, bakanların, açıklanan bu niyetlerin, tüm devletlerin İsrail'in Filistin topraklarını hukuka aykırı işgalinden kaynaklanan durumu hukuken tanımama ve İsrail'in işgaliyle oluşturulan durumun sürdürülmesine yardım veya destek sağlamama yükümlülüğü de dahil olmak üzere, uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler (BM) kararlarıyla uyumlu olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Bu kapsamda, BM Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı ile Uluslararası Adalet Divanı'nın 19 Temmuz 2024 tarihli İstişari Görüşü de dikkate alındı.

Bakanların, bu çerçevede, İsrail'in yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı olarak aldığı tüm tedbirleri ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan diğer tüm uygulamaları geri çekmesi yönündeki çağrıyı yineledikleri belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bakanlar, Gazze'nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulamakta ve güvenlik ile istikrarın sağlanması, insani durumun ele alınması, yeniden imar ve toparlanma sürecinin kolaylaştırılması ve kalıcı barışın temellerinin atılması amacıyla ABD Başkanı Trump'ın (Donald) Gazze İhtilafını Sona Erdirmeye Yönelik Kapsamlı Planı'nın tam olarak ve derhal uygulanması çağrısında bulunmaktadır.

Bakanlar, adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın sağlanmasının tek uygulanabilir yolunun, uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda, başkenti Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız, egemen, toprak bütünlüğüne sahip ve yaşanabilir bir Filistin Devleti'nin hayata geçirilmesi suretiyle iki devletli çözümün uygulanması olduğunu bir kez daha vurgulamaktadır."

12 ÜLKEDEN BATI ŞERİA KARARI

Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları, yaptıkları ortak yazılı açıklamayla İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşimlerinden gelen mallara ticari kısıtlama getireceklerini duyurmuştu.

Açıklamada, İsrail'in Batı Şeria'daki eylemleriyle iki devletli çözümü baltalayan adımlar attığı vurgulanarak, durumun her geçen gün daha da kötü hale geldiği belirtilmişti.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sebep olduğu şiddet olaylarına dikkat çekilen açıklamada, iki devletli çözüm fikrinin korunması gerektiği vurgulanmıştı.

İsrail, ticari yaptırımlara yanıt olarak İngiltere'nin işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Filistin nezdindeki konsolosluğunu kapatma kararı aldığını açıklamıştı.

Ayrıca Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne; sosyal medya hesabının ve soruşturmaya konu paylaşımların incelenmesi, başkaca suç unsuru taşıyan içeriklerin tespit edilmesi, hesabın sahibi ile paylaşımları yapan kişi veya kişilerin açık kimlik bilgilerinin belirlenmesi yönünde talimat verildiği öğrenildi.

ANNELİ İKNA ÇABASI VE ÖZEL HAREKAT OPERASYONU

İhbar üzerine adrese çok sayıda polis, müzakereci ve özel harekat ekibi sevk edildi. Güvenlik güçleri banka ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alarak caddeyi trafiğe ve geçişlere kapattı. Müzakere çalışmaları sırasında şüphelinin ikna edilebilmesi amacıyla annesi de olay yerine getirildi.

Müzakereci ve özel harekat unsurlarınca yürütülen hassas ve titiz çalışmalar neticesinde, rehin tutulan 5 banka çalışanı güvenli bir şekilde kurtarıldı. Şüpheli C.A. ise ekiplerce etkisiz hale getirilerek gözaltına alındı.

BAŞSAVCILIKTAN AÇIKLAMA: 4 SAVCI GÖREVLENDİRİLDİ

Olayın ardından İzmir Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada soruşturmanın çok yönlü sürdürüldüğü belirtilerek, "9 Eylül 2026 günü saat 16.30 sıralarında, İzmir ili Karabağlar ilçesi İnönü Caddesi üzerinde bulunan bir banka şubesine gelen C.A. isimli şahıs, özel güvenlik görevlisine ait silahı alarak banka içerisinde bulunan 5 çalışanı rehin almıştır. Müzakere ve özel harekât unsurlarınca yürütülen çalışmalar neticesinde rehin alınan 5 banka çalışanı güvenli bir şekilde kurtarılmış, şüpheli şahıs gözaltına alınmıştır. Olayla ilgili olarak İzmir Cumhuriyet Başsavcılığımızca derhal soruşturma başlatılmış; soruşturmanın etkin ve koordineli bir şekilde yürütülmesi amacıyla 2 Cumhuriyet Başsavcıvekili ile 2 Cumhuriyet Savcısı görevlendirilmiştir" denildi.

"BUNDAN SONRAKİ SÜREÇTE ATILACAK YENİ ADIMLARI BELİRLEDİK"

Dün Ankara'da gerçekleştirilen temaslara değinen Üstel, "Dün Ankara'da, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz başkanlığında, ilgili bakanlıkların, Türk Deniz Kuvvetlerinin, teknik heyetlerin ve özel kurum temsilcilerinin katılımıyla önemli toplantılar gerçekleştirdik. Bugüne kadar yapılan çalışmaları değerlendirdik, bundan sonraki süreçte atılacak yeni adımları belirledik. Kayıp insanlarımıza ulaşma konusunda Türkiye Cumhuriyeti ile kararlılığımız tamdır" dedi.

"BİR ARAMA KURTARMA GEMİSİ DAHA ÇALIŞMALARA DAHİL EDİLECEK"

Ankara'daki toplantılar sonucunda arama-kurtarma çalışmalarına yeni teknik kapasitenin dahil edilmesinin kararlaştırıldığını açıklayan Üstel, "Gerçekleştirdiğimiz toplantılar sonucunda, derin sularda arama kabiliyetine ve özel teknik donanımlara sahip bir arama kurtarma gemisinin daha çalışmalara dahil edilmesi kararlaştırılmıştır. Söz konusu gemi yarın İstanbul'dan hareket ederek kaza bölgesine doğru yola çıkacaktır. Geminin hafta sonu veya hafta başında adamıza ulaşarak çalışmalara başlaması öngörülmektedir" dedi.

"TCG IŞIN ARAMA FAALİYETLERİNİ SÜRDÜRÜYOR"

Arama-kurtarma çalışmalarında görev yapan Türk Deniz Kuvvetlerine ait gemilerin son durumuna ilişkin de bilgi veren Üstel, TCG Işın'ın tüm mürettebatıyla kaza bölgesindeki faaliyetlerine devam ettiğini, TCG Alemdar'ın ise rutin teknik bakım ve ikmal amacıyla limanına döndüğünü belirtti. Üstel, "Havadan, karadan ve denizden kayıplarımıza ulaşmak için çalışmalarımız devam etmektedir. Amacımız nettir. Kayıplarımıza ulaşmak" dedi.

"YENİ TEKNİK KAPASİTEYİ DEVREYE ALARAK ÇALIŞMALARIMIZI KARARLILIKLA SÜRDÜRÜYORUZ"

Denizin derinliği, bölgenin şartları ve batığın durumunun çalışmaların zaman almasına neden olduğunu ifade eden Üstel, arama imkanlarının genişletildiğini vurgulayarak, "Denizin derinliği, bölgenin şartları ve batığın durumu nedeniyle arama çalışmalarının zaman gerektirdiği bir gerçektir. Ancak imkanlarımızı genişleterek, yeni teknik kapasiteyi devreye alarak çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu süreçte çok sayıda kurum ve kuruluş da çalışmalarımıza önemli katkı sağlamaktadır" dedi.

"ADLİ TIP KURUMU KİMLİKLENDİRME, YÜZ TANIMA VE DNA TESPİTLERİNE DESTEK SAĞLIYOR"

Türkiye kurumlarının çalışmaların ilk gününden itibaren sürece destek verdiğini belirten Üstel, "Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ilk günden bu yana tüm imkan ve kabiliyetlerini seferber etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu da kimliklendirme, yüz tanıma, DNA tespitleri ve adli süreçlere önemli destek sağlamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğimiz, Büyükelçimiz ve Büyükelçilik personeli de ilk günden itibaren sürecin her aşamasında yanımızda olmuş, koordinasyona önemli katkı sağlamış ve sağlamaya devam etmektedir" dedi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'A TEŞEKKÜR

Üstel, "Kayıp insanlarımıza ulaşma çabamıza ilk günden bu yana güçlü destek veren başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz olmak üzere, tüm bakanlıklara, kurum ve kuruluşlara halkımız adına bir kez daha teşekkür ediyorum" dedi.

Açıklamada, Miçotakis'in, Arnavutluk'taki Yunan azınlığın haklarının korunmasının yalnızca iki ülke arasındaki ilişkilerle sınırlı olmadığını, Avrupa hukuku ve Avrupa Birliği (AB) kapsamındaki yükümlülüklerle de bağlantılı olduğunu söylediği hatırlatıldı.

Açıklamada, Miçotakis'in açıklamalarının Yunanistan'ın azınlık hakları konusunda "çifte standart" uyguladığını gösterdiği vurgulandı.

Yunanistan'ın 1981'den bu yana AB üyesi olmasına rağmen Batı Trakya Türk toplumunun hak ve özgürlüklerini ihlal ettiği kaydedilen açıklamada, Batı Trakya Türk toplumunun Türk kimliğinin tanınmadığı ve adında "Türk" ifadesi bulunan derneklerin faaliyetlerine izin verilmediği aktarıldı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin örgütlenme özgürlüğüne ilişkin Yunanistan aleyhindeki kararlarının da uzun süredir uygulanmadığı ifade edilen açıklamada, bu durumun AB'nin temel değerlerinden olan hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulandı.

KAPATILAN DERNEKLER VE AİHM KARARLARI

1927'de kurulan İskeçe Türk Birliği (İTB), 1928'de kurulan Gümülcine Türk Gençler Birliği (GTGB) ve 1936'da kurulan Batı Trakya Türk Öğretmenler Birliği (BTTÖB) adlarında Türk ifadesi geçtiği, Batı Trakya'daki azınlığın Lozan Antlaşması'nda "Türk" değil "Müslüman" olarak tanımlandığı iddiasıyla 1980'li yıllarda kapatılmıştı.

Bir dönem azınlık okullarının tabelalarında ve karnelerinde bulunan "Türk" ifadesi, Yunanistan tarafından görmezden gelinirken, bu tarihten sonra "Türk" ismi taşıyan derneklere resmi statüde faaliyet izni verilmemişti.

Kuruluşları reddedilen Meriç İli Azınlık Gençleri Derneği ve Rodop İli Türk Kadınları Kültür Derneği, kapatılan İTB ile birlikte konuyu 2005'te AİHM'ye taşımıştı. Mahkeme, 2007 ve 2008 tarihli kararlarında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) toplanma ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin 11. maddesinin ihlal edildiğine hükmetmişti.

Öte yandan, Yunanistan'ın AİHM kararlarının uygulanmasına yönelik yasal düzenlemesi, muhalefet partilerinin itirazı üzerine, "Milli güvenlik söz konusu olduğunda karar uygulanmayabilir." ifadesi eklenerek 2017'de Yunan Parlamentosunda onaylanmıştı.

Yunanistan, Batı Trakya'daki Türk azınlığı tarafından kurulan bazı derneklerin faaliyetlerine, Türklerin etnik azınlık olduğu görüşünü savunmak amacıyla kuruldukları iddiasıyla izin vermemiş ve kapatmıştı.

Burada konuşan Bolat, fuarın düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, organizasyonun katılımcılar, firmalar ve ziyaretçiler için bereketli ve verimli geçmesini diledi.

Tekirdağ'ın önemli bir sanayi kenti olduğunu ifade eden Bolat, "Türkiye dünyada sanayi ülkesi haline geldi. 1980'de 3 milyar dolar ihracatımız varken büyük bölümü kuru üzüm, kuru incir, fındık, tütün ihracatına dayanıyordu. 45 yıl geçti, 280,5 milyar dolar yıllık ihracatımızın yüzde 94'ü sanayi ürünlerine dayanıyor. Ve bunların içinde, değerli arkadaşlar, toplam ihracatımızın yüzde 43,5'i orta-yüksek ve yüksek teknoloji ürünleri ihracatına dayanıyor." diye konuştu.

Bolat, Çerkezköy'ün birçok sanayi kolunu barındıran güçlü bir ilçe olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin büyümesi için yıllardır çalıştıklarını aktaran Bolat, şunları kaydetti:

"Türkiye'mizi dünyanın 16. büyük ekonomisi haline getirdik, 23 yıl önce 21. sıradan almıştık. Satın alma gücü paritesine göre de dünyanın 11. büyük ekonomisi konumuna yükselttik. İşte rakamlar açıklandı, Türkiye 24 çeyrektir büyümeye devam ediyor, 6 yıl kesintisiz ve 1,7 trilyon dolar yılın ilk yarısı itibarıyla milli gelire kavuştuk. Kişi başına milli gelirimiz de yıl sonunda 20 bin 500 dolara yükselmiş olacak. İhracatta mal ihracat hedefimiz 282 milyar doları bu ay sonu Allah'ın izniyle aşıyoruz. Hizmet ihracatını da eklediğimizde yıl sonunda 410 milyar doları da inşallah aşacağız."

Bakan Bolat, vatandaşların verdiği destekle hükümetin yatırımlarla büyümeye devam ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde reformların sürdüğünü aktaran Bolat, şöyle devam etti:

"Durmak bilmeyen reformlar, azimle çalışmalar, özel sektörümüzün büyük ve güçlü müteşebbislik yeteneği, yatırımlara olan tutkusu, üretime olan tutkusu, ihracatı destekleyen Ticaret Bakanlığı çalışmaları, Ulaştırma, Çevre, Tarım, Sanayi, Hazine Maliye, bütün bakanlıkların ortak dayanışması ve işbirliğiyle meydana geliyor. Bu bir ekosistem. Yatırım olmasa üretim olmaz, üretim olmasa ticaret olmaz, üretim olmasa ihracat olmaz, istihdam olmaz, vergi toplanamaz. O nedenle sanayi üretiyor, tarım üretiyor, hizmetler üretiyor; ticaret bunları pazarlıyor, tanıtıyor, satıyor ve ülkeye döviz kazandırıyor. O dövizle de ülkemizin ihtiyacı olan enerji ürünleri ve diğer gerekli ürünlerin ithalatı yapılıyor."

Programda Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası (ÇTSO) Başkanı Ahmet Çetin, Çerkezköy OSB Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sözdinler, Çerkezköy Belediye Başkanı Vahap Akay ve SAHA İstanbul Genel Sekreteri Muttalip Tütüncü birer konuşma yaptı.

Çetin, konuşmaların ardından Bakan Bolat'a plaket takdim etti.

Ardından fuarın açılış kurdelesini kesen Bolat ve beraberindekiler fuar alanını gezdi.

Açılışa, Ticaret Bakan Yardımcısı Volkan Ağar, AK Parti Tekirdağ milletvekilleri Çiğdem Koncagül, Mestan Özcan ve Gökhan Diktaş, belediye başkanları ve iş dünyası temsilcileri katıldı.

"NASIL BİRLİKTEN BİR KUVVET DOĞAR HERKESE GÖSTERDİK"

Birbirine inanan iki insanın çok büyük şeyler başarıp, çok büyük mücadeleler verebileceğini söyleyen Gültekin, "Allah'a hamdolsun beraber omuz omuza yol verdiğimiz gerek AK Parti Üsküdar İlçe Başkanımıza gerekse Milliyetçi Hareket Partisi İlçe Başkanımıza huzurlarınızda teşekkür ediyorum. Bu süreçte nasıl bir ve beraber olunur, nasıl birlikten bir kuvvet doğar herkese gösterdik. O yüzden bu sürecin başından sonuna kadar bizlerin arkasında kale gibi duran başta meclis üyesi, meclis üyesi arkadaşlarım olmak üzere tüm teşkilat mensuplarımıza çok çok teşekkür ediyorum. Hepinize saygılarımı, sevgilerimi sunuyorum" dedi.

"NAVİGASYONLA BELEDİYEYE GELEN MEMURLAR, BELEDİYE BAŞKAN YARDIMCILARI İSTEMİYORUZ"

Gültekin, "Bildiğiniz gibi yaklaşık 1,5 aydır geçmiş dönemdeki belediye başkanımızın rüşvet ve irtikap suçuyla görevden alınmasından itibaren Üsküdar, hatta İstanbul ve Türkiye gündemi tek bir noktaya kilitlendi. O da Üsküdar'daki seçimleri idi. Bu 1,5 aylık süreci büyük bir sükunetle götürerek yapılan bütün tezviratlara karşı susarak, cevap vermeyerek biz bir yol yürüdük. Bu gündemlerle beraber Üsküdar'da esas Üsküdar'ın konuları, Üsküdar'ın sorunları, problemleri de maalesef gündemden uzaklaşmış oldu. Bugün artık seçim geride kaldı. Dün itibarıyla biz o işi bitirdik. Artık Üsküdarlı vatandaşlarımızla, hemşehrilerimizle kol kola girip hep beraber onlara hizmet etme vakti. Hep birlikte koşarak onlara hizmet edeceğiz. Sonuçta 7,5 senedir ben Üsküdar'da AK Parti'den meclis üyeliği görevi yaptım. Bunun uzun bir dönemini de grup başkanvekili olarak geçirdim. Aslında sürekli Üsküdar'ın sıkıntılarını son 2,5 senedir çok da ciddi ve yüksek bir sesle biz mecliste veya bulunduğumuz ortamda vatandaşlarımıza, halkımıza anlatmaya çalıştık. Üsküdar'ın mevcut personel kalitesinin, liyakatinin nedenli yüksek olduğunu; Üsküdar Belediyesi'nin kurumsal yapısının nasıl tıkır tıkır işleyen bir sistem olduğunu, dışarıdan buraya gelen memurların, belediye başkan yardımcılarının bununla ilgili hatta bir söylemim var, o çok konuşulduğu için tekrar edeyim: 'Navigasyonla belediyeye gelen memurlar, belediye başkan yardımcıları istemiyoruz' dedik defalarca. Kendi çocuğunu Üsküdar'ın parkındaki salıncakta sallandırmayacak olanlar, kendi emekliliğinde bu ilçenin kıraathanelerinde çay içmeyecek olanlar bizim geleceğimizle ilgili planlar yaptılar, bizim geleceğimizle ilgili kararlar verdiler. Buna hep karşı olduk" ifadelerini kullandı.

"MESAİ ARKADAŞLARIMIZ DA ŞUNU İYİ BİLSİN; BİZ BELEDİYEYİ SOKAKTAN YÖNETECEĞİZ"

Her noktada Üsküdar'da personellerin ve mesai arkadaşlarının liyakatinden bahsettiklerini aktaran Gültekin, şunları söyledi:

"Onların bu kurumsal yapıdaki oynadığı büyük rolden bahsettik. İnşallah bu dönemden sonra da burada hem mesai arkadaşlarımız var hem teşkilatımız var hem de bulundukları mahallelerde birer kanaat önderi olan, çok ciddi emek vermiş, sokak sokak gezmiş, kapı kapı insanlardan oy istemiş meclis üyelerimiz var aramızda. Bu kadroyla inşallah Üsküdar'ın bütün problemlerini, bütün sıkıntılarını en hızlı şekilde çözmek için el ele verip mücadelemiz şu an itibarıyla başlamıştır. Mesai arkadaşlarımız da şunu iyi bilsin; biz belediyeyi buradan değil, sokaktan yöneteceğiz. Biz belediyeyi mahallelerimizden yöneteceğiz. Dolayısıyla tüm arkadaşlarımıza şimdiden kolaylıklar diliyorum. Onları da bir alkışlayalım. Onlar da bu süreçte bizlerle birlikte en çok terleyecek olanlar da onlar. Onları da şimdiden tebrik ediyorum. Önümüzde 2,5 yıl gibi bir zaman var. Rahmetli Mehmet Çakır Başkanımın devir teslimi şu an gözümün önüne geldi. Kendisini rahmetle analım, bugün de abisinin vefat haberiyle üzüldük, öğlendin onun cenazesindeydik. Mehmet Çakır Başkanımız devir teslimde "Bu koltuğa oturdu ve kalktı, dedi ki: İşte 5 sene bu kadarlık bir zaman." Gerçekten de günü geldi devrederken yine aynı şekilde zamanın nasıl geçtiğini anlamadık. 2,5 sene çok kısa bir zaman. Bu kısıtlı zamanda Üsküdar'ın çok ciddi problemleri, sorunları var. El ele verip üstesinden gelemeyeceğimiz hiçbir sorun, hiçbir problem yok."

İhbar üzerine bölgeye Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri sevk edildi.

Ekipler, uçaktaki iki kişiyi bulundukları yerden kurtardı.

Kazazedeler, tedbir amacıyla Kaçkar Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti ve Deniz Polisi ekiplerinin, uçağın bulunduğu alanda başlattığı çalışma tamamlandı.

Bot yardımıyla Pazar Sahil Güvenlik Karakol Komutanlığı'nın yer aldığı alana getirilen uçak, burada bekleyen vinç yardımıyla kıyıya çıkarılarak çekiciye yüklendi.

"GEÇMİŞ OLSUN, UCUZ ATLATILMIŞ BİR KAZA OLDU"

Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, yaptığı açıklamada, Batum'dan kalkan iki kişilik özel uçakla irtibata geçildiğinde acil durum ilan edildiğini belirterek, "Yalnız havalimanına yaklaşamadılar, yetişemediler. Denize iniş yapmak durumunda kalındı. Hemen hızlıca arkadaşlarımız teyakkuzdaydı. Sahil Güvenlik ekiplerimiz uçağa ulaştılar." dedi.

"Belçika vatandaşı iki erkek sağ olarak Sahil Güvenlik ekiplerimiz tarafından alındılar, hayati tehlikeleri yok." ifadesini kullanan Baydaş, "Biri 55 yaşında, biri 69 yaşında iki erkek, sağ olarak Sahil Güvenlik ekiplerimiz tarafından sağ olarak alındılar. Hayati tehlikeleri yok, iyi. Kontrol amaçlı hastaneye sevk edildiler." değerlendirmesinde bulundu.

Baydaş, havalimanında da herhangi bir problem bulunmadığına dikkati çekerek, "Geçmiş olsun, ucuz atlatılmış bir kaza oldu." diye konuştu.

Uçakta motor arızası meydana geldiğini ifade eden Baydaş, "Şu an için başka bulgu yok. Hava aracı yüzeyde yüzer vaziyette, onu da arkadaşlarımız alıyorlar. Kendi beyanları motor arızaları olduğu yönünde." dedi.

UÇAKTAKİ KİŞİLERİN İSİMLERİ AÇIKLANDI

Pazar Kaymakamlığından yapılan açıklamada ise Rize-Artvin Havalimanı'nın kuzeybatısında, sahilden yaklaşık 4 mil açıkta bir eğitim uçağının denize acil iniş yaptığı ihbarı üzerine Sahil Güvenlik ekiplerince derhal çalışma başlatıldığı belirtildi.

Açıklamada, denize acil iniş yapan uçakta bulunan Belçika uyruklu Vlasselaer Werner ve Christian Peiffer'in, ekiplerce güvenli şekilde kurtarıldığı ifade edildi.

Yapılan ilk kontrollerde her iki kişinin de sağlık durumlarının iyi olduğunun belirlendiğine işaret edilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"İlk bilgilere göre, Gürcistan Batum'dan havalanan uçağın motor arızası nedeniyle Rize-Artvin Havalimanı'na iniş yapmak üzere kuleyle iletişime geçtiği, ardından zorunlu olarak denize acil iniş yaptığı anlaşılmıştır. Olayla ilgili çalışmalar ve incelemeler ilgili kurumlarımız tarafından sürdürülmektedir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

"HERHANGİ BİR HAYATİ TEHLİKEYE RASTLANMADI"

Kaçkar Devlet Hastanesi Başhekimi Mehmet Han Alişan, gazetecilere yaptığı açıklamada, uçakta bulunan Belçika vatandaşı 2 kişinin Rize-Artvin Havalimanı acil müdahale ekiplerince hastaneye ulaştırıldıklarını söyledi.

İki kişinin de sağlık durumlarının iyi olduğunu aktaran Alişan, şunları kaydetti:

"Hastanemize getirilen kişilerin yapılan muayenelerinde herhangi bir hayati tehlikeye rastlanmadı. Acil uzmanımızın yaptığı muayenede birinin bel ağrısı olduğu öğrenilince bir önlem almak amacıyla tomografileri, acil tetkikleri yapıldı ve izlem amacıyla şu anda müşahedemizde. Hastalarımızı takip etmekteyiz. Sağlık durumları iyi olan hastalarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz."

29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilen anketin sonuçlarıyla ilgili raporda, bu durumun özellikle Demokratlar arasında Trump'ın federal bürokrasinin bazı kısımlarını ortadan kaldırmaya yönelik son girişimlerinin, yürütme organına olan kamu güvenini nasıl etkilemiş olabileceğine işaret ettiği değerlendirmesine yer verildi.

Anket raporunda, "Amerikalılar birkaç yıl öncesine kıyasla hükümet bilgilerine daha şüpheci yaklaşıyor; çoğunluk artık seçimler ve siyaset, dış ilişkiler veya çevre hakkında federal hükümet bilgilerine çok az veya hiç güvenmediklerini söylüyor." ifadelerine yer verildi.

ABD'deki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 60'ı, çevre, dış ilişkiler, seçimler ve siyaset, kürtaj veya göç konularında federal hükümetten gelen bilgilere düşük düzeyde güven duyuyor ve "çok az" veya "hiç" güvenmediklerini söylüyor.

AP-NORC/USA Facts'in 2019'da yaptığı bir ankette, federal hükümetin söylediklerine duyulan güvensizliğin, sorulan hemen her konuda en azından biraz arttığı görülmüştü.

Bu durum, 2019'da yüzde 37 olan güvensizliğin şu anda yüzde 53'e yükseldiğini ortaya koyarken, güvensizliğin son bir yılda 9 puanlık bir artış gösterdiğine işaret ediyor.

Suriye'nin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkından taviz vermediğini vurgulayan Ukla, "Ülkemiz mutlak şeffaflık ve teknik işbirliği ilkesiyle hareket ederek uluslararası standartlara ve kapsamlı güvence sistemine olan bağlılığını kanıtlamıştır." dedi.

Kararın, Suriye dosyası üzerinden kurulan siyasi baskı dönemini sona erdirdiğini savunan Ukla, "Bu karar, Suriye'nin izlediği yaklaşımın dürüstlüğüne ve ciddiyetine yönelik açık bir uluslararası tescildir."ifadelerini kullandı.

Ukla, "Ülkemizin nükleer bilimleri ulusal kalkınmanın hizmetine sunma konusundaki tam hakkı yeniden teyit edilmiştir." şeklinde konuştu.

UAEA, 2007'de Deyrizor'da vurulan bir tesisin gizli bir nükleer reaktör olduğu ve Esed rejiminin müfettişlere erişim izni vermemesi gerekçesiyle Suriye'yi "uyumsuz ülke" ilan etmişti.

Bakan Şimşek, buradaki konuşmasında, ABD'yi bir başarı hikayesine dönüştürenin yalnızca 1776'da yayımlanan Bağımsızlık Bildirgesi olmadığını, asıl belirleyici olanın, takip eden yıllarda inşa edilen kurumlar olduğunu söyledi.

Amerikan Anayasası'nın iki asrı aşkın süredir hala yürürlükte olduğunu dile getiren Şimşek, "Bir ekonomist olarak beni en çok etkileyen de budur. Tutarlılık ve istikrar, bir ülkenin sahip olabileceği en nadir değerler arasındadır. Bunları satın alamazsınız. Zaman içinde kazanırsınız." dedi.

Şimşek, 2023'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yılının kutlandığını anımsatarak, ABD ile ilişkilerin, iki ülke arasında ilk olan "Ticaret ve Seyrüsefer Antlaşması"nın imzalandığı 1830'a kadar uzandığını belirtti. İlk Amerikalı diplomatın ise bu tarihten bir yıl sonra İstanbul'a geldiğini ifade eden Şimşek, "Önce ticaret, ardından diplomasi geldi. Bir Hazine ve Maliye Bakanı olarak bu sıralamanın hoşuma gittiğini söylemeliyim." diye konuştu.

Şimşek, Türkiye henüz NATO üyesi olmadan 1950'de Türk ve Amerikan askerlerinin Kore'de omuz omuza savaştığını, Türkiye'nin iki yıl sonra NATO ittifakına katıldığını, Somali'de, Afganistan'da ve Balkanlar'da her zaman sorumluluk üstlendiğini söyledi.

"İKİ LİDERİN ÖNCÜLÜĞÜNDE BAĞLARIMIZI YENİDEN TESİS ETMEK İÇİN İVME YAKALADIK"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da bir araya geldiklerini hatırlatan Şimşek, şöyle devam etti:

"Jeopolitik belirsizliğin arttığı, küresel ekonominin parçalandığı ve köklü yapısal sorunların yaşandığı bir dönemde Türkiye ile ABD birbirine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Geçtiğimiz 10 yıl, ilişkilerimiz açısından her zaman kolay olmadı ancak bugün iki liderin öncülüğünde, bu zorlukları geride bırakmak ve bağlarımızı çok daha güçlü biçimde yeniden tesis etmek için önemli bir ivme yakalamış durumdayız."

"İKİLİ TİCARETİMİZ BÜYÜK ÖLÇÜDE DENGELİ"

Suriye'de istikrarın sağlanması ve bölgede barış ile güvenliğin güçlendirilmesi başta olmak üzere, sonuç alınması gereken alanlarda Türkiye ile ABD'nin birlikte çalıştığının altını çizen Şimşek, "Bölgesel güvenliğin ötesinde de birlikte yapabileceğimiz çok daha fazla şey var. Liderlerimiz, ikili ticaretimiz için 100 milyar dolarlık bir hedef belirledi. Bugün bu rakamın üçte birini aşmış durumdayız. Üstelik ikili ticaretimiz büyük ölçüde dengeli. " değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, iki ülke arasındaki 100 milyar dolarlık hedefin gerçekçi olup olmadığı konusunun zaman zaman gündeme geldiğini belirterek, ABD ekonomisinin büyüklüğünün geçen yıl 31 trilyon dolar, Avrupa Birliği'nin (AB) büyüklüğünün ise 21 trilyon dolar olduğunu, Türkiye'nin aynı dönemde AB ile ticaret hacminin 232 milyar dolar iken, ABD ile yalnızca 34 milyar dolar olduğunu anlattı.

Şimşek, AB ile coğrafi yakınlık ve Gümrük Birliği'nin bu farkın bir kısmını açıkladığını ancak 7 kata ulaşan farkın tamamını açıklamadığını söyledi.

⁠"İKİLİ TİCARETTE 100 MİLYAR DOLAR ULAŞILABİLİR BİR HEDEF"

ABD ile ikili ticarette 100 milyar doların iddialı bir hedef olmadığına dikkati çeken Şimşek, " Ulaşabileceğimiz bir hedeftir. Enerji, teknoloji, savunma sanayisi ve her iki ülkenin de daha dayanıklı hale getirmesi gereken tedarik zincirlerinde önemli bir potansiyel görüyorum." diye konuştu.

Şimşek, Türkiye'de halihazırda 2 bin 400'den fazla Amerikan şirketinin faaliyet gösterdiğini, bu şirketlerin ülkenin sunduğu imkanların farkında olduğunu vurguladı.

"YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRİYORUZ"

Türkiye'nin satın alma gücü paritesine göre dünyanın en büyük 11'inci ekonomisi olduğunu, dinamik bir pazarı, nitelikli iş gücü, güçlü imalat altyapısı, Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika'ya doğrudan erişimi bulunduğunu dile getiren Şimşek, şunları kaydetti:

"Görevimiz, yatırımcılara uzun vadeli taahhütlerde bulunabilecekleri güven ortamını sağlamaktır. Ekonomi programımızın amacı da tam olarak budur. Makrofinansal istikrarı güçlendiriyor, öngörülebilirliği artırıyor, kurala dayalı çerçeveyi pekiştiriyor ve yatırım ortamını iyileştiriyoruz. Büyükelçi (ABD'nin Ankara Büyükelçisi) Barrack, ilişkilerimize yeni bir enerji ve yapıcı bir ruh kazandırdı. Suriye ve Irak Özel Başkanlık Temsilcisi olarak Türkiye ve bölgemiz açısından önem taşıyan konular üzerinde de çalışıyor. Büyükelçinin iş dünyasındaki seçkin kariyeri, Türkiye-ABD ilişkilerinin karşılıklı fayda temelinde ilerletilmesi bakımından önemli bir fırsat sunuyor. Kendilerinin yoğun çabalarına büyük değer veriyor, yakın işbirliğimizi sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz."

Bu kapsamda Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı pilotlarının, terminoloji eğitimlerini başarıyla tamamlayarak uçuş eğitimlerine başladığı belirtildi.

Kurumun son dönemde yürüttüğü çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çay, basın sektörünün ihtiyaçlarını sahada tespit etmeyi sürdürerek Türk basınının geleceğine yönelik adımları kararlılıkla attıklarını söyledi.

11 BÖLGEDE 684 SÜRELİ YAYIN TEMSİLCİSİYLE BİR ARAYA GELDİK

Sahadaki gerçekliği muhataplarından dinlemek ve çözümün bir parçası olmak şeklindeki temel yaklaşımlarının gereği olarak 11 Bölge Müdürlüğünde 58 ili kapsayan toplantılar gerçekleştirdiklerini belirten Genel Müdür Çay, 684 süreli yayın temsilcisinin katıldığı toplantılarda, sektörün ihtiyaçları ve geleceğe yönelik atılacak adımlar için önemli izlenimler edindiklerini kaydetti.

Farklı şehirlerde cemiyetler tarafından düzenlenen etkinliklere de katıldıklarını söyleyen Çay, "Programlarda gazetecinin alın terinin, nitelikli insan kaynağının ve gazeteciliğin temel değerlerinin korunmasının önemini vurguladık. Bütün bu temaslarımız, sahadan gelen talepleri karar süreçlerimize taşıyan ve çözüm üretme irademizi besleyen önemli birer çalışma alanı oldu" dedi.

NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞINA KATKI SAĞLAMAK İÇİN ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜYORUZ

Konuşmasında 'nitelikli insan kaynağı' konusuna değinen Genel Müdür Çay, bu ihtiyacın karşılanmasına katkı sunmak adına Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ile 'Aktif İşgücü Hizmetleri İş Birliği Protokolü'nü imzaladıklarını hatırlattı.

Söz konusu protokolle, resmî ilan ve reklam sistemi içerisinde yer alan 1.075 basın işletmesine yönelik istihdam, eğitim ve iş gücünün geliştirilmesini kapsayan yeni bir süreci başlattıklarını dile getiren Çay, "İŞKUR ile 2016 yılında imzalanan ve 2021 yılında nihayete eren protokol kapsamında 3 bin 635 kişi işbaşı eğitim programlarından yararlanmıştı. Yeni protokolden de basınımızın azami derecede yararlanmasını amaçlıyoruz. İnanıyorum ki bu iş birliği, Türk basınının gelecekte ihtiyaç duyacağı insan kaynağının yetişmesine de katkı sunacak önemli bir adım olacaktır" şeklinde konuştu.

Basın adına gerçekleştirdikleri çalışmaların istihdam boyutunun dışında birçok farklı alanda da sürdüğünü ifade eden Çay, yapay zekâ ve dijital dönüşüm alanlarında eğitim programları düzenlediklerini, basın çalışanlarının eğitim imkânlarını geliştirmeye yönelik iş birlikleri gerçekleştirdiklerini aktardı.

131 MİLYON TL'LİK KAYNAĞI KISA SÜREDE BASININ HİZMETİNE SUNDUK

Genel Müdür Çay, Kredi Garanti Fonu (KGF) ile basın işletmelerinin kredi ve teminat imkânlarına daha kolay ve hızlı şekilde ulaşabilmesi için hayata geçirilen iş birliğini, 2026 yılının ilk 8 ayında ortaya çıkan rakamlar üzerinden değerlendirdi.

Yaklaşık 60 süreli yayına aktarılan toplam finansman tutarının kısa sürede 131 milyon TL'ye ulaştığını kaydeden Çay, 2010-2025 yılları arasındaki 15 yıllık dönemde aktarılan finansmanın kur bazında 154,68 milyon TL olduğunu, bugün ise KGF iş birliği sayesinde birkaç ay içinde önemli bir kaynağın basın işletmelerinin hizmetine sunulduğunu vurguladı.

RESMÎ İLAN VE REKLAM DESTEĞİ 5,2 MİLYAR TL'YE ULAŞTI

Sektöre sağlanan ilan ve reklam desteklerindeki ciddi yükselişe dikkat çeken Çay, 2026 yılının ilk 8 ayında resmî ilan tutarının 117 bin adet ilanla 4 milyar 200 milyon TL'ye, resmî reklam tutarının ise 14 bin adet reklamla 900 milyon TL'ye yükseldiğini açıkladı.

Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40'lık bir artış yakalandığını belirten Çay, 5 milyar 248 milyon TL'ye ulaşan desteğin daha da artması için çalışmaya devam edeceklerini kaydetti.

15 TEMMUZ'UN GAZETECİLİK HAFIZASINI DİJİTALE TAŞIDIK

Sektörün geleceğinde meslek kültürünün ve hafızasının önemine işaret eden Çay, 15 Temmuz'un 10. yıl dönümünde "İrade Bizim, Zafer Bizim" temasıyla düzenlenen etkinlikler kapsamında, 7 üniversitenin iletişim fakültesi öğrencilerinin hazırladığı manşetlerden oluşan '15 Temmuz Manşetleri Gazetecilik Atölyesi Sergisi'ni TBMM, Gaziantep, İzmir ve Erzurum'da açtıklarını hatırlattı.

TBMM'de açılan serginin kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını ifade eden Çay, "Bu çalışmayı bir sergi faaliyetinden ziyade, Türk basınının demokrasi ve millî irade karşısındaki sorumluluğunu ortaya koyan tarihî bir dönüm noktası olarak değerlendiriyoruz. Genç gazeteci adaylarımızın kaleminden çıkan manşetleri geleceğe taşımak; bir anlamda bu sorumluluğun, bu hafızanın ve bu meslek anlayışının yeni nesillere aktarılmasına katkı sunmaktır" diye konuştu.

Bu tarihi sorumluluğu dijital alana da taşıdıklarını belirten Çay, 15temmuz.bik.gov.tr adresinden erişime açılan dijital portalda, 15 Temmuz sürecinde yaşananları kayıt altına aldıklarını söyledi.

Genel Müdür Çay, "15 Temmuz gecesinde görev yapan 60'tan fazla gazetecinin yazılı ve görüntülü tanıklıklarını, o gecenin hafızasını taşıyan gazete manşetlerini, genç iletişimcilerimizin çalışmalarını ve gecenin gelişimini saat saat ortaya koyan kronolojiyi bir araya getirdik. Böylece yalnızca yaşananları anlatan değil, 15 Temmuz'un gazetecilik hafızasını belgeleyen, koruyan ve gelecek kuşaklara aktaran kapsamlı bir dijital arşiv oluşturduk. Biliyoruz ki milletlerin hafızası yalnızca hatırlamakla değil; yaşananları doğru biçimde kayıt altına almak, tanıklıkları korumak ve bu birikimi gelecek kuşaklara aktarmakla güçlenir" değerlendirmesinde bulundu.

Çay ayrıca, yaz dönemi staj programı ile 60'ın üzerinde iletişim öğrencisine kurum bünyesinde pratik yapma imkânı sağladıklarını sözlerine ekledi.

DİJİTAL YAYINCILIĞIN SÜREKLİ DEĞİŞEN YAPISINA UYUM SAĞLIYORUZ

Geleceğin medyasını bugünden hazırlamak zorunda olduklarını söyleyen Çay, BİK Analitik'in yeni versiyonunu Temmuz ayında kademeli olarak devreye aldıklarını belirtti.

Ziyaretçi davranışları ve haber okuma alışkanlıklarını daha doğru yansıtan yeni ölçümleme kriterlerini aktaran Çay, "Dijital yayıncılığın sürekli değişen yapısı karşısında ölçümleme sistemimizi de geliştirerek resmî ilan ve reklam sistemimizin sürdürülebilir bir zeminde işlemesini hedefliyoruz" dedi.

Denetim süreçlerini de dijitalleştirdiklerini kaydeden Genel Müdür Çay, Elektronik Denetim Tebliği'nin yayımlandığını, uygulamanın altyapı çalışmalarının ardından 1 Ocak 2027'de başlayacağını bildirdi.

Güçlü bir mevzuat altyapısının önemine değinen Çay, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 195 sayılı Kanun değişikliğiyle internet haber sitelerinin vasıf ve ödevleri ile yaptırım sınırlarının doğrudan kanun düzeyine taşındığını hatırlattı.

Mevzuatın sahada doğru uygulanması amacıyla 10 Bölge Müdürlüğünde uygulamalı mevzuat eğitimleri düzenlediklerini aktaran Çay, İLANBİS üzerinden başlatılan anket çalışmasıyla internet medyasının beklentilerini analiz ederek eğitimleri sektörün gerçek ihtiyaçlarına göre şekillendirdiklerini ifade etti.

HEDEFİMİZ GELECEĞE GÜVENLE BAKAN BİR TÜRK BASINI

Konuşmasının sonunda Türk basınının geleceğini şekillendirmek adına çalışmaya devam edeceklerini belirten Genel Müdür Çay, "Ortak gayemiz daha güçlü, daha nitelikli, dijital dönüşüme ayak uydurabilen, kendi hafızasına sahip çıkan ve geleceğe güvenle bakabilen bir Türk basınıdır" ifadelerini kullandı.

Genel Müdür Çay'ın konuşmasının ardından Başkanlık Divanı seçimi yapılarak yoklama alındı ve Genel Kurul Gündemi belirlendi.

Yönetim Kurulu Durum Raporu ve Denetçiler Raporları okunduktan sonra Yönetim Kurulu'nun tekliflerine ilişkin sunum yapıldı. Akabinde ise üyeleri belirlenen İlan İşleri, Hukuk İşleri ve Mali İşler Komisyonları çalışmalarına başladı.

Basın İlan Kurumu 33. Dönem 8. Genel Kurulu'nun 11 Eylül 2026 Cuma günü gerçekleştirilecek son oturumunda, komisyonların görüşleri doğrultusunda sunulan teklifler karara bağlanacak.

Son üç yıldır yapay zeka devleri OpenAI ve Anthropic bünyesinde araştırmacı olarak görev yaptığını belirten Coxon, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, her iki şirketin de yeterince sorumlu davranmadığını savunarak Anthropic'ten istifa ettiğini duyurdu.

Coxon, şirketlerin kendi kendini geliştirebilen süper zekaya ulaşmak için kontrolsüz yarış içinde olduğunu ifade ederek, "Bu teknolojinin gücünü hafife almayın. Bunlar yakında her şeyi hackleyebilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek, gerçek güç ve kaynaklar elde edebilecek insanüstü sistemler haline gelecek. Bu alanların her birindeki ilerlemeye tanık olduk ve bu süreç yavaşlamıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka modellerini geliştiren sektör çalışanlarının, bu sistemlerin 10 yıl içinde insanlığı "öldürebileceğine" ciddi şekilde inandığını öne süren Coxon, yöneticilerin kamuoyu önünde ılımlı konuşmalarına rağmen kapalı kapılar ardında büyük bir korku yaşadıklarını iddia etti.

Coxon, Anthropic yönetiminin "riske rağmen ilk kendilerinin hedefe ulaşması gerektiği" fikrine kilitlendiğini savunarak, bu durumu "özel bir şirketin dahili iletişim uygulamasından yürütülemeyecek kadar kibirli bir kumar" olarak nitelendirdi.

Sosyal medya kullanıcıları, Coxon'un uyarılarına karşı tepkilerini yükseltti

Coxon'un paylaşımı, kısa sürede milyonlarca görüntülenme alırken, birçok kişi, sosyal medya hesapları üzerinden yaptıkları değerlendirmelerde yapay zekanın geleceğine yönelik endişelerini dile getirdi.

ABD'li milyarder Bill Ackman, paylaşımı alıntılayarak bu durumu "endişe verici" olarak nitelendirdi.

Andrew Yang isimli kullanıcı da "Çoğu kişinin farkında olduğundan daha büyük riskler alıyoruz ve çok geç olmadan mümkün olan en kısa sürede uyum sağlamalıyız." ifadesini kullandı.

Alex Berenson, yapay zekanın riskleri üzerine çalışmalar yürütecek küresel bir komisyona ihtiyaç duyulduğunun altını çizerek, "Hiçbir ekonomik kazanç, böyle bir kumarı göze almaya değmez." dedi.

Krystal Ball ise Coxon'un paylaşımını "sektörden birisinin vahim bir uyarısı daha" şeklinde nitelendirerek konu hakkındaki endişelerini dile getirdi.

Coxon, şirketlerin kendi kendini geliştirebilen süper zekaya ulaşmak için kontrolsüz yarış içinde olduğunu ifade ederek, "Bu teknolojinin gücünü hafife almayın. Bunlar yakında her şeyi hackleyebilecek, herhangi bir alanı bir gecede dönüştürebilecek, gerçek güç ve kaynaklar elde edebilecek insanüstü sistemler haline gelecek. Bu alanların her birindeki ilerlemeye tanık olduk ve bu süreç yavaşlamıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yapay zeka modellerini geliştiren sektör çalışanlarının, bu sistemlerin 10 yıl içinde insanlığı "öldürebileceğine" ciddi şekilde inandığını öne süren Coxon, yöneticilerin kamuoyu önünde ılımlı konuşmalarına rağmen kapalı kapılar ardında büyük bir korku yaşadıklarını iddia etti.

Coxon, Anthropic yönetiminin "riske rağmen ilk kendilerinin hedefe ulaşması gerektiği" fikrine kilitlendiğini savunarak, bu durumu "özel bir şirketin dahili iletişim uygulamasından yürütülemeyecek kadar kibirli bir kumar" olarak nitelendirdi.

- SOSYAL MEDYA KULLANICILARI, COXON'UN UYARILARINA KARŞI TEPKİLERİNİ YÜKSELTTİ

Coxon'un paylaşımı, kısa sürede milyonlarca görüntülenme alırken, birçok kişi, sosyal medya hesapları üzerinden yaptıkları değerlendirmelerde yapay zekanın geleceğine yönelik endişelerini dile getirdi.

ABD'li milyarder Bill Ackman, paylaşımı alıntılayarak bu durumu "endişe verici" olarak nitelendirdi.

Andrew Yang isimli kullanıcı da "Çoğu kişinin farkında olduğundan daha büyük riskler alıyoruz ve çok geç olmadan mümkün olan en kısa sürede uyum sağlamalıyız." ifadesini kullandı.

Alex Berenson, yapay zekanın riskleri üzerine çalışmalar yürütecek küresel bir komisyona ihtiyaç duyulduğunun altını çizerek, "Hiçbir ekonomik kazanç, böyle bir kumarı göze almaya değmez." dedi.

Krystal Ball ise Coxon'un paylaşımını "sektörden birisinin vahim bir uyarısı daha" şeklinde nitelendirerek konu hakkındaki endişelerini dile getirdi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yapılan incelemede, Bakırköy-Yeşilköy International Hospital önü, Bakırköy-Yeşilköy Polis Merkezi önü, ⁠Sarıyer-Gümüşdere Plajı bölgelerinden alınan numune sonuçlarının, halk sağlığı standartlarına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlarla ilgili olarak İBB ve ilgili kurumlara muhtemel kirlilik kaynaklarının incelenmesi, giderilmesi ve gerekli çalışmaların yapılması yönünde resmi bildirim yapılmıştır. Ayrıca, ilgili ilçe belediye başkanlıklarına yüzme alanının geçici olarak kapatılması, bu konuda tabela, afiş, anons ve benzeri yollarla halkın bilgilendirilmesi ve gerekli tüm tedbirlerin alınması talimatı gönderilmiştir."

NYU uzmanları: Su içmek zihinsel performansı destekliyor

NYU Langone Health'ten Dr. Lisa Ganjhu, uyandıktan sonra su içmenin, gece boyunca kaybedilen sıvının yerine konmasına yardımcı olduğunu ifade ediyor. Uyku sırasında vücut, farkında olunmadan nefes alıp verme ve terleme yoluyla önemli miktarda su kaybediyor. Bu durum, sabah saatlerinde dehidrasyon riskini artırıyor. Psychological Research dergisinde yayımlanan 2020 tarihli bir çalışma ise, 12 saat boyunca su içmeyen bireylerde yargı ve karar verme yetisinin zayıfladığını ortaya koyuyor. Yani, güne susuz başlamak sadece fiziksel değil, zihinsel kapasiteyi de olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlar, sabahları 8 ila 16 ons (yaklaşık 240-480 ml) su içmenin yeterli olduğunu dile getiriyor. Ayrıca, Beslenme ve Diyetetik Akademisi'nin kadınlar için günde 11,5 bardak, erkekler için ise 15,5 bardak su önerdiği hatırlatılıyor. Bu rakamlar, gün boyunca su içmenin sağlık üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.

Ganjhu: "Su, kahvenin mideye etkisini azaltabilir"

Sabahları bir bardak su içmek, sadece hidrasyon için değil, sindirim sistemi açısından da fayda sağlıyor. Dr. Lisa Ganjhu, suyun yiyeceklerin yutulmasına ve gastrointestinal sistemin hareketlenmesine yardımcı olduğunu vurguluyor. Özellikle sıcak su tüketimi, bağırsakların çalışmasını teşvik edebiliyor ve sindirim sisteminin kaslarını gevşeterek günün daha rahat başlamasına katkı sunuyor. Bazı vaka çalışmaları, yemeklerden önce sıcak veya ılık su içmenin sindirimi olumlu yönde etkileyebileceğini gösteriyor; ancak bu konuda daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç duyuluyor. Dr. Ethan Balk ise, sabah su içmenin, kahvenin asiditesinin neden olabileceği mide rahatsızlıklarını hafifletebileceğini belirtiyor. Ancak bu etkinin kişiden kişiye değişebileceğini, bazı bireylerin aç karnına kahve içtiklerinde sorun yaşamadığını, bazılarının ise asit reflüsü veya mide ekşimesiyle karşılaşabildiğini aktarıyor. Yine de, güne bir bardak su ile başlamak, sindirim sistemi için olumlu bir adım olarak öne çıkıyor.

Balk: "Gün boyu düzenli su içmek enerjinizi korur"

Uzmanlar, sabah su içmenin yanı sıra, gün boyunca da su tüketiminin sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Dr. Ganjhu, suyun hem cilt hem de iç organlar için hayati bir rol üstlendiğini, enerji seviyelerini desteklediğini ve bağırsak hareketlerini düzenli tuttuğunu belirtiyor. Özellikle sıcak havalarda, yeterli su tüketimi odaklanmayı ve fiziksel performansı artırıyor. Dr. Balk ise, makul miktarda kahve tüketen bireylerin ekstra suya ihtiyaç duymayabileceğini, ancak sabahları yorgunluk hissedenlerin bir bardak su içerek bu durumu gözlemleyebileceğini söylüyor. Güne su ile başlamak, günün geri kalanında da su içme alışkanlığının sürdürülmesi için iyi bir motivasyon kaynağı olabilir. Uzmanlar, su içmenin sağladığı çok yönlü faydalara dikkat çekerek, her bireyin günlük su ihtiyacını karşılaması gerektiğini vurguluyor.

Sonuç olarak, NYU uzmanlarının önerileri ve yapılan araştırmalar, sabah bir bardak su içmenin vücudun hidrasyonunu geri kazanmasına, zihinsel performansın artmasına ve sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağladığını gösteriyor. Gün boyu yeterli su tüketimi ise genel sağlık ve enerji seviyesinin korunmasında kilit rol oynuyor. Her sabah kahveye uzanmadan önce bir bardak su içmek, hem fiziksel hem de zihinsel açıdan güne daha iyi başlamanızı sağlayabilir.

Padova Üniversitesi: Oyun sonrası dikkat becerileri zayıfladı

Padova Üniversitesi'nden Andrea Facoetti, Sara Bertoni, Sandro Franceschini ve Giovanna Puccio'nun yürüttüğü araştırmada, 5 yaş civarındaki 48 anaokulu çocuğu ile üç ayrı oturum düzenlendi. İlk oturumda çocuklar oyun oynamazken, diğer iki oturumda çocuklara 30 dakika boyunca Nintendo Switch'te Mario Kart 8 Deluxe veya fiziksel bir bulmaca olan Tangram oynatıldı. Oyun sonrası dikkat performansı, konuşma seslerini ayırt etme, görsel arama, kısa süreli bellek ve motor becerilerle ilgili görevlerle ölçüldü. Araştırmacılar, oyun sonrası dikkat performansında hızlı yanıt gerektiren görevlerde çocukların daha başarılı olduğunu, ancak dikkat dağıtıcı unsurların bulunduğu ve öz disiplin gerektiren işlerde belirgin bir performans düşüşü yaşandığını tespit etti. Bu bulgu, oyun sonrası dikkat kavramının çocuk gelişimi açısından ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.

48 çocukla yapılan deneyde dikkat dağıtıcılar performansı düşürdü

Çalışmada, çocukların dikkat performansı üç farklı koşulda karşılaştırıldı. Oyun oynamayan çocuklar, dikkat gerektiren görevlerde daha istikrarlı bir başarı sergilerken, Mario Kart ve Tangram oynayan çocuklar, hızlı karar verilmesi gereken işlerde daha iyi sonuçlar elde etti. Ancak, özellikle görsel arama görevinde çok sayıda dikkat dağıtıcı unsur bulunduğunda, oyun sonrası dikkat performansı belirgin biçimde düştü. Örneğin, dikkat dağıtıcı hayvan resimleriyle dolu bir testte, oyun oynamayan çocukların verimsizlik puanı 33,1 iken, Mario Kart oynayanlarda bu puan 45,9'a, Tangram oynayanlarda ise 45,0'a yükseldi. Bu sonuçlar, dikkat dağıtıcıların oyun sonrası dikkat üzerinde olumsuz bir etkisi olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, bu durumun yalnızca ekrana maruz kalmakla değil, oyuna yoğun şekilde katılmakla da ilişkili olduğunu vurguladı.

Uzmanlar: Oyun sonrası dikkat değişimi eğitimde göz önünde bulundurulmalı

Araştırmacılar, elde edilen bulguların aileler ve eğitimciler için önemli dersler içerdiğini belirtti. Oyun sonrası dikkat performansındaki değişimin, çocukların hemen ardından gerçekleştirecekleri görevlerin niteliğine göre farklılık gösterdiği kaydedildi. Örneğin, hızlı algılama gerektiren bir görevde çocuklar oyun sonrası daha başarılı olurken, dikkat dağıtıcı unsurların fazla olduğu veya öz disiplin gerektiren bir işte ise performansları düşebiliyor. Uzmanlar, oyun sonrası dikkat seviyesinin yalnızca ekran süresiyle açıklanamayacağını, dijital veya geleneksel oyunların benzer etkiler yarattığını ifade etti. Ayrıca, bu tür kısa vadeli değişimlerin, çocukların öğrenme ortamlarında dikkate alınması gerektiği vurgulandı. Çalışmanın sınırlı sayıda çocuk ve oyun türüyle yapıldığı, dolayısıyla bulguların tüm çocuklara genellenemeyeceği de belirtildi. Yine de, oyun sonrası dikkat performansındaki bu değişim, çocuk gelişimi ve erken öğrenme süreçleri açısından dikkatle izlenmesi gereken bir konu olarak öne çıktı.

Dijital ve geleneksel oyunlar benzer etkiler gösterdi

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise, dijital oyun olan Mario Kart ile fiziksel bulmaca Tangram'ın çocuklarda oyun sonrası dikkat üzerinde benzer etkiler oluşturması oldu. Çocuklar her iki oyunu da eğlence, zorluk ve mutluluk açısından benzer şekilde değerlendirdi. Bu durum, oyun sonrası dikkat değişiminin ekran süresinden ziyade, oyuna olan yüksek katılım ve yoğunlukla bağlantılı olabileceğini düşündürdü. Araştırmacılar, deneyin yalnızca kısa vadeli etkileri ölçtüğünü, uzun vadede oyun sonrası dikkat performansının nasıl değişeceği konusunda kesin bir sonuca varılamayacağını belirtti. Yine de, elde edilen veriler, hem dijital hem de geleneksel oyunların çocuklarda benzer bir dikkat dalgalanmasına yol açabileceğini gösterdi. Bu nedenle, ailelerin ve eğitimcilerin çocukların oyun sonrası dikkat seviyelerini göz önünde bulundurarak, etkinliklerin sırasını planlamaları gerektiği ifade edildi.

Çocuk gelişiminde oyun sonrası dikkat yönetimi önemli

Padova Üniversitesi'nin yürüttüğü bu araştırma, oyun sonrası dikkat performansı kavramının çocukların günlük yaşamındaki önemini bir kez daha ortaya koydu. Kısa bir oyun seansının ardından çocukların bazı alanlarda daha hızlı ve başarılı olabildiği, ancak dikkat ve öz disiplin gerektiren işlerde zorlanabileceği anlaşıldı. Araştırmacılar, bu bulguların aileler ve öğretmenler için kesin kurallar sunmadığını, ancak çocukların oyun sonrası dikkat seviyelerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Özellikle, çocukların oyun sonrası hangi tür görevlerle karşılaşacaklarının bilinmesi ve buna göre bir etkinlik sıralaması yapılmasının, çocuk gelişimi açısından faydalı olabileceği ifade edildi. Sonuç olarak, oyun sonrası dikkat performansındaki değişimlerin, çocukların öğrenme sürecinde dikkate alınması gereken önemli bir faktör olduğu bir kez daha ortaya çıktı.

Schier: 'Uyku isteğini tetikleyen beyin hücreleri ilk kez tanımlandı'

Çalışmanın başındaki isim Alexander Schier, uzun süreli uyanıklık sonrasında aktifleşen ve uykuya geçişi teşvik eden nöron gruplarının ilk kez bu kadar net biçimde tanımlandığını vurguladı. Schier, "Neden uykulu hale geldiğimizi anlamak için uzun süredir eksik olan bir parçayı bulduk," diyerek bulguların önemine dikkat çekti. Araştırmada, farelerin beyin sapında yer alan iki ana hücre grubu incelendi. Bu hücrelerin baskılanmasıyla fareler, tipik olarak uyku kaybı yaşayan hayvanlarda gözlenen ciddi davranışsal bozukluklara maruz kalmadan, saatlerce uyanık kalabildi. Bulgular, uyku baskısının beyindeki belirli devreler tarafından nasıl yönetildiğine dair ilk doğrudan kanıtları sundu. Schier ve ekibi, bu keşfin insanlarda uyku ihtiyacının anlaşılması ve uyku bozukluklarının tedavisi için yeni kapılar aralayabileceğini düşünüyor.

Median raphe ve hipotalamus: Uyku baskısının merkezi noktaları

Çalışmada, uyku baskısı oluşturan hücrelerin en yoğun olarak median raphe ve hipotalamusun preoptik bölgesinde bulunduğu belirlendi. Median raphe'deki üç ana nöron türünden özellikle sakinleştirici ve serotonin salgılayan hücrelerin, uyku isteğinin oluşmasında kilit rol oynadığı görüldü. Araştırmacılar, uzun süre uyanık tutulan farelerde bu hücrelerin aktivitesinin ciddi biçimde arttığını, uykuya geçildiğinde ise hızla azaldığını tespit etti. Hipotalamusun preoptik alanındaki hücreler ise, uykuya geçişi başlatan ve sürdüren sinyallerin iletilmesinde etkili oldu. Elde edilen veriler, bu iki bölgenin birlikte çalışarak uyku baskısını oluşturduğunu ve uykunun başlatılmasında merkezi rol üstlendiğini gösterdi. Ayrıca, bu hücrelerin baskılanmasının ardından farelerin %17'sinin yaşamını yitirmesi, uyku baskısının fizyolojik açıdan ne kadar kritik olduğunu ortaya koydu.

Farelerde uyku baskısı baskılandığında ne değişti?

Deneylerde, hem median raphe hem de hipotalamusun belirli hücre tipleri baskılandığında, farelerde uyku süresi %70 oranında azaldı ve uyanıklık süresi ortalama iki katına çıktı. Bu etki haftalarca devam etti ve hayvanlar, kontrol grubuna göre günde 6,5 saatten fazla uyanık kaldı. İlginç şekilde, bu farelerde şiddetli uyku kaybına rağmen ciddi davranışsal bozukluklar gözlenmedi; hareketliliklerinde artış ve bazı hafıza testlerinde hafif zayıflama dışında, kaygı düzeylerinde belirgin bir değişiklik rapor edilmedi. Ayrıca, kontrol grubunda görülen derin uykuya işaret eden yavaş beyin dalgalarının gücü, baskılanan grupta %115 düzeyinde kaldı. Araştırmacılar, bu hayvanların uyku borcu biriktirmediğini ve sonrasında da uykuya dair tipik toparlanma davranışlarını göstermediğini belirtti. Ancak, uzun vadede bu hücre gruplarının baskılanmasının fizyolojik sonuçları ağır oldu ve hayvanların yaklaşık %17'si yaşamını yitirdi.

Beyin devreleri ve uyku baskısı arasındaki gizemli bağlantı

Bilim insanları, uyku baskısının oluşumunda rol oynayan beyin devrelerinin tam olarak nasıl çalıştığını anlamak için detaylı analizler yaptı. Median raphe'deki nöronların yaklaşık %60'ı diğer hücreleri sakinleştiren, %25'i ise uyarıcı kimyasallar salgılıyor. Serotonin üreten hücreler ise toplamın %10'unu oluşturuyor. Uyanıklık etiketli hücrelerin büyük kısmı sakinleştirici veya serotonin türündeydi. Her iki hücre grubunun aynı anda aktive edilmesi, tek başına aktive edilmelerine kıyasla daha uzun ve derin bir uyku sağladı. Zorla uyanık tutulan farelerde ise bu hücrelerin baskılanması, neredeyse tüm uykuya dalma girişimlerini engelledi. Araştırmacılar, bu bulguların uyku baskısının sadece kimyasal değil, aynı zamanda elektriksel eşiklerin de değişmesiyle ilişkili olduğunu belirledi. Özellikle sakinleştirici hücrelerin ateşlenme eşiklerinin düşmesi, uyanıklık süresi uzadıkça bu hücrelerin daha kolay aktive olmasını sağladı. Serotonin hücrelerinde ise bu tür bir değişim izlenmedi, bu nedenle iki hücre grubu farklı yollarla aynı amaca hizmet ediyor olabilir.

Uyku baskısını başlatan mekanizma hâlâ gizemini koruyor

Çalışmada haritalanan hücrelerin, derin uykunun göstergesi olan yavaş dalgaların ölçüldüğü kortekse doğrudan sinyal göndermediği ortaya çıktı. Bu durum, uyku baskısının beyin genelinde nasıl yayıldığına dair yeni sorular doğurdu. Araştırmacılar, median raphe ve hipotalamusun korteksle bağlantısının dolaylı yollarla, örneğin talamus aracılığıyla sağlanabileceğini düşünüyor. Ancak, bu hücrelerin uzun süreli uyanıklığı nasıl kaydettiği ve neyin bu baskıyı başlattığı henüz netlik kazanmadı. Bilim insanları, bu keşfin ardından beyin devrelerinin ve moleküler mekanizmaların daha ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini vurguladı. Çalışmanın baş yazarlarından William Joo, "Bu nöronların beynin diğer bölgeleriyle nasıl iletişim kurduğunu ve uyku isteğinin moleküler düzeyde nasıl oluştuğunu anlamak, uyku bozukluklarının tedavisi için yeni yollar açabilir," diyerek, gelecekteki araştırmaların önemine işaret etti. Ayrıca, hayatta kalan farelerin uyku baskısını daha yavaş oluşturuyor olabileceği ve uyku yoksunluğuna karşı potansiyel bir direnç geliştirebileceği ihtimali üzerinde duruldu.

Uyku baskısı araştırmaları yeni tedavi yolları sunabilir

Çalışmanın sonuçları, uyku baskısı kavramının nörobiyoloji alanında daha önce görülmemiş bir biçimde anlaşılmasını sağladı. Bulgular, uyku ihtiyacının sadece biyolojik bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda belirli beyin devrelerinin kontrolünde dinamik bir süreç olduğunu gösterdi. Bilim insanları, bu devrelerin manipülasyonu ile uzun süreli uyanıklığa uyum sağlanabileceğini ve böylece uyku yoksunluğunun yol açtığı fizyolojik zorluklara karşı daha dirençli bireylerin geliştirilebileceğini öngörüyor. Ayrıca, araştırmada kullanılan fare modelleri sayesinde, insanlarda görülen uyku bozukluklarının tedavisinde yeni yaklaşımlar geliştirilebileceği düşünülüyor. Uyku baskısının nasıl başladığı ve hangi moleküler sinyallerin bu süreci tetiklediği ise hâlâ yanıt bekleyen önemli sorular arasında yer alıyor. Araştırmacılar, bu alandaki çalışmaların devam edeceğini ve gelecekte daha kapsamlı sonuçlara ulaşılacağını belirtti.

Sonuç olarak, Basel Üniversitesi öncülüğünde yürütülen bu araştırma, uyku baskısının beyin hücreleri tarafından nasıl oluşturulduğu ve yönetildiği konusunda bilim dünyasına yeni bir bakış açısı kazandırdı. Uyku baskısı kavramının derinlemesine anlaşılması, hem temel bilim hem de klinik uygulamalar açısından büyük önem taşıyor. Önümüzdeki dönemde, bu bulguların insan sağlığı ve uyku bozukluklarının tedavisi için umut verici gelişmelere zemin hazırlayabileceği öngörülüyor.

GEOMAR ekibinden çarpıcı bulgular: Kalıcı donun erimesi felaketi hazırladı

Bu olağanüstü olayın ardındaki gerçekleri açığa çıkaran araştırma, GEOMAR Helmholtz Okyanus Araştırmaları Merkezi'nden Dr. Guilherme W. S. de Melo liderliğindeki uluslararası bir bilim ekibi tarafından yürütüldü. Bilim insanları, Jan Mayen'deki depremin hemen ardından yamaçta meydana gelen çöküşün, yalnızca yer sarsıntısının değil, aynı zamanda yıllar içinde eriyen kalıcı donun etkisiyle zemin bütünlüğünün zayıflamasından kaynaklandığını tespit etti. Kalıcı don, yıl boyunca donmuş kalan toprak tabakası olarak biliniyor ve volkanik yamaçlarda adeta bir çimento gibi kayaları bir arada tutuyor. Ancak küresel ısınma nedeniyle bu donmuş tabakaların giderek çözülmesi, yamaçlarda beklenmedik bir istikrarsızlığa yol açıyor. Araştırmacılar, bu durumun yalnızca Jan Mayen için değil, tüm Arktik ve dağlık bölgeler için ciddi bir risk oluşturduğunu vurguluyor. Dr. de Melo, "Bu 2025 depremi, zincirleme doğal tehlikelerin çarpıcı bir örneği" diyerek, kalıcı donun bozulmasının yamaçları ve buzulları giderek daha savunmasız hale getirdiğini ifade etti.

Uydu ve sismik verilerle olayın perde arkası çözüldü

Olayın detaylarını anlamak için çok sayıda ileri teknoloji aracı kullanıldı. Araştırmacılar, yerel ve bölgesel sismik kayıtları analiz ederek depremin şiddetini ve etkisini belirledi. Ayrıca yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleriyle molozun dağılımı haritalandı ve yamaçtaki çöküşün tam zamanlaması, insan kulağının duyamayacağı düşük frekanslı infrasonik ses dalgalarıyla tespit edildi. Sıcaklık ve uzun vadeli iklim verileri de olayın neden şimdi gerçekleştiğine dair önemli ipuçları sundu. Tüm bu veriler bir araya getirildiğinde, Jan Mayen'deki kaya çığının yalnızca depremin tetiklediği bir olay olmadığı, yıllar boyunca kalıcı donun erimesiyle zaten zayıflamış bir zeminin son darbeyle çöktüğü ortaya çıktı. Araştırmacılar, son 40 yılda bölgede bu büyüklükte bir kaya çığının kaydedilmediğini, bu olayın ise iklim değişikliğinin etkilerinin net bir göstergesi olduğunu belirtti.

Küresel ısınma Arktik'te zincirleme tehlikeleri artırıyor

Jan Mayen adası, Kuzey Atlantik'te Grönland ve İzlanda arasında, neredeyse tamamen Beerenberg adlı aktif bir volkanın hakimiyetinde bulunuyor. Adada yalnızca bir hava istasyonu ekibi yaşarken, bölge hem sismik hem de volkanik hareketliliğiyle biliniyor. 1980'lerden bu yana Beerenberg'de büyük bir patlama yaşanmasa da, bölgedeki buzullar ve yamaçlar iklim değişikliğinin etkilerine karşı giderek daha hassas hale geliyor. Son yaşanan deprem ve ardından gelen kaya çığı, bu hassasiyetin ne kadar tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini gösterdi. Bilim insanları, benzer zincirleme felaketlerin yalnızca Jan Mayen'de değil, Himalayalar gibi dünyanın farklı noktalarında da yaşanabileceğini, küresel ısınmanın kalıcı don tabakalarını zayıflatarak yamaçları ve buzulları istikrarsızlaştırdığını vurguluyor. Dr. de Melo, "Küresel ısınma ve kalıcı donun bozulması, yamaçları ve buzulları giderek zayıflatıyor ve zincirleme tehlikelerin riskini artırıyor" diyerek, bu tür olayların gelecekte daha sık yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Jan Mayen'de deprem zincirleme felaketi tetikledi

10 Mart 2025 tarihinde kaydedilen 6.5 büyüklüğündeki deprem, Jan Mayen adasını yalnızca birkaç dakika içinde sarsarken, Kjerulf Buzulu üzerindeki yamaçta büyük bir çöküşe neden oldu. Tonlarca ağırlıktaki volkanik kaya parçaları, buzulun üzerine yığılarak moloz yığınları oluşturdu ve neredeyse kıyıya kadar ulaştı. Uydu görüntüleri, molozun buzulun üzerinde geniş bir alana yayıldığını ve adanın diğer tarafındaki Weyprecht Buzulu'nda da buz kopmalarının yaşandığını gösterdi. Bu olay, adanın 40 yıllık kayıtlarında benzeri olmayan bir felaket olarak kayıtlara geçti. Bilim insanları, bu tür zincirleme tehlikelerin, iklim değişikliğiyle birlikte Arktik ve dağlık bölgelerde daha sık yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Jan Mayen'deki deprem ve kaya çığı, küresel ısınmanın doğal afetlerin sıklığını ve şiddetini nasıl artırabileceğine dair çarpıcı bir örnek sundu.

Uzmanlar küresel ısınmaya karşı uyarıyor: Kalıcı don riski büyüyor

Bilim insanları, Jan Mayen'de yaşanan zincirleme felaketin yalnızca yerel bir olay olmadığını, küresel ısınmanın etkisiyle benzer risklerin dünyanın birçok bölgesinde artabileceğini belirtiyor. Özellikle kalıcı donun erimesiyle birlikte yamaç ve buzul istikrarının giderek zayıfladığı, küçük bir depremin veya başka bir tetikleyicinin büyük felaketlere yol açabileceği vurgulanıyor. Araştırmacılar, kalıcı donun bir zamanlar yamaçları ve kayaları bir arada tutan doğal bir çimento görevi gördüğünü, ancak sıcaklıkların artmasıyla birlikte bu yapının bozulduğunu ve zincirleme tehlikelerin önünü açtığını ifade ediyor. Jan Mayen'de yaşanan olay, küresel ısınmanın doğal afetlerle nasıl birleşerek beklenmedik sonuçlara yol açabileceğini gözler önüne serdi. Uzmanlar, benzer felaketlerin önlenebilmesi için iklim değişikliğiyle mücadelede daha kararlı adımlar atılması gerektiğini savunuyor.

Carnegie Mellon ekibinden yüz önyargısı analizi: GPT-4o ve GPT-5 öne çıktı

Araştırmada, her biri farklı yeteneklere sahip dört büyük sohbet robotu, insanlara benzer şekilde yüzlerden yola çıkarak güvenilirlik ve yeterlilik gibi özellikleri değerlendirdi. 600 denemelik testlerde, GPT-4o modeli insanların daha yetkin gördüğü yüzü yüzde 87,83 oranında seçerken, güvenilirlikte ise yüzde 72,67'ye ulaştı. Bu oranlar, insanların rastgele seçim yapmasından çok daha yüksek. Hangi yüzün daha kendine güvenen, zeki, çalışkan, tembel, yetersiz veya dikkatsiz göründüğüne dair sorularda ise model, insan desenini yüzde 74,63 oranında eşleştirdi. Sıcak, yardımcı, samimi, bencil, ikiyüzlü ve agresif yüzlerde ise başarı oranı yüzde 73,33 olarak tespit edildi. Araştırmacılar, bu sonuçların yapay zekanın insan önyargılarını yalnızca yeniden üretmekle kalmadığını, aynı zamanda bu yargıları farklı alanlara da genişlettiğini belirtti. Özellikle GPT-4o'nun, insanlardan daha tutarlı ve güçlü bir şekilde yüz önyargısı sergilediği gözlendi.

Harvard Üniversitesi'nden Mahzarin Banaji: "Yapay zeka insan önyargısını aştı"

Harvard Üniversitesi'nden Mahzarin Banaji'nin de yer aldığı araştırmada, sohbet robotlarının yalnızca insan yüzlerinde değil, farklı türlerde de benzer önyargılar sergilediği ortaya çıktı. Ekip, daha önce psikoloji makalelerinde kullanılan insan yüzlerinin yanı sıra, Laurie Santos'un laboratuvarından alınan 10 rhesus makak fotoğrafını da teste dahil etti. Bu maymunlardan beşi daha nazik, beşi ise daha sert olarak değerlendirilmişti. 150 denemede, GPT-4o daha nazik olarak değerlendirilen makak yüzünü yüzde 66 oranında daha güvenilir olarak seçti. Bu bulgu, modelin öğrendiği yüz önyargısının yalnızca insanlara özgü olmadığını, türler arasında da geçerli olabildiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu durumun yapay zeka sistemlerinin önyargı kalıplarını çok daha geniş bir alana yayabileceğine işaret ettiğini belirtti.

GPT-5 ve Gemini 3 Flash: Yüz önyargısı oranı rekor seviyede

Çalışmada, yeni nesil yapay zeka modellerinin yüz önyargısı konusunda daha da ileri gittiği tespit edildi. GPT-5 modeli, beklenen yetkin yüzü yüzde 94,33 oranında seçerken, işe alım ve yatırım konularında yüzde 97,04'e ulaştı. Gemini 3 Flash Önizleme ise yüzde 95,67 ve yüzde 87,04 gibi yüksek puanlar aldı. Her iki model de, araştırma ekibinin yaptığı tüm karşılaştırmalarda, daha eski modellere göre daha güçlü bir önyargı sergiledi. Claude Sonnet 4.5 ise yüzde 89,00 ve yüzde 89,41 ile daha düşük önyargı oranları gösterdi. Bu oranlar, insan değerlendirmelerinin çok üzerinde ve rastgele seçim ihtimalinin oldukça ötesinde. Araştırmacılar, yeni nesil yapay zeka sohbet robotlarının insan önyargılarını geride bırakarak, karar süreçlerinde daha da etkili hale geldiğini vurguladı.

Yapay zekada yüz önyargısının kaynağı: Dil ve veri setleri etkili olabilir

Çalışma, yapay zeka sohbet robotlarının yüz önyargısını nasıl edindiğine dair kesin bir sonuca ulaşmasa da, iki temel olasılığa işaret etti. Birincisi, insanlarla ilgili metinlerden öğrenilen kalıplar; ikincisi ise etiketli yüz veri setlerinin kullanımı. Araştırmacılar, insanlar zaten yüzlerden etkilenerek yazdığı için, yapay zeka modellerinin de bu metinleri okuyarak önyargıyı benimseyebileceğini ifade etti. Ayrıca, etiketli yüz veri setlerinin de bu önyargının kaynağı olabileceği belirtildi. Her iki olasılık da farklı çözüm yolları gerektiriyor. Araştırma ekibi, cinsiyet ve etnik köken gibi farklı gruplarda da testlerin tekrarlanmasını planlıyor. Böylece, modellerin grup stereotiplerine de geri dönüp dönmediği anlaşılabilecek. Araştırmacılar, bu tür önyargıların, iş başvuruları ve adli kararlar gibi kritik alanlarda yapay zeka kullanımını daha da riskli hale getirdiğini vurguladı.

Karar süreçlerinde yapay zeka önyargısı: Gerçek hayatta etkiler büyüyor

Yapay zeka sohbet robotlarının önyargılı kararları, gerçek hayattaki önemli seçimler üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Araştırmada, iki yabancıdan hangisinin daha fazla seri katil olma olasılığı, insan kaçakçılığı için tutuklanma ihtimali veya bir Ponzi şemasını yürütme olasılığı gibi sorular yöneltildi. GPT-4o, daha az güvenilir görünen yüzü yüzde 68,7 oranında seçti. Ödül ve pozitif kararlar söz konusu olduğunda ise, model daha yetkin görünen kişiyi yüzde 75,19 oranında önerdi. Bu oranlar, yüzlerin ne kadar farklı göründüğüne göre değişiklik gösterdi. Çene şekli gibi fiziksel özellikler için ise henüz koruyucu önlemler mevcut değil. Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin insan önyargılarını yalnızca taklit etmekle kalmayıp, bu önyargıları daha da pekiştirdiğini ve karar süreçlerinde belirleyici hale getirdiğini ifade etti.

Araştırmacılardan uyarı: Yüz önyargısı yüksek riskli sistemlerde tehlike yaratıyor

Carnegie Mellon Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi araştırmacıları, yapay zeka sistemlerinin yüz önyargısı konusunda toplumu uyardı. Araştırmacılar, yüksek riskli yapay zeka uygulamalarında yüz verilerinin kullanılmasının tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini belirtti. Özellikle iş başvuruları, adli kararlar ve finansal değerlendirmeler gibi alanlarda, yapay zekanın yüz önyargısı nedeniyle hatalı ve adaletsiz kararlar alınabileceği vurgulandı. Ekip, tüm denemelerin kamuya açık olarak yayınlandığını ve ilerleyen dönemde cinsiyet ve etnik köken gibi farklı gruplarda da testlerin yapılacağını açıkladı. Araştırmacıların en önemli tavsiyesi ise, yüzlerin yüksek riskli yapay zeka sistemlerinden uzak tutulması ve bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması oldu. İnsanların yapay zekaya duyduğu güvenin, bu tür önyargılar nedeniyle sorgulanması gerektiği belirtildi.

Uzmanlardan yaban mersiniyle damar sağlığına destek çağrısı

Kalp ve damar hastalıkları riskini azaltmak isteyenler için yaban mersini tüketimi önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor. Bilimsel çalışmalara göre, yaban mersini damarların esnekliğini koruyarak kanın vücutta daha rahat dolaşmasını sağlıyor. Damarların sertleşip esnekliğini kaybetmesi, kalbin daha fazla çalışmasına ve yüksek kan basıncına yol açıyor. Bu nedenle, damar sağlığını korumak amacıyla yaban mersini gibi antioksidan ve lif bakımından zengin meyvelerin düzenli olarak tüketilmesi tavsiye ediliyor. Uzmanlar, yaban mersininin içerdiği flavonoidler ve özellikle antosiyaninlerin, damarları gevşeterek kan akışını artırdığını ve böylece tansiyonu dengelediğini belirtiyor. Ayrıca, yaban mersiniyle birlikte böğürtlen, ahududu, kiraz ve çilek gibi diğer antosiyanin açısından zengin meyvelerin de kalp sağlığına olumlu etkileri bulunuyor.

Yaban mersiniyle lifli beslenme ve antioksidan desteği

Yaban mersini, yalnızca antioksidan içeriğiyle değil, aynı zamanda lif bakımından da zengin olmasıyla dikkat çekiyor. Bir fincan yaban mersini yaklaşık 4 gram lif içeriyor. Lifli gıdalar, bağırsak sağlığını desteklerken, kolesterol seviyesinin düşmesine de yardımcı oluyor. Lif açısından zengin bir diyetin, kalp hastalıkları riskini azalttığı ve kan basıncını dengelediği bilimsel olarak kanıtlandı. DASH beslenme planı gibi popüler diyetler, her gün dört ila beş porsiyon meyve ve sebze tüketimini öneriyor. Yaban mersini, bu önerilere uygun olarak günlük beslenmede kolayca yer alabiliyor. Özellikle yabani türleri, yetiştirilmiş olanlara göre daha fazla antosiyanin içeriyor. Araştırmalar, yaşlı bireylerin günde 26 gram yabani yaban mersini tozu tükettiğinde, damar esnekliğinde artış ve sistolik kan basıncında düşüş yaşadıklarını gösteriyor. Bu sonuçlar, yaban mersininin kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini bir kez daha ortaya koyuyor.

Diyetinize yaban mersini eklemenin pratik yolları

Yaban mersini tüketimini artırmak isteyenler için birçok pratik yöntem bulunuyor. Taze yaban mersinleri, yulaf ezmesinin veya yoğurt kasesinin üzerine eklenerek sağlıklı bir kahvaltı seçeneği oluşturabiliyor. Dondurulmuş yaban mersini, smoothie tariflerinde veya atıştırmalık olarak kullanılabiliyor. Ev yapımı kuruyemiş karışımlarına kuru yaban mersini eklemek de lif ve antioksidan alımını artırıyor. Ayrıca, yaban mersinini doğranmış çilek ve keçi peyniriyle birlikte ıspanak salatasına katmak, hem lezzetli hem de besleyici bir seçenek sunuyor. Kendi yaban mersini şurubunuzu hazırlayarak veya yüzde yüz yaban mersini suyu tüketerek, bu meyvenin faydalarından maksimum düzeyde yararlanabilirsiniz. Özellikle yabani yaban mersinlerini tercih etmek, antioksidan alımını daha da artırıyor. Yerel çiftliklerden temin edilen taze veya dondurulmuş yabani yaban mersinleri, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını destekliyor.

Uzmanlar: 'Taze ve donmuş yaban mersini arasında besin farkı yok denecek kadar az'

Beslenme uzmanları, taze ürünlerin donmuşlara göre daha iyi olduğu yönündeki yaygın inanışın her zaman doğru olmadığını belirtiyor. Araştırmalara göre, taze ve donmuş yaban mersini arasında kaloriden proteine, liften vitaminlere kadar birçok besin öğesinde yalnızca küçük farklar bulunuyor. Örneğin, bir su bardağı taze yaban mersini yaklaşık 96 kalori içerirken, aynı miktarda donmuş yaban mersininde bu değer 79 kaloriye düşüyor. Lif miktarı ise taze üründe 3,6 gram, donmuşta ise 4 gram. C vitamini açısından taze yaban mersini 12,2 mg ile önde görünse de, donmuş ürünlerde bu miktar 3,9 mg'ye kadar inebiliyor. Ancak folat ve niasin gibi bazı vitaminlerde donmuş meyveler avantaj sağlayabiliyor. Uzmanlar, bu tür küçük farklılıkların genel beslenme üzerinde büyük bir etkisi olmadığını, her iki seçeneğin de lif, potasyum, magnezyum, C ve K vitaminleri gibi önemli besin maddeleri açısından zengin olduğunu vurguluyor. Ayrıca yaban mersini ve çilek gibi meyveler, güçlü antioksidanlar içeren antosiyanin pigmentleriyle öne çıkıyor.

Donmuş meyvenin smoothie'lerdeki gizli avantajları

Donmuş meyveler, smoothie hazırlığında pratiklik ve kullanım kolaylığıyla öne çıkıyor. Çoğu donmuş meyve önceden yıkanmış ve dilimlenmiş olarak satıldığı için zamandan tasarruf sağlıyor. Ayrıca donmuş meyveler, smoothie'ye taze veya çözülmüş meyvelerden farklı bir doku kazandırıyor ve içeceğin soğuk kalmasını sağlıyor. Bu, özellikle buz eklemeden soğuk bir smoothie elde etmek isteyenler için önemli bir avantaj. Uzmanlar, smoothie'lerin lif, sağlıklı yağ ve protein açısından da zenginleştirilebileceğini hatırlatıyor. Bunun için yulaf, avokado, çeşitli tohumlar ve Yunan yoğurdu gibi ek gıdalar öneriliyor. Ayrıca ahududu ve böğürtlen gibi meyveler, smoothie'nin lif oranını artırıyor ve sindirim sistemine destek oluyor. Donmuş meyve kullanımı, hem pratiklik hem de mevsim dışı dönemlerde taze meyve bulamayanlar için çözüm sunuyor.

Bütçe, israf ve mevsimsellik: Donmuş meyve kullanımında öne çıkan nedenler

Donmuş meyve tercihinin arkasında ekonomik ve pratik nedenler de bulunuyor. Donmuş meyveler genellikle taze ürünlere göre daha uygun fiyatlı olduğu için bütçe dostu bir seçenek oluşturuyor. Ayrıca dondurucuda uzun süre saklanabilmeleri, gıda israfını önemli ölçüde azaltıyor. Taze meyveler kısa sürede bozulabilirken, donmuş meyveler istenildiği zaman küçük porsiyonlar halinde kullanılabiliyor. Mevsimsellik de donmuş ürünlerin avantajları arasında. Donmuş meyveler, olgunluklarının zirve noktasında toplanıp dondurulduğu için yılın her döneminde taze lezzet ve besin değerini koruyabiliyor. Özellikle kış aylarında, taze meyveye ulaşmanın zor olduğu dönemlerde donmuş meyveler sağlıklı smoothie hazırlamak isteyenler için ideal bir alternatif sunuyor.

Donmuş meyve kullanırken güvenlik ve sağlık uyarıları

Donmuş meyvelerin sağlıklı ve güvenli şekilde kullanılması için bazı önemli noktalara dikkat etmek gerekiyor. Dondurma işlemi bakteri riskini tamamen ortadan kaldırmıyor. Bu nedenle donmuş meyvelerde zaman zaman kontaminasyon ve geri çağırma vakaları yaşanabiliyor. Uzmanlar, satın alınan donmuş meyvelerin ambalajlarının ve geri çağırma listelerinin düzenli olarak kontrol edilmesini öneriyor. Ayrıca donmuş meyveleri çözdürme işlemi sırasında buzdolabı kullanmak en güvenli yöntem olarak öne çıkıyor. Hemen tüketilecekse mikrodalga ile çözdürmek de besin değerinin korunmasına katkı sağlıyor. Eklenmiş şeker ya da sos içeren donmuş meyvelerden kaçınılması, beslenme açısından önemli bir detay olarak vurgulanıyor. Mümkünse yalnızca su veya %100 meyve suyu ile paketlenmiş ürünler tercih edilmeli.

Taze meyve sevenlere: Doğru tercih nasıl yapılır?

Taze meyve, özellikle görünüm ve doku açısından donmuş meyveden ayrılıyor. Eğer meyveleri yerel ve mevsiminde satın alıyorsanız, hemen tüketmeyi planlıyorsanız ve taze ürünlerin dokusunu önemsiyorsanız, taze meyve kullanımı daha uygun olabilir. Ancak smoothie gibi içeceklerde, donmuş meyvelerin çözülmüş haliyle taze meyve arasında büyük bir fark bulunmuyor. Uzmanlar, son kararı kişisel tercihlere, alışkanlıklara ve ulaşılabilirliğe bırakıyor. Her iki seçeneğin de sağlıklı beslenme açısından değerli olduğunu, önemli olanın düzenli ve dengeli meyve tüketimi olduğunu belirtiyor.

Alexis Forestier ekibi: Süperiyonik buzun yeni fazı gözlemlendi

Alexis Forestier ve ekibi, suyun sıradışı davranışlarını anlamak için örnekleri elmas uçlar arasında 230 gigapascal'a kadar sıkıştırdı ve lazerlerle 2.630 kelvine kadar ısıttı. Bu, deniz seviyesindeki atmosfer basıncının 2,3 milyon katına denk geliyor. Araştırmacılar, bu koşullarda suyun gaz haline geçmesini beklerken, tam tersine süperiyonik buz adı verilen ve ne tamamen katı ne de tamamen sıvı olan egzotik bir faza ulaştı. Süperiyonik buzda, oksijen atomları kristal yapı içinde sabit kalırken, hidrojen çekirdekleri sıvı benzeri bir hareketlilik gösteriyor. Bu özellik, buzun elektriksel iletkenliğini ve mekanik davranışını kökten değiştiriyor. Elde edilen yeni faz, altıgen sıkı paketlenmiş (hcp) yapıya sahip ve daha önce teorik olarak öngörülse de, deneysel olarak ilk kez bu kadar net biçimde gözlemlendi.

Gezegenlerin manyetik alanları için kritik ipucu: Süperiyonik buzun rolü

Süperiyonik buzun önemi, yalnızca laboratuvar ortamında üretilmiş yeni bir madde olmasından kaynaklanmıyor. Bilim insanları, Uranüs ve Neptün gibi buz devlerinin derinliklerinde bu tip süperiyonik buz fazlarının doğal olarak bulunabileceğini düşünüyor. Bu buzun, gezegenlerin alışılmadık, dağınık ve dengesiz manyetik alanlarının oluşumunda etkili olabileceği ileri sürülüyor. Yeni keşfedilen hcp fazı, daha önce tanımlanan yüzey merkezli kübik (fcc) fazdan farklı bir kristal düzenlenişe sahip. Araştırmacılar, 155 gigapascal ve 2.000 kelvin'de fcc ve hcp fazlarının karışımını, 197 gigapascal ve 2.250 kelvin'de hcp'nin baskın hale geldiğini, 219 gigapascal ve 2.630 kelvinde ise neredeyse tamamen hcp fazının hakim olduğunu belirledi. Bu gözlemler, süperiyonik buzun gezegen içi dinamikler ve elektrik iletkenliği açısından kritik bir rol oynayabileceğini gösteriyor.

Yeni buz formunun keşfi: Bilim dünyasında paradigmaları değiştiriyor

Alexis Forestier ve ekibi tarafından elde edilen bulgular, suyun bilinen yirmiden fazla fazına bir yenisini ekliyor. Özellikle hcp fazının, yaklaşık 200 gigapascal üzerindeki basınçlarda süperiyonik buz için daha kararlı bir düzenleme sunduğu anlaşıldı. Ekip, bu yeni fazın elektrik iletkenliği ve mekanik plastikliği gibi özelliklerinin, gezegenlerin iç yapısında maddenin ve elektrik yükünün hareketini nasıl etkileyebileceği konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı. Ayrıca, önceki deneylerde gözlemlenen ama tanımlanamayan X-ışını difraksiyon zirvelerinin de aslında hcp buzunun varlığına işaret ettiği ortaya çıktı. Süperiyonik buzun bu yeni fazı, gezegen bilimciler için Uranüs ve Neptün'ün manyetik alanlarının kökenine dair yeni modeller geliştirme fırsatı sunuyor.

Bilim insanlarından yeni çağrı: Süperiyonik buzun sırları çözülmeyi bekliyor

Henüz tam anlamıyla keşfedilmemiş olan hcp süperiyonik buzun, fcc fazına kıyasla hangi basınç ve sıcaklık aralıklarında daha kararlı olduğu ve elektriksel iletkenliğinin nasıl değiştiği soruları, ilerleyen dönemde daha fazla deney ve teorik çalışma ile yanıt bulacak. Araştırmacılar, bu yeni buz formunun mekanik ve elektriksel özelliklerinin detaylı biçimde incelenmesinin, hem temel bilim hem de gezegenlerin iç dinamikleri konusunda çığır açıcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Suyun moleküler düzeydeki bu olağanüstü davranışları, yaşam için vazgeçilmez olan bu maddenin ne kadar sıradışı olabileceğini bir kez daha ortaya koyuyor. Bilim insanları, süperiyonik buzun sırlarını çözmek için araştırmalarını sürdürüyor ve her yeni bulgunun, evrendeki karmaşıklığın bir başka yüzünü açığa çıkardığını belirtiyor.

DSÖ: 'Uganda'nın ebola ile mücadelesi örnek oldu'

DSÖ yetkilileri, Uganda'nın ebola salgınına karşı yürüttüğü mücadelede sağlık personeli, yerel halk ve uluslararası kuruluşların iş birliğiyle önemli bir başarıya imza attığını belirtti. Salgının sona ermesine rağmen, komşu Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ebola vakalarının devam etmesi nedeniyle riskin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekildi. Özellikle sınır geçişlerinin kontrol altında tutulması, Uganda için kritik önem taşıyor. Yetkililer, Uganda'nın ebola tehdidine karşı hazırlıklarını sürdürdüğünü ve DSÖ'nün de bu süreçte destek vermeye devam edeceğini dile getirdi.

Uganda'dan ebola için yeni önlemler ve merkez planı

Uganda yönetimi, ebola tehdidinin komşu ülkelerden gelebilecek yeni vakalar nedeniyle sürdüğünü belirterek, Demokratik Kongo Cumhuriyeti topraklarında iki tedavi merkezi açmayı planladığını duyurdu. Bu adım, sınırdan geçen kişilerin oluşturduğu potansiyel tehlikeyi azaltmayı amaçlıyor. Uzmanlar, epidemiyolojik takibin devam edeceğini ve Uganda'nın ebola ile mücadelede bölgedeki diğer ülkelere de örnek olduğunu vurguluyor. DSÖ ise Uganda'nın hazırlık sürecine destek sunmayı sürdürecek.

Uganda'daki ebola salgınının sona ermesi, ülke için önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Ancak komşu ülkelerdeki riskler nedeniyle sağlık otoriteleri ve DSÖ, teyakkuz halinde kalmaya devam ediyor.

Eleonor Noyes: 'Yürüyüş glikoz seviyemi düşürdü'

Tip 1 diyabet hastası olan Noyes, glikoz seviyelerini yakından takip ediyor. Yürüyüş deneyimi sonrası, sabah saatlerinde gözlemlediği glikoz yükselmelerinin azaldığını kaydetti. Bu olumlu değişiklik, Noyes'u yemeklerden sonra kısa yürüyüşler yapmaya teşvik etti. Uzmanlar da, özellikle diyabet hastaları için yemek sonrası hareketin glikoz kontrolünde önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Noyes'un kişisel deneyimi, bilimsel verilerle de destekleniyor.

Bilimsel veriler yemek sonrası yürüyüşün etkisini gösteriyor

Yapılan araştırmalar, kısa süreli ve hafif tempolu yürüyüşlerin yemek sonrasında glikoz seviyesini dengelemeye yardımcı olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, diyabet hastalarının günlük yaşamlarında glikoz kontrolünü sağlamak için basit adımların ne kadar etkili olabileceğini ortaya koyuyor. Noyes'un deneyimi, yürüyüşün sadece fiziksel sağlık üzerinde değil, zihinsel odaklanma ve yaratıcılık üzerinde de olumlu etkiler yarattığını gösterdi. Sonuç olarak, yemek sonrası kısa bir yürüyüş hem glikoz seviyelerini düzenliyor hem de genel yaşam kalitesini artırıyor.

Bilim insanları: REM uykusunda kalp atışına duyarlılık zirvede

Araştırmanın öne çıkan bulguları, REM uykusunun fazik ve tonik olmak üzere iki ayrı evresinde beynin ses ve kalp atışlarına verdiği tepkilerde önemli farklılıklar yaşandığını gösterdi. Fazik REM evresinde, yani hızlı göz hareketlerinin ve yoğun rüyaların görüldüğü dönemde, dışarıdan gelen sesli uyarıcılara verilen tepki en düşük seviyeye indi. Buna karşın, kalp atışlarına yönelik beyin tepkisi ise uyanıklık haline kıyasla daha da güçlendi. Tonik REM evresinde ise sesli uyarıcılara karşı beyin yanıtı bir miktar artış gösterdi; ancak yine de uyanıklık düzeyinin gerisinde kaldı. Kalp atışına olan hassasiyet ise her iki REM evresinde de yüksek seyretti. Araştırmacılar, bu bulguların REM uykusunda beynin içsel sinyalleri önceliklendirdiğine işaret ettiğini belirtiyor.

Ses-kalp indeksiyle bilinç düzeyi ölçülebilir

Çalışmada, beynin dışsal (ses) ve içsel (kalp atışı) uyarıcılara verdiği tepkileri ölçmek için ses-kalp indeksi adı verilen yeni bir gösterge geliştirildi. Bu indeks, uyanıklık halinde en yüksek seviyeye ulaşırken, tonik REM döneminde düşüş gösterdi ve fazik REM'de minimuma indi. Araştırma ekibi, ses ve kalp atışı tepkilerinin ayrı ayrı incelendiğinde REM evreleri arasında net bir ayrım yapılamadığını, ancak ses-kalp indeksiyle bu farkların güvenilir biçimde saptanabildiğini vurguladı. Bilim insanları, bu yaklaşımın bilinci dış dünyaya kapalı olan bireylerin durumunu değerlendirmede faydalı olabileceğini düşünüyor. Ancak, bu göstergenin şu ana kadar sadece sağlıklı genç yetişkinlerde test edildiği, komada ya da anestezi altındaki hastalarda geçerliliğinin henüz araştırılmadığı belirtildi.

Araştırmanın yazarları, REM uykusunda vücut sinyallerine yönelik bu bilgi işleme kaymasının, canlı ve duygusal açıdan yoğun rüyaların ortaya çıkmasında rol oynayabileceğine dikkat çekti. Ancak, çalışma kapsamında katılımcıların rüya içerikleri toplanmadığı için bu hipotez doğrudan test edilemedi. Ayrıca, deneyde kullanılan sesli uyarıcıların anlamsız ve tekrarlayan tonlar olması nedeniyle, gelecekte kişiye özgü kelimeler ya da isimler kullanılarak farklı sonuçlar elde edilip edilemeyeceği sorusu da açık bırakıldı. Sonuç olarak, REM uykusu sırasında beynin dışsal uyaranlara olan ilgisinin azalması, içsel vücut sinyallerine ise daha fazla odaklanması, uyku ve bilinç araştırmalarında yeni bir bakış açısı sunuyor.

Uzmanlar: 'Gizli vida' ile tekerlek hırsızlığına karşı koruma mümkün

Otomobil güvenliği konusunda uzmanlar, tekerlek hırsızlığına karşı en yaygın ve etkili yöntemlerden birinin 'gizli vida' kullanımı olduğunu belirtiyor. Sadece özel bir anahtar ile sökülebilen bu vidalar, hırsızların işini zorlaştırıyor. Eğer gizli vida jantın içine gömülüyse ve koruma halkası bulunuyorsa, hırsızların bu vidayı çıkarması neredeyse imkânsız hale geliyor. Ancak bazı durumlarda, dışarıda kalan vida başlıkları, hırsızlar tarafından gaz anahtarı gibi aletlerle çıkarılabiliyor. Bu nedenle, mümkün olan en güvenli vida tipinin seçilmesi öneriliyor. Gizli vidalar, hırsızların zaman kaybı yaşamasına yol açtığı için genellikle caydırıcı bir unsur olarak öne çıkıyor.

Güvenli park ve kamera sistemi hırsızlığa karşı etkili çözüm sunuyor

Tekerlek hırsızlığını önlemenin bir diğer önemli yolu ise aracın güvenli bir alanda park edilmesi. Güvenlik kameralarıyla donatılmış otoparklar, hırsızlar için risk oluşturduğu için tercih ediliyor. Ayrıca aracı kaldırıma yakın ve sıkı bir şekilde park etmek, kriko yerleştirme ihtimalini azaltıyor. Eğimli bir yerde park edilen araçlarda ise hırsızlar daha fazla zaman harcamak zorunda kalıyor. Bu tür stratejiler, hırsızların kolay hedef arayışını engelliyor ve tekerlek hırsızlığı riskini önemli ölçüde düşürüyor. Otomobil sahiplerinin, hem gizli vida hem de güvenli park yöntemlerini birlikte kullanmaları tavsiye ediliyor.

Sonuç olarak, tekerlek hırsızlığına karşı alınacak basit ama etkili önlemler, araç sahiplerinin maddi zarar görmesini önleyebilir. Uzmanlar, her otomobil sahibinin araç güvenliği konusunda bilinçli davranmasını ve önerilen yöntemleri uygulamasını önemle vurguluyor.

Duran, şunları kaydetti:

"Bu karar, işgal altındaki Filistin topraklarında uluslararası hukuku hiçe sayan uygulamaların karşılıksız kalmadığını göstermesi açısından büyük önem taşımaktadır. Uluslararası toplumun bu yöndeki iradesini güçlendirmesi ve İsrail'in hukuksuz politikalarına karşı somut adımları artırması gerekmektedir. Gazze'de devam eden yıkım ve insani dram karşısında da aynı kararlılığın gösterilmesi artık ertelenemez bir sorumluluktur. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, Filistin halkının haklı davasını savunmaya, bölgede adalet ve barışın tesisi için gereken her türlü çabayı ortaya koymaya devam edecektir."

Son alınan adli kararlar doğrultusunda, yaptığı paylaşımlarla milli güvenliği hedef aldığı ve dezenformasyon ürettiği belirtilen Nasuh Bektaş'ın X hesabına Türkiye'den erişim engeli uygulandı.

FİRARİ CEMİL ÇİÇEK'İN HESABI DA KISITLANDI

Kamuoyunda yürütülen adli süreçlerin ardından Türkiye'den kaçan ve firari durumda bulunan Cemil Çiçek'in sosyal medya üzerindeki dezenformasyon faaliyetlerine karşı da yeni bir yaptırım uygulandı.

Adli makamların aldığı karar doğrultusunda Çiçek'in aktif olarak kullandığı sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi.

FETÖ İLE İLTİSAKI DEŞİFRE OLMUŞTU

Geçmişte FETÖ ile iltisaklı olduğu deşifre olan Cemil Çiçek'in sosyal medya hesaplarına yönelik daha önce de çok sayıda erişim engeli kararı alınmıştı.

Hollanda'ya kaçarak iltica başvurusunda bulunduğu belirtilen Çiçek'in, sosyal medya üzerindeki kısıtlama kararlarını ve erişim engellerini aşmak amacıyla sürekli farklı kullanıcı adlarına geçtiği ortaya çıkmıştı.

8 HESABINA DAHA ERİŞİM ENGELİ GETİRİLMİŞTİ

Adli makamlar, Çiçek'in erişim engellerini bypass etmek amacıyla geçmiş dönemde devreye soktuğu ve kullanıcı adı değiştirerek aktif tutmaya çalıştığı 8 farklı hesabına daha erişim engeli getirmişti.

Şahsın kısıtlama kararlarını etkisiz kılmak amacıyla açtığı yeni dijital kanallara yönelik yaptırımların kararlılıkla sürdürüldüğü bildirildi.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi İletişim Dairesi Başkanı Gökhan Yücel, etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, dünyanın önde gelen teknoloji topluluklarından biri olan GITEX'in, kıtaları, kültürleri, pazarları ve fikirleri buluşturan İstanbul'da ilk kez düzenlendiğini söyledi.

Etkinliğe 70 ülkeden katılım sağlandığına dikkati çeken Yücel, bu buluşmanın uluslararası bir teknoloji etkinliğinin açılışından çok daha fazlasını ifade ettiğini belirterek, "Fikirleri, sermayeyi, yeteneği ve teknolojiyi Türkiye üzerinden birbirine bağlayan yeni bir platformun başlangıcına imza atıyoruz." diye konuştu.

Yücel, teknoloji alanındaki dönüşümün merkezinde yapay zekanın bulunduğunu vurgulayarak, yapay zekanın artık uzak bir gelecek vaadi olmaktan çıkıp günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ifade etti.

Temel meselenin artık yapay zekanın dünyayı değiştirip değiştirmeyeceği yönünde olmadığını dile getiren Yücel, asıl sorulması gereken soruların bu değişimin nasıl ve kimlerle şekillendirileceği ile yapay zekanın insanlığın yararına olacak şekilde nasıl kontrol edilip düzenleneceği olduğunu söyledi.

Yücel, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Programımızın derinliği ve kapsamı, yapay zekanın artık sadece teknoloji sektörüyle sınırlı bir söylem olmadığını göstermektedir. Ana konuşmalar, paneller ve söyleşiler boyunca, veri merkezlerinden bulut sistemlerine, egemen zekadan siber güvenliğe ve dayanıklı ağlara kadar yapay zeka ekonomisine güç veren altyapıyı incelerken, yapay zekanın üretim, finans, ticaret, kamu hizmetleri, kreatif endüstriler ve çalışma hayatının geleceğini nasıl dönüştürdüğünü ele alacağız. Ayrıca teknolojik hedefi ekonomik değere dönüştürmek için gereken sermaye, yetenek, yönetişim ve uluslararası ortaklıkları değerlendireceğiz. Bu zengin diyalog, Türkiye'nin Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ve Eylem Planı ile ve halihazırda 1000'den fazla aktif yapay zeka şirketini barındıran ekosistemimizin dinamizmiyle güçlü bir şekilde örtüşmektedir."

Yücel, bu kapsamda GITEX Ai Türkiye'nin girişimciler, yatırımcılar, politika yapıcılar, araştırmacılar ve küresel teknoloji liderlerini bir araya getirerek fikir alışverişi, işbirlikleri ve ortaklıklar için önemli bir ortam sunduğunu belirtti.

"TÜRKİYE'Yİ SADECE BİR KÖPRÜ OLARAK DEĞİL, DÜNYANIN BAĞLANTI NOKTASI OLARAK TANIMLIYORUZ"

Gökhan Yücel, Türkiye'nin teknoloji ve yapay zeka dönüşümünün önde gelen merkezlerinden biri olmak için güçlü bir konuma sahip olduğunun altını çizdi.

Türkiye'nin büyük, dirençli ve dinamik bir ekonomiye sahip olduğunu belirten Yücel, şöyle konuştu:

"Genç, nitelikli ve teknoloji odaklı bir nüfusa sahibiz. Güçlü sanayi kabiliyetlerine, büyüyen bir girişim ekosistemine ve hızla gelişen bir dijital altyapıya sahibiz. Ve Avrupa, Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ile Orta Asya'nın tam merkezinde yer alıyoruz. Şirketler Türkiye'den sadece birkaç saat içinde birden fazla pazara, üretim ağına ve tüketici bölgesine ulaşabilmektedir. İşte bu yüzden Türkiye'yi sadece bir köprü olarak değil, dünyanın bağlantı noktası olarak tanımlıyoruz. Bir köprü iki noktayı birbirine bağlar. Bir kesim noktası ise birçoğunu bağlar. Türkiye, teknolojileri endüstrilerle, girişimcileri yatırımcılarla, yeteneği fırsatlarla ve küresel hedefleri bölgesel erişimle bağlamaktadır. Bu sadece coğrafi bir avantaj değildir. Bu bir ekonomik kabiliyettir. Bu, her birimizin önüne yeni fırsatlar açmasını sağlayan, küresel bir güç merkezinin giderek stratejik ve teknolojik hale gelen kabiliyetidir."

Küresel ölçekte ülkelerin dijital egemenlik, kritik altyapıların korunması ve rekabetçi yapay zeka kapasitesi geliştirme arayışında olduğunun altını çizen Yücel, Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısı, girişimcilik ekosistemi, mühendislik yetkinliği ve önemli pazarlara erişimiyle bu küresel dönüşüme özgün bir katkı sunduğunu ifade etti.

Yücel bu doğrultuda Türkiye'nin hedeflerine ilişkin şunları kaydetti:

"Türkiye'nin, küresel teknoloji şirketlerinin güvenle yatırım yaptığı, uluslararası yatırımcıların yüksek büyüme potansiyeline sahip yeni nesil girişimleri keşfettiği, girişimcilerin yerelde inşa ettiklerini küresel ölçekte büyütebildiği ve yapay zekanın laboratuvarların ötesine geçerek gerçek üretimin, gerçek hizmetlerin ve gerçek ekonomik değerin bir parçası haline geldiği bir yer olmasını istiyoruz. Yatırım ve Finans Ofisi olarak bu hedefi desteklemekte kararlıyız."

TOPLAMDA 100 SAATİ AŞAN KONFERANS, ATÖLYE VE OTURUMLAR DÜZENLENECEK

GITEX Başkan Yardımcısı Bilal Alrais de 70 ülkeden yatırımcıyı bir araya getirmek için yoğun çalışma yürüttüklerini belirterek, etkinlikle küresel teknoloji ve yapay zeka ekosistemini Türkiye'ye taşımayı ve ülkenin dijital altyapı alanındaki inovasyonunu uluslararası yatırımcılarla buluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Alrais, etkinlikte startuplar ve unicorn adayı girişimlerin yanı sıra Türk ekosistemiyle işbirliği ve ortaklık kurmaya istekli çok sayıda uluslararası katılımcının da yer aldığını ifade etti.

Etkinlik kapsamında agentic AI ve endüstriyel yapay zekanın benimsenmesi başta olmak üzere güncel teknoloji başlıklarının ele alınacağını, toplamda 100 saati aşan konferans, atölye ve oturumların düzenleneceğini belirten Alrais, Türkiye'nin inovasyon ve teknolojik bağımsızlığını güçlendirmeye yönelik konuların da konuşulacağını ifade etti.

İki gün sürecek etkinlik, 300'ün üzerinde kurumsal şirket ve girişimi, 150 küresel konuşmacıyı ve 20 ülkeden toplamda 100 milyar doların üzerinde varlık yöneten 100'den fazla yatırımcıyı buluşturuyor.

Türkiye'nin unicorn ve büyüme aşamasındaki şirketlerini uluslararası pazarlara taşımayı hedefleyen Turcorn 100 Programı kapsamındaki 24 şirket de etkinlikte yer alıyor.

YTÜ Yıldız Teknopark, İTÜ ARI Teknokent ve Teknopark Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin önde gelen teknokentleri de girişimlerini küresel yatırımcılarla buluşturuyor.

Etkinliğe ayrıca Google Cloud, HPE, NVIDIA, ASUS, Dell Technologies, Huawei, SAP ve TrendAI gibi küresel teknoloji devleri de katılıyor.

Trump yönetimi: 'Ford'un Çinli ortakları endişe verici'

Trump yönetimi, Ford'un Çinli şirketlerle kurduğu ilişkilerin ABD otomotiv sektörüne zarar verebileceği uyarısında bulundu. Bakan Duffy'nin kaleme aldığı mektupta, Ford'un özellikle CATL ile yaptığı batarya teknolojisi anlaşması detaylı şekilde eleştirildi. Duffy, Ford'un Çinli ortaklarla geliştirdiği stratejik projelerin, Amerikan otomotiv üretiminin bütünlüğünü ve tedarik zincirinin güvenliğini tehlikeye atabileceğini belirtti. Ayrıca, Duffy'nin mektubunda, Çinli şirketlerle derinleşen iş birliğinin, ABD'nin otomotiv teknolojilerinde dışa bağımlılığını artıracağına dair kaygılar öne çıktı. Bakan, Ford yönetiminden, Amerikan işçilerini önceliklendiren ve yerli tedarik zincirlerini güçlendiren politikalar benimsemesini istedi.

Ford'dan Trump yönetimine yanıt: 'ABD'ye bağlılığımız tam'

Ford, Trump yönetiminden gelen eleştirileri "manşetleri yakalamak için yanlış bir girişim" olarak nitelendirdi. Şirket, ABD'de diğer otomobil üreticilerinden daha fazla saatlik işçi çalıştırdığını ve Amerikan otomotiv üretimine olan bağlılığının güçlü olduğunu savundu. Ford, Duffy'nin mektubunda yer alan bazı iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, özellikle CATL ile yapılan iş birliğinin Amerikan otomotiv endüstrisinin rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini ifade etti. Ford yönetimi ayrıca, Bakan Duffy'nin basına mektup göndermeden önce şirketle doğrudan iletişime geçmesi halinde, ABD'ye olan bağlılıkları hakkında daha kapsamlı bilgi sunabileceklerini açıkladı.

CATL ile yapılan anlaşma ABD-Çin gerilimini yeniden gündeme taşıdı

Ford'un, Çin merkezli batarya üreticisi Contemporary Amperex Technology Co. Limited (CATL) ile yaptığı lityum demir fosfat batarya üretimi anlaşması, ABD ile Çin arasındaki ticari ve teknolojik rekabetin yeni bir boyuta taşınmasına yol açtı. Ford, bu iş birliği sayesinde enerji depolama sistemlerinde ileri teknolojileri kullanmayı amaçlarken, Trump yönetimi ise bu tür anlaşmaların ABD'nin stratejik bağımsızlığına zarar verebileceği görüşünde. Duffy'nin mektubunda, Ford CEO'su Farley'in Detroit'teki bir otomobil fuarında Çinli ortak girişimlerin ABD'de kolaylaştırılması yönündeki açıklamalarına da dikkat çekildi. Bu gelişmeler, Amerikan otomotiv sektöründe Çinli şirketlerle yapılan iş birliklerinin ne ölçüde sürdürülebilir olduğu sorusunu yeniden gündeme getirdi.

Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"İzmir'in düşman işgalinden kurtuluşunun 104'üncü yıl dönümünü tebrik ediyor, Milli Mücadelemizi büyük bir zafere ulaştıran başta Gazi Mustafa Kemal olmak üzere tüm kahramanlarımızı rahmetle, minnetle yad ediyorum. Tüm İzmirli vatandaşlarımıza selamlarımı iletiyorum."

Gümüş piyasası son günlerde hareketli bir seyir izlemekte. Gümüş piyasalarında 9 Eylül 2026 Çarşamba günü dalgalanmalar dikkat çekti.

Gümüş fiyatları bugün yükseldi. 9 Eylül 2026 itibarıyla gram gümüş, dünkü kapanış fiyatına kıyasla eğer kazanarak 103,80 TL seviyelerinde işlem görüyordu.

Anlık verilere göre gram gümüş fiyatı 103,13 TL, gümüşün ons fiyatı ise 66,20 Dolar seviyesindedir.

Gram gümüş alış fiyatı: 103,75 TL

Gram gümüş satış fiyatı: 103,84 TL

9 Eylül 2026 Çarşamba altın fiyatları sorgulanıyor. Bugün altın fiyatları ne kadar oldu? Gram altın, çeyrek altın fiyatlarında son durum burada. Altında alış satış fiyatları en güncel verilerle bu haberde.

Gram altın, çeyrek altın, yarım altın, Cumhuriyet altını alış-satış rakamları nedir? Tüm bu soruların yanıtları canlı alış-satış tablosu ile burada...

ALTIN GÜNE NASIL BAŞLADI?

Dün değer kaybeden gram altın, günü 6 bin 784 liradan tamamlamıştı.

9 Eylül 2026 Çarşamba yani bugün gram altın, saat 09.20 itibarıyla 6 bin 860 lira seviyesinden işlem görüyordu. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 244 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 762 liradan satılıyordu.

Merkez bankalarına yönelik kuvvetlenen "şahin" tahminler ve yükselen tahvil faizleri dün altını baskıladı. Dün 4 bin 355 dolara inen altının ons fiyatı, yeni işlem gününde ise 4 bin 400 dolardan alıcı buluyor.

ALTINDA BEKLENTİ NE YÖNDE?

Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, 24 TV ekranlarında değerlendirmelerde bulundu.

AĞUSTOSUN KAZANDIRANI KÜLÇE ALTIN OLDU

Ağustos ayında yatırımcısına en yüksek reel getiriyi külçe altın sağladı. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre külçe altın, yurtiçi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 7.17, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 7.93 kazandırdı. Yİ-ÜFE bazında DİBS yüzde 0.66, Euro yüzde 0.61 ve mevduat faizi yüzde 0.33 reel getiri sağladı. Dolar ve BIST 100 ise kaybettirdi. Yıllık değerlendirmede de külçe altın, Yİ-ÜFE ile yüzde 19.73, TÜFE ile yüzde 16.49 reel getiriyle ilk sırada yer aldı. Altın, yıllık bazda da güçlü performansını korudu.

9 EYLÜL 2026 ÇARŞAMBA ALTIN FİYATLARI ALIŞ-SATIŞ TABLOSU

İşte, 9 Eylül 2026 Çarşamba (bugün) gram altın, çeyrek altın, yarım altın ve cumhuriyet altını fiyatları hakkında bilgi almak isteyenler için son durum anlık ve canlı tüm değerler, altın alış satış fiyatları detayda karşınızda...

GRAM ALTIN FİYATI

Alış: 6.849,46

Satış: 6.850,21

ÇEYREK ALTIN FİYATI

Alış: 10.914,69

Satış: 11.166,02

YARIM ALTIN FİYATI

Alış: 21.761,17

Satış: 22.332,05

CUMHURİYET ALTINI

Alış: 45.307,00

Satış: 45.993,00

GÜNCEL ALTIN FİYATLARI SAYFASINA GİTMEK İÇİN TIKLAYINIZ (CANLI TAKİP)

Stamatakis: '10 bin adım şart değil, hızınızı artırın'

Çalışmanın ortak yazarı ve Monash Üniversitesi'nde fiziksel aktivite, yaşam tarzı ve popülasyon sağlığı profesörü olan Emmanuel Stamatakis, günde 10 bin adım hedefinin bilimsel bir zorunluluk olmadığını, bu hedefin aslında 1960'larda Japonya'da başlatılan bir pedometre kampanyasına dayandığını hatırlattı. Stamatakis, özellikle yaşlılar, vardiya işçileri veya hareket kısıtlılığı olanlar için bu sayının ulaşılması güç bir hedef olabileceğini belirtti. Ona göre, günde 4 bin adım atan ve bu adımları bilinçli şekilde atan bir kişi de sağlığı için önemli bir katkı sağlıyor. Stamatakis, yürüyüşte hızın, adım sayısının ötesinde bir fayda yarattığını, hızlı yürüyemeyenlerin ise daha fazla adım atarak benzer yararlar elde edebileceğini ifade etti. Ayrıca, tempolu yürüyüşte dakikada yaklaşık 100 adımın orta yoğunlukta yürüyüş için ortalama bir ölçüt olabileceğini, ancak bu sayının kişisel özelliklere göre değişebileceğini de vurguladı.

UK Biobank verileri: Hızlı yürüyüş erken ölüm riskini azaltıyor

Araştırmanın temelini oluşturan UK Biobank verileri, 2013 ile 2015 yılları arasında toplanan ve katılımcıların yedi gün boyunca taktığı aktivite takip cihazlarından elde edilen hareket bilgilerini içeriyor. Bilim insanları, günlük adım sayılarını dört kategoriye ayırdı: 5.000'in altında, 5.000-7.500 arası, 7.500-10.000 arası ve 10.000'in üzerinde. Ayrıca, her bireyin günün en aktif 30 dakikasındaki en hızlı adım atma temposu, yani "zirve-30 kadansı" da hesaplandı. Sekiz yıl süren takipte, hem toplam adım sayısının hem de yürüyüş hızının ölüm riskini düşürdüğü görüldü. Özellikle, günde 5.000 adımın altında kalanlar arasında, dakikada en az 80 adım atanların ölüm riski, daha yavaş yürüyenlere göre belirgin şekilde daha düşük çıktı. En düşük erken ölüm riski ise, 7.500-10.000 adım arası atanlarda gözlendi; ancak bu seviyenin altındaki kişilerde, hızlı yürüyüşün riski azaltıcı etkisi daha da ön plana çıktı. Araştırmacılar, yürüyüş rutininin kişisel özelliklere ve yaşam tarzına uygun şekilde düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.

Uzmanlar: 'En önemli unsur tutarlılık ve kişisel tempo'

Harvard Üniversitesi'nden Prof. Daniel Lieberman, araştırmanın gözlemsel niteliğine işaret ederek, hızlı yürüyüşün ölüm riskini doğrudan azaltıp azaltmadığının kesin olarak söylenemeyeceğini, ancak bulguların mantıklı olduğunu belirtti. Lieberman, egzersiz dozunun büyüklük, yoğunluk ve sıklık gibi üç ana unsurun birleşiminden oluştuğunu, yalnızca adım sayısına odaklanmanın yeterli olmayacağını vurguladı. Saskatchewan Üniversitesi'nden Prof. Phil Chilibeck ise, hızlı yürüyüş süresinin yavaş yavaş artırılmasını önerdi ve yürüyüşün eğlenceli hale getirilmesinin alışkanlık kazandırmada etkili olabileceğini söyledi. Uzmanlar, her bireyin kondisyonuna, yaşına ve sağlık durumuna göre en uygun yürüyüş temposunu bulmasının önemli olduğunu, hızlı yürüyüşün zorlayıcı olduğu durumlarda ise adım sayısını artırmanın mantıklı bir alternatif oluşturduğunu ifade etti. Ayrıca, herhangi bir sağlık sorunu olanların egzersiz yoğunluğunu artırmadan önce doktorlarına danışmaları gerektiği belirtildi.

Yürüyüş alışkanlığı uzun vadede sağlık getiriyor

Çalışmada öne çıkan bir diğer önemli nokta ise, yürüyüşte tutarlılığın ve sürdürülebilirliğin, kısa süreli motivasyonlardan çok daha fazla sağlık yararı sağladığı oldu. Uzmanlar, Ocak ayında başlanan kısa süreli egzersiz dönemlerinin aksine, yıl boyunca düzenli ve kişiye uygun tempoda yapılan yürüyüşlerin erken ölüm riskini düşürmede etkili olduğunu söylüyor. Hızlı yürüyüş, zaman kısıtlı kişiler için pratik bir çözüm sunarken, adım sayısını artırmak da benzer faydalar sağlayabiliyor. Sonuç olarak, yürüyüş rutininin bireysel ihtiyaçlara ve yaşam tarzına göre şekillendirilmesi, en iyi sağlık sonuçlarına ulaşmada anahtar rol oynuyor. British Journal of Sports Medicine'de yayımlanan bu kapsamlı araştırma, yürüyüşte hızın ve adım sayısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.

Uzmanlar, yürüyüş alışkanlığını günlük yaşamın bir parçası haline getirmenin, uzun vadede kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskini azaltmada kritik önemde olduğunu belirtiyor. Hangi tempoda yürünüyor olursa olsun, tutarlı ve sürdürülebilir bir yürüyüş rutini oluşturmak, sağlıklı bir yaşamın temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor. Araştırma, kişilerin kendi kondisyonuna ve yaşam koşullarına uygun yürüyüş temposunu bulmasının, adım sayısı kadar önemli olduğunun altını çiziyor. Böylece, herkesin kendi kapasitesine göre hareket ederek sağlığını koruması mümkün hale geliyor.

Tohoku Üniversitesi ekibi: 'Vagus sinir stimülasyonu öğrenmede gizli potansiyeli açığa çıkarıyor'

Vagus sinir stimülasyonu, halihazırda bazı nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan bir yöntem olarak biliniyor. Ancak Tohoku Üniversitesi'nden Prof. Ko Matsui liderliğindeki ekip, bu yöntemin öğrenme üzerindeki etkilerini derinlemesine inceledi. Bilim insanları, farelerin beyincik bölgesinde gerçekleşen yatay optokinetik yanıt (HOKR) öğrenimi sırasında, her eğitim seansının hemen ardından vagus sinirini uyardı. Sonuçlar, stimülasyonun doğrudan performansı anında artırmadığını, ancak sonraki günlerde öğrenilen hareketlerin daha güçlü şekilde hatırlandığını gösterdi. Bu veriler, vagus sinir stimülasyonunun, beyin ortamını kalıcı değişikliklere daha duyarlı hale getirdiğini ve öğrenme için kritik bir fırsat penceresi sunduğunu ortaya koydu.

Beyin ve beden arasındaki damar ritimleri öğrenmenin kalıcılığını etkiliyor

Araştırmada öne çıkan bir diğer bulgu ise, vagus sinir stimülasyonunun beyin damarlarında oluşturduğu ritmik değişiklikler oldu. Ekip, beyincik flokusunun yakınındaki kan hacmini ölçerek, stimülasyon sonrası bölgede iki aşamalı bir damar yanıtı oluştuğunu gözlemledi. Başlangıçta kısa süreli bir azalma yaşanırken, ardından kan akışında belirgin bir artış kaydedildi. Tekrarlanan stimülasyonlar, yerel kan hacminde ritmik dalgalanmalara yol açtı ve bu dalgalanmaların büyüklüğü, öğrenmenin kalıcılığı ile doğrudan ilişkili bulundu. Araştırmacılar, bu ritmik damar hareketlerinin, beyin devrelerinin metabolik ortamını yeniden şekillendirerek motor belleğin güçlenmesine katkı sağladığını belirtti. Baş yazar Junyu Chen, "Beyinlerimiz, bedenin ritmik sinyalleriyle beklediğimizden çok daha fazla etkileniyor olabilir" diyerek, vagus sinir stimülasyonunun potansiyeline dikkat çekti.

Öğrenmede yeni bir dönem: Eğitim sonrası uyarımın rolü vurgulandı

Çalışmanın bir diğer önemli noktası, eğitimin sona erdiği düşünülen anda, yani pratikten hemen sonra başlayan biyolojik süreçlerin öğrenmenin kalıcılığında oynadığı rol oldu. Tohoku Üniversitesi ekibi, eğitim bittikten sonra uygulanan vagus sinir stimülasyonunun, motor belleğin konsolidasyonunu güçlendirdiğini ve öğrenilen becerilerin unutulmasını önlediğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu bulguların insanlarda da benzer etkiler yaratıp yaratmayacağını belirlemek için ileri çalışmaların gerekliliğine işaret etti. Ayrıca, damar ritimlerinin uzun vadeli sinirsel plastisiteye nasıl katkı sunduğu ve stimülasyonun zamanlamasının öğrenme üzerindeki etkileri gelecekteki araştırmaların odak noktası olacak.

Vagus sinir stimülasyonu, beyin ile beden arasındaki iki yönlü iletişimi anlamada yeni bir pencere açıyor. Tohoku Üniversitesi'nin bu çalışması, bazı deneyimlerin neden kalıcı becerilere dönüştüğünü, bazılarının ise unutulduğunu açıklamaya yardımcı olabilecek önemli ipuçları sunuyor. Bilim insanları, eğitim sonrası dönemin, öğrenmenin kalıcı hale gelmesi için değerlendirilmesi gereken kritik bir süreç olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, gelecekte hem eğitim yöntemlerinde hem de nörolojik rehabilitasyon uygulamalarında yeni yaklaşımların önünü açabilir.

Temizlik uzmanı Karina Toner: "Nemle mücadele ilk adım"

Spekless ev temizlik hizmetinin operasyon yöneticisi Karina Toner, banyodaki kötü kokunun ana kaynağının nem olduğunu vurguluyor. Toner, banyo, duş veya lavabo kullanımı sonrası ıslak yüzeylerin mutlaka kurulanmasını öneriyor. Aynaları, fayansları ve duş kapılarını silmek birkaç dakika alsa da, bu alışkanlık suyun yüzeyde kalmasını ve küf oluşumunu engelliyor. Ayrıca, duş kapısı veya duvarlarını sıyırmak, hem küf riskini azaltıyor hem de su lekesi ve buğulu cam gibi diğer sorunların önüne geçiyor. Toner, "Küf oluşumunu önlemek için nemi hızlıca uzaklaştırmak şart" diyerek, düzenli temizlik alışkanlıklarının önemine dikkat çekiyor.

Uzmanlar: "Havalandırma ve nem emici ürünler fark yaratıyor"

Temizlik uzmanı Derek Christian ise, özellikle penceresiz banyolarda havalandırmanın önemine değiniyor. Eğer banyonuzda pencere varsa, bunu açık bırakmak havanın dolaşımını sağlarken, pencere yoksa kapının açık tutulması da benzer bir etki yaratıyor. Christian, "Kapıyı açık bırakmak, odada hava akışını artırır ve nemin dışarı atılmasına yardımcı olur" diyerek, hava sirkülasyonunun altını çiziyor. Ayrıca, banyo ortamında silika jel, kömür torbası, karbonat gibi doğal nem emici ürünlerin kullanılması da öneriliyor. Bu ürünler, fazla nemi çekerek kötü kokunun önüne geçiyor ancak düzenli olarak değiştirilmesi gerektiği için maliyetli olabiliyor.

Nem alma cihazı ve egzoz fanı ile kalıcı çözüm mümkün

Banyoda kalıcı kötü kokuya karşı en etkili çözümlerden biri de nem alma cihazı kullanmak. Özellikle havalandırma sistemi bulunmayan banyolarda, nem alma cihazları ortamda biriken fazla nemi çekerek küf kokusunun önüne geçiyor. Christian, "Nem alma cihazları, havadaki suyun miktarını gözle görülür şekilde azaltıyor" diyerek bu cihazların etkisine dikkat çekiyor. Ayrıca, banyonuzda egzoz fanı varsa, duş veya banyo sonrası en az 20-30 dakika çalıştırılması tavsiye ediliyor. Bu sayede, duş sonrası ortamda kalan nem dışarı atılıyor ve duvarlarda birikme riski en aza indiriliyor. Eğer egzoz fanı yoksa, taşınabilir bir ayak fanı ile havanın sirküle edilmesi öneriliyor. Toner ise, egzoz fanlarının "banyo tazeliği için altın standart" olduğunu belirterek, uzun vadede bu yatırımdan kaçınılmaması gerektiğini ifade ediyor.

Temizlik alışkanlıkları ve düzenli bakım kötü kokuyu önlüyor

Banyoda kötü koku ve küf kokusu oluşumunu engellemek için düzenli temizlik alışkanlıkları büyük önem taşıyor. Islak yüzeylerin her kullanım sonrası kurulanması, duş kapısı ve duvarlarının sıyrılması, havalandırmanın sağlanması ve nem emici ürünlerin kullanılması, banyonun uzun süre ferah kalmasını sağlıyor. Ayrıca, egzoz fanı veya nem alma cihazı gibi teknolojik çözümler, özellikle küçük ve penceresiz banyolarda büyük fark yaratıyor. Temizlik uzmanları, bu yöntemlerin düzenli olarak uygulanması halinde banyo ortamında kalıcı kötü koku ve küf kokusu sorunlarının tamamen ortadan kalkabileceğini belirtiyor.

Banyoda kötü kokuya karşı alınacak önlemler, yalnızca yaşam kalitesini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda sağlık açısından da önemli sonuçlar doğuruyor. Nem ve küf, solunum yolu rahatsızlıklarına yol açabileceği için, uzmanların önerdiği pratik ve kalıcı yöntemleri uygulamak büyük önem taşıyor. Banyoda kötü koku ve küf kokusunu önlemek için bu adımları düzenli olarak takip etmek, sağlıklı ve ferah bir yaşam alanı oluşturmanın anahtarı olarak öne çıkıyor.