ASIF'TAN İSRAİL'E 'ŞEYTANİ VE LANETLİ' NİTELEMESİ

Pakistan Savunma Bakanı Khavaja Muhammed Asıf, İsrail'i, ateşkes görüşmelerinin devam etmesine rağmen Lübnan'da "soykırım" suçu işlemekle suçladı.

Asıf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, İsrail'i "şeytani ve lanetli" olarak niteledi.

"İslamabad'da barış görüşmeleri sürerken Lübnan'da soykırım yapılıyor. Masum siviller İsrail tarafından öldürülüyor, önce Gazze, sonra İran ve şimdi Lübnan." ifadelerini kullanan Asıf, İsrail'in Filistin topraklarında "Avrupalı Yahudiler için kurulduğunu" belirtti.

NETANYAHU ATEŞKESİN DIŞINDA TUTTU, SALDIRILAR SÜRÜYOR

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese Lübnan'ın dahil edilmediğini savunmuştu.

İsrail ordusu da Lübnan'ı hedef alan saldırılarını sürdürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığınca yapılan açıklamada, 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında 1888 kişinin hayatını kaybettiği bildirilmişti.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan halk otobüsü sokakta park halinde bulunan 34 NG 7885 plakalı tankere arkadan çarptı.

Kazada, halk otobüsü ve otomobilde bulunan 9 kişi yaralandı.

Olay yerine gelen sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından yaralılar, ambulansla Kapaklı ve Çerkezköy devlet hastanelerine kaldırıldı.

Cadan, Ulusal Muhafızlar'a ait bir tesisin İHA ile hedef alındığını ve saldırı sonucu tesiste geniş çaplı maddi hasar meydana geldiğini ancak herhangi bir can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığını belirtti.

Sözcü Cadan, Ulusal Muhafızlar'a bağlı ilgili birimlerin olayın ardından gerekli güvenlik ve saha önlemlerini derhal almaya başladığını ifade etti.

Açıklamada, "Rusya Silahlı Kuvvetleri Başkomutanının kararıyla, Ortodoksların Paskalya Bayramı dolayısıyla 11 Nisan yerel saatle 16.00'dan, 12 Nisan sonuna kadar ateşkes ilan edildi. Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov ve Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov'a bu süre zarfında tüm yönlerdeki askeri eylemleri durdurma emri verildi." ifadelerine yer verildi.

Rus birliklerinin bu süreçte olası provokasyonlara ve saldırgan eylemlere hazırlıklı olması gerektiği vurgulanan açıklamada, Ukrayna'nın ateşkese uyacağı umudu paylaşıldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, daha önce Rusya'ya Paskalya Bayramı dolayısıyla ateşkes ilan etme çağrısında bulunmuştu.

Toplantıda, Belediye Başkanı Alper Yeğin tarafından 2025 Yılı Faaliyet Raporu sunuldu.

Söz alan AK Parti Grup Başkan Vekili Yunus Ustahabipoğlu, belediyenin faaliyetlerine ilişkin eleştirilerde bulundu.

Yerel seçimlerden bu yana yaklaşık 500 kişinin işten çıkarıldığını dile getiren Ustahabipoğlu, işten çıkarmaların sürdüğünü belirtti.

Son olarak bir fotoğrafçının keyfi şekilde işten çıkarıldığını aktaran Ustahabipoğlu, "Ayrıca 7 spor hocası kendi aralarındaki samimiyet ve insana ait o doğal şakalaşmayı yaptıkları için sert ve ceberut bir yönetim anlayışının hedefi haline getirilmiş ve cezalandırılmıştır. Kapatılan bilgi evlerinde görev yapan ve çocuklara değerler eğitimi veren 7 öğretmen adeta özellikle seçilerek farklı görevlere yönlendirilmiş, kafelerde garson veya bulaşıkçı olarak çalışmaya zorlanmak istenmişlerdir. Bu pervasız tutum karşısında ise bu hocaların 6'sı dayanamayarak istifa etmişlerdir." diye konuştu.

Ustahabipoğlu, belediye meclislerinin halkın iradesinin yerelden başlayarak karar süreçlerine yansıtıldığı, farklı düşüncelerin dile getirildiği, demokrasinin güçlendirildiği karar organları olduğunu belirterek, ancak kürsü haklarının daraltıldığını, verilen önergelerin cevapsız bırakıldığını ifade etti.

"ELEŞTİRİLEN BORÇ RAKAMI BUGÜN EN AZ 2,5-3 KATINA ÇIKTI"

Mevcut belediye yönetiminin görevi devraldığında belediye binasına dev afişler asarak yaklaşık 2 milyar borç devraldıklarını ilan ettiğini dile getiren Ustahabipoğlu, şöyle konuştu:

"Günlerce, haftalarca o afişler bu şehrin insanlarının gözüne sokulup iflas hikayesi gibi anlatılmıştı. O gün şeffaflık ve hesap verebilirlik adına her yıl bu tabloyu milletin önünde koyacaklarını da özellikle ifade etmişlerdi. Aradan 2 yıl geçti. Fakat aynı yönetim bugün nedense yeni bir afiş asma cesaretini göstermiyor. O gün eleştirilen borç rakamı bugün en az 2,5-3 katına çıktı. Bunu da Sancaktepe halkının bilmesini istiyoruz."

Toplantının öğleden önceki oturumunda gündem maddeleri karara bağlanırken, öğleden sonra gerçekleştirilen oturumda ise 2025 yılı faaliyet raporu görüşüldü.

Meclis 1. Başkan Vekili Serkan Şahin'in yönettiği oturumda rapora ilişkin sunum gerçekleştiren Gürzel, tüm çalışmalarında "Beykoz'a değer" ilkesiyle hareket ettiklerini söyledi.

İmar ve mülkiyet konusundaki verileri paylaşan Gürzel, "2025 yılının ilk aylarında verilen ruhsat sayısı 29 iken, 2026 yılının aynı döneminde bu sayı 991'e çıkmıştır. Bu, tam 34 katlık bir artış demektir. Bu rakam, Beykoz'da vatandaşımızın önündeki bürokratik engellerin nasıl kalktığının ve hizmetin nasıl hızlandığının en somut kanıtıdır." dedi.

Gürzel, Beykoz genelinde imar planlarının yüzde 90'ının tamamlandığını belirterek, yıllardır süren mülkiyet davalarına ilişkin süreci de bizzat takip ettiklerini söyledi.

Konunun Adalet Bakanı Akın Gürlek'e de iletildiğini aktaran Gürzel, süreci titizlikle izlediklerini aktardı.

"BEYKOZ'UN YILLARDIR HAYALİNİ KURDUĞU METRO PROJESİ ARTIK HAYAL DEĞİL"

Beykoz'a ilişkin ulaşım yatırımlarına değinen Gürzel, şöyle konuştu:

"Beykoz'un yıllardır hayalini kurduğu metro projesi artık hayal değil. Ulaştırma Bakanlığımızla omuz omuza verdik. Ümraniye-Kavacık-Beykoz Merkez metro hattının fizibilitesi devam ediyor. Raylı sistem Beykoz'un kapısına geliyor. Kavacık'taki o trafik düğümünü çözmek için Karayolları Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Direksiyonel Kavşak' projesini yakından takip ediyoruz. Yine, Çavuşbaşı Kavşağı Projesi ile alternatif giriş-çıkışlar oluşturarak, Kavacık'ın yükünü hafifleten alternatif ulaşım aksları oluşturuyoruz."

Gürzel, belediyecilik anlayışlarının sahada olmak olduğunu belirterek, "Şok Hizmet" programı kapsamında ekiplerin 35 mahalleye çıkarma yaptığını, iletilen 57 bin talebin 44 bininin anında yerinde çözüldüğünü ifade etti.

Gençler ve sosyal hizmetler için yapılan çalışmaların neticelerini almaya başladıklarını dile getiren Gürzel, Riva'da bulunan metruk otel alanının gençlik kampı ve uluslararası müsabaka merkezi olacağını, Paşabahçe Stadı'nın da Bakanlığın desteği ile yeniden ihya edileceğini aktardı.

Gürzel, Rüzgarlıbahçe'de İBB'den devralınan Özel Gereksinimli Bireyler Eğitim Merkezi (ÖZGEM) binasının sosyal bir merkeze dönüştürüleceğini kaydederek, "İçinde kreşten yaşlı evine, engelli merkezinden spor salonuna kadar birçok hizmet bir arada olacak. Polonezköy, Göksu ve Mahmutşevketpaşa'ya yeni hizmet binaları kazandırıyoruz. Ayrıca Beykoz Belediyesi olarak 3 yeni kreş yapmıştık, ikisini Milli Eğitim Bakanlığı'na devrettik ve çocuklarımızın hizmetine sunduk." şeklinde konuştu.

Sokak hayvanları konusundaki çalışmalarının örnek nitelikte olduğunu aktaran Gürzel, "Son bir yılda 1500'ün üzerinde köpeği kontrol altına alıp kısırlaştırdık. Aylık 3 ton kapasiteli kendi mama üretim tesisimizle can dostlarımıza sahip çıkıyoruz. Ayrıca son bir yılda 400'ün üstünde sahiplendirme gerçekleştirdik. Bizim derdimiz polemik değil, eser üretmektir. Ortak akılla Beykoz'u daha ileriye taşıyacağız." ifadelerini kullandı.

Yapılan konuşmaların ardından 2025 faaliyet raporu oy çokluğu ile kabul edildi.

Soruşturma kapsamında düzenlenen operasyonda yakalanan 51 şüphelinin emniyetteki işlemleri tamamlandı.

Zanlılar, sağlık kontrollerinin ardından İstanbul Adliyesi'ne götürüldü.

Savcılıkta ifadeleri alınan 51 şüpheli, tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine çıkarıldı.

Hakimlik, zanlılardan 26'sının tutuklanmasına, 25'i hakkında ise "yurt dışına çıkış yasağı" ve "belirlenen yerlere müracaat etme" şeklinde adli kontrol tedbirleri uygulanmasına karar verdi.

OPERASYON

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığı ile Mücadele ve Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü ekipleri, ihbarların değerlendirilmesi ve yürütülen soruşturmalar kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda yapılan ön araştırmada, sahte belgelerle ikamet izni alındığı şüphesi üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde çalışma başlatmıştı.

Ekipler, şüphelilerin, ikamet izni başvuruları sırasında ibraz edilen belgeler üzerinde tahrifat yaptıklarını, tamamen sahte belgeler düzenlediklerini ve sahte içerikli taahhütnamelerle göçmen kaçakçılığı suçunu işlediklerini belirlemişti.

Zanlıların kimlik ve adreslerini tespit eden ekipler, İstanbul merkezli 6 ilde düzenledikleri eş zamanlı operasyonda 51 şüpheliyi yakalamıştı.

Soruşturma kapsamında sahte belgelerle usulsüz olarak ikamet izni alan 441 kişinin izinlerinin iptali ve sınır dışı edilmesine yönelik işlemlerin başladığı belirtilmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede, ateşkese giden süreçte Türkiye'nin ilgili ülkelerle birlikte yoğun çaba sarf ettiğini belirtti.

Erdoğan, ilerleyen günlerde başlayacak müzakerelerden kalıcı barış ve istikrar için azami derecede istifade edilmesi gerektiğini, süreci baltalamak isteyenlere fırsat verilmemesinin önem arz ettiğini, Türkiye'nin yeni süreçte de dost ülkelerle birlikte her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğunu vurguladı.

Kardeş İran halkının kayıpları için taziye ve üzüntülerini yineleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin hedefinin, bölgede yeni bir sağduyu ve diyalog ikliminin tesisi olduğunu belirtti.

Açıklamada, "Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde yeni bir aşamaya gireceğiz" ifadeleri dikkat çekti.

SALDIRILARA KARŞI MİSLİYLE KARŞILIK

Ayrıca Hamaney, ülkesine yönelik saldırılara karşı affetmeyeceklerini vurguladı.

"Haklarımızı koruyacağız, her bir zarar ve kayıp için tazminat talep edeceğiz" dedi.

İŞTE ABD/İSRAİL İRAN SAVAŞINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR:

23:03 Kuveytli yetkililer, orduya ait bir tesise yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırısı düzenlendiğini ve saldırı sonucunda tesiste geniş kapsamlı hasar meydana geldiğini açıkladı.

22:41 Suudi Arabistan'da, bazı enerji tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle operasyonların kısmen durdurulduğu, Doğu-Batı petrol boru hattındaki bir pompa istasyonunun hasar görmesi sonucu günlük yaklaşık 700 bin varil petrol akışında kayıp yaşandığı bildirildi.

21:32 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının ateşkesin ağır ihlali olduğunu belirterek, ABD'nin "savaş ile ateşkes" arasında seçim yapması gerektiğini belirtti.

21:14 Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, "İsrail, insanlık için bir kötülük ve lanettir" ifadelerini kullanarak, "Bu kanserli devleti kuranların cehennemde yanmasını umuyor ve dua ediyorum" dedi.

21:03 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile muhtemel bir barış anlaşması ihtimaline iyimser yaklaştığını söyledi.

20:38 İran Dini Lideri Hamaney: Biz savaş istemedik ve istemiyoruz ancak meşru haklarımızdan da asla vazgeçmeyeceğiz. İran savaş aramıyor. Ancak haklarımızdan da vazgeçmeyeceğiz

20:28 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "Ateşkes kararı yöneticilerin mutabakatı ve liderin onayı doğrultusunda milli çıkarlar gözetilerek alınmıştır." dedi.

20:25 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşı sona erdirmek için yapılacak görüşmelerin, ABD'nin başta Lübnan olmak üzere tüm cephelerde ateşkes taahhütlerine uymasına bağlı olduğunu söyledi.

20:10 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yolsuzluk davasında yargılanmasına pazar günü tekrar başlanacağına işaret ederek, "Kapsamlı bir ateşkes onun hapse girme sürecini hızlandırabilir." dedi.

19:59 Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesin enerji piyasalarındaki gerilimi azalttığını ancak ateşkesin kırılganlığı nedeniyle bölgesel risklerin kredi profilleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini bildirdi.

19:40 Yemen'deki Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, İsrail'in herhangi bir cephede tek başına hareket etmesine izin vermeyeceklerini söyledi.

18:58 İsrail'in kuzeyindeki Hayfa kentinde Ami Gaydarov, Sergey Leibman ve Edward Shovtiuk isimli 3 İsrailli, üst düzey bir kişiye zarar vermek amacıyla patlayıcı madde üretmek de dahil olmak üzere İran adına casusluk yaptığı iddiasıyla tutuklandı.

18:42 Kuveyt, son 24 saat içerisinde (İran'dan ülkeye yönelik) herhangi bir saldırı veya yeni bir durumun kaydedilmediğini bildirdi.

18:10 Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşın ardından en umut verici senaryonun bile küresel ekonomik büyüme tahminlerinde aşağı yönlü bir revizyonu içerdiğini belirterek, "yeni barış kalıcı olsa bile" büyümenin daha yavaş olacağını ifade etti.

17:52 İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Said Hatibzade, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının ardından yaşanan sürece ilişkin, "İran, dün gece ateşkes ihlaline karşılık vermenin eşiğindeydi. Ancak Pakistan devreye girerek, ABD'nin İsrail'i kontrol altına alacağı yönünde mesajlar iletti" dedi.

17:44 İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese dahil edilmemesi nedeniyle İran'ın misilleme yapması durumunda İsrail'in saldırıya hazır olduğunu söyledi.

17:23 ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta, İran'ın misilleme saldırısında Kuveyt'te ölen 6 ABD askerinin bulunduğu birliğin kendini savunmaya hazırlıklı olmadığı öne sürüldü.

17:17 ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamaya yardımcı olmak üzere savaş gemileri veya diğer askeri kaynakları tahsis etmeleri için Avrupalı müttefiklerine birkaç gün süre verdiği iddia edildi.

16:59 İranlı bir yetkili, İsrail'in Lübnan'a saldırılarının durdurulmaması halinde cuma günü Pakistan'da planlanan ABD'yle görüşmelerin gerçekleşmeyeceğini iddia etti.

16:46 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a ait 13 binden fazla askeri hedefin vurulduğunu bildirdi.

15:38 İran, ateşkes anlaşması uyarınca Hürmüz Boğazı'ndan günde en fazla 15 geminin geçmesine izin verileceğini duyurdu.

14.39 Fransa hükümeti, İsrail'e silah satıldığına dair iddiaları reddederek bu ülkeye son 3 yılda ihraç edilen askeri ekipmanların "savunma amaçlı" parçalardan oluştuğunu savundu.

14.00 Eski İsrail Başbakanı ve ana muhalefet partisi "Gelecek Var" lideri Yair Lapid, İran ile geçici ateşkes kararı alınmasına tepki göstererek, "(Başbakan Binyamin) Netanyahu bizi stratejik bir hezimete sürükledi. Şahit olduğumuz şey; kibir, sorumsuzluk ve plansızlığın utanç verici bir karışımıdır. Üst yönetimdeki ihmalkarlık, halkın kaderine terk edilmesi ve Amerikalılara söylenen yalanlar, iki ülke arasındaki güveni yerle bir etmiştir." dedi.

"Netanyahu hükümetinin, Batı Şeria'da 34 yeni yerleşim kurulmasına onay vermesi uluslararası hukukun ve BM kararlarının ağır bir ihlalini teşkil etmektedir." ifadesi kullanılan açıklamada, İsrail'in bölgede kalıcı barışın anahtarı olan iki devletli çözüm vizyonunu baltaladığı ve işgal politikalarını daha da derinleştirdiği kaydedildi.

Açıklamada, "Uluslararası toplumu, hukuka aykırı bu girişimler karşısında harekete geçmeye çağırıyoruz." ifadesine yer verildi.

İSRAİL'İN 34 YENİ YERLEŞİM BİRİMİ KURMA KARARI

İsrail'in İran'a saldırıların gölgesinde, işgal altındaki Batı Şeria'da daha fazla Filistin toprağı gasbederek 34 yeni yasa dışı yerleşim kurulması kararı aldığı bildirilmişti.

İ24 televizyonu, "rekor sayıda yerleşim birimi" şeklinde aktardığı haberde, İsrail Güvenlik Kabinesi'nde kararın onaylandığını kaydetmişti.

Haberde, Batı Şeria'da daha fazla Filistin toprağı gasbedilerek 34 yeni yerleşim yeri kurma kararının ABD'nin tepkisinden çekinilmesi nedeniyle gizli tutulduğu aktarılmıştı.

Kararın İran'a yönelik saldırılar sürerken alındığına dikkat çekilen haberde, onaylanan kararda Batı Şeria'nın kuzeyinde A ve B bölgelerinde Filistinlilerin yaşadığı alanların da yer aldığı belirtmişti.

Haberde, mevcut hükümetin şimdiye kadar 69 yerleşim yerini onayladığı, son kararla bu sayının 103'e çıktığı belirtilmişti.

İran'ın "güç yolu ile barış anlayışını reddettiğini ve adil barışla ulusal gücü pekiştirmeyi" takip ettiğini belirten Pezeşkiyan, "Ateşkes kararı yöneticilerin mutabakatı ve liderin onayı doğrultusunda milli çıkarlar gözeterek alınmıştır." ifadesini kullandı.

İRAN SİLAHLI KUVVETLERİ DİMDİK AYAKTA DURDU

Pezeşkiyan, İran'a dayatılanın sınırlı bir çatışma değil aksine İran'ın tüm unsurlarıyla hedef alındığı kapsamlı bir savaş olduğunu belirterek, "İran Silahlı Kuvvetleri savaş sırasında dimdik ayakta durduğunu gösterdi." dedi.

SAVAŞLA BİRLİKTE DİPLOMASİ TRAFİĞİ DE YÜRÜTÜLDÜ

Savaş sırasında diplomasiye de ağırlık verdiklerinin altını çizen Pezeşkiyan, mesajını şu ifadelerle tamamladı: "Savaşla birlikte diplomasi de yürütüldü. Konuyla ilgili komşu ve bölge ülkeleri başta olmak üzere Avrupa ülkeleriyle görüşüldü. Hem krizin son bulması hem de İran halkının haklı mücadelesinin dünyaya duyurulması hedeflendi."

Görüşmede, ABD-İran arasında ilan edilen 15 günlük geçici ateşkesin durumu ve İslamabad'da başlayacak müzakereler ele alındı.

Tolga Becer moderatörlüğünde gerçekleştirilen programda konuşan Uraloğlu, Türkiye'den 4 saatlik uçuşla 67 ülkeye ulaşılabildiğini, Türkiye'nin 55 trilyon dolarlık gayri safi milli hasıla hacmine sahip bir coğrafyanın tam merkezinde bulunduğunu kaydetti.

Uraloğlu, Türkiye'den geçen çeşitli güzergahların önemine dikkati çekerek, "Kalkınma Yolu'nu bugün bitirmiş olsaydık Hürmüz Boğazı sıkıntılarını çok yaşamıyor olurduk. Keşke 10 yıl önce bitirmiş olsaydık. 2 gün önce Ürdün'deydim. Ürdün-Türkiye-Suriye olarak Hicaz Demiryolu'nun bu bölümü canlandırmayla ilgili bir karar aldık, anlaşmalar imzaladık. Bunları yapmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ulaşım kesintilerine işaret eden Uraloğlu, "Hürmüz Boğazı'nda kriz anında 15 tane gemimiz vardı, 3 tanesini çıkardık. 12 gemi kaldı, 4 tanesinin çıkma talebi yok. Geri kalan 8 tanesini de inşallah çıkaracağız. Yakından takip ediyoruz, kaptanlarımız ile irtibat halindeyiz." bilgisini paylaştı.

"KALKINMA YOLU 70 BİN KİŞİYE İSTİHDAM SAĞLAYACAK"

Kalkınma Yolu Projesi'nin yalnızca ulaşım koridoru değil, aynı zamanda lojistik ve üretimin etrafında şekilleneceğini belirten Uraloğlu, "Kalkınma Yolu Projesi, Hürmüz Boğazı'ndan geçip Basra Körfezi'nden Avrupa'ya gidecek olan bir koridor. Bütün her şeyi bitti, biraz ortamın sakinleşmesini bekliyoruz ki projeyi başlatalım. Kalkınma Yolu, 10 yıl içinde 55 milyar dolarlık katkı, yaklaşık 70 bin kişiye istihdam sağlayacak." dedi.

Trabzon özelinde yapımı devam eden projelere değinen Uraloğlu, "Güney Çevre Yolu gerçekten kıymetli bir başyapıt, inşallah bitirmeyi Allah bize nasip etsin. Düzköy yolu, Of-Çaykara yolu, Değirmendere Tüneli ve bağlantı yolu hedefimiz bu sene sahile bağlamak inşallah. Mevcut havalimanımızın düzeyinde yeni bir havalimanı yapacağız, mevcut havalimanımızı da 'ne yapmalıyız?' hep beraber tartışacağız." diye konuştu.

Uraloğlu, Trabzon'daki raylı sistem projesine ilişkin teknik dosyaların incelendiğini, bu ay içinde ihaleyi sonuçlandırmayı hedeflediklerini söyledi.

TÜRKİYE'NİN 61'İNCİ HAVALİMANI TRABZON'A YAPILACAK

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ankara'da düzenlenen Trabzon Günleri'nin açılış programı 1. TBMM Binası'nda yoğun katılımla gerçekleştirildi. Açılışın ardından 1. TBMM Binası'ndan mehteran eşliğinde Millet Bahçesi'ndeki fuaye alanına yüründü. Programa katılan Bakan Uraloğlu, Millet Bahçesi'nde düzenlenen programa ve '61 Sohbetleri'ne iştirak etti. Etkinlikte, Trabzonspor'un durumu, Trabzon gelenekleri ve diğer konular konuşuldu.

Bakan Uraloğlu, Trabzon'un sanat ve futbolla ön plana çıkan bir şehir olduğunu kaydetti. Bakan Uraloğlu, halihazırda devam eden ve yapılması planlanan havalimanı, karayolu ve demiryolları hakkında bilgi verdi. Türkiye'nin 61'inci havalimanının Trabzon'a yapılacağının müjdesini veren Uraloğlu, Trabzon'a kadar ulaştırılması planlanan demiryolu hattının ilk çalışmalarının en yakın zamanda başlayacağını ifade etti.

Olası bir depremde yıkılma tehlikesi bulunan Zeytinburnu Beştelsiz Mahallesi'ndeki riskli binalarda, Bakanlığa bağlı Emlak Konut GYO ile örnek bir dönüşüm yapıldı. 20 bin 570 metrekarelik alanda 12 bloktan oluşan 286 konut ve 14 iş yerinin yapımı 2023'te tamamlandı.

Bakan Murat Kurum da sosyal medya hesabından kentsel dönüşümle evlerini yenileyen Beştelsiz Mahallesi sakinlerinin görüntülerini paylaşarak, "Korkuyu yıktık, güveni inşa ettik. Beştelsiz Mahallesi'nde gerçekleştirdiğimiz örnek dönüşüm projesiyle artık her kapı güvenle açılıyor. Siz de sağladığımız tüm kolaylıklardan faydalanın, evinizi sağlam bir gelecek için dönüştürün." ifadelerini kullandı.

Açıklamada, "Ancak ateşkes şimdiden ciddi bir baskı altında ve gelişmelere ilişkin belirsizlik hala yüksek." değerlendirmesi yapıldı.

Görüşmelerin sonucu, çatışma sonrası bölgesel güvenlik ve iş ortamı ile enerji akışlarının ve tedarik zinciri lojistiğinin toparlanma hızının önemli belirsizlikler arasında yer aldığına işaret edilen açıklamada, olumsuz senaryonun not indirimi olasılığını değerlendirmek için uygun bir ölçüt olmaya devam ettiği vurgulandı.

Açıklamada, ateşkesin etkili olması ve sürmesi halinde, İran'a yönelik büyük çaplı bir kara işgali, Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığının aksama riski veya Körfez İşbirliği Konseyi üye devletleri tarafından İran'a karşı saldırı operasyonları gibi kısa vadeli tırmanma risklerinin ortadan kalkacağı belirtildi.

"RİSKLER DAHA YÜKSEK ENERJİ FİYATLARI EĞİLİMİNDE"

Savaşın önemli ölçüde tırmanması halinde ise bunun İran ve diğer Körfez ülkelerindeki enerji üretimine daha ciddi zarar verebileceği aktarılan açıklamada, "Bu sonuç, küresel petrol ve doğal gaz fiyatlarında daha keskin ve daha kalıcı artışlara yol açabilir ancak bu kadar yüksek fiyatlarda talebin önemli ölçüde azalması olasılığı, yukarı yönlü riskleri sınırlayacaktır." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı varsayımıyla, Brent petrol için varil başına ortalama 70 dolar olan temel senaryonun 2026'nın ikinci çeyreğinin geri kalanında ve sonrasında petrol akışlarında yaşanacak kademeli bir normalleşme ile tutarlılığını koruduğu kaydedildi.

Piyasanın arz açısından iyi durumda olmaya devam ettiği ifade edilen açıklamada, "Savaş kaynaklı hasar ve üretim kesintilerine rağmen, petrol fiyatları birçok piyasa katılımcısının öngördüğünden daha hızlı bir şekilde çatışma öncesi seviyelere dönebilir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, ancak bu temel senaryoya yönelik önemli risklerin devam ettiği ve daha yüksek enerji fiyatları ile daha büyük aksama yönünde eğilim gösterdiği aktarıldı.

"ÇATIŞMANIN UZUN VADELİ ETKİLERİ OLABİLİR"

ABD ile İran arasındaki müzakerelerin bu konuların bazıları hakkında daha fazla netlik sağlayabileceğine değinilen açıklamada, ancak temel riskin, daha yüksek jeopolitik risk primlerinin petrol fiyatlarını daha uzun süre yüksek tutabilmesi olduğu kaydedildi.

Açıklamada, "Körfez'deki durum oynaklığını koruyor. Ateşkes şimdiden kırılgan bir hal almış durumda ve müzakereler son derece karmaşık geçecek. Sonuç olarak, gerginliğin tırmanmasına yönelik senaryolar hala olası görünüyor. Ateşkes devam etse bile, çatışmanın Körfez'in güvenliği ve iş ortamı üzerinde şu aşamada tahmin edilmesi zor olan uzun vadeli etkileri olabilir. Bu etkiler, bölgedeki birçok ihraççının kredi profilini etkileyebilir." ifadeleri kullanıldı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın liderliğinde, denizlerde serbest dolaşım ilkesinin korunmasına yönelik çok uluslu bir koalisyon oluşturulması yönünde çalışmalar yürütüldüğünü ifade eden Rutte, bu kapsamda ABD ile birlikte olası bir misyonun kapsamı ve zamanlamasına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü kaydetti.

Rutte, koalisyonun pratik katkılara odaklanacağını vurgulayarak, ülkelerin kendi imkanları doğrultusunda destek sunacağını söyledi.

Hollanda'nın mayın avlama gemileri ve radar teknolojisi gibi katkılar üzerinde durduğunu aktaran Rutte, sürecin ateşkesin ilk günlerinde olması nedeniyle gelişmelerin yakından takip edildiğini bildirdi.

Rutte, koalisyonun yalnızca NATO üyelerinden oluşmadığını vurgulayarak, Japonya, Güney Kore ve Avustralya'nın yanı sıra Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi Körfez ülkelerinin de sürece dahil olduğunu, katılımcıların büyük çoğunluğunu ise NATO müttefiklerinin oluşturduğunu ifade etti.

Askeri düzeyde 34 ülkenin katılımıyla planlama sürecinin başlatıldığını belirten Rutte, NATO'nun olası rolüne ilişkin olarak, "NATO yardımcı olabilirse, elbette oradadır. Yardımcı olmamak için hiçbir neden yoktur. NATO bir rol oynayabilirse, bu harika olur." değerlendirmesinde bulundu.

TRANSATLANTİK SAVUNMA SANAYİSİ VURGUSU

Rutte, ABD ve Avrupa arasındaki savunma sanayisi işbirliğinin karşılıklı yatırımlarla sürdüğünü kaydeden, bunun ayrılmaz bir yapı olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin de bu alandaki rolüne değinen Rutte, Türkiye'den birçok şirketin ABD'de yatırım yaptığını ve birlikte çalıştığını söyledi.

Rutte, transatlantik savunma sanayisi altyapısının ayrıştırılmasının mümkün olmadığını vurgulayarak, bunun kısa vadede Rusya'nın, uzun vadede ise Çin'in yararına olacağını kaydetti.

İsrail'in saldırılarını yeniden başlatması durumunda Filistinlilere destek amacıyla doğrudan müdahaleye hazır olduklarını söyleyen Husi, "Herhangi bir cephede İsrail'in tek başına hareket etmesine izin vermeyeceğiz." dedi.

Gerilimi düşürmeye yönelik çabaların, farklı cephelerdeki saldırılar sona ermedikçe başarılı olamayacağını ifade eden Husi, Yemen'in "direniş ekseni" içinde çatışmalara dahil olmasının İsrail ve ABD'nin Kızıldeniz'i askeri amaçlarla kullanmasını engellediğini savundu.

Husi, Yemen cephesinin füze ve insansız hava araçlarıyla yürütülen ortak operasyonlara katıldığını ve askeri faaliyetlerin artarak sürdüğünü dile getirdi.

Gelişmelere bağlı olarak yeni seçenekler ve "sürpriz" operasyonların gündeme gelebileceğini söyleyen Husi, İran ile ABD arasında ilan edilen ateşkesi "İran ve müttefikleri açısından büyük bir kazanım" şeklinde nitelendirdi ve İsrail ile müttefiklerinin başarısız olduğunu öne sürdü.

Konuşmasında, İsrail adına çalıştığını iddia ettiği casusluk hücrelerinin ortaya çıkarıldığını ve gözaltına alındıklarını belirten Husi, bunu önemli bir güvenlik başarısı olarak değerlendirdi.

Filistin meselesinin temel bir dava olmaya devam ettiğini vurgulayan Husi, her türlü imkanla desteğin sürdürülmesi çağrısında bulundu.

Bugünkü toplantının, bölgenin hassas bir süreçten geçtiği dönemde gerçekleştiğini vurgulayan Şeybani, Suriye'nin yeniden ayağa kalkması için tarihi bir fırsatın oluştuğunu belirtti.

Kardeş Türkiye ile stratejik ortaklık ve karşılıklı saygı temelinde yeni bir dönemin başladığını kaydeden Şeybani, Aralık 2024'te Suriye'nin istibdat dönemini geride bıraktığını ifade etti.

Bakan Şeybani, Ankara'da yeniden imar, kurumsal kapasite inşası ve istikrarın desteklenmesi süreçlerinde Türkiye'nin güvenilir bir müttefik olduğunu söyledi.

Görüşmelerde Şeybani enerji, ticaret ve altyapı alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesi, ortak sınırların kontrol altına alınması ve ulusal güvenliği hedef alan tehditlerin bertaraf edilmesi konularının ele alındığını ifade etti.

DÖRT DENİZ PROJESİ

Şeybani, "Dört Deniz Projesi" kapsamında şekillenen stratejik vizyonun iki ülke ve bölge için önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

Ulusal düzeyde devlet kurumlarının yeniden inşasının kararlılıkla sürdüğünü ifade eden Şeybani, Suriye Halk Meclisi'nin Haseke ilinde seçimlerin son turunu başlatacağını ve kısa süre içinde ilk oturumunu gerçekleştireceğini duyurdu.

Şeybani,"Bu proje, Suriye ve Türkiye'yi Körfez, Hazar Denizi, Akdeniz ve Karadeniz arasında enerji dağıtımında ana bir arter haline getirecektir. Geleneksel deniz yollarındaki istikrarsızlıklar göz önüne alındığında, bu proje hem iki ülke hem de tüm bölge için kaçınılmaz bir gereklilik ve önemli bir fırsattır." ifadelerini kullandı.

Suriye Cumhuriyeti ile örgüt arasında imzalanan kapsamlı anlaşmanın uygulanmasına kararlılıkla devam ettiklerini belirten Şeybani, güçlerin Suriye ordusu bünyesine entegrasyonu, sınır kapıları ve petrol-gaz sahalarının devlet yönetimine geçirilmesi çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

"SDG ENTEGRASYONUNDA PUSULAMIZ TEK DEVLET, TEK ORDU, TEK EGEMENLİK İLKESİDİR"

Terör örgütü YPG ile entegrasyon sürecine değinen Şeybani, "SDG entegrasyonunda pusulamız tek devlet, tek ordu, tek egemenlik ilkesidir." diyerek, Kürt kardeşlerin kültürel, dilsel ve sivil haklarının güvence altına alındığını vurguladı.

Şeybani, güvenlik ve askeri kurumların yeniden yapılandırılması ile yargı ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini aktardı.

Bölgesel krizlerin Suriye'nin ulusal çabalarından bağımsız olmadığını belirten Şeybani, ABD ile İran arasında ilan edilen ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Şeybani, Suriye'nin 14 yılı aşkın süredir İran ve bağlı "milislerin müdahalelerinden büyük zarar" gördüğünü, bir milyondan fazla kişinin hayatını kaybettiğini ve 15 milyon kişinin mülteci veya yerinden edilmiş durumda olduğunu vurguladı.

Deniz taşımacılığı, petrol fiyatları ve sivil havacılıktaki sorunların Suriye ekonomisine ciddi zararlar verdiğini kaydeden Şeybani, sınır ötesi göç dalgalarının ve güvenlik kırılganlığının terör faaliyetleri için elverişli ortam oluşturduğunu belirtti.

Bakan Şeybani, Suriye'nin yeniden imar, kalkınma, uluslararası ortaklıkların genişletilmesi ve mültecilerin güvenli dönüşü için çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüğünü aktardı.

Şeybani, limanların yeniden faaliyete geçirilmesi ve enerji sektörünün canlandırılmasının bölgesel enerji arzının çeşitlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

İSRAİL'İN 1974 ANLAŞMASINA UYMA ÇAĞRISI

İsrail'in Aralık 2024'ten bu yana Suriye topraklarının bir kısmını işgal etmeye devam ettiğini ve kara operasyonlarını sürdürdüğünü belirten Şeybani, uluslararası toplumu 1974 Anlaşması'nın uygulanması ve İsrail güçlerinin çekilmesi için çağrıda bulundu.

Lübnan'a yönelik saldırılara ilişkin endişelerini dile getiren Şeybani," Lübnan hükümetini desteklemek istiyoruz ve Lübnan hükümetinin, Hizbullah'ın silahlarını ulusal yollarla ve herhangi bir dış müdahaleden uzak bir şekilde kaldırma konusundaki duruşunu destekliyoruz." ifadelerini kullandı.

LÜBNAN'IN İSTİKRARINA DESTEK

Lübnan'ın savaş yıllarında Suriyeli mültecileri ağırlamasından dolayı teşekkür eden Şeybani, Lübnan'ın istikrarsız bir devlet haline gelmesini istemediklerini belirtti.

Mevcut Lübnan hükümeti ile ilişkilerin geçen yıldan itibaren devam ettiğini söyleyen Şeybani, Beyrut'u ziyaret ettiğini ve stratejik ortaklık kurmayı hedeflediklerini ifade etti.

Bakan Şeybani, Lübnan'da istikrar ve barışı desteklediklerini, uluslararası toplumu Lübnan'a yardım etmeye davet ettiklerini aktardı.

Şeybani, Lübnan ile tarihsel olarak halk ve toplum düzeyinde uzun ilişkileri bulunduğunu ve Beyrut'un sadece Suriye ile kara sınırı olduğunu hatırlatarak, "Bu zor dönemde Lübnan'a tam insani ve siyasi desteği sunmaya hazırız." diye konuştu.

Son dönemde dünyada çok ciddi bir rekabet ortamının ortaya çıktığına işaret eden Bolat, dış ekonomik ilişkileri geliştirmek için yoğun şekilde çalıştıklarını söyledi.

Bolat, "Uluslararası bazda Türkiye olarak bütün dünyada çok saygın, önemli ve güçlü bir pozisyonumuz, konumumuz var. Amerika'sından Güney Amerika'sına, Afrika'sından Avrupa'sına, Asya'dan Uzak Doğu'ya varıncaya kadar bu anlamda olumlu gelişmeler kaydediyoruz. Uluslararası politikada, Türkiye'nin ağırlığı, gücü gerçekten çok arttı." ifadelerini kullandı.

"Türkiye, dünyada politika belirleyen ve oyun kuruculuk yapan 4-5 ülkeden birisi oldu." diyen Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dünya siyasetindeki ağırlığı, Dışişleri Bakanlığının etkin çalışmaları, Türk ekonomisinin büyük bir dönüşüm ve ilerleme sağlaması ve savunma sanayisindeki gücünün artmasıyla dünyada çok etkin konuma geldiğinin altını çizdi.

"TÜRKİYE'NİN YUMUŞAK GÜCÜ DE ARTIYOR"

Bolat, Türkiye'nin yumuşak gücünün de çok arttığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

"Başta Türk Hava Yollarının (THY) dünyayı kapsayan ulaşım ağı ve özellikle Türk dizi ve filmlerinin bütün dünyada müthiş bir sevgiyle, tutkuyla izlenmesi, az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Türkiye Maarif Vakfı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı gibi kuruluşlarımızın yoğun çabaları ve çalışmaları, Türk ürünlerinin mallar ve hizmetler bazında dünyada beğenilmesi ve satın alınması, Türkiye'nin hem ülke ve devlet olarak gücünü ve pozisyonunu yükseltmekte hem de bu anlamda ekonomik katkılar sağlamakta."

Avrupa Birliği (AB) ile ilişkiler konusunda görev yaptığı süre boyunca ekibiyle yoğun biçimde çalıştığını vurgulayan Bolat, "Türkiye ile ilişkiler noktasında gerçekten çok pozitif bir algı, takdir ve yakınlaşma çabası var. Bu, bizi mutlu ediyor ve hep ilerlemeye, yükselmeye gayret ediyoruz." dedi.

Bolat, dünya şartlarının zorlaştığını dile getirerek, şu ifadeleri kullandı:

"Yavaşlayan dünya ekonomisi, artan ticari korumacılık, gümrük vergileri, savaşlar, sübvansiyonlar, haksız ticaret uygulamaları, sıcak savaşlardaki artış, Ukrayna-Rusya Savaşı ile başlayıp İsrail'in Gazze katliamlarıyla devam eden sonra 12 gün savaşlarıyla İsrail-İran arasında, Pakistan-Hindistan arasında, bu yıl da 28 Şubat'ta Amerika ve özellikle İsrail'in kışkırtıcılığıyla başlayan İran'a yönelik savaş, İran'ın Körfez ülkelerine bunu sıçratması, yayması, bunlar hem dış ticarette hem uluslararası ekonomide hakikaten mücadeleleri zorlaştıran ve ekonomik göstergelerin olumsuza dönmesine sebebiyet veren hem de halkların refah düzeyini satın alma gücünü olumsuz etkileyen unsurlar olarak zorlu bir sürece işaret ediyor. Bu zorlu süreçte AB-Türkiye ilişkileri, istikrarlı bir ada konumunda."

Türkiye'nin bölgenin ateş çemberi olmasına rağmen süreci başarılı politikalarıyla istikrar içinde yürüttüğünün altını çizen Bolat, güvenli bir liman ve bir istikrar merkezi olduğunu belirtti.

Bakan Bolat, "Açıklanan ateşkesten memnunuz. Kalıcı olmasını ve tarafların bu fırsatı çok iyi değerlendirmesini diliyor ve bekliyoruz. Türkiye de bu konuya haftalarca Cumhurbaşkanımızın ve Dışişleri Bakanlığımızın yoğun temaslarıyla öncülük etti. Gerek ABD nezdindeki çabalar gerekse İran nezdindeki çabalar son derece yoğundu. Birçok dünya ülkesinin de bu çabalara katılması ve baskı oluşturması sağlandı. Bu anlamda şu andaki sonuç, dileriz ki kırılgan olmaz, dileriz ki geçici olmaz." diye konuştu.

"Dünyanın daha fazla ateşe, daha fazla ölüme, bombaya ihtiyacı yok." diyen Bolat, Orta Doğu ve Körfez bölgesinin çok acılar çektiğini söyledi.

Bolat, Gazze'nin artık sözün bittiği yer olduğunu, İsrail'in tarih önünde insanlığa karşı işlediği suçlarla hatırlanacağını ifade etti.

"Türkiye, böyle bir süreçte istikrarlı bir ülke olarak AB için çok büyük değer taşıyor." ifadesini kullanan Bolat, AB ve Türkiye sanayisi ve ekonomisinin yüksek entegrasyon düzeyine sahip olduğunu dile getirdi.

BELÇİKA'DAN TÜRKİYE'YE EKONOMİK MİSYON

Bolat, Kraliçe Mathilde başkanlığında Belçika'dan Türkiye'ye 10-14 Mayıs'ta ekonomik misyon düzenleneceğini hatırlatarak, "420 iş insanı, 3 federal bakan ve Kraliçe Matilde Türkiye'ye geliyorlar. Onları en iyi şekilde ağırlayacağız." dedi.

Türkiye ve Belçika arasında 9,3 milyar dolara ulaşan önemli bir dış ticaret rakamına ulaştıklarına işaret eden Bolat, Belçika'nın Türkiye'de yaklaşık 5 milyar dolara yakın, Türkiye'nin de yaklaşık 600 milyon dolar Belçika'da yatırımı bulunduğunu anımsattı.

Bolat, Belçika'nın Avrupa'da sessiz, sakin ama etkili bir güç konumunda olduğuna dikkati çekerek, yapılacak ekonomik misyon ziyaretinin, Türkiye-Belçika ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olmasını sağlamaya çalışacaklarını belirtti.

Bakan Bolat'a toplantıda, Türkiye'nin AB nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan ve Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu da eşlik etti.

Başbakan Netanyahu, yaptığı açıklamada, dün toplanan Güvenlik Kabinesi'ne Beyrut yönetimiyle mümkün olan en kısa sürede doğrudan müzakerelere başlanması talimatını verdiğini duyurdu.

Netanyahu, doğrudan müzakerelerin Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve iki ülke arasında "barışçıl ilişkiler kurulmasına" odaklanacağını ileri sürdü.

ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin Lübnan'ı kapsayıp kapsamadığı konusunda çelişkili iddialar ortaya atılırken İsrail ordusu, 8 Nisan Çarşamba günü başkent Beyrut ile Lübnan'ın doğu ve güney kesimlerine ön uyarı yapmadan eş zamanlı yaklaşık 100 hava saldırısı gerçekleştirmişti.

Lübnan Sivil Savunma Müdürlüğü, saldırılarda en az 254 kişinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.

Söz konusu saldırılar, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği en şiddetli saldırılar olarak kayıtlara geçmişti.

İŞTE İSRAİL-LÜBNAN ÇATIŞMALARINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR:

Lübnanlı üst düzey yetkili, İsrail ile doğrudan müzakerelerin başlaması için henüz tarih ve yer belirlenmediğini söyledi.

Yetkili, Lübnan tarafının ABD'den bu gece veya yarın sabah resmi olarak bilgilendirme beklediğini aktardı.

21:03 Amerikan NBC News kanalına telefonla kısa bir röportaj veren ABD Başkanı Trump, ABD-İran geçici ateşkes anlaşmasını ve İsrail'in Lübnan saldırılarını değerlendirdi.

Trump, çarşamba günü İsrail Başbakanı Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesine atıfla, "Bibi ile konuştum ve o da bu konuyu biraz daha sakinleştirecek. Bence biraz daha sakin davranmamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

Bölgede tansiyonun düşmesinin ateşkes anlaşması açısından önemli olduğuna dikkati çeken ABD Başkanı, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını bugün itibarıyla "azalttıklarını" savundu.

20:17 Lübnanlı bir yetkili, İsrail ile Lübnan arasında gerçekleştirilecek temaslar öncesinde ateşkes çağrılarını yinelerken, İsrailli bir yetkili, "Lübnan ile görüşmeler öncesinde Hizbullah ile ateşkes yapılmayacak" dedi. ABD merkezli haber sitesi Axios ise Lübnan-İsrail temaslarının ABD'nin başkenti Washington DC'de düzenleneceğini öne sürdü.

20:11 Lübnan Sağlık Bakanlığı: İsrail'in dün düzenlediği eş zamanlı saldırılarda 303 kişi hayatını kaybetti, 1150 kişi yaralandı

18:48 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, kabinesine Lübnan ile doğrudan müzakerelerin başlatılmasına yönelik talimat verdiğini açıkladı.

18:20 Lübnan Genelkurmay Başkanı Rudolph Heykel, İsrail'in süregelen saldırılarının ülkenin istikrarını hedef aldığını ve iç karışıklık çıkarmayı amaçladığını belirtti.

16:42 Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını şiddetle kınayarak, devam eden gerilimin ve bunun bölgedeki güvenlik ve istikrar üzerindeki etkilerinden duyduğu endişeyi dile getirdi.

16:08 Lübnan ordusu, ülkenin güneyindeki Litani Nehri üzerinde Kasımiye Bahri Köprüsü'nün yeniden kullanıma açıldığını açıkladı.

16:08 İsrail ordusu, yoğun saldırı altında tuttuğu Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine yeni bir saldırı tehdidinde bulunarak bölge sakinlerinden evlerini terk etmelerini istedi.

15:56 Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, Pakistanlı mevkidaşı Şahbaz Şerif ile yaptığı görüşmede Lübnan'ın da ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes kapsamına alınmasını istedi.

15:55 Soykırımcı İsrail ordusu, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un Dahiye bölgesine saldırı tehdidinde bulunarak bölge sakinlerinden evlerini terk etmelerini istedi

13.34 İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, hükümetin görev süresini tamamlayacağını belirtirken Orta Doğu'daki krizde, İsrail'den Lübnan'a yönelik askeri tırmanışı durdurmasını defalarca istediklerini söyledi.

13.31 İsrail ordusunun, Lübnan'ın güneyine geçişlerde kritik öneme sahip Litani Nehri üzerindeki 9 köprüden 8'ini kullanılamaz hale getirmesi, kalıcı işgal endişelerini artırırken ülkenin güneyini izole ediyor.

13.24 Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, Lübnan'da ateşkes sağlanması için İsrail'e çağrı yaptı.

13.19 Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İran'da varılan ateşkesin Lübnan'ı da kapsaması gerektiğini belirtti.

12:45 Lübnan ordusu, İsrail'in Lübnan'ın çeşitli bölgelerine dün düzenlediği eş zamanlı hava saldırılarında 4 askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

11:17 İsrail ordusu Lübnan'ın başkenti Beyrut'a dün düzenlediği saldırılarda Hizbullah lideri Naim Kasım'ın sekreteri ve yeğeni Ali Yusuf Harşi'nin öldüğünü öne sürdü.

10:34 İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki beldelere gece saatlerinden bu yana gerçekleştirdiği hava saldırılarında 17 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

10:15 Hizbullah, Lübnan'ın güneyindeki Taybe beldesinde İsrail askerlerini ve bir askeri aracı hedef aldığını açıkladı.

10:10 ABD-İran arasındaki geçici ateşkes için arabuluculuk yapan Pakistan, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını kınadı.

10:07 İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İsrail'İn dün Lübnan'da gerçekleştirdiği yoğun bombardımana tepki göstererek, "Lübnan'ın da ateşkese dahil edildiğini görmek istiyoruz. Bunun Lübnan'ı da kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyoruz, aksi takdirde bu durum tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracaktır" dedi.

09:56 ABD'de Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Yassamin Ansari, İsrail'in Beyrut ve diğer bölgelerde sivilleri öldürmesinin önlenmesi ve Lübnan'ın da ABD-İran arasındaki geçici ateşkese dahil edilmesi için çağrıda bulundu.

09:18 İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki beldelere gece saatlerinden bu yana gerçekleştirdiği hava saldırılarında 7 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Petrolün varil fiyatındaki gerilemenin ardından akaryakıt ürünlerine indirim geliyor. Yarından itibaren geçerli olacak motorinin litre başına 12,88 TL, benzinin litre başına ise 1,05 lira oranında indirim yapılması bekleniyor.

İSTANBUL'DA YENİ POMPA FİYATLARI BELLİ OLDU

Yarın yapılması beklenen indirimle birlikte İstanbul'da motorin 72,41 liraya, benzine 62,2 liraya gerileyecek.

MAZOT NEDEN BENZİNDEN PAHALI? SUUDİ VE IRAK ETKİSİ

Mazotun fiyatının savaş döneminde benzinden daha pahalı olmasının sebebi Suudi ve Irak petrollerini, daha fazla mazot vermeleri ve bu ülkelerden arz eksikliği sebebiyle yaşandığı belirtildi.

Burada askerler ve komutanlarla bir araya gelen Heykel, "zorlu şartlara rağmen gösterdikleri fedakarlıkları" takdir ettiğini söyledi.

Heykel, İsrail'in son dönemde yoğunlaşan ve sistematik şekilde yürütülen saldırılarının Lübnan'ın istikrarını bozmayı ve iç karışıklık çıkarmayı hedeflediğini vurguladı.

Orduyu hedef alan kampanyalara da tepki gösteren Heykel, Lübnan ordusunun görevini kararlılıkla sürdürdüğünü ve ülkenin güvenliğini sağlamaya devam edeceğini kaydetti.

İsrail ordusu, dün öğle saatlerinde Beyrut ile Lübnan'ın doğu ve güney kesimlerine ön uyarı yapmadan eş zamanlı yaklaşık 100 hava saldırısı gerçekleştirmişti.

Lübnan Sivil Savunma Müdürlüğü, saldırılarda en az 254 kişinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.

Söz konusu saldırılar, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği en şiddetli saldırılar olarak kayıtlara geçti.

Yaşanan krizlerden gerekli dersler çıkarılması gerektiğini ve İsrail'in müzakere sürecini sabote etmeye yönelik bilinen eylemlerine karşı aklıselimle hareket edilmesinin zaruri olduğunu belirten Fidan, şunları söyledi:

"Özellikle dünya kamuoyunun, İsrail'in muhtemel sabotaj hamlelerine karşı hazır ve gerekli tepkiyi koyacak durumda olması da gerekmekte. Ayrıca İran ve Körfez ülkeler arasındaki ilişkilerin daha sağlam bir temele dayandırılarak normalleşmesi de dahil olmak üzere bölgede yeni bir güvenlik ve barış mimarisinin tesis edilmesini ümit ediyoruz. Türkiye olarak bu süreçte aktif rol oynamaya ve gerekli her türlü katkıyı vermeye hazır olduğumuzu tekrar ifade ediyorum."

Bakan Fidan, "İsrail, Gazze'deki soykırımını şimdi Lübnan'a taşımaktadır" diyerek, bölgede ateşkesin daha mürekkebi kurumadan, Lübnan'da çocuk veya sivil gözetmeksizin süren İsrail saldırılarının yüzlerce cana mal olduğunu ve bölgeyi daha da derin bir insani krize sürüklediğini vurguladı.

İsrail'in Lübnan'daki işgalinin sonlandırılması ve sivil halkın korunmasının ertelenemez bir öncelik haline geldiğini söyleyen Fidan, "Tüm bölgemizin huzuru ve küresel istikrar bakımından kritik önem taşıyan şu hususu bir kez daha vurgulamak istiyorum. (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu hükümetinin, bölgedeki ateşkesi ve yoğun gayretlerle tesis edilen müzakere süreçlerini bir kez daha sabote etmesine kesinlikle izin verilmemelidir." dedi.

ABD-İran arasındaki geçici ateşkes sürecinde deklare edilen planlarda, bölgesel güvenliğin ve diğer konuların da bulunduğu zor başlıklar olduğunu belirten Fidan, şöyle devam etti:

"İki hafta yeterli olmayabilir. Eğer taraflar mutabık kalırlarsa ateşkes bir müddet daha uzatılır ve görüşmeler devam edebilir. Dileğimiz ve gayretimiz de o yönde olacak; bu müzakerelerin iyi niyetle başlaması ve sonuca ulaşması. Dünyanın buna ihtiyacı var, bölgenin buna ihtiyacı var. Hem İran hem Amerika bunu yapabilecek nitelikte, bölge ülkeleri de her türlü yapıcı katkıyı vermeye hazırlar."

ANTALYA'DA "ETHNOSPORTS 2027" HEYECANI

Geleneksel sporların uluslararası arenadaki konumunu güçlendirmek amacıyla Antalya'da düzenlenen 8. Etnospor Forumu, dünya çapından spor camiasını, devlet temsilcilerini ve kültürel miras elçilerini bir araya getirdi. Etkinlik, Dünya Etnospor Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Eröğüt'ün "Çoklu Spor Etkinliklerinin Küresel Etkisi - 'Ethnosports 2027' Çerçevesi" başlıklı sunumuyla başladı ve geleneksel sporların geleceğinin masaya yatırıldığı çok sayıda panel ve oturumlar ile devam etti.

AFRİKA'DAN ASYA'YA ÜST DÜZEY KATILIM SAĞLANDI

Küresel çapta büyük ilgi gören foruma; Türkiye Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanı Farid Gayibov, Kazakistan Turizm ve Spor Bakanı Yerbol Myrzabossynov, Rusya Federasyonu Spor Bakanı Dr. Michael Degtyarev, Yemen Gençlik ve Spor Bakanı Nayif Salih El-Bekri, Kırgızistan Devlet Beden Eğitimi ve Spor Kurumu Başkanı Urmat Asanbaev ve Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanychbek Omuraliev katılım sağladı.

Ayrıca uluslararası dayanışmanın bir göstergesi olarak foruma; 10'un üzerinde ülkeden spor bakanları, yardımcıları ve ulusal spor komisyonu başkanları düzeyinde geniş çaplı katılım gerçekleşti. Düzenlenen Üst Düzey Bakanlar Paneli'nde, geleneksel sporların yerel sınırları aşarak dünyanın en prestijli çoklu spor organizasyonlarından biri olarak küresel bir saygınlığa ulaşması yönündeki ortak kararlılık vurgulandı. Türkiye Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ise açılışta yaptığı konuşmada Etnospor'un gençleri bağımlılık ve yalnızlaşma gibi modern çağın risklerinden koruyan stratejik bir kalkan olduğunun altını çizdi.

İLETİŞİM PANELİNDE KÜRESEL MEDYA STRATEJİLERİ KONUŞULDU

Forum kapsamında "Ethnosports 2027" vizyonu doğrultusunda özel bir İletişim Paneli gerçekleştirildi. TürkMedya İcra Kurulu Üyesi Ziyad Varol'un moderatörlüğünü üstlendiği oturuma; Libya Ulusal Spor Gazetecileri Sendikası Başkan Yardımcısı Ali Sadek H. Hmedat, Spor Yönetimi Uzmanı Nada Vallone ve Olimpik Yayın Hizmetleri (OBS) Danışmanı Konstantinos Vernikos katıldı. Panelde geleneksel sporların küresel görünürlüğü, izleyici etkileşimi, hikaye anlatıcılığı ve Ethnosports 2027'nin küresel medya konumlandırması üzerine uygulanabilir stratejiler ele alındı.

GELENEKSEL SPORLAR ÖDÜLLERİ SAHİPLERİNİ BULDU

Gerçekleşen oturumların ardından 8. Etnospor Forumu, geleneksel sporların gelişimine ve kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayan kişi ve kurumların onurlandırıldığı "Geleneksel Sporlar Ödülleri" töreniyle tamamlandı.

Ödül almaya hak kazanan isimler ve kurumlar şu şekilde sıralandı:

· Liderlik Ödülü: Kassym-Jomart Tokayev (Kazakistan)

· Uluslararası Sponsorluk Ödülü: Halkbank

· Akademisyen Ödülü: Prof. Dr. Roland Renson (Belçika)

· Medya ve İletişim Ödülü: TASS (Rusya)

· Geleneksel Spor Organizasyonu Ödülü: Türkiye Geleneksel Atlı Spor Dalları Federasyonu

· Genç Geleneksel Sporcu Ödülü: Rabiatulhusna Izzah Binti Abdul Rahman (Malezya)

· Yetişkin Geleneksel Sporcu Ödülü: Galina Zhavoronkova (Belarus)

Üye Performans Ödülleri: Etkinlikte ayrıca Dünya Etnospor Birliği'nin amaçları doğrultusunda üstün performans gösteren kurumlara da ödülleri takdim edildi:

· Romanya Oina Federasyonu

· Geleneksel Okçuluk Derneği

· Dünya Alış Federasyonu

· Azerbaycan Ulusal Sporlar Birliği

· Litvanya Etnospor Komitesi

Forum, geleneksel sporların geleceğine yönelik yayımlanan sonuç bildirgesi ve çekilen aile fotoğrafları ile sona erdi.

Playground Games: 'Harita şimdiye kadarki en yoğun tasarım'

Playground Games ekibi, Japonya haritasının Forza Horizon serisinde bugüne kadar oluşturulan en yoğun ve çeşitli harita olduğunu vurguladı. Harita, şehir merkezinden kırsal alanlara ve dağlık bölgelere kadar çok sayıda farklı ortamı bir araya getiriyor. Oyuncular, Tokyo'nun merkezinde yarışmanın yanı sıra, Japon kırsalında kendi evlerini dekore edebilecek ve favori noktalarının fotoğraflarını özel albümlerde saklayabilecek. Bu sayede oyun deneyimi kişiselleştirilebiliyor ve kullanıcılar kendi hikâyelerini oluşturabiliyor.

550 araçlık dev koleksiyon ve özelleştirme seçenekleri

Forza Horizon 6, 550'den fazla aracı oyuncuların beğenisine sunuyor. Her araç, farklı özelleştirme seçenekleriyle kişisel tercihlere göre uyarlanabiliyor. Estate adı verilen ve Japon kırsalında yer alan ev, oyuncuların kendi zevklerine göre dekore edebileceği interaktif bir alan olarak öne çıkıyor. Ayrıca, oyuncular favori noktalarını ölümsüzleştirip kişisel albümlerinde saklama şansı elde ediyor. PlayStation 5 kullanıcıları ise oyunun bu platformdaki sürümünü yılın ilerleyen dönemlerinde deneyimleyebilecek. Forza Horizon 6, detaylı Japonya haritası ve geniş araç yelpazesiyle yarış tutkunlarını heyecanlandırıyor.

Oyun dünyasında büyük bir beklenti yaratan Forza Horizon 6, yenilikçi harita tasarımı ve zengin içerikleriyle 19 Mayıs'ta Xbox ve PC oyuncularının karşısına çıkacak. Serinin hayranları, Japonya'nın ikonik bölgelerinde unutulmaz bir yarış deneyimi yaşamaya hazırlanıyor.

Hong Kong araştırmacılarından fiber kablo ile dinleme uyarısı

Hong Kong merkezli ekip, fiber kablo etrafına yerleştirilen özel bir sensör sayesinde ses basıncı dalgalarının önemli ölçüde artırılabildiğini vurguladı. İçi boş plastik bir silindirden oluşan bu sensör, sıradan bağlantı kutusu görünümünde olduğu için ofis ve evlerde fark edilmeden kullanılabiliyor. Araştırmacılar, fiber kablo ağlarının bakımı ve kurulumu sırasında teknisyen, taşeron veya dış hizmet sağlayıcıların sisteme fiziksel erişim sağladıklarını, bu nedenle saldırı riskinin gerçekçi boyutlara ulaştığını ifade etti. Fiber kabloya erişimi olan bir kişi, ilgili sensörleri yerleştirerek konuşmaları kaydedebiliyor. Özellikle ofis ortamlarında ve evlerde yaygın olarak kullanılan fiber kablo hatlarının bu tür saldırılara açık olması, siber güvenlik uzmanları tarafından büyük bir tehdit olarak değerlendiriliyor.

Gerçek ortamda test edilen fiber kablo dinleme yöntemi endişe yarattı

Araştırmada, fiber kablo ile dinleme yönteminin hem laboratuvar ortamında hem de gerçek bir ofiste test edildiği belirtildi. Sonuçlar, konuşmaların yüzde 10'un altında hata oranıyla yeniden yapılandırılabildiğini gösterdi. Ayrıca, konuşan kişilerin konumları yüksek hassasiyetle belirlenebildi ve yazma ya da öksürme gibi tipik sesler de güvenilir şekilde ayırt edildi. Fiber kablo ile yapılan bu dinleme yönteminin en dikkat çekici yönü ise elektrik kaynağına ya da radyo sinyaline ihtiyaç duymaması oldu. Bu sayede, klasik tespit sistemleri ve ultrasonik bozucular karşısında görünmez kalıyor. Araştırmacılar, fiber kablo güvenliğini artırmak için optik izolatörler kullanılmasını, kabloların daha güvenli şekilde döşenmesini ve ses yalıtım malzemelerinin tercih edilmesini önerdi. Ayrıca, kuantum iletişimi alanında geliştirilen güvenli bağlantıların, fiber kablo üzerinden yapılan bu tür dinlemelere karşı etkili bir çözüm sunabileceği ifade edildi.

Fiber kablo üzerinden gerçekleşen bu yeni nesil dinleme yöntemi, siber güvenlik alanında önemli bir kırılma noktası olarak görülüyor. Uzmanlar, fiber kablo altyapısı kullanan kurum ve bireylerin bu tehdide karşı bilinçlenmesi ve gerekli önlemleri hızla alması gerektiğini belirtiyor. Fiber kablo güvenliğine dair yapılan bu uyarılar, ilerleyen dönemde iletişim altyapısında daha sıkı güvenlik uygulamalarının gündeme gelmesine yol açabilir.

NSCC'den çalınan verilerde askeri sırlar ve üst düzey bilgiler

Söz konusu veri sızıntısının, özellikle Çin'in askeri ve savunma sanayisine ait teknik detaylar ile stratejik araştırmaları kapsadığı bildirildi. NSCC'nin yüksek performanslı hesaplama altyapısı, 6000'den fazla müşteri tarafından kullanılıyor ve bu müşteriler arasında devlet kurumları, üniversiteler, özel şirketler ve askeri kuruluşlar yer alıyor. Çalınan veriler arasında havacılık, uzay, biyoinformatik, füzyon simülasyonu ve silah sistemlerine ilişkin teknik belgeler bulunduğu iddia edildi. Ayrıca, Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi ve devlet hava yolu şirketlerine ait olduğu öne sürülen, "gizli" ibaresiyle işaretlenmiş dokümanlar da pakette yer alıyor. Güvenlik uzmanları, bu tür üst düzey bilgilerin sızdırılmasının, Çin'in savunma kapasitesini ve teknolojik üstünlüğünü tehlikeye atabileceğini belirtti.

Saldırı yöntemi ve uluslararası istihbarat riski

Kaynaklara göre, saldırganlar NSCC'nin ağına, "tehdit altındaki bir VPN alan adı" üzerinden sızdı. Bu erişim sayesinde, altı ay boyunca bir "bot ağı" kullanılarak devasa veri miktarları dışarıya aktarıldı. Saldırının ardından, veri setinin yalnızca küçük bir bölümü bile binlerce dolara satışa sunuldu; tüm paketin ise yüz binlerce dolar değerinde olduğu belirtildi. Siber güvenlik uzmanları, çalınan verilerin özellikle Çin dışındaki istihbarat servisleri için büyük ilgi uyandırdığına dikkat çekti. Uzmanlar, bu boyuttaki bir veri sızıntısının, uluslararası rekabeti ve askeri dengeyi etkileyebileceğini vurguladı. Çin'in bu olaydan sonra siber savunma önlemlerini artırması bekleniyor.

Bu gelişmeler, siber saldırıların artık yalnızca maddi kayıplara değil, ulusal güvenlik ve küresel istikrarı tehdit eden sonuçlara yol açabileceğini bir kez daha gösterdi. Çin Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'nde yaşanan bu büyük veri sızıntısı, siber güvenliğin stratejik önemini tüm dünyaya hatırlattı.

İsrail'in İran'a saldırılar sırasında ilan ettiği "olağanüstü hal", geçici ateşkesin devreye girmesiyle kaldırıldı. Mahkeme, olağanüstü halin kaldırmasından birkaç saat sonra, Netanyahu'nun duruşmalarının yeniden başlayacağını duyurdu.

Mahkemeden yapılan açıklamada, "Olağanüstü halin kaldırılması ve yargı sisteminin yeniden faaliyete geçmesiyle duruşmalar her zamanki gibi devam edecek." ifadesine yer verildi.

İsrail Başbakanı, "1000", "2000" ve "4000" dosya adıyla bilinen 3 ayrı yolsuzluk dosyası kapsamında "rüşvet, dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma" suçlamalarıyla yargılanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, yolsuzlukla yargılanan Netanyahu'yu affetmesi için Kasım 2025'te de İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a mektup göndermişti.

Netanyahu, daha önce af talebinde bulunmayacağını söylemesine rağmen yaklaşık 6 yıldır yargılandığı yolsuzluk davalarından affı için Herzog'a Kasım 2025 sonunda başvuruda bulunmuştu.

Bilim insanları: Yarasalar ekosistemin bekçisi

Uzmanlar, yarasaların karanlıkta avlanmasını sağlayan ekolokasyon yeteneğinin, onları son derece etkili böcek avcılarına dönüştürdüğünü belirtiyor. Yarasalar, yüksek frekanslı ses dalgaları göndererek çevrelerindeki nesneleri ve hareketli böcekleri hassas biçimde tespit edebiliyor. Bu biyolojik sonar sistemi, yarasaların karmaşık bahçelerde, ağaçlar arasında ve hatta konutların yakınında hızla hareket ederek avlarını yakalamasını sağlıyor. Ekolokasyon sayesinde yarasalar, hem avlarının boyutunu hem de mesafesini ayırt edebiliyor, böylece küçük böcekleri bile kolayca bulabiliyor. Bilim insanları, bu yeteneklerin yarasaların insanlarla nadiren temas etmesini sağladığını ve gece uçuşlarının genellikle kısa süreli olduğunu vurguluyor. Ayrıca, yarasaların çoğu böcek yiyici türlerinin, besin arayışıyla her gece kilometrelerce yol kat ettiğini ve böceklerin bol olduğu alanlara döndüğünü ifade ediyor. Bu davranış, yarasa uçuşlarının rastlantısal olmadığını ve her bir uçuşun arkasında ekolojik bir gerekçe bulunduğunu gösteriyor.

PLOS ONE araştırması: Yarasaların tarıma ekonomik katkısı devasa boyutta

2021 yılında PLOS ONE dergisinde yayımlanan ve Brezilya'nın Federal Bölgesi'nde yürütülen bir araştırma, kentsel alanlarda yaşayan beş farklı yarasa türünün beslenme alışkanlıklarını inceledi. Brasília Üniversitesi'nden Ludmilla M. S. Aguiar liderliğinde gerçekleştirilen bu çalışmada, yarasa dışkılarındaki DNA analizleriyle 83 farklı eklem bacaklı türünün tüketildiği belirlendi. Araştırmada, yarasaların özellikle mısır ve pamuk gibi önemli tarım ürünlerine zarar veren sonbahar askeri böceği (Spodoptera frugiperda) başta olmak üzere, birçok tarımsal zararlıyı sürekli olarak avladığı ortaya çıktı. Bilim insanları, yarasaların sağladığı ekonomik faydanın yalnızca Brezilya'nın mısır tarlalarında hektar başına 94 dolar tasarruf anlamına geldiğini, ülke genelinde ise bu rakamın yıllık 390,6 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Bu bulgular, yarasa uçuşlarının yalnızca ekosisteme değil, aynı zamanda tarımsal üretime de doğrudan katkı sunduğunu gözler önüne seriyor. Araştırmacılar, kentsel alanlarda dahi yarasaların ekosistem hizmetlerinin önemini vurgulayarak, bu türlerin korunması gerektiğine dikkat çekiyor.

Yarasa evleriyle ekosisteme destek: Doğru yer seçimi kritik

ABD Tarım Bakanlığı, yarasa evlerinin inşasının, bu hayvanların bir bölgede kalmasını teşvik eden etkili bir yöntem olduğunu belirtiyor. Yarasalar, mevcut yuvalarına büyük sadakat gösterdiği için, yeni bir yarasa evinin dolması genellikle iki yılı bulabiliyor. Uzmanlar, yarasa evlerinin güney veya güneydoğuya bakan, yerden en az 3,5-4,5 metre yükseklikte ve su kaynaklarına yakın noktalara monte edilmesini öneriyor. Doğru yerleştirilen yarasa evleri, dar tahtaları ve karanlık iç yapısıyla yarasalara güvenli bir barınak sunuyor. Ancak, yapılan araştırmalar yarasa evlerinin yalnızca yüzde 15'inin herhangi bir zamanda dolu olduğunu gösteriyor. Buna rağmen, her yeni yarasa evi, bölgedeki doğal zararlı kontrolünün artmasına ve ekosistemin güçlenmesine katkı sağlıyor. Ev sahipleri, yarasa evleriyle bahçelerinde sivrisinek ve böcek yoğunluğunun azaldığını gözlemleyebiliyor. Ayrıca, yarasaların nesli tükenme tehdidiyle karşı karşıya olan türler arasında yer aldığı, yanlış algıların bu canlıların korunmasını zorlaştırdığı da vurgulanıyor. Uzmanlar, yarasa evlerinin yaygınlaştırılmasının ekosisteme ve tarıma uzun vadeli faydalar sağlayacağını belirtiyor.

Yarasaların polinasyondaki rolü ve gece bahçelerinin önemi

Böcek yiyen yarasaların yanı sıra, bazı türler gece polinatörleri olarak da önemli bir görev üstleniyor. Bu nektar tüketen yarasalar, gün batımından sonra açan çiçekleri ziyaret ederek tüylerinde polen taşıyor ve bitkilerin üremesine katkı sağlıyor. ABD Tarım Bakanlığı, özellikle agave gibi bazı bitkilerin yarasaları çekmek için gece açan, bol nektarlı ve açık renkli çiçekler geliştirdiğini bildiriyor. Bu bitkiler, doğal yaşam alanlarında polen transferi için yarasalara bağımlı durumda. Yarasaların gece saatlerinde gerçekleştirdiği polinasyon, gündüz arı ve kelebeklerin yaptığı işlevin aynısını yerine getiriyor. Ayrıca, yarasalar tohum yayılımında da önemli bir rol oynayarak ormanların yenilenmesine katkıda bulunuyor. Araştırmalar, çiçekler, ağaçlar ve su kaynaklarıyla dolu bahçelerde böcek yoğunluğunun arttığını, bunun da yarasa uçuşlarını teşvik ettiğini gösteriyor. Bu nedenle, biyolojik çeşitliliği destekleyen bahçeler, hem polinasyon hem de doğal zararlı kontrolü açısından büyük önem taşıyor.

Yarasa korkularına bilimsel yanıt: Kuduz riski çok düşük

Toplumda yaygın olan yarasa korkuları çoğunlukla yanlış bilgilerden kaynaklanıyor. ABD Tarım Bakanlığı'nın verilerine göre, yarasaların yüzde birinden azı kuduz taşıyor ve insanlara yaklaşan yarasa sayısı çok daha düşük seviyede. Çoğu yarasa türü yalnızca böcekler veya polenle besleniyor. Uzmanlar, bu hayvanların yanlış algılar nedeniyle nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Ev sahiplerinin, yarasa evleri kurarak veya doğal habitatları koruyarak bu canlıların popülasyonunu desteklemesi, ekosistemin sürdürülebilirliği açısından kritik kabul ediliyor. Ayrıca, ağaç kütükleri ve doğal alanların korunması, yarasaların güvenli barınaklar bulmasını kolaylaştırıyor. Bilim insanları, yarasaların her yıl yalnızca böcekleri yiyerek milyarlarca dolarlık zararlı kontrolü tasarrufu sağladığını ve bu nedenle daha fazla korunmaları gerektiğini ifade ediyor.

Sonuç olarak, ABD'de ve dünyanın birçok yerinde gece saatlerinde evlerin üzerinde görülen yarasa uçuşları, yalnızca bir doğa olayı olmanın ötesinde, ekosistemin sağlığı ve tarımsal verimlilik açısından büyük bir öneme sahip. Yarasaların doğal zararlı kontrolündeki benzersiz rolü, ekonomik ve çevresel faydalarıyla birlikte, bu canlıların korunmasının ve desteklenmesinin gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor.

Rockstar Games'ten resmi açıklama bekleniyor

GTA 6'nın online modunun çıkış tarihiyle ilgili henüz Rockstar Games cephesinden resmi bir açıklama gelmedi. Ancak, sızıntıların kaynağı olan The Ghost of Hope, şirketin oyuncuların önce ana hikayeyi deneyimlemesini istediğini ve bu nedenle online modun çıkışını bir ay ötelediğini belirtti. GTA 5'te de benzer bir strateji izlenmiş, oyunun online bölümü ana oyunun çıkışından iki hafta sonra erişime açılmıştı. Bu yaklaşım, oyuncuların hikaye moduna odaklanmasını sağlarken, online deneyimin de daha sorunsuz başlamasına imkan tanıyor.

GTA 6 online için Aralık ayı işaret edildi

Yeni GTA Online'ın Aralık ayında açılması, PlayStation 5 ve Xbox Series X|S sahipleri için büyük bir avantaj olarak görülüyor. Oyuncular, ana oyunun çıkışından hemen sonra hikaye modunu tamamlayıp kısa süre içinde online dünyaya geçiş yapabilecek. Rockstar Games'in bu stratejisi, hem geçmişteki deneyimlere hem de oyuncu beklentilerine uygun bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak, tüm gözler şirketten gelecek resmi duyuruda. Sektör temsilcileri, GTA 6 online modunun çıkış tarihinin kısa süre içinde netleşmesini bekliyor.

Sonuç olarak, GTA 6 ve yeni GTA Online ile ilgili iddialar oyun dünyasında heyecan yaratmaya devam ediyor. Rockstar Games'in yakın zamanda resmi bir açıklama yapması beklenirken, oyuncular yeni online modun Aralık ayında erişime açılacağı söylentisini yakından takip ediyor.

Makropa'nın WLC çözümüyle 4000 ton atık geri dönüştürüldü

Şirket, WLC'nin içeriğinde patentli bağlayıcı katkı maddesiyle birlikte standart beton bileşenlerine polistiren, karışık plastikler ve sert plastikler gibi çeşitli atıkları ekledi. Bu sayede bir kilometrelik yol yapımında 3000 ila 4000 ton arasında atık malzeme geri kazanıldı. Makropa'nın geliştirdiği teknoloji, betonun kimyasal özelliklerini koruyarak hem dayanıklılığı hem de ömrü artırdı. Ayrıca, geleneksel plastiğin eritilip asfalta eklenmesi yöntemlerinden farklı olarak, WLC daha evrensel ve sürdürülebilir bir çözüm sundu.

Károly Busa: 'Dünyada bu ölçekte atık kullanan yok'

WLC, sadece yol yapımında değil, binaların temellerinde de başarıyla kullanıldı. Üstelik, mermilere karşı yüksek dayanıklılık göstermesinin yanı sıra, normal betona kıyasla daha iyi ses yalıtımı sağladı. Şirketin kurucusu Károly Busa, bu ölçekte ve miktarda atık malzemenin başka hiçbir yerde betona eklenmediğini iddia etti. Makropa'nın bu yaklaşımı, inşaat sektöründe sürdürülebilirlik ve çevre koruma açısından yeni bir dönemin kapılarını araladı. Geliştirilen WLC teknolojisi, atıkların değerlendirilmesi ve beton üretiminde çevre dostu çözümler sunulması bakımından örnek teşkil ediyor.

Makropa'nın atık bazlı beton teknolojisi, Budapeşte ve çevresinde çevre bilinciyle hareket eden sektör temsilcileri tarafından ilgiyle izleniyor. WLC'nin yaygınlaşması, hem yerel yönetimler hem de inşaat sektörü için sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada önemli bir adım olarak görülüyor.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 294 milyar 90 milyon lira artarak 27 trilyon 928 milyar 268 milyon liradan 28 trilyon 222 milyar 359 milyon liraya yükseldi.

TÜKETİCİ KREDİLERİ 3 TRİLYON 159 MİLYAR LİRAYA YÜKSELDİ

Tüketici kredilerinin tutarı bu dönemde 27 milyar 350 milyon lira artarak, 3 trilyon 159 milyar 277 milyon liraya çıktı. Söz konusu tutarın 747 milyar 32 milyon lirası konut, 46 milyar 165 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 366 milyar 80 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 66 milyar 949 milyon lira artarak 3 trilyon 842 milyar 775 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 2,9 artışla 3 trilyon 12 milyar 18 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 144 milyar 69 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 867 milyar 949 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

YASAL ÖZ KAYNAKLAR ARTTI

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 3 Nisan itibarıyla önceki haftaya göre 15 milyar 912 milyon lira artışla 682 milyar 574 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 511 milyar 225 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 3 milyar 887 milyon lira artarak 5 trilyon 544 milyar 51 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 19 milyon lira azalarak 1 milyar 515 milyon liraya düştü. Böylece KKM büyüklüğü, toplam mevduatın yüzde 0,01'ini oluşturdu.

Açıklamada, şüphelinin Türkiye'ye iadesine yönelik çalışmalara başlandığı ve iade talepnamesi düzenlendiği belirtilerek, iade sürecinin takibinin titizlikle yürütüldüğü aktarıldı.

SORUŞTURMA HAKKINDA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturma kapsamında, yurt dışında olduğu belirlenen firari şüpheli Fedlan Kılıçaslan'ın internet siteleri aracılığıyla yasa dışı bahis ve kumar oynatılmasına yer ve imkan sağladığı, yasa dışı bahis ve bahis sitelerinin reklamını vermek suretiyle bahis ya da şans oyunlarını oynamaya teşvik ettiği belirlenmişti.

Şüpheli hakkında, "Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a muhalefet" ile "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçlarından kırmızı bülten çıkarılmıştı.

Ayrıca, şüphelinin taşınır ve taşınmaz mallarına, şirket ve ortaklık paylarına, banka ve finans kuruluşlarında bulunan mevduat ve yatırım hesaplarına, kripto para piyasası ve borsasında bulunan varlıklarına el konulmuştu.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 3 Nisan ile biten haftada yüzde 1,3 ve 388 milyar 642 milyon 503 bin lira artışla 29 trilyon 55 milyar 87 milyon 426 bin liradan, 29 trilyon 443 milyar 729 milyon 929 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,3 azalarak 15 trilyon 521 milyar 203 milyon 385 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 2,8 yükselişle 10 trilyon 308 milyar 826 milyon 654 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 270 milyar 831 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 232 milyar 523 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında, parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 3 Nisan itibarıyla 2 milyar 785 milyon dolarlık artış görüldü.

YURT İÇİ YERLEŞİKLERİN TÜKETİCİ KREDİLERİ ARTTI

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,8 artışla 6 trilyon 164 milyar 369 milyon 316 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 746 milyar 285 milyon 452 bin lirası konut, 46 milyar 66 milyon 340 bin lirası taşıt, 2 trilyon 360 milyar 551 milyon 526 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 11 milyar 465 milyon 998 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 3 Nisan ile biten haftada 393 milyar 521 milyon 256 bin lira artarak 24 trilyon 255 milyar 630 milyon 916 bin liraya çıktı.

Washington Üniversitesi'nden parazit uyarısı: İnsan ve hayvan sağlığı tehdit altında

Echinococcus multilocularis, koyotlar, tilkiler ve kurtlar gibi yaban hayvanlarının bağırsaklarında yaşayarak dışkı yoluyla çevreye yayılıyor. Parazit yumurtaları toprak, su ve bitkilere bulaşıyor. Küçük kemirgenler, bu yumurtaları taşıyan bitkileri tükettiğinde enfekte oluyor. Döngü, yırtıcı hayvanların bu kemirgenleri yemesiyle devam ediyor. İnsanlar ve evcil köpekler ise, kirlenmiş yiyecek veya yüzeylerle temas sonucu kazara enfekte olabiliyor. Uzmanlar, parazitin insanlarda karaciğer hastalığına yol açtığını ve hastalığın yıllarca belirti vermeden ilerleyebileceğini vurguluyor. Tedavi edilmediği takdirde ise ölümcül olabileceği belirtiliyor.

Bilim insanlarından erken tespit ve önlem çağrısı

Washington Üniversitesi'nden araştırmacılar, Echinococcus multilocularis parazitinin yayılmasını önlemek için köpek sahiplerine önemli tavsiyelerde bulunuyor. Evcil hayvanların kemirgen avlamasına izin verilmemesi ve açık havada zaman geçiren kişilerin hijyen kurallarına dikkat etmesi gerektiği bildiriliyor. Ayrıca, meyve ve sebzelerin dikkatlice yıkanması öneriliyor. Bilim insanları, parazitin yayılımını ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini izlemek amacıyla yaban hayvanları ve evcil hayvanlar üzerinde daha kapsamlı testlerin yapılması gerektiğini söylüyor. Erken teşhisin hem toplum hem de hayvan sağlığı açısından kritik öneme sahip olduğunun altı çiziliyor.

Sonuç olarak, ABD'de Echinococcus multilocularis parazitinin yayılması, hem yaban hayatı hem de insan sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, toplumun bilinçlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması konusunda uyarılarını yineliyor.

Trump'la görüşmesinden aldığı izlenimle ilgili, "Şunu açıkça belirtmeliyim ki kendisi ve birçok NATO müttefiki, açıkça hayal kırıklığına uğramış durumda ve onun bakış açısını anlayabiliyorum." diyen Rutte, ancak aynı zamanda Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğunun üs kurma, lojistik, hava sahası kontrolleri ve taahhütlerini yerine getirme konusunda yardımcı olduğunu belirtti.

Rutte, Avrupalı müttefiklerin İran'ın nükleer ve balistik füze kapasitesini azaltmanın önemi konusunda ABD'yi desteklediğine dikkati çekerek, "Evet, doğru, tüm Avrupa ülkeleri bu taahhütlere uymadı ve onun hayal kırıklığını tamamen anlıyorum." dedi.

Başkan Trump'ın NATO'dan ayrılmayı istemesi konusundaki görüşü sorulan Rutte, şu yanıtı verdi:

"Bu konuya girmeyeceğim, bu soruyu cevaplamayacağım. Sadece şunu söylemeye çalışıyorum. Onun liderliğine gerçekten hayranım ve geçen yıl Lahey'deki NATO zirvesinde yaptıklarının çok önemli olduğunu biliyor ve NATO müttefikleri, İranlıların nükleer ve balistik füze kapasitesini azaltma hedefleri söz konusu olduğunda onu destekliyor."

Rutte, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt'in gazetecilere verdiği demeçte, Trump'ın NATO'nun İran savaşı sırasında "sınandığına ve başarısız olduğuna" inandığını belirtmesiyle ilgili fikri sorulduğunda, "Bazıları evet (başarısız oldu) ama Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğu, daha önce bu gibi bir durumda verdikleri sözleri tuttular." değerlendirmesini yaptı.

NATO Genel Sekreteri, şöyle devam etti:

"ABD'nin İran'la yaptığı şey, birçok Avrupa ülkesinin bu taahhütlere uyması sayesinde mümkün oldu, hepsi değil elbette. Onun bu konudaki hayal kırıklığını tamamen anlıyorum ancak bu nedenle incelikli bir tablo söz konusu. Sadece siyah veya beyaz demek yeterli değil."

NATO müttefiklerinin ABD'nin İran'a saldırılarının yasa dışı olduğunu düşünüp düşünmediğinin sorulması üzerine Rutte, "Hayır çünkü NATO her zaman nükleer ve balistik füze yeteneklerinin zayıflatılmasının çok önemli olduğu ve İran'ın bu iki yeteneğe asla sahip olamayacağı pozisyonunu almıştır. Bu görüşe geniş bir destek var." diye konuştu.

"Başkan Trump, tüm İran medeniyetini yok etmekle tehdit ettiğinde bir diplomat olarak bu sizi rahatsız etti mi?" sorusunu ise Rutte, şöyle cevapladı:

"Şunu söyleyeyim, liderlerin söylediklerine gelince her zaman dediğim gibi, her şeye yorum yapmıyorum. Bilmenizi istediğim şey şu ki İran'ın bölgeye, Avrupa'ya, tüm dünyaya kaos ihraç etme kapasitesini ortadan kaldırmak söz konusu olduğunda Başkan'ı destekliyorum ve Avrupa'nın büyük bir bölümünün de desteklediğini biliyorum."

Daha sonra törende konuşan Yılmaz, Türkiye'nin hem caydırıcı bir güç olarak kendini tahkim ettiğini hem de barışı savunan, ilkeli bir siyaset izleyen, her zaman müzakereden, adaletten, hukuktan yana olan bir ülke olarak yoluna devam ettiğini söyledi.

ABD ile İran arasındaki ateşkese değinen Yılmaz, "Bu sürecin başarıya ulaşması için her türlü katkıyı vermeye hazırız. Sayın Cumhurbaşkanımız liderler düzeyinde, tüm kurumlarımız kendi muhataplarıyla bu süreçlerde çok aktif bir diplomasi izliyor. İnşallah bu sürecin sonunda kalıcı bir barış olur. Bunu temenni ediyoruz. Bu süreci belli güçlerin, başta İsrail yönetimi olmak üzere, provoke ve sabote etmemesini temenni ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ortaya konan Türkiye Yüzyılı vizyonunun, milli teknoloji ve milli yetkinlik hamlelerinin ülkeye önemli bir istikamet kazandırdığına işaret ederek, bu istikametin kendi teknolojisini geliştiren ve insan kaynağını yetiştiren, kurumlar arası eşgüdüm kuran ve elde ettiği yetkinliği toplumun refahına yansıtan geniş bir kalkınma yaklaşımının vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguladı.

"Bugün Türk savunma sanayi 20 milyar doları aşan sektörel cirosu, yaklaşık 3,5 milyar dolarlık AR-GE harcaması, 1400'ün üzerinde aktif proje ve 100 milyar doları geride bırakan proje portföyüyle güçlü bir şekilde faaliyet göstermektedir." diyen Yılmaz, savunma sanayinin 4 binden fazla firma ve ortalama yaşı 34 olan 100 bini aşkın nitelikli çalışanıyla milli ekonominin en dinamik sektörlerinden biri konumunda olduğunu dile getirdi.

"BİZİM AVANTAJIMIZ YOLA ERKEN ÇIKMIŞ OLMAMIZ"

Yılmaz, savunma sanayisinde, yerlilik ve millilik oranının yüzde 20'lerden bugün yüzde 80'in üzerine çıktığını hatırlatarak, "Bunu 'değişim' kelimesiyle ifade etmenin hafif kalacağını düşünüyorum. Savunma sanayinde Türkiye son 20 yılda değişimin ötesinde bir devrim yaşadı. Bu da devam diyor henüz bitmiş değil." diye konuştu.

Son yıllarda savunma sanayine küresel ilginin arttığına dikkati çeken Yılmaz, "Bizim avantajımız bunu 20 yıl öncesinden görerek yola çıkmış olmamız. Yola erken çıkmış olmamız. Bu avantajımızı çok iyi değerlendirmemiz lazım. Bu da kendiliğinden olmadı. Güçlü bir siyasi iradeyle gerçekleşti. Bu güçlü siyasi iradeyi ortaya koyan Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımızı sunuyoruz." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, 2025 yılında savunma ihracatının bir önceki yıla göre yüzde 48 artarak 10,54 milyar dolara ulaştığını belirterek, savunma sanayinde geliştirilen teknolojilerin sivil sektörlere de yayıldığını, bu etkinin genel ekonomik yapının teknolojik seviyesini yükselttiğini söyledi.

"11. büyük ihracatçı konumuna gelmiş durumdayız. İnşallah ilk 10'a en kısa zamanda gireriz. Geçen yıl yapılan sözleşmeler bu artış eğiliminin devam edeceğini gösteriyor. Backlog'daki siparişler, oradaki gelişmeler işin devam edeceğini gösteriyor. Dolayısıyla bu başarı bir yıla özgü istisnai bir başarı değil, sürdürülebilir bir başarı." değerlendirmesini yapan Yılmaz, Türk savunma sanayi ürünlerinin 185 ülkeye ihraç edildiğini, yaklaşık 230 farklı ürün tipinin aktif olarak kullanıldığını, Türkiye'nin İHA ve SİHA teknolojilerinde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığını ifade etti.

"ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ KALKINMA VİZYONUMUZUN TEMEL TAŞI"

Yılmaz, ASELSAN'ın geliştirdiği kritik teknolojiler ve insan kaynağıyla savunma sanayi ekosisteminin en önemli kurumsal aktörlerinden biri olduğunun altını çizerek, şunları kaydetti:

"Bu ülkenin savunma hattı, insan kaynağımızın vizyoner ufku ve yeteneği kadar güçlüdür. Yarının güvenliğini ve ülkemizin rekabetçi gücünün sürdürülebilirliğini bugün yetiştirdiğimiz yetkin zihinlerle, kurduğumuz güçlü işbirlikleriyle teminat altına alıyoruz. Bu doğrultuda üniversite-sanayi işbirliği kalkınma vizyonumuzun temel taşını oluşturmaktadır. Bu tüm ekonomik yapı için geçerli olduğu gibi savunma sanayinde de elbette geçerlidir."

Yılmaz, ASELSAN-üniversite işbirliğinin bunun güzel bir örneği olduğuna işaret ederek, "ASELSAN Akademi, üniversitelerimizin bilgi birikimiyle mühendislerimizin sahadaki tecrübesini buluşturan özgün bir yapı ortaya koymuştur. Akademik eğitim ile üretim süreçlerinin iç içe geçtiği bu yaklaşım, bilginin doğrudan teknolojiye dönüşmesini hızlandırmaktadır." dedi.

"GERÇEK BAĞIMSIZLIK, BİLGİ VE TEKNOLOJİ ÜRETİMİNDEN GEÇMEKTEDİR"

ASELSAN ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi işbirliğiyle "Kuantal" adıyla kurulan kuantum araştırma laboratuvarını, ASELABS çatısı altında genişleterek ODTÜ, İTÜ, Hacettepe ve Gazi Üniversitesini kapsayacak şekilde yaygınlaştırdıklarını bildiren Yılmaz, "ASELSAN'ın bu laboratuvarlarda haberleşme ve algılama teknolojilerinden su altı ve otonomi sistemlerine, yapay zekadan mikrodalga malzemelere kadar birçok alanda ülkemize yeni kazanımlar sağlayacağına inanıyorum." diye konuştu.

Savunma sanayinde ulaşılan seviyeyi belirleyen temel unsurun bütüncül yaklaşım olduğunu belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

"Hava savunmadan radar teknolojilerine, elektronik harpten haberleşmeye kadar geniş bir alanda geliştirilen sistemler, deniz altından uyduya uzanan platformlara yeni kabiliyetler kazandırmaktadır. Altay'dan MİLGEM'e, insansız hava araçlarından Milli Muharip Uçağı'na kadar birçok platformda ASELSAN'ın geliştirdiği kritik teknolojilerin yer alması bu katkının kapsamını açık bir şekilde ortaya koymaktadır."

Yılmaz, bugün ortaya konan tablonun, Türkiye'nin bilgiye dayalı kalkınma iradesinin güçlü bir sonucu olduğunun altını çizerek, "Teknolojiyi kullanan ülkeler belli bir süre refah elde etseler bile sürdürülebilir bir refah oluşturmaları mümkün değildir. Gerçek anlamda refah ve bugünün dünyasında gerçek anlamda bağımsızlık, bilgi ve teknoloji üretiminden geçmektedir. Dolayısıyla biz teknolojiyi sadece kullanan değil, üreten, geliştiren, daha ileriye taşıyan bir toplum olarak Türkiye Yüzyılında ülkemizi çok daha ilerilere taşıyacağız." ifadelerini kullandı.

ÖDÜL ALANLARA PLAKETLERİ VERİLDİ

Konuşmaların ardından, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'a, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ASELSAN Yönetim Kurulu Başkanı Ercümend Arvas ve ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol tarafından "Özel Üretim Lens"lerin yer aldığı tablo takdim edildi.

Daha sonra, projeleriyle Üniversite-Savunma Sanayi İşbirliği Ödülünü kazanan Prof. Dr. Sedat Alkoy, Prof. Dr. Afşar Saranlı, Prof. Dr. Raşit Turan, Prof. Dr. Süleyman Özçelik, Prof. Dr. Tolga Mete Duman ve Prof. Dr. Sinan Gezici'ye plaketleri takdim edildi.

Tören kapsamında ASELSAN Akademi'nin yüksek lisans ve doktora derecesi alan mezunlarına madalyaları verildi, kurdele kesim seremonisiyle ASELABS açılışları gerçekleştirildi.

Programın ardından, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ve beraberindekiler yerleşke içindeki beton alana geçti ve burada Dragoneye Elektro-Optik Sensör Sistemi ve Dron Çekimi Canlı Yayını ile Oğulbey Teknoloji Üssü hakkında yetkililerden bilgi aldı.

Erdoğan'ın tensipleriyle Merkez Yürütme Kurulu'nda (MYK) bir değişiklik yapıldığını belirten Çelik, Genel Başkan Yardımcısı, Çevre ve Şehircilik Politikaları Başkanı Sevilay Tuncer'in yerine, MKYK üyesi ve İstanbul Milletvekili Nilhan Ayan'ın getirildiğini söyledi.

MKYK üyeliği devam edecek Tuncer'e hizmetlerinden dolayı teşekkür eden Çelik, Ayan'ı tebrik ederek yeni görevinde kendisine başarı diledi.

Çelik, İstanbul'da gerçekleşen terör saldırısını tüm boyutlarıyla takip etmeyi sürdürdüklerini belirterek, İçişleri Bakanlığını ve polisleri tebrik etti.

"BU SABOTAJI TÜM BOYUTLARIYLA ORTAYA ÇIKARTACAĞIMIZDAN MİLLETİMİZ EMİN OLSUN"

Terörle ve teröristle mücadelenin tavizsiz bir şekilde süreceğini vurgulayan Çelik, şu ifadeleri kullandı:

"Tabii her eylemin hem görünür bir tarafı var hem de arkasında murat ettiği siyasi bir mesaj vardır. Hiçbiri tesadüfen ya da küçük bir grubun kendi kafasına göre karar vererek gerçekleştirdiği eylemler olmuyor. Onun siyasi hedefini, oluşturmaya çalıştığı provokasyonu tüm boyutlarıyla gördüğümüzün bilinmesini isterim. Dolayısıyla terörle ve teröristle mücadele ederken, aynı zamanda görünenin arkasındaki siyasi denklem oluşturma, provokasyon ve sabotaj odaklarıyla da mücadelemizi tavizsiz bir şekilde sürdüreceğimizi ifade ediyorum. Adalet Bakanımız açıkladı. Adliyemiz, başsavcılıklarımız, savcılıklarımız bunun arkasından çok boyutlu bir soruşturma yürütüyor. Çeşitli illerde operasyonlar yapılıyor ve bu terör saldırısının bütün bağlantıları üzerine hassasiyetle gidiliyor. Dolayısıyla İçişleri Bakanlığımızın ve Adalet Bakanlığımızın koordinasyonunda, bu kritik uluslararası gündemde, ülkemizin içine dönük bu provokasyon ve sabotajı tüm boyutlarıyla ortaya çıkartacağımızdan milletimiz emin olsun."

Çelik, dünyanın gündeminin, İran konusu olduğunu ifade ederek, "İran'ın, ABD ve İsrail tarafından uğradığı haksız, hukuksuz, gayrimeşru ve gayriinsani saldırı, insani açıdan çok vahim sonuçlar doğurdu. Hem bölgesel barışı hem küresel barışı etkileyecek çok kötü neticeler oluşturdu. Bunu tüm boyutlarıyla hep beraber izledik. Tabii Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler önemli, tedarik zincirleri önemli, enerji konusu son derece önemli, gıda konusu son derece önemli ama en önemlisi, o bombaların altında sebepsiz yere can veren masumlar, mağdurlar var. Dolayısıyla biz barış dediğimizde bizim anladığımız daha çok masum kanı dökülmesin, daha çok insan mağdur olmasındır. Aynı savaşın ilk günlerinde okuldaki kız çocuklarının üst üste bombalamayla öldürülmesi gibi asıl baktığımız yer, o masum kız çocuklarının hayatıdır, artık söz konusu olmayan geleceğidir." diye konuştu.

"ULUSAL OLANLA BÖLGESEL OLAN, BÖLGESEL OLANLA KÜRESEL OLAN İÇ İÇE GEÇMİŞTİR"

Önemli olan hususun, kalıcı ateşkesle birlikte barışın çerçevesinin ortaya çıkması olduğunu kaydeden Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bir gecede sizi taş çağına çeviririz.' ya da 'Bir gecede bir medeniyeti yok ederiz.' gibi ABD-İsrail saldırganlığının, söylemlerinin herhangi bir barış perspektifine hizmet etmediği açıktır. Hemen arkasından o sırada kağıtlar gidip geliyordu. Bizim buradaki odaklandığımız nokta esas olarak, bir barış çerçevesinin, bir barış kağıdının ortaya çıkmasıydı. Ama geçici ateşkes meselesi konuları çözmüyor, önemli olan burada kalıcı bir şekilde barışa ulaşılmasıdır. Çünkü ortaya çıkan bu vahim insani tablo, enerji, tarım ve diğer alanlardaki krizler, kuşkusuz şöyle bir tablo ortaya çıkarıyor, görülmüştür ki aslında ulusal olanla bölgesel olan, bölgesel olanla küresel olan iç içe geçmiştir. Ulusal olanın bölgesel olana, bölgesel olanın küresel olana etkisi arasında artık bugünün dünyasında bir mesafe kalmamıştır. Bu mesafenin olmaması demek, aslında herhangi bir ülkeye dönük haksız, hukuksuz bir saldırı yaptığınızda bir sürü insanı, insanlığın tamamını etkileyen birtakım tablolar ortaya çıkarmış oluyorsunuz. Tüm bu çerçevenin doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Kalıcı barış olmadan sadece ateşkesin belli mevziler kazanmakla sınırlı bir tablo haline getirilmemesi gerekir. Bu çerçevede bunun değerlendirmesi gerekir."

İsrail'in ilk günden itibaren her türlü barış girişimini sabote ettiğini belirten Çelik, İsrail'in, halen Suriye'yi taciz etmeyi sürdürdüğüne işaret etti.

Çelik, İsrail'in aynı zamanda herkesin gözü Gazze'deyken, Batı Şeria'yı işgal etmeye dönük adımlar da attığını dile getirerek, "Oradaki yasa dışı yerleşimleri daha da genişletmeye, yeni yasa dışı yerleşimler açmaya dönük birtakım yaklaşımlar sergiliyor. Tüm bunun anlamı şudur, yani hiçbir şekilde İsrail'in barış istemediği ve daha çok kan dökülmesine dönük bir strateji izlediğidir. Bugün itibarıyla bütün dünya, ABD ile İran arasında bir barışın olması gerektiği konusunda, ABD ile İsrail hattının saldırılarını durdurması gerektiğine dair bir irade ortaya çıkarmışken İsrail, Lübnan'a saldırmaya devam ediyor. İsrail hükümeti diyor ki, 'Lübnan'ın içindeki Litani nehrine kadar olan bölge siviller tarafından boşaltılsın.' Litani nehrine kadar olan bölge siviller tarafından boşaltılsın ne demek? Neredeyse Litani nehrine kadar olan bölge Lübnan'ın üçte birlik alanını ifade ediyor. Ona 'Kendi topraklarındaki egemenlik hakkını bana devret' gibisinden bir cümle kurmuş oluyor bu şekilde yaptığı zaman." ifadelerini kullandı.

"İSRAİL KENDİ SINIRLARINA KENDİ KAFASINA GÖRE KARAR VERİYOR"

Söz konusu bölgede, yaklaşık 600 bin ila 1 milyon arasında sivilin yer değiştirdiğinin ifade edildiğini aktaran Çelik, şöyle devam etti:

"Önce hava bombardımanıyla Lübnan'ın önemli mevzilerini yerle bir etti. Litani nehrine kadar olan yerdeki insanları yerinden etti. 1 milyon kişiye yakın bir göçten bahsediliyor. Şimdi aynısını kara harekatıyla yapıyor. Yani Gazze'de gerçekleştirdiği bütün zulmü Lübnan'da gerçekleştirmeye çalışıyor. Bütün bunun anlamı, Cumhurbaşkanımızın Birleşmiş Milletler kürsüsünden defalarca sorduğu soruda gizlidir. 'İsrail'in sınırları neresidir?' İsrail kendi sınırlarına kendi kafasına göre karar veriyor. Üstelik bunu teolojik bir şekilde, dini bir fanatizmle yapıyor. Bunu açıkça da ifade ediyorlar. Bu fanatizmin kendi siyasal çerçeveleri ve pusulaları
olduğu şeklinde. Aynı şekilde Suriye'ye, Batı Şeria'ya dönük tacizi devam ediyor. Bir de şimdi çıkıyor, Amerika Birleşik Devletleri'nin İsrail'deki Büyükelçisi 'Şuralar şuralar şuralar İncil'e göre İsrail'in hakkıdır.' diyor. Şimdi burada, nerede uluslararası hukuk konuşacağız, barışı nasıl konuşacağız?"

Gelinen noktada Pakistan'daki toplantının son derece önemli olacağına dikkati çeken Çelik, "Çok kırılgan bir barış ortamı var. İran, 'İşte 10 maddenin 3'ü şimdiden ihlal edildi.' diyor. Barış görüşmesine Pakistan'a gidecek olan Amerikan heyeti adına yapılan açıklamalarda, bir müzakereden ziyade tek taraflı olarak İran'a ödev verme, mükellefiyet yükleme şeklinde bir yaklaşım var. Halbuki barış, karşılıklı atılması gereken adımlarla olur. Yani sonuçta iki taraf da köprüyü yürür ve köprünün ortasında buluşur." diye konuştu.

Çelik, esasında asıl sorumluluğun, bu savaşı başlatanların üzerinde olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bir devlete, barışçıl da olsa 'Şu programlarından vazgeç', 'Savunma sanayi ile ilgili şu sistemleri yapma', 'Egemenlik alanının üzerindeki şu boğazlar ya da şu topraklar üzerindeki egemenlik haklarını devret' gibisinden bir yaklaşım barışı getirmez. Çok temel bir prensip vardır. Barış yapmak istiyorsanız galip gelseniz bile aşırı şartlar dayatmayacaksınız. Hiçbir zaman şunu unutmayalım, saldırıyı İran başlatmadı. Netice itibarıyla İran halkı burada mağdurdur. Burada doğru yolun bulunması için saldırıyı başlatanların bu çerçeveye riayet etmesi lazım. Tabii ki onların riayetiyle birlikte bu karşılıklı olacaktır. İran'ın da riayet etmesi gerekecektir. Ama şimdi bir taraf, hiçbir çerçeveye, ilkeye, prensibe riayet etmesin, öbür tarafa verdiğimiz ödevlerin tamamını yerine getirsin demek barış değildir, o teslimiyettir. Teslimiyet dayatmasıyla barış çıkmaz."

Çelik, barışın şu anda çok kırılgan bir halde olduğunu belirterek, bu kırılganlığın giderilmesi için bütün uluslararası toplumun destek vermesi gerektiğini söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başladığı ilk andan itibaren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu iradenin barışın doğru şekilde kurulması, kalıcı olması ve bütün bu süreçlerin geride bırakılması için en doğru irade olduğunu belirten Çelik, "Cumhurbaşkanımızın gösterdiği yol, kurulmasını önerdiği diplomasi masası, bu krizlerden çıkış için gerçek bir siyasi pusuladır. Pakistanlı kardeşlerimizin buradaki iradesi, gayreti, emeği, yaklaşımı son derece saygıdeğerdir. Başarılı olmaları için hem dua ediyoruz hem Türkiye Cumhuriyeti, Cumhurbaşkanımız bütün desteğini veriyor Pakistanlı kardeşlerimize." diye konuştu.

Bunun bütün dünyanın sahip çıkması gereken bir konu olduğunu ve bu iradenin ortaya konulması gerektiğini belirten Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Günün sonunda savaşı başlatanların, savaşı başlatma sebeplerini ki bu sebeplerin hemen hemen hepsinin de aslında meşruiyeti olmadığını, reel bir karşılığı olmadığını da ifade ettik. Savaşı başlatma bakımından meşruiyeti olmayan ve reel bir karşılığı olmayan birtakım gündem maddelerinin bir barış maddesi gibi dayatılması söz konusu olmaz, olmamalıdır. Şimdi gelinen noktada geçici bir ateşkesin ortaya çıkmasından büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Bunun gerçekten kalıcı bir ateşkese ve arkasından kalıcı bir barışa dönüşmesi gerektiğini ifade ediyoruz."

"ORTADA BİR DÜZENİNİN OLMADIĞI ANLAŞILDI"

Bölgede ve Körfez'de ortaya çıkan fay kırıklarının tamirinin çok uzun yıllar alacağının altını çizen Çelik, İran'ın karşı karşıya kaldığı zararların tazmininin çok önemli olacağını dile getirdi.

Çelik, "Atlantik İttifakı içerisinde, NATO İttifakı içerisinde ABD ile Avrupa Birliği arasındaki çatlakların bu derece belirginleşmiş olması varsa artık bir dünya düzeni, yani lafın gelişi dünya düzeni diyoruz artık, ortada bir düzeninin olmadığı anlaşıldı. O düzenin geleceği açısından ya da yeni bir düzenin ne şekilde oluşacağı açısından da problemdir." dedi.

Düzen meselesinde herkesin "yeni güvenlik mimarileri olur mu olmaz mı" şeklinde bir yaklaşım sergilediğine değinen Çelik, işe buradan başlamanın, düğmeyi tersten iliklemek olduğunu vurguladı. Çelik, şöyle konuştu:

"Önemli olan, uluslararası toplumu bundan sonrasında yönetecek, uluslararası toplum için referans olacak temel siyasi ve ahlaki değerler ne olacaktır? Bunların hepsi neredeyse şu 1-2 sene içerisinde İsrail tarafından çiğnendi ve buna çok az ülke ses çıkardı. Şimdi de kimsenin bununla yüzleşeceği bir ortam kalmadı. Dolayısıyla önümüzdeki dünyayı, geleceği yönetecek değerlerin ne olacağı konusunda bir berraklığın, zihin açıklığının, bir temel değerler yaklaşımının ortaya çıkması lazım ki onun üzerine bir bölgesel ve küresel güvenlik mimarisi inşa edilebilsin. Onun dışında güvenlik dediğimiz konu herkesin işine yarayan formüle 'güvenlik' dediği, kendi işine yaramayan formülü de 'terörizm' olarak suçladığı veya saldırı sebebi olarak suçladığı bir yapı ortaya çıkarır. O zaman da işte 'canavarlar çağı' dediğimiz bir ortam ortaya çıkar."

"TÜRKİYE'DE GERÇEKLEŞECEK NATO ZİRVESİNİ ÇOK DAHA KRİTİK HALE GETİRMEKTEDİR"

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Dünya 5'ten büyüktür." sözlerinin manasının daha iyi anlaşılması gereken günlerde olunduğunun altını çizen Çelik, "Barış, sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 5 üyesine ya da mevcut mekanizmalara teslim edilemeyecek kadar karmaşık ve kırılgan hale gelmiştir. Burada Türkiye'de kurulacak her türlü diplomasi masası bu değerlerin adının doğru konulması bakımından ve herkesin güvenliğini sağlayacak yaklaşımların güncellenmesi bakımından son derece önemli olacaktır. Tabii bütün bu tartışma önümüzdeki aylarda yapılacak, Türkiye'de gerçekleşecek NATO Zirvesi'ni çok daha kritik hale getirmektedir. Burada Atlantik İttifakı'nın bir bakıma kendi geleceğiyle yüzleşeceği, Avrupa ve Amerika ilişkilerinin güvenlik mimarisi açısından kendi geleceğiyle yüzleşeceği bir tablo ortaya çıkacak. Belki de bazıları açısından iyice basitleştirerek söylersek, 'tamam mı, devam mı' gibisinden bir sorunun cevabının bulunacağı bir tablo net bir şekilde ortaya çıkacak." değerlendirmesinde bulundu.

"İSRAİL İŞGAL POLİTİKASINA, SALDIRGANLIĞA DEVAM EDİYOR"

Son zamanlarda Venezuela ve İran örneğinde olduğu gibi yapılanların dünya sistemi için "çok kötü örnekler" ortaya koyduğunu belirten Çelik, temel değerlerin yıpranması, temel güvenlik mimarilerinin de işlemesinde büyük aksaklıkların ve problemlerin ortaya çıktığını gösterdiğini dile getirdi.

"Tüm bunlar olurken İsrail, işgal politikasına, saldırganlığa devam ediyor." diyen Çelik, "Lübnan'ı, Suriye'yi hedef alıyor, Körfez ülkelerini birbirine düşürmeye çalışıyor. Somaliland örneğinde olduğu gibi Afrika tarafında krizler çıkarmaya çalışıyor. Bütün bu tabloyu doğru değerlendirip yeni bir gelecek inşası için doğru yaklaşımlar üretmek lazım. Ama şimdi medeni değerlere, doğru güvenlik mimarisine inanan herkesin destek vermesi gereken Pakistan'da gerçekleşecek müzakerelerin adil ve hakkaniyetli bir şekilde önce kalıcı ateşkese sonra kalıcı barışa dönüşmesidir. Buna herkesin destek vermesi bölgenin ve küresel güvenliğin geleceği açısından kritiktir." ifadelerini kullandı.

"25. YIL KUTLAMALARIMIZ GELECEĞE DÖNÜK ATACAĞIMIZ İMZALARIN DA ZEMİNİNİ OLUŞTURACAK"

Çelik, önümüzdeki dönemde AK Parti'nin 25'inci yılının kutlanacağını anımsatarak, 25 yılda hem uluslararası politika hem de iç politika açısından neredeyse "sıkıştırılmış 250 yıllık bir tarihin" yaşandığını vurguladı.

Bu süreçte Türk demokrasi tarihi açısından çok önemli safhaların geride bırakıldığını ifade eden Çelik, şunları kaydetti:

"Dünyanın çok önemli aşamaları Cumhurbaşkanımızın başbakanlığı ve cumhurbaşkanlığı döneminde yaşandı. Bütün bunların içerisinde Cumhurbaşkanımızın liderliği, kadrolarımızın kararlılığı Türkiye'yi bütün bu krizlerin, kaosların ve türbülansların dışında tuttu. Onun için bugün Cumhur İttifakı olarak geleceğe daha iradeli, daha güvenli bir şekilde bakıyoruz. Cumhuriyetimizi, demokrasimizi Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaştırmak için büyük bir kararlılığı, özgüveni koruduğumuz gibi aynı zamanda da ilk günlerimize göre daha yüksek bir enerjiyle bu hedeflere yöneliyoruz. Onun için 25. yıl kutlamalarımız bir bakıma önümüzdeki geleceğe dönük atacağımız imzaların da zeminini oluşturacak. Hep beraber bunları değerlendireceğiz."

"YUNANİSTAN'IN HUKUKA VE HAKKANİYETE UYGUN BİR BİÇİMDE DAVRANMASI GEREKTİĞİNİ DÜŞÜNÜYORUZ"

Batı Trakya'daki Türklere dönük Yunanistan'ın haksız ve hukuksuz uygulamalarının devam ettiğine değinen Çelik, "Orada maalesef onların kendi müftülerini, kendileri seçme hakları Yunanistan tarafından yıllardır hukuksuz bir şekilde ihlal edilmektedir. Son olarak yine böyle iki uygulama olmuştur. Biz Yunanistan'ın burada hukuka ve hakkaniyete uygun bir biçimde davranması gerektiğini düşünüyoruz. Oradaki Türk azınlığın müftülerini seçme hakkına yapılan müdahaleler, Türkiye-Yunanistan ilişkileri açısından da doğru sonuçlar doğurmuyor. Halbuki oradaki hukuka uygun bir şekilde böyle bir yaklaşım sergilense bu hem Türk azınlığın haklarının teslim edilmesi açısından doğru olacaktır, hem de Türkiye-Yunanistan ilişkileri açısından daha pozitif katkılar sunacaktır."

Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin soru üzerine Çelik, TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarını başarılı bir şekilde tamamladığını vurguladı.

Komisyonun hazırladığı raporda, terör örgütünün silah bırakmasından sonra adımların atılacağının ifade edildiğini anımsatan Çelik, "Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedefi açısından, terör örgütünün gündemden çıkarılması esas odak noktasıdır. Esas odak noktası silahların bırakılması ve bunun tamamlanması yoluyla bu terör örgütü yapısının tamamen fesihidir. Ayrıca bunun Avrupa'daki, diğer ülkelerdeki yapılanması dahil olmak üzere legal ve illegal unsurlarının ve yapılanmasının ortadan kalkmasıdır." diye konuştu.

TBMM'nin, komisyon çalışmasıyla yol haritasını netleştirdiğine dikkati çeken Çelik, şöyle devam etti:

"Şimdi görülmesi gereken bir şey, biliyorsunuz sembolik olarak bir grup silah yakma oldu ama onun sonrasında sistematik olarak bunun devam edilmesi gerekiyor, yani bazı mağaraların boşaltılması dışında. Dolayısıyla terör örgütünün silah bırakmasıyla ilgili safahatın tam görülmesi gerekiyor. Bu safahatın tam görülmesiyle birlikte ki devlet kurumları bununla ilgili olarak kendi aldıkları talimat doğrultusunda, devlet politikasının gereği olarak görevlerini yapıyorlar, bu süreci takip ediyorlar.

Yani teyit ve tenkit mekanizması son derece verimli bir şekilde çalışıyor. Dolayısıyla terör örgütünün silah bırakmasının gerçekleştiği teyit edildiğinde, zaten yasal düzenlemelerle ilgili hem partilerin çalışmaları var. Bunlar partilerin kendi arasındaki her zamanki olağan Meclis usulleriyle ortaklaştırılır ve orada bir sonuca varılır. Bugünün dünyasında terörün ilkelliğinden hem bölgenin hem Türkiye'nin kurtarılması gerekiyor."

"KURULTAY SİMÜLASYONUNU TÜRKİYE SİYASETİNE YANSITMAYA ÇALIŞIYOR"

CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in ara seçim talebine ilişkin değerlendirmesi sorulan Çelik, "CHP'nin Türk siyasi hayatında en temel tanımlarından bir tanesi, 'kurultaylar partisi' derler. Yani canı sıkıldıkça kurultaya giden bir partidir. Mesela biz deriz ki 'CHP'nin Türkiye'nin istikrarı hakkında söyleyecek bir sözü yoktur, çünkü kendi istikrarını sağlayamamış bir partidir.' Sayın Özgür Özel dönemi ise tam bir kaos dönemidir." açıklamalarında bulundu.

Çelik, CHP Genel Başkanı Özel'in, Türkiye'nin kurultay mantığıyla yönetildiğini zannettiğini belirterek, "Şimdi siz Türkiye'nin istikrarlı yönetiminden, Türkiye'nin ulaşması gereken hedeflerden bahsettiğinizde de 'AK Parti seçimden korkuyor mu?' diye bir argüman getiriyor. Biz bugüne kadar defalarca, bütün siyasi hayatımız boyunca, 25 yıl boyunca sizi sandıkta yenerek iktidar olmuşuz. Bu bizim korkmamız diye bir şey değil. Bizim en sevdiğimiz şey sandık ama Türkiye'nin istikrarı, ulaşılması gereken hedefler, etrafımızdaki tabloya baktığında biz seçimlerin doğru bir şekilde zamanında yapılması gerektiğini ifade ediyoruz." diye konuştu.

Hükümetin, vatandaşın seçimde verdiği süreyi en iyi şekilde değerlendirmekle mükellef olduğunu vurgulayan Çelik, şunları kaydetti:

"Basiretsiz bir şekilde ikide bir seçim gündeme geldiği zaman iktidar partisine sorulacak soru, 'size bir süre verdim. Bu sürede Türkiye'nin şu hedeflerine ulaşmanız için. Niçin seçimi gündeme getiriyorsunuz?' olur. Onlar açısından bu, kendilerinin ikide bir kurultay yapması gibi bir gündem. Dolayısıyla kendi kurultay simülasyonunu Türkiye siyasetine yansıtmaya çalışıyor. Bizim açımızdan herhangi bir hükmü yok. İkincisi gerçekten böyle bir şey istiyor olsa bile ki bunu birçok taktik sebeple de yaptığını görüyoruz. Çünkü bugün kefil olduğu kişilerin, uğruna siyaset yaptığı kişiler hakkındaki beyanlardaki çelişkiler de gözüküyor."

Ömer Çelik, "Bu, CHP gibi köklü bir parti için çok vahim bir durum. Geçmişte de tabii ki rakibimizdi CHP. Biz, başka genel başkanlarla da rekabet içerisinde siyaset yaptık fakat bu derece ulusal ve uluslararası gerçeklerden kopuk bir söylem ve CHP yönetimi daha önce hiç görmedik." dedi.

"BURSA'MIZ İÇİN HAYIRLI UĞURLU OLSUN"

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin AK Parti'ye geçmesi sonrasında eleştirileri nasıl değerlendirdiğinin sorulması üzerine Çelik, Bursa Belediye Meclisi'nde çoğunluğun Cumhur İttifakı'nda olduğunu anımsattı.

Çelik, şunları söyledi:

"Belediye Başkanının yargısal süreçler neticesinde görevden alınmasından sonra anayasanın, yasaların öngördüğü demokratik mekanizma işledi. Orada Cumhur İttifakı'nın adayı, Cumhur İttifakı'nın oylarını ve bağımsızların oylarını alarak milletin verdiği irade neticesinde bu sonucu elde etti. Şimdi seçime girmişler, girmemişler bu onların bileceği, kendilerinin bileceği iş, o bizi ilgilendirmez. Belediye Meclis üyelerinin temsil ettiği makam da millet iradesinin neticesinde ortaya çıkmış bir makamdır. Yargısal süreçlerin nasıl alındığı ve konu biliniyor ve her şey kamuoyunun önünde gerçekleşti. Bursa'da vatandaşımızın iradesini, çoğunluğu temsil eden Cumhur İttifakı üyeleri, oradaki bağımsızlarla birlikte bu sonuca imza attı. Kazanan arkadaşımızı tebrik ediyoruz. Bursa'mız için hayırlı uğurlu olsun. Sistem, mekanizma işlemiştir, sonuç tecelli etmiştir."

Ömer Çelik'e, İsrail'in idam yasasına sosyal medyadan tepki gösteren oyuncu Görkem Sevindik'in İsrailli Bakan tarafından tehdit edilmesini nasıl değerlendirdiği de soruldu.

Çelik, İsrail'in kendi anayasal düzenine bir idam cezası getirmediğini, sadece Filistinlilere uygulamak üzere, ırkçı ve ayrımcı bir şekilde Filistinlileri katletmek üzere idam cezası getirdiğini söyledi.

"Bu mekanizmaya bir kılıf uydurulmuştur. O da şudur, bunun parlamentodan geçirilmesi. Herhangi bir parlamentonun böyle bir karara imza atması utanç vericidir. Bu, soykırımdan farksız bir karardır. Sadece belli bir gruba dönük olarak, etnik ya da dini böyle bir karar çıkardığınız zaman bu soykırımcılıktır. Bu dinci bir fanatizmdir, başka bir şey değildir. Bu teopolitik yaklaşım, bu ırkçılık temel insan hakları belgelerinin tamamına, temel insani değerlerin tamamına karşıdır. Esasında bir bütçe sorunu var İsrail iç politikasında. İkide bir Mescid-i Aksa'ya saygısızlık eden, ırkçı fanatik bakan, onun bulunduğu parti ancak bu şartla destek veriyor. Ondan sonra da işte soykırımcı Netanyahu'nun Partisi de bununla birlikte hareket ederek bu kararı çıkarıyorlar. Şimdi Netanyahu ikide bir ne diyordu? 'Biz batı değerlerinin Orta Doğu'daki kalesiyiz, batı değerlerinin Orta Doğu'daki savunucusuyuz' diyordu. Şimdi dönüp Batıya sormak lazım. Demokrasi, insan hakları, hukuk devleti, Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi açısından baktığınızda bu soykırımcı şebekenin aldığı bu Filistinlilere idam kararıyla sizi temsil ettiğini düşünüyor musunuz, düşünmüyor musunuz? Niye Avrupa'da İspanya Başbakanı Sanchez dışında diğer liderlerin sesi çıkmıyor? Başbakan Sanchez'i ve İspanya halkını da tebrik ediyoruz."

"IRKÇI, FANATİK, İSRAİLLİ BAKAN TARAFINDAN TEHDİT EDİLMESİ GÖRKEM BEY İÇİN BİR ŞEREF MADALYASIDIR"

Sanchez'in söylediği "soylu, asil" sözleri diğer Avrupalı liderlerin söyleyemediği değerlendirmesinde bulunan Çelik, Avrupa devletlerinin sokaklarında Avrupa'nın asil, soylu insanlarının Gazze için sokaklara döküldüğünü ve bundan hiç çekinmediklerini belirtti.

Ömer Çelik, insanlık onuru, insanlık haysiyeti adına Avrupa'nın asil ve soylu insanlarının büyük eylemler gerçekleştirdiklerini ve büyük mesajlar verdiklerinin altını çizerek, şunları kaydetti:

"Günün sonunda Avrupa'daki yönetimler İsrail'in aldığı bu idam kararı karşısında niye susuyorlar ve İsrail üstelik bunu 'ben Batı değerlerini temsil ediyorum' diyerek söylüyor. Görkem Sevindik çok güzel bir cümle kurmuş. Sanatçı insan onurunu ve insan haysiyetini yüceltir. Sanat insanı yüceltmek için, insani değerlere sahip çıkmak için yapılır. Dolayısıyla Gazze karşısında birçok Batıdaki sanatçı da kariyerlerini tehlikeye atarak çok güçlü mesajlar verdiler. Görkem Sevindik'in verdiği mesaj da çok kıymetli bir mesajdır. Irkçı, fanatik, İsrailli Bakan tarafından tehdit edilmesi Görkem Bey için bir şeref madalyasıdır. Zaten ortaya koyulan şey sanatçının insanla ilgili hassasiyetinden ibarettir. Onun için tebrik ediyoruz."

Bilim insanları narenciye kokusunun etkisini ölçtü

Araştırmada, dört farklı narenciye çeşidi (sarı portakal, kırmızı portakal, greyfurt ve portakal hibriti) kullanıldı. Gönüllüler, bu narenciye kokularını soludukları sırada, cilt elektrik iletkenliği ve kalp atış hızı gibi fizyolojik göstergeler incelendi. Elde edilen veriler, narenciye kokusunun ciltteki elektrik iletkenliğini azalttığını ve kalp atış hızını dinlenme moduna çektiğini ortaya koydu. Ayrıca, beynin duyguları yöneten bölgelerinde alfa ve delta dalgalarının güçlendiği gözlemlendi. Özellikle sarı portakal, kırmızı portakal ve greyfurt kokularında bu etkiler daha belirgin şekilde kaydedildi.

Narenciye kokusu ile ruh halindeki iyileşme bilimsel olarak kanıtlandı

Kimyasal analizler sonucunda, narenciye kokusunda 60'tan fazla uçucu bileşen tespit edildi. Ancak, d-limonen, linalool, α-terpineol ve geraniol adlı dört ana bileşenin ruh halindeki iyileşmeyle doğrudan ilişkili olduğu belirlendi. Bu bulgular, narenciye kokusunun sadece kişisel izlenimlerle değil, objektif bilimsel verilerle de ruh halini iyileştirdiğini kanıtladı. Araştırmacılar, narenciye kokusunun sinir sistemi üzerindeki etkilerini doğrudan ölçebildiklerini vurguladı. Elde edilen sonuçlar, aromaterapi ürünleri ve kamu alanlarında kullanılacak narenciye notlarının geliştirilmesine öncülük edebilir.

Sonuç olarak, Zhejiang Üniversitesi'nin yürüttüğü bu çalışma, narenciye kokusunun stres azaltıcı ve ruh halini iyileştirici etkilerini bilimsel kanıtlarla destekledi. Araştırma, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde rahatlama ve odaklanma sağlayacak yeni uygulamaların önünü açıyor.

Üst Kurul, Ulusal 1 Kanal'da, 31 Mart'ta canlı yayınlanan ve Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek'in basın toplantısında dile getirdiği iddiaları araştırmak yerine alt yazılarla doğrudan ekrana taşıyan Ulusal 1 Kanal'ın yayın ihlallerini görüştü.

Milli Savunma Bakanlığının şikayetini de değerlendiren Üst Kurul, Ulusal 1 Kanal'a 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesi ilk fıkrası (ı) bendinde yer alan "Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır, soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz, haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilemez, görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliği ile ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur." hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle idari para cezası verdi.

BEIN SPORTS'A KÜFÜRLÜ TEZAHÜRAT YAPTIRIMI

Üst Kurul, 4 Nisan'da yayınlanan Trendyol Süper Ligi'nde Trabzonspor-Galatasaray maçı sonunda müzik eşliğinde statta dile getirilen küfürlü tezahüratların beIN Sports'ta yayınlanmasını da görüştü.

Söz konusu tezahüratlar esnasında yayın kuruluşu tarafından yayına herhangi bir "bipleme veya engelleme" olmaksızın açık bir şekilde yayınlandığını tespit eden RTÜK, beIN Sports'un, gecikmeli yayın sistemi kullanmadığı, ortam sesini dengelemediği ya da gerekli anlarda sesi kısmak suretiyle izleyiciyi koruyucu tedbirler almadığını belirledi.

RTÜK İletişim Merkezine iletilen çok sayıdaki izleyici şikayetini değerlendiren Üst Kurul, "beIN Sports'a 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan "Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır, dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez." hükmünü ihlalden idari para cezası uyguladı.

Beyaz TV'de yayınlanan "Esra Ezmeci ile Yeni Baştan" adlı programın 19 Mart ve 23 Mart'ta yayınlanan bölümlerine ilişkin ihlaller de Üst Kurul'da görüşüldü.

Söz konusu programda, lise öğrencisi çocuğun öldürülmesi ile ilgili vaka incelemesinde öldürülen genç kızın olay yerindeki cansız bedeninin fotoğrafının bir kısmının yetersiz buzlanarak ekrana getirildiği, ayrıca cinayetin de ayrıntılı olarak ve mahremiyet sınırları ihlal edilerek tasvir edildiği tespit edildi.

İzleyicilerin ilettiği şikayet dilekçelerini de inceleyen RTÜK, Beyaz TV'ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz." hükmünü ihlalden idari para cezasına karar verdi.

Üst Kurul toplantısında, Radyo Lider İzmir'de, ceza infaz kurumlarında barındırılan mahkumlar ve mahkum yakınlarının SMS hattı, ses kaydı veya WhatsApp kanalları aracılığıyla gönderdikleri mesajlarının okunduğu, istek parçalarının çalındığı "Murat ile Gönülden Gönüle" isimli programa ilişkin yayın ihlallerini de inceledi.

Yayıncı kuruluşun 23 Şubat-9 Mart arasındaki yayın kayıtlarına ilişkin hazırlanan raporları inceleyen Üst Kurul, söz konusu yayınların ceza infaz kurumlarının asayiş ve güvenliğini bozabilecek mahiyette olduğu ve yayıncı kuruluşun abonelik ya da üyelik adı altında hükümlü/tutuklulardan ve yakınlarından haksız kazanç elde ettiğini tespit etti.

Bu gerekçelerle Radyo Lider İzmir'e 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yayın hizmetleri, hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz." hükmünü ihlalden idari para cezası uygulandı.

Operasyonlarda 4 milyar 119 milyon lira hesap hareketi bulunan 83 şüphelinin yakalandığı kaydedilen açıklamada, şüphelilerden 49'unun tutuklandığı, 23'ü hakkında adli kontrol hükümleri uygulandığı, diğerlerinin işlemlerinin ise sürdüğü bilgisi verildi.

Açıklamada, şüphelilerin Erzurum, Kırklareli ve Van'da göçmen kaçakçılığı, İstanbul ve Ankara'da uyuşturucu ticareti, Aydın ve Yozgat'ta nitelikli dolandırıcılık, nitelikli hırsızlık ve resmi belgede sahtecilik, Mersin'de silah kaçakçılığı, Balıkesir, Diyarbakır, Samsun ve Trabzon'da ise tefecilik yaptıklarının tespit edildiği aktarıldı.

Şüphelilere ait 52 banka hesabında bulunan 250 milyon liraya el konulduğu, çok sayıda dijital materyal, muhtelif miktarda para, doküman ve uyuşturucu madde ele geçirildiği ifade edildi

Buna göre, ABD'de GSYH geçen yılın son çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 0,5 arttı.

Veriye ilişkin şubat ayında yayımlanan öncü tahminde ABD ekonomisinin 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 1,4, mart ayında açıklanan ikinci tahminde ise yüzde 0,7 büyüdüğü öngörülmüştü.

Ülke ekonomisi, geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 0,6 daralmasının ardından ikinci çeyrekte yüzde 3,8 ve üçüncü çeyrekte yüzde 4,4 büyümüştü.

ABD ekonomisi 2025 genelinde ise yüzde 2,1'lik büyüme kaydetti.

Büyüme hızında, geçen sene önceki yıla kıyasla yavaşlama görülen ekonomi 2024'te yüzde 2,8'lik büyüme performansı göstermişti.

Tüketici harcamaları ve yatırımlardaki artışlar, geçen yılın son çeyreğinde reel GSYH'deki artışa katkı sağladı. Ancak bu artışlar kamu harcamaları ve ihracattaki düşüşlerle kısmen dengelendi.

Geçen yılın dördüncü çeyreğine ilişkin büyüme verisinde yapılan aşağı yönlü revizyonda ise yatırımlara ilişkin aşağı yönlü güncellemeler etkili oldu.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde geçen yılın son çeyreğinde kaydedilen artış yüzde 2,9 oldu.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 2,8 artmıştı.

Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış da aynı dönemde yüzde 2,7 oldu.

Çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi bir önceki çeyrekte yüzde 2,9 artmıştı.

AK Parti Konferans Salonu'ndaki toplantı, saat 15.37'de başladı.

George Maschke: 'Yalan dedektörü yoktur' uyarısı

George Maschke, poligraf testlerinin güvenilir olmadığını ve yalan dedektörü olarak adlandırılan bu cihazların aslında insanları yanıltabileceğini belirtti. Maschke'ye göre, poligraf testiyle ilgili yapılan girişimler, hükümetin güvenliğini tehdit ediyor ve casusların sızmasına yol açabiliyor. Maschke, yalan dedektörü kavramının bilimsel olarak desteklenmediğini ve bu cihazların kullanımının ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Özellikle devlet kurumlarının poligraf testlerine güvenerek personel seçimi yapmasının, ulusal güvenlik açısından tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Poligraf testlerinde casusluk ve alternatif yöntemler

Poligraf testlerinin yüksek hata payı, özellikle casusluk vakalarında öne çıkıyor. Tanınmış bir casusun, yabancı istihbaratın önerileriyle sakin kalarak poligraf testinden iki kez geçtiği biliniyor. Bu durum, yalan dedektörü uygulamalarının ne kadar yanıltıcı olabileceğini gözler önüne serdi. Alternatif olarak göz hareketlerini izleyen ve beyin sinyallerini ölçen yeni yöntemler geliştirilse de, yalan söylerken oluşan beyin aktiviteleriyle diğer durumlar arasındaki farkı ayırt etmek oldukça güç. Araştırmacılar, yalanın evrensel bir biyolojik sinyalinin olup olmadığı konusunda ise kesin bir sonuca ulaşamadı. Uzmanlar, yalan dedektörü kullanımının güvenlik açıklarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Yalan dedektörü tartışmaları, hem ABD'de hem de dünyada güvenlik ve adalet sistemlerinin geleceği açısından kritik önem taşıyor. Uzmanlar, poligraf testlerinin mevcut haliyle hatalı sonuçlar verebildiğini ve güvenlik politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.

İstilacı bitki yayılımında insan etkisi öne çıkıyor

Çalışmada, istilacı bitki örtüsünün yayılmasında insan faaliyetlerinin merkezi bir rol oynadığına dikkat çekildi. Toprak temizleme, inşaat ve ticaret gibi insan kaynaklı faaliyetler, tohumların uzak bölgelere taşınmasına neden oluyor. Bilgisayar modelleriyle yapılan analizlerde, sıcaklık, yağış ve arazi kullanımındaki değişimlerin istilacı bitkilerin yayılımında belirleyici olduğu ortaya kondu. Özellikle yoğun nüfuslu alanların yeni risk odaklarıyla örtüşmesi, tarım, biyolojik çeşitlilik ve insan sağlığı açısından ciddi tehditler doğuruyor. Bilim insanları, istilacı bitki türlerinin yayılımının durağan bir süreç olmadığını, iklim ve insan etkisiyle sürekli değiştiğini vurguladı.

Küresel ısınma istilacı bitki alanlarını genişletiyor

Araştırmaya göre, sıcaklık artışı istilacı bitki türlerinin hayatta kalabileceği bölgeleri genişletiyor. Soğuk bölgelerdeki ekosistemler, mevcut hassasiyetleri nedeniyle istilacı bitki tehdidine karşı savunmasız kalıyor. Buna karşılık, çok sıcak ve kurak bölgelerde ise istilacı bitki türlerinin sayısında azalma bekleniyor. Ayrıca, istilacı bitki örtüsünün bileşimi de değişiyor ve sıcak koşullara daha iyi uyum sağlayan türler öne çıkıyor. Uzmanlar, koruma önlemlerinin bu dinamik değişimleri dikkate alarak şekillendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Sonuç olarak, istilacı bitki tehdidinin gelecekte daha geniş alanları etkileyeceği ve ekosistemler üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği öngörülüyor.

Bilim insanları, istilacı bitki riskinin artmasına karşı bölgesel ve küresel düzeyde hızlı önlemler alınması gerektiğini belirtiyor. Özellikle soğuk bölgelerde yaşayan ekosistemlerin korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği için kritik bir önem taşıyor.

Columbia Üniversitesi: Bağırsak reseptörüyle ısırık davranışında devrim

Çalışmada, bağırsakların rektum hücrelerinde yer alan NPYLR7 reseptörünün, kan alımı sonrası amino asitlere tepki vererek riyamid salgıladığı ve kalsiyum seviyesini artırdığı ortaya kondu. Elektron mikroskobu görüntüleri, normal dişilerin yemek sonrası sinyal kesecikleri oluşturduğunu, ancak mutasyon uygulanan sivrisineklerde bu yapının bulunmadığını gösterdi. Memelilerde de bağırsak duyusal hücrelerinin sinirlerle hızla iletişim kurduğu bilinirken, bu durumun iştah ve besin alımı üzerinde eski bir evrimsel bağlantıya işaret ettiği belirtildi. Araştırma ekibi, NPYLR7'yi aktive eden yeni bileşiklerin, eski moleküllere kıyasla 100 kat daha düşük dozlarda sivrisineklerin kan emme isteğini bastırdığını açıkladı. Bu buluş, sivrisineklerin davranışını değiştiren yemlerin geliştirilmesine olanak tanıyor.

NPYLR7 hedefli yöntemle zehirsiz mücadele dönemi başlayabilir

Bilim insanları, bağırsak hedefinin beyin hedeflerine göre daha kolay erişilebilir olması sayesinde, sivrisineklerle mücadelede yeni ve zehirsiz yöntemlerin önünü açabileceğini vurguladı. Araştırmada, vahşi dişi sivrisineklerin yumurta sayısının 82'den 28'e düştüğü, mutantlarda ise beslenme yeteneklerinin ciddi şekilde azaldığı bildirildi. Diğer kan emici türlerde aynı mekanizmanın çalışıp çalışmadığı ise henüz kesinlik kazanmadı. Columbia Üniversitesi araştırmacıları, bu sinyal zincirine dışarıdan müdahale edilebilirse, sivrisinek ısırıklarının pratik ve kalıcı biçimde önlenebileceğini belirtti. Bu gelişme, özellikle sivrisinek kaynaklı hastalıkların yaygın olduğu bölgelerde halk sağlığını korumada büyük bir adım olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, Columbia Üniversitesi'nin NPYLR7 reseptörüne odaklanan çalışması, sivrisineklerin ısırma davranışını kökten değiştirme potansiyeline sahip. Bu yöntem, zehir kullanılmadan sivrisineklerle mücadelede yeni bir dönemin kapılarını aralayabilir.

Rewilding Europe: Avrupa bizonunu yaşama döndürdü

Avrupa bizonu, ya da bilinen adıyla wisent, bir zamanlar kıtanın geniş alanlarında yaygın olarak bulunuyordu. Ancak 1927 yılında Kafkasya'da son yaban bizonunun vurulmasıyla, türün doğal ortamda nesli tükendi. O dönemde sadece 60'tan az birey hayvanat bahçelerinde ve özel parklarda hayatta kalabildi. 1950'li yıllardan itibaren başlatılan yeniden doğaya salım projeleri, Avrupa bizonunun en başarılı yaban hayatı kurtarma hikâyelerinden birine dönüşmesini sağladı. Son on yılda, kıta genelinde serbest dolaşan Avrupa bizonu sayısı 2.579'dan 7.000'e yükseldi. En büyük sürüler ise Belarus ve Polonya'da gözlemleniyor. Rewilding Europe'un Romanya'daki çalışmaları sayesinde, Güney Karpazlar'da 100'den fazla Avrupa bizonu serbestçe dolaşıyor. Ayrıca, Bulgaristan'ın Rodop Dağları'nda da 2019'dan bu yana küçük ama büyüyen bir bizon popülasyonu var. Bu gelişmeler, Avrupa bizonunun eski yaşam alanlarına dönüşünü hızlandırıyor ve türün geleceği açısından umut veriyor.

Bizonlar biyoçeşitliliği ve karbon yakalamayı artırıyor

Avrupa bizonunun doğal yaşama dönmesi, sadece türün korunmasını değil, aynı zamanda ekosistemlerin yeniden canlanmasını da beraberinde getiriyor. Birleşik Krallık'ta 2022 yılında Kent bölgesindeki Blean Ormanları'na bırakılan bir sürü, kısa sürede büyük bir etki yarattı. Koruma uzmanı Hannah Mackins, bizonların otlayarak, ağaçları devirmesi, kabukları soyması ve toz banyosu yapması sayesinde ormanların yenilenmesine katkı sağladığını söyledi. Bu faaliyetler, orman zeminine daha fazla ışık ulaşmasını ve yeni bitki türlerinin gelişmesini mümkün kılıyor. Mackins, "Ormanda daha önce var olmayan türler büyümeye başladı. Ağaçlar, eğrelti otları ve dikenlerin yoğunluğu azaldı" diyerek, bizonların orman ekosistemini nasıl dönüştürdüğünü vurguladı. Ayrıca, ormanda yapılan bizon köprüleri sayesinde sürülerin daha geniş alanlara ulaşması mümkün hale geliyor. Bu sayede, biyoçeşitlilik artıyor ve ekosistemler iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale geliyor.

Romanya ve Hollanda'da Avrupa bizonu çevreye katkı sağlıyor

Romanya'da, 200 yıl önce yok olan Avrupa bizonu, 2014 yılında Rewilding Europe ve WWF Romanya işbirliğiyle Karpaz Dağları'na yeniden getirildi. Yale Üniversitesi'nin 2024 tarihli araştırmasına göre, buradaki 170 bireyden oluşan sürü, her yıl yaklaşık 84.000 ABD benzinli aracının saldığı karbonu yakalayıp depolayabiliyor. Bizonlar, otlakları dengeli şekilde otlayarak, toprağı gübreleyerek ve besin maddelerini geri kazandırarak karbonun toprakta tutulmasına yardımcı oluyor. Araştırmacılar, bu dev otçulların ekosistemle milyonlarca yıl boyunca birlikte evrimleştiğini ve yok olmalarının karbon salınımını artırdığını belirtiyor. Rapor, karbon yakalama miktarının yıllık olarak %55 oranında değişebileceğine dikkat çekiyor. Ortalama değer ise 43.000 aracın yıllık salımına eşdeğer olarak hesaplanıyor. Hollanda'da ise Avrupa bizonu, şarkı kuşları için beklenmedik bir fayda sağlıyor. Güney Kennermerland Ulusal Parkı'nda, ötücü kuşlar bahar aylarında bizonların döktüğü tüyleri yuva yapımında kullanıyor. Yünlü ve yumuşak olan bu tüyler, yumurtaların sıcak kalmasını sağlıyor ve kuşların üreme başarısını artırıyor. Uygulamalı biyoloji öğrencileri, bu doğal malzemenin kuşlar üzerindeki etkisini araştırmaya devam ediyor.

Avrupa bizonu ekosistemlerin sigortası oldu

Avrupa bizonu, yok olmanın eşiğinden dönerek sadece kendi türünün değil, tüm ekosistemin geleceği için adeta bir sigorta görevi üstlendi. Kıta genelinde artan popülasyon, biyoçeşitliliğin korunmasına, ormanların yenilenmesine ve karbon yakalama kapasitesinin yükselmesine doğrudan katkı sağlıyor. Uzmanlar, Avrupa bizonunun sağladığı faydaların, iklim değişikliğiyle mücadelede ve doğal yaşamın sürdürülebilirliğinde kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor. Bu nedenle, Avrupa bizonunun korunması ve yaşam alanlarının genişletilmesi, sadece Avrupa için değil, küresel çevre politikaları açısından da stratejik bir değer taşıyor. Gelecek yıllarda atılacak adımlar, Avrupa bizonunun ve birlikte yaşadığı tüm canlıların kaderini belirleyecek.

Yapılan çalışmalar neticesinde, 28 suç kaydı bulunan K.A. isimli şahsın hırsızlık olaylarını kırmızı renkli bir araçla gerçekleştirdiği belirlendi. Şüphelinin ayrıca daha önceden işlediği suçlardan dolayı 29 yıl 8 ay kesinleşmiş hapis cezasının bulunduğu ortaya çıktı.

Yakalanmamak için kız arkadaşının evinde saklandığı tespit edilen şüpheli, polis ekiplerince Nilüfer ilçesi İhsaniye Mahallesi'nde bulunan bir sitede düzenlenen operasyonla yakalanarak gözaltına alındı.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen K.A., çıkarıldığı mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.

UMass Amherst ekibi: 'Karanlık yük modeli evrenin gizemini çözebilir'

Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden fizikçiler, 2023'te kaydedilen rekor enerjili nötrinonun kaynağının, erken evrenin ilk anlarında ortaya çıkan ve literatürde 'ilkel kara delik' olarak bilinen nesneler olabileceğini belirtti. Araştırmacılar, bu kara deliklerin 'karanlık yük' taşıyabileceğini ve bu özelliğin, alışılmış kara delik modellerinden farklı olarak, çok daha karmaşık ve gerçekçi bir açıklama sunduğunu açıkladı. Ekip, Physical Review Letters dergisinde yayımlanan çalışmalarında, bu tür patlamaların evrenin en derin sırlarına ışık tutabileceğini ve hatta karanlık maddeyle ilgili büyük gizemi çözebileceğini öne sürdü. Özellikle, ilkel kara deliklerin patlaması sırasında ortaya çıkan Hawking radyasyonunun, bilinen ve bilinmeyen tüm temel parçacıkları açığa çıkarabileceği, böylece evrenin temel yapı taşlarına dair çok daha kapsamlı bir anlayışa ulaşılabileceği belirtildi. Bu gelişme, nötrino gibi zorlu tespit edilen parçacıkların, astrofizik araştırmalarında ne denli kritik bir rol oynadığını bir kez daha ortaya koydu.

2023'te tespit edilen nötrino: Kozmik sır ve karanlık madde bağlantısı

2023 yılında kaydedilen ve Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın üretebildiği en yüksek enerjiden yaklaşık 100.000 kat daha güçlü olan nötrino, bilim dünyasında büyük şaşkınlık yarattı. Bu kadar yüksek enerjili bir nötrinonun bilinen hiçbir kozmik süreçle üretilemeyeceği düşünülüyordu. Ancak Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden Andrea Thamm, Michael Baker ve Joaquim Iguaz Juan'ın liderliğindeki araştırma ekibi, 'karanlık yük' konseptini ortaya koyarak bu gizemi çözmeye çalıştı. Araştırmacılar, karanlık yükün, elektrik kuvvetine benzer şekilde davranan fakat çok daha ağır ve yalnızca ilkel kara deliklerde ortaya çıkan bir parçacık olduğunu belirtti. Bu model, yalnızca tek bir deneyde gözlemlenen nötrinonun varlığını açıklamakla kalmıyor; aynı zamanda diğer büyük dedektörlerin neden benzer bir olayı kaydetmediğine de ışık tutuyor. Ekip, ilkel kara deliklerin evrende sanılandan daha yaygın olabileceğini ve bu kara deliklerin patlamalarının, karanlık maddeye dair uzun süredir çözülemeyen sorulara yanıt verebileceğini savunuyor. Eğer bu model doğrulanırsa, evrenin kayıp kütlesi olan karanlık maddenin kökeni ve dağılımı konusunda bilim dünyasında yeni bir dönem başlayabilir.

Hawking radyasyonu ve kara deliklerin patlayıcı ölümü

Fizikçi Stephen Hawking'in 1970'lerde ortaya attığı teoriler, kara deliklerin tamamen sessiz ve pasif olmadığını, aksine yeterince ısındıklarında Hawking radyasyonu yoluyla parçacık yayabildiklerini gösteriyordu. Massachusetts Amherst Üniversitesi'ndeki ekip, ilkel kara deliklerin buharlaşma sürecinde giderek daha hafif ve sıcak hale geldiklerini, sonunda ise patlayıcı bir şekilde enerji saldıklarını belirtti. Bu süreçte yayılan parçacıklar arasında yalnızca bilinen temel parçacıklar değil, aynı zamanda karanlık maddeyi oluşturan ve henüz keşfedilmemiş olabilecek parçacıklar da bulunuyor. Araştırmacılar, ilkel kara delik patlamalarının, evrenin oluşumundan bu yana var olan karanlık maddeyi açıklamada önemli bir rol oynayabileceğini düşünüyor. UMass Amherst ekibi, mevcut dedektörlerin bu tür nadir olayları yakalayabilmesinin artık mümkün olduğunu ve her on yılda bir bu tür patlamaların gözlemlenebileceğini öne sürdü. Bu bulgular, Hawking radyasyonunun deneysel olarak doğrulanmasına ve evrenin en büyük gizemlerinden biri olan karanlık maddenin doğasına dair önemli kanıtlar elde edilmesine olanak sağlayabilir.

İki deney arasındaki çelişki ve 'karanlık yük'ün rolü

2023'te tespit edilen yüksek enerjili nötrino, KM3NeT İşbirliği tarafından kaydedildi. Ancak benzer bir deney olan IceCube, bu seviyede bir nötrinoya rastlamadı. Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden Joaquim Iguaz Juan, bu tutarsızlığın 'karanlık yük' taşıyan ilkel kara deliklerle açıklanabileceğini ifade etti. Ekip, karanlık yükün, nötrinoların yalnızca belirli koşullarda ve belirli dedektörlerde tespit edilmesini sağladığını belirtti. Bu durum, evrende bu tür patlamaların neden daha sık kaydedilmediği sorusuna da yanıt veriyor. Araştırmacılar, karanlık yük modelinin, deneysel verilerdeki tüm tutarsızlıkları açıklayabilecek kadar kapsamlı ve güçlü olduğunu savundu. Ayrıca, bu modelin evrende var olduğu düşünülen fakat doğrudan gözlemlenemeyen karanlık maddeyle ilgili önemli ipuçları sunduğu vurgulandı. Eğer ilkel kara delikler gerçekten karanlık yük taşıyorsa, bu durum evrendeki karanlık maddenin kökeniyle ilgili köklü bir değişime yol açabilir.

Karanlık madde ve evrende yeni bir pencere

Massachusetts Amherst Üniversitesi'nden Michael Baker, galaksilerin hareketleri ve kozmik mikrodalga arka plan gibi gözlemlerin, evrende görünmeyen bir kütlenin yani karanlık maddenin varlığına işaret ettiğini hatırlattı. Araştırmacılar, karanlık yük modelinin doğrulanması halinde, evrendeki tüm kayıp karanlık maddenin ilkel kara deliklerle açıklanabileceğini belirtti. Bu yaklaşım, karanlık maddeye dair uzun süredir devam eden belirsizlikleri ortadan kaldırabilir ve evrenin temel yapısına dair yepyeni bir bakış açısı kazandırabilir. Baker, yüksek enerjili nötrinonun gözlemlenmesinin, evrenin sırlarına açılan yeni bir pencere olduğunu vurguladı. Araştırma ekibi, Hawking radyasyonunun deneysel olarak doğrulanmasının, hem ilkel kara deliklerin varlığına hem de Standart Model'in ötesinde yeni parçacıkların keşfine yol açabileceğini belirtti. Bu gelişmeler, önümüzdeki yıllarda astrofizik ve parçacık fiziği alanında devrim niteliğinde sonuçlara zemin hazırlayabilir.

Sonuç olarak, Massachusetts Amherst Üniversitesi'nin öncülüğünde yürütülen bu araştırma, 2023'te tespit edilen rekor enerjili nötrinonun kaynağına dair önemli bir açıklama getiriyor. İlkel kara deliklerin 'karanlık yük' modeli, hem evrenin oluşumuna dair soruları hem de karanlık maddeyle ilgili gizemleri çözmeye aday bir yaklaşım sunuyor. Bu bulgular, önümüzdeki dönemde yapılacak yeni gözlemler ve deneylerle daha da derinleştirilebilir. Bilim dünyası, ilkel kara deliklerin ve karanlık yük modelinin evrenin sırlarını çözmede ne kadar etkili olacağını yakından takip ediyor.