Bayraktar, burada yaptığı konuşmada, dünyada ve özellikle bölgede enerji güvenliği açısından koşulların giderek zorlaştığını belirtti.

Son dönemde yaşanan gelişmelerin enerji fiyatlarını ve arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdığını vurgulayan Bayraktar, 2020'den bu yana Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı, tedarik zinciri sorunları, ticaret savaşları, finansal piyasalardaki sıkılaşma ve bölgesel çatışmaların art arda yaşandığını ifade etti.

Bayraktar, Türkiye'nin enerji alanındaki stratejisinin üç temel başlık üzerine kurulduğuna değinerek, bunları "talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma" olarak sıraladı.

Türkiye'de enerji talebinin sürekli arttığını dile getiren Bayraktar, bunun ülkenin büyüyen ve yatırım yapılabilir bir pazar olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Bayraktar, enerji talebindeki artışın nüfus, şehirleşme, ekonomik büyüme ve sanayileşme gibi geleneksel faktörlerin yanı sıra yapay zeka odaklı veri merkezleri, elektrikli mobilite, soğutma ve gelecekte su arıtma ve tuzdan arındırma tesisleri gibi yeni faktörlerden kaynaklandığını bildirdi.

Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığının ise temel sorunlardan biri olduğuna işaret eden Bayraktar, ülkenin her yıl enerji ithalatına yaklaşık 70-80 milyar dolar ödediğini anlattı.

Bayraktar, bu bağımlılığın azaltılmasının Türkiye'nin enerji politikalarının temel hedeflerinden biri olduğunu ifade etti.

Karbonsuzlaşmaya ilişkin olarak da Bayraktar, Türkiye'nin 2053'te karbon nötr ekonomi hedefi doğrultusunda enerji dönüşümünü sürdürdüğünü kaydetti.

"EKİM YA DA KASIMDA AÇIKLAYACAĞIZ"

Bayraktar, Türkiye'nin 2040'a yönelik enerji gündemini hazırladıklarını, bu çalışmayı "Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi" veya "Vizyon 2040" olarak adlandırdıklarını söyledi.

Söz konusu programın bu yıl ekim sonu veya kasım başında, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde açıklanmasının planlandığını bildiren Bayraktar, böylece Türkiye'nin enerji alanındaki planlarını kapsamlı şekilde ortaya koyacaklarını belirtti.

Bayraktar, 2040 vizyonunun temelinde elektrifikasyonun olduğunun altını çizerek, "Yani Türkiye'yi elektriklendireceğiz. Binalardan sanayiye, ulaşımdan tarıma ve imalata kadar Türk ekonomisini elektriklendireceğiz, ülkeyi elektriklendireceğiz." diye konuştu.

Söz konusu vizyonun beş temel politika alanından oluşacağını kaydeden Bayraktar, bunları yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olarak sıraladı.

"TÜRKİYE'DE DAHA FAZLA YENİLENEBİLİR ENERJİ GÖRÜLEBİLİR"

Bayraktar, Türkiye'nin özellikle güneş ve rüzgar enerjisinde önemli potansiyele sahip olduğunu belirterek, mevcut hidroelektrik potansiyelinin büyük ölçüde kullanıldığını, güneş ve rüzgar enerjisinde ise daha fazla kapasitenin devreye alınmasının hedeflendiğini ifade etti.

Türkiye'de daha fazla yenilenebilir enerji kapasitesinin devreye alınabileceğini dile getiren Bayraktar, "Hem yerli hem de yabancı yatırımcıların bu pazara girme konusunda giderek artan bir ilgisi görülüyor." diye konuştu.

Bayraktar, enerji verimliliğinin de ekonominin tamamında önemli bir potansiyel taşıdığını vurgulayarak, 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapmayı ve birincil enerji tüketimini yüzde 15 azaltmayı hedeflediklerini söyledi.

Nükleer enerjinin karbonsuzlaşma hedefleri açısından önemine dikkati çeken Bayraktar, Türkiye'nin büyük ölçekli nükleer santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) alanında da yatırım ve işbirliği fırsatlarını değerlendirdiğini kaydetti.

Bayraktar, petrol ve doğal gazın da enerji dönüşümü sürecinde önemini koruyacağının altını çizerek, Türkiye'nin bu alanda arama ve üretim faaliyetlerinin yanı sıra boru hattı ve diğer altyapı yatırımlarını sürdüreceğini ifade etti.

Madenlerin enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olduğunu anlatan Bayraktar, enerji dönüşümü için daha fazla elektrik şebekesi, bağlantı ve altyapı yatırımı gerektiğini, bunun da bakır, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerine yönelik talebi artıracağını söyledi.

"ENERJİ PİYASALARINDA ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK ÖNEMLİ"

Bayraktar, 2040 vizyonunda dijitalleşme, altyapı ve bölgesel bağlantıların da yatay politika alanları olarak öne çıktığını bildirdi.

Elektrik iletim şebekesinin güçlendirilmesi için 2035'e kadar en az 30 milyar dolar, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık yatırım gerektiğini belirten Bayraktar, doğal gaz depolama tesisleri, yeniden gazlaştırma terminalleri, boru hatları ve kompresör istasyonları gibi altyapıların da geliştirilmesinin planlandığını söyledi.

Bayraktar, Türkiye'nin komşu ülkelerle doğal gaz, elektrik ve petrol alanlarında daha fazla bağlantı kurmasının önemine dikkati çekerek, bölgesel bağlantıların enerji güvenliği ve çeşitlendirme açısından kritik olduğunu kaydetti.

Enerji piyasalarında öngörülebilirliğin sermaye çekmek açısından önemli olduğunu vurgulayan Bayraktar, 2040'a kadar enerji ve maden sektörlerinde yapılması planlanan yatırımların toplamının 300 milyar doların üzerine çıkabileceğini söyledi.

Bayraktar, Türkiye'nin enerji arzını çeşitlendirmeye önem verdiğini ve petrol, doğal gaz boru hatları ile diğer enerji altyapı projelerinin bu çerçevede değerlendirildiğini belirtti.

Bu yatırımların gerçekleştirilmesinde uluslararası işbirliğinin önemli olduğunu vurgulayan Bayraktar, Türkiye ile ABD arasında enerji alanında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğunu söyledi.

KAMU ŞİRKETLERİNDE YENİDEN YAPILANMA HEDEFİ

Bayraktar, Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) ve Türkiye Elektrik İletim AŞ'nin (TEİAŞ) yeniden yapılandırılması ve reforme edilmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini bildirdi.

Bu şirketlerin daha güçlü "ulusal şampiyonlar" haline gelmesini ve Türkiye dışında da daha aktif faaliyet göstermesini hedeflediklerini belirten Bayraktar, bu kapsamda uluslararası ortaklıklar ve farklı finansman araçlarının değerlendirileceğini söyledi.

Türkiye Petrolleri'nin bugün yaklaşık 300 bin varil petrol ve doğal gaz üretimine eşdeğer üretim gerçekleştirdiğini ifade eden Bayraktar, Sakarya Gaz Sahası'nın üretime katkısıyla bu rakamın 2028'de 550 bin varile ulaşmasının beklendiğini kaydetti.

Bayraktar, hedeflerinin Türkiye Petrolleri'ni 2035'te günlük 1 milyon varil üretim kapasitesine sahip bir şirket haline getirmek ve 2040'ta Türkiye'nin petrol ve doğal gaz talebini tamamen karşılayabilmek olduğunu dile getirdi.

EÜAŞ'ın da yeniden yapılandırılarak mevcut yenilenebilir enerji kapasitesinin daha etkin değerlendirilmesini ve Avrupa'nın en büyük yenilenebilir enerji şirketlerinden birinin oluşturulmasını hedeflediklerini aktaran Bayraktar, şirketlerin yurt dışında da özel sektörle ortaklıklar geliştirmesini istediklerini bildirdi.

Bayraktar, Türkiye'nin Orta Asya, Afrika ve Orta Doğu'daki madencilik ve enerji projelerinde yerli ve yabancı özel şirketlerle ortaklıklar geliştirmeye açık olduğunu sözlerine ekledi.

"ELEKTRİK İHTİYACI ARTACAK"

Toplantıya katılan farklı sektörlerden iş dünyası temsilcileri ve yatırımcıların sorularını da yanıtlayan Bayraktar, 2040'a kadar Türkiye'de yaklaşık 16-17 milyon yeni aracın trafiğe çıkmasının beklendiğini, bunların yaklaşık 13 milyonunun elektrikli, 3-4 milyonunun ise hibrit araç olmasının öngörüldüğünü söyledi.

Bu dönüşümün petrol ürünlerine yönelik talebi azaltacağını ancak elektrik ihtiyacını artıracağını dile getiren Bayraktar, "Bu nedenle doğal gaz çevrim santrallerine, yenilenebilir enerjiye, büyük ölçekli nükleere ve SMR'lere ihtiyacımız var." diye konuştu.

Bayraktar, nükleer enerjinin Türkiye'nin karbon nötr hedeflerine ulaşmasında kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, artan elektrik talebi nedeniyle nükleer kapasitenin de artırılması gerektiğini ifade etti.

SMR'lere ilişkin yasal düzenlemeyi gelecek aylarda TBMM'ye sunmayı planladıklarını belirten Bayraktar, "2027'de küçük modüler reaktörlerin hayata geçirilmesi için daha güçlü bir hukuki altyapıya sahip olacağız." dedi.

Bayraktar, SMR alanında yatırım çekebilmek amacıyla teşvikler ve çeşitli muafiyetler getireceklerini de kaydetti.

Kritik minerallere ilişkin ise Bayraktar, Türkiye'nin bu alandaki stratejisinin de enerji kaynaklarındaki dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle paralel olduğunu anlattı.

Türkiye ile ABD arasındaki enerji ve maden işbirliğinin de gelecek dönemde dört ana alanda yoğunlaşabileceğini aktaran Bayraktar, bunları nükleer enerji, LNG ve doğal gaz, kritik mineraller ve enerji altyapısı şeklinde sıraladı.

"ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ GÜVENLİK BAKIMINDAN ÖNEMLİ"

TAİK Başkanı Murat Özyeğin de Türkiye'nin enerji dönüşümünün yalnızca ülke açısından değil, dünya genelinde enerji güvenliği bakımından da önem taşıdığını söyledi.

Bölgedeki gelişmelerin ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki kesintilerin, jeopolitik krizlerin ne kadar hızlı şekilde enerji krizine, enerji krizlerinin de ekonomik krize dönüşebileceğini gösterdiğini ifade eden Özyeğin, enerji güvenliğinin tüm enerji kaynaklarını ülke içinde üretmeye çalışmak anlamına gelmediğini anlattı.

Özyeğin, bu kapsamda daha güçlü iletim altyapısına, daha yüksek depolama kapasitesine, daha akıllı ve dijitalleşmiş şebekelere, enerji verimliliğine ve çevre ülkelerin enerji piyasalarıyla daha fazla bağlantıya ihtiyaç bulunduğunu dile getirdi.

Bildiride istikrarlı, müreffeh ve güvenli bir dünyanın, güçlü, etkili ve kapsayıcı çok taraflı sisteme bağlı olduğu belirtilerek egemenliğe ve uluslararası hukuka saygının krizleri önlediği ve serbest ve açık ticareti kolaylaştırdığı kaydedildi.

Tüm bu ilkelerin uluslararası barış ve güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve insan hakları için bir temel oluşturduğu kaydedilen bildiride, giderek daha bağlantılı ve karmaşık hale gelen küresel çevrede çok taraflı işbirliğinin, ortak zorlukları ele almada ve kolektif refahı artırmada temel bir rol oynadığı belirtildi.

Öte yandan çok taraflı sistemin uygulamada ciddi zorluklarla ve boşluklarla karşı karşıya kaldığına dikkat çekilen bildiride, jeopolitik gerilimler ve stratejik rekabet, silahlı çatışmalar ve uzun süren insani krizler dahil olmak üzere halihazırda karşı karşıya olunan zorlukların boyutuna ve aciliyetine ayak uydurulamadığı ifade edildi.

Bildiride, hızlı ekonomik ve teknolojik dönüşümün fırsatlar oluşturmasının yanı sıra sürdürülebilir kalkınmada ve teknolojik gelişimde eşitsizlik dahil zorluklara da neden olduğu kaydedildi.

Reformun ötesinde çok taraflı sistemin bugünün ve geleceğin zorluklarını daha iyi ele alabilmesi için daha fazla çaba gerektiğinin altı çizildi.

"ULUSLARARASI TOPLUM YENİ YAKLAŞIMLARA İHTİYAÇ DUYUYOR"

Uluslararası toplumun, düzenin dayandığı kurumları ve kuralları korumak için yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyduğuna işaret edilen bildiride, farklı bölgeleri ve kültürleri kapsayan ve çeşitlilik gösteren orta güçler MIKTA üyelerinin, bakış açıları arasında köprü kurarak, uzlaşma sağlayarak ve bölgeler ile kurumlar arasında pratik işbirliğini harekete geçirerek önemli katkı sağlayabileceği belirtildi.

MIKTA üyelerinin küresel yönetişimi güçlendirmek, açık ve kapsayıcı bir uluslararası düzeni desteklemek ve hiçbir ülkenin yalnız ele alamayacağı ortak zorlukların çözümlerine katkıda bulunmak için birlikte çalışacağı kaydedilen bildiride, bu ortaklığın, uzun soluklu kültürel bağlar ve halklar arası ilişkiler üzerine kurulu olduğuna işaret edildi.

MIKTA'nın pratik ve kapsayıcı bir işbirliğiyle, en çok ihtiyaç duyulan alanlarda hedef odaklı, pragmatik ve yaratıcı çözümlerin geliştirilmesi için kararlı bir şekilde hareket edeceği belirtilen bildiride, bu çerçevede dahil olan hedeflere ilişkin şunlar kaydedildi:

"Uluslararası hukuku savunmak ve merkezinde verimli ve etkili bir BM'nin yer aldığı çok taraflı sistemin kurallarını, normlarını ve standartlarını korumak; iddialı ve amacına uygun bir 2030 sonrası gündem için kaliteli finansman da dahil 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin vizyonunu ilerletmek ve hayata geçirilmesini sağlamak; Paris Anlaşması'nın etkin bir şekilde uygulanmasını hızlandırmak amacıyla uyum, etki azaltma ve uygulama araçları alanlarında iddialı iklim eylemlerini ilerletmek, okyanusların ve denizlerin korunmasını ve sürdürülebilir kullanımını teşvik etmek; açık, dışa dönük ekonomiler ve G20 ile Dünya Ticaret Örgütünün üyeleri olarak, merkezinde kapsamlı bir reformdan geçmiş bir DTÖ'nün yer aldığı açık, kurallara dayalı, kapsayıcı, şeffaf ve öngörülebilir çok taraflı ticaret sistemini güçlendirmek."

Bildiride, birlikte ortak küresel sorunların çözümüne katkıda bulunulabileceği ve hem bugünkü hem de gelecek nesiller için normlara ve ilkelere toplu olarak bağlı kalınmasına dayalı bir uluslararası sistemin şekillenmesine yardımcı olunabileceği ifade edildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında dünyada yaşanan zulme sessiz kalanlara seslenerek, Sezai Karakoç'un "Onlar Sanıyorlar ki" şiirini okudu.

"KİMSESİZLERİN HAKKINI SAVUNMAYA DEVAM EDECEĞİM"

Erdoğan konuşmasında, "Tayyip Erdoğan olarak, vicdanıyla, tarihiyle, merhametiyle büyük bir milletin Cumhurbaşkanı olarak, Rabbim ömür verdikçe bu kürsüden mazlumların, mağdurların, kimsesizlerin hakkını savunmaya; onların da sesi olmaya, onların adına konuşmaya ve mücadele vermeye inşallah devam edeceğim" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, "Biz gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz" diye konuştu.

BM Genel Merkezi'ndeki görüşmede, Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na ilişkin hazırlanan defteri de imzaladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, İsrail'in Gazze'de barış istemediğinin bir kez daha ortaya çıktığını, Kudüs'teki kutsal mekanlara saldırıların durumu daha kötüleştirdiğini söyledi.

İran ve Ukrayna'da tansiyonun düşürülmesi gerektiğini, Hürmüz konusunda bölge içinden doğacak bir sürecin fayda sağlayabileceğini ifade etti.

Ada'da Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğini ve eşit uluslararası statüsünü tanımayan hiçbir önerinin netice vermeyeceğini söyledi.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi ve Türkiye tarafından BM Gıda ve Tarım Örgütü Genel Direktörlüğüne aday gösterilen Mehdi Eker ile Türkiye'nin New York Başkonsolosu Büyükelçi Muhittin Ahmet Yazal da yer aldı.

KATAR EMİRİ ŞEYH TEMİM İLE GÖRÜŞME

BM Genel Merkezi'ndeki görüşme, basına kapalı gerçekleşti.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın ile Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün de hazır bulundu.

SENEGAL CUMHURBAŞKANI FAYE İLE GÖRÜŞME

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York'ta Senegal Devlet Başkanı Bassirou Diomaye Faye ile görüştü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için geldiği New York'ta ikili temaslarını sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, görevi 31 Aralık'ta son bulacak BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinin ardından Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani ile bir araya geldi. Erdoğan, daha sonra ise Senegal Devlet Başkanı Bassirou Diomaye Faye ile bir araya geldi.

GAZZE: "DÜNYANIN EN BÜYÜK ÇOCUK AMPUTE BÖLGESİDİR"

Programda, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın BM kürsüsünden dile getirdiği sarsıcı gerçekler detaylı şekilde ele alındı. Gazze'de yaşanan insanlık dramının rakamsal ve insani boyutlarına dikkat çeken Çiçek, konuşmanın başlıklarını şu sözlerle aktardı:

"İş, kelama, söze, kalbe geldiği zaman hakikaten yürekleri titretmesi gereken insanların gözlerinden bırakın yaşı, kan akması gereken bir noktanın altını çiziyor. Filistin'in dünyanın en büyük çocuk şehitliği olmasının ötesinde dünyanın en büyük çocuk ampute, yani ayakları kesilmiş, bir uzuvlarını kaybetmiş çocukların olduğu bir ülke, bir toprak olduğu cümlesini serdetti bu konuşmasında."

SIĞINTI BAŞBAKAN NETANYAHU VURGUSU

Konuşmanın hemen başında, zulmü yaşayan Filistin'in devlet başkanı Mahmud Abbas'ın iki yıldır Birleşmiş Milletler'e çağrılmamasına ve kürsüde konuşturulmamasına tepki gösterildiğini belirten Çiçek, şu değerlendirmeyi yaptı:

Soykırım suçlusu "sığıntı Başbakan" Netanyahu ise ancak gecenin ilerleyen vaktinde, salonda neredeyse kimsenin olmayacağı bir saatte boş koltuklara hitap edecek.

Öte yandan değerlendirme kapsamında; son bir yılda dünya üzerinde 20'den fazla savaş ve çatışmanın yaşandığına işaret edilerek, uluslararası sistemin acziyeti ve bu tablonun arkasındaki güçler açıkça sorgulandı.

"KORKMANIN OLDUĞU GİBİ CESARETİN DE BULAŞICI OLDUĞUNU GÖRDÜM"

Geçmiş yıllarda Batı hegemonyası ve İsrail baskısı nedeniyle egemen devletlerin hegemonyası altında ses çıkaramayan liderlerin artık tavır değiştirdiğine dikkat çeken Gazeteci Murat Çiçek, Ürdün Kralı Abdullah'ın konuşmasını örnek gösterdi:

"Sayın Cumhurbaşkanının son yıllarda bu İsrail'in korkusunu diğer devletlerin üzerinden atabilmek adına göstermiş olduğu cesaretin ne kadar bulaşıcı olduğunu ben burada bir kere daha teşhis ettim, bir kere daha gördüm. Sayın Cumhurbaşkanı bu yolu açınca, 'Komplolara rağmen doğru bildiğimizi söylemekten geri durmayacağız, mazlumların yanında yer alacağız' deyince birçok ülke artık İsrail terörüne karşı net bir tavır alabileceğini büyük bir cesaretle söyleyebiliyor. Bu Erdoğan etkisi başka bir şey değil."

Orta Doğu'da barış, güvenlik ve istikrarın sağlanmasındaki merkezi öneminin yeniden teyit edildiği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Bakanlar, Yemen meşru hükümeti ve Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi'nin siyasi bir süreç ve muhtelif tarafların katılacağı kapsayıcı bir Yemenliler arası diyalog yoluyla Yemen'de güvenlik, istikrar ve kalkınmanın sağlanmasına yönelik çabalarına sarsılmaz desteklerini tekrarlamışlardır. Filistin meselesinin Orta Doğu'da barış, güvenlik ve istikrarın sağlanmasındaki merkezi önemini yeniden teyit eden bakanlar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ilgili kararları doğrultusunda başkenti Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız, egemen, sürdürülebilir ve coğrafi bütünlüğü haiz bir Filistin Devleti kurma ve devredilemez niteliğe sahip kendi kaderini tayin etme hakkı da dahil olmak üzere Filistin halkının meşru haklarına desteklerini tekrarlamışlardır. Bakanlar, Sudan Cumhuriyeti'nin egemenliği, birliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne yönelik sarsılmaz desteklerini teyit etmiş; meşru ulusal kurumlarının korunmasının ve Sudan'ın egemenliğini ve birliğini zayıflatan paralel oluşumların reddedilmesinin önemini vurgulamışlardır. Bakanlar, Sudan topraklarına yönelik yasa dışı silah, paralı asker ve yabancı savaşçı akışının durdurulmasının gerekliliğinin altını çizmişlerdir. Bakanlar, kolektif güvenliğin güçlendirilmesi ve uzun vadeli bölgesel istikrarın desteklenmesi amacıyla bölgesel ve uluslararası gelişmelerle ilgili yakın eş güdümü sürdürme ve istişarelere devam etme hususunda mutabık kalmışlardır."

Turkcell Genel Müdürlüğü'nde gerçekleşen görüşmede Trendyol Süper Lig ve Trendyol 1. Lig müsabakaları yeni yayın ihalesi konuları değerlendirildi.

BM kürsüsünden küresel kamuoyuna tarihi bir hitapta bulunan Başkan Erdoğan, Gazze'de aylardır süren katliama dikkat çekerek, "Karşımızda öldürmeye doymayan soykırımcı bir zihniyet var. Vicdan sahibi hiç kimse bu tabloya gözlerini kapatamaz" ifadelerini kullandı.

Erdoğan, "Gazze bugün sadece dünyanın en büyük çocuk kabristanı değildir. Aynı zamanda dünyada en yüksek çocuk ampute oranına sahip bölgedir. Gazze, çağımızın en insanlık dışı, en utanç verici temerküz kampıdır." dedi.

SİYONİSTLER SALONU TERK ETTİ

İşledikleri insanlık suçlarının ve gerçeklerin BM kürsüsünden yüzlerine haykırılmasına dayanamayan soykırımcı İsrail heyeti, çareyi salonu terk etmekte buldu.

Soruşturma kapsamında, Kurtlar Vadisi dizisinde "Ömer Baba" karakterini canlandıran oyuncu Emin Olcay, "tanık" sıfatıyla ifade vermek için Silivri Adliyesi'ne geldi.

İfadesinin tamamlanmasının ardından adliye çıkışında basın mensuplarına açıklama yapan Olcay, "Gördüklerimi bildiklerimi anlattım. Ülkemizin kaybettiği yiğitlerimiz var. Bu yiğitlerin neden bizleri terk ettiğini, neden vefat ettiklerini anlamamız için sayın savcılarımıza çok iş düşüyor. Allah yardımcıları olsun. İnşallah bu işlerin sonu ortaya çıkar. Yiğitlerimizin kanları yerde kalmaz." ifadelerini kullandı.

Olcay, daha sonra adliyeden ayrıldı.

NE OLMUŞTU?

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından, Silivri Cezaevi'nde 2011'de yaşamını yitiren eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturmaya yönelik açıklama yapmıştı.

Kozinoğlu'nun tutuklu bulunduğu Silivri 1 No'lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 12 Kasım 2011'de rahatsızlanarak Silivri Devlet Hastanesi'ne sevk edildiğini anımsatan Gürlek, "Hastaneye ulaştırıldığında hayatını kaybetmiş olduğu tespit edilmiştir. Olayın ardından yürütülen soruşturmada kamera kayıtları ve tıbbi belgeler incelenmiş, ceza infaz kurumu, jandarma ve sağlık personeli ile koğuş arkadaşları ve müteveffanın eşinin tanık ifadeleri alınmış, 10 Nisan 2012'de kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir." ifadelerini kullanmıştı.

Bakan Gürlek, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığınca dosyanın yeniden incelendiğini belirterek, şunları kaydetmişti:

"Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımız tarafından yapılan değerlendirmeler ışığında Silivri Sulh Ceza Hakimliğinin 26 Ağustos 2026 tarihli kararıyla takipsizlik kararı kaldırılmış ve soruşturma yeniden başlatılmıştır. Yeni soruşturma kapsamında gizlilik kararı alınmış, özel bir soruşturma ekibi oluşturularak olayın tüm yönleriyle yeniden aydınlatılmasına yönelik kapsamlı çalışmalar başlatılmıştır. Bugün gelinen aşamada, Silivri Cumhuriyet Başsavcılığımızca olay tarihinde ceza infaz kurumunda görev yapan 11 şüpheli hakkında adli işlem başlatılmış, 10 şüpheli gözaltına alınmış, 1 şüphelinin ise FETÖ firarisi olarak yurt dışında bulunduğu tespit edilmiştir."

Gözaltına alınan 10 zanlıdan 1'i tutuklanmış, 7'si adli kontrol şartıyla olmak üzere 9'u serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamında yürütülen çalışmalarda, 1'i muhabir, 1'i kameraman ve 7'si sağlık çalışanı olmak üzere 9 şüpheli daha gözaltına alınmıştı. Emniyetteki işlemleri tamamlanan zanlılar, adliyeye sevk edilmişti.

Savcılıkça ifadeleri alınan 1'i muhabir olmak üzere 3 şüpheli tutuklanmaları, kameramanın da aralarında bulunduğu 3 zanlı "yurt dışına çıkış yasağı" ve "imza atmak", diğer 3 şüpheli ise "yurt dışına çıkış yasağı" şeklinde adli kontrol uygulanması talebiyle hakimliğe sevk edilmişti.

Hakimlik, muhabirin de arasında olduğu 3 şüphelinin tutuklanmasına, kameramanın da arasında bulunduğu 6 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar vermişti.

Silivri Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine, Kozinoğlu'nun kesin ölüm nedeninin ve ölümüne üçüncü kişilerin müdahalesinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla alınan karar kapsamında fethi kabir işlemi gerçekleştirilmişti.

Soruşturma kapsamında, Kurtlar Vadisi dizisinin senaristleri Raci Şaşmaz, Bahadır Özdener ve Cüneyt Aysan "bilgi sahibi" sıfatıyla savcılığa ifade vermişti.

Başsavcılıkça Kurtlar Vadisi Pusu dizisinin incelenmesine karar verilmişti.

TUTUKLU SAYISI 8'E YÜKSELDİ

Soruşturma kapsamında, olay tarihinde görev yapan Silivri Cumhuriyet Başsavcısı Ali İşgören ile cezaevi savcısı Necip Doğan ve Kozinoğlu'nun koğuş arkadaşları emekli deniz yüzbaşı Hasan Ataman Yıldırım ve jandarma albay Hasan Atilla Uğur da gözaltına alınmıştı.

Silivri Adliyesi'ne sevk edilen Doğan ve İşgören'in tutuklanmasına karar veren hakimlik, şüpheliler Ataman ve Uğur hakkında ise ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına hükmetmişti.

Devam eden çalışmalarda, eski gazeteci Osman Arslan, ambulans şoförü Süleyman Kaba, dönemin cezaevi müdürü Ömer Vatan ve dönemin vardiya amiri Kazım Beyke de gözaltına alınmıştı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan ambulans şoförü Kaba'nın, jandarmadaki ifadesinin ardından mevcut delil durumu da gözetilerek serbest bırakılmasına karar verilmişti.

Hakimlik, Arslan'ın "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "yasaklanan bilgileri siyasal veya askeri casusluk maksadıyla açıklama" suçlarından tutuklanmasına, Vatan ile Beyke hakkında ise "yurt dışına çıkış yasağı" şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar vermişti.

Soruşturma kapsamında sağlık sorunları nedeniyle şüpheli sıfatıyla ifadesi alınamayan ve Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) kapsamında yargılandığı davada hükümlü olan Enver Altaylı da ifadesinin alınması için bugün Silivri Adliyesi'ne getirilmişti.

Savcılık ifadesi tamamlanan şüpheli Altaylı, "kasten öldürmeye azmettirme" suçundan tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edilmişti. Hakimlik, Enver Altaylı'nın tutuklanmasına karar vermişti.

ABOUT GOBEKLİ TEPE

Göbeklitepe, located near Örencik village, 18 kilometers from the city center, was noticed during surface surveys carried out in 1963. Excavations have been conducted at Göbeklitepe under the auspices of the Ministry of Culture and Tourism since 1995.

The results obtained from excavations at Göbeklitepe, which was included on the UNESCO World Heritage List in 2018, have both attracted the world's attention to the site and revealed findings that will change the writing of history.

THERE ARE MONUMENTAL STRUCTURES

Prof. Dr. Necmi Karul, head of the Göbeklitepe excavations, said in a statement to Anadolu Agency that the excavations, which began in 1995, revealed that Göbeklitepe contains monumental structures from the Neolithic period.

WHEN WAS GOBEKLİ TEPE BUILT?

Karul said that settlement layers reflecting a period of approximately 1,500 years, dating from around 9600 BC to 8200 BC, have been partially uncovered during the excavations, and noted that the presence of monumental structures with communal characteristics here had a major impact on the archaeological community.

Karul said:

"The fact that Göbeklitepe contains communal structures as well as residences where people carried out their daily lives shows that these places were used as settlements, beyond being places related to beliefs where people gathered.

Indeed, when Neolithic research in this region expanded to a wider area with Taş Tepeler in 2021, we encountered similar results. Today, we have uncovered settlements around the Harran Plain where specialized communal structures and residences are found together.

The most important difference of Göbeklitepe among these is that it had a feature that triggered subsequent research into this period. At the forefront of this are the monumental structures here, the T-shaped standing stones within them and, more importantly, the presence of symbols on the T-shaped stones. When we bring all of these together, we can say that they show us how advanced the people 12,000 years ago were in architecture, technology and art."

Agriculture and animal husbandry were not the cause but the consequence of settled life

Karul explained that the information obtained from studies conducted at Göbeklitepe and contemporary sites as part of the Taş Tepeler Project had led to conclusions contrary to previous ideas about life at that time, and that they had seen hunter-gatherer communities adopt a settled way of life.

Karul emphasized that, despite adopting a settled way of life, these communities did not yet have knowledge of agriculture and animal husbandry, and pointed out that at Göbeklitepe, people were seen to make more effective use of the resources in their surroundings along with settled life.

Karul noted that they encountered attempts to cultivate plants and domesticate animals in the later stages of the period and continued:

"We see that immediately after adopting a settled way of life, they began cultivating plants and domesticating animals. Therefore, Göbeklitepe and similar sites hold an important place in the history of archaeology as places where we see the beginning of the process that started with settled life and also the beginning of a productive way of life, which is the most important element at the foundation of today's social order.

WHY IS GOBEKLİ TEPE SO IMPORTANT?

What made Göbeklitepe so important, what attracted the attention of a large part of society and attracted attention on a global scale, was that it almost laid bare how wrong our perspective and perception of the past had been. In other words, it confronted us with this.

If we explain this a little further, we understand that places such as Göbeklitepe have fundamentally changed the perception that societies in the past were primitive and underdeveloped. Modern humans look at the past in an advanced way, and when thinking about the past, because they are at the end of the timeline, they perceive themselves as the most advanced individuals, people and societies compared with the past.

Göbeklitepe showed us that the people who lived here 12,000 years ago were communities capable of building monumental architecture, coming together and forming assemblies within these structures, and carving the standing stones with scenes formed mainly by animal depictions, and making certain mythological stories a part of their lives through these.

When considered in this way, it showed that the people at Göbeklitepe 12,000 years ago had many aspects that were by no means inferior to those of today's society, that they had artists and storytellers, craftsmen who could carve those stories onto these standing stones, and architects and masters of that period who built and designed these buildings. We can say that it also confronted us with how dismissive our current perspective is toward the past."

"It showed how advanced their skills were"

Karul stated that findings from Göbeklitepe and contemporary sites could change the writing of history and provided the following information:

"History books have undoubtedly been changing in almost every part of the world in recent years. In particular, while agriculture and animal husbandry were thought to be the reason for settled life, Göbeklitepe and contemporary sites are among the places showing that the reason for settled life was not agriculture and animal husbandry, but that agriculture and animal husbandry were a result of settlement. When we consider this in terms of the change in knowledge, it is one of the most important developments.

There was also a perception in school textbooks that people 12,000 years ago had lives limited to the struggle for survival. There was a perception that people lived in caves and under difficult conditions. At Göbeklitepe, we can easily say that this was far from reality and that it showed how advanced the skills and achievements of people 12,000 years ago were in every sense, including technology and architecture. From this perspective, it is among the leading archaeological discoveries that have largely corrected the mistakes in the writing of history."

Konuşmasına BM'nin 81'inci Genel Kurulu'nun başta mazlumlar olmak üzere, tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını dileyerek başlayan Erdoğan, Genel Kurul Başkanlığını tamamlayan Annalena Baerbock'a teşekkür etti, başkanlık görevini devralan Khalilur Rahman'a da başarılar diledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, yaklaşık 10 yıldır BM Genel Sekreterliği görevini yürüten Antonio Guterres'e de çabalarından dolayı teşekkür etti.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Üye ülkelerin kahir ekseriyetinin resmen tanıdığı Filistin Devleti'nin değerli başkanı Sayın Mahmut Abbas üst üste iki yıldır bu salonda yer alamıyor. Filistinli kardeşlerimize yönelik bu haksızlık vicdanları... pic.twitter.com/eF7bloQcZD

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

Bir üzüntüsünü dile getiren Erdoğan, şunları ifade etti:

"Üye ülkelerin kahir ekseriyetinin resmen tanıdığı Filistin Devleti'nin değerli Başkanı Sayın Mahmud Abbas, üst üste iki yıldır bu salonda yer alamıyor. Filistinli kardeşlerimize yönelik bu haksızlık, vicdanları yaralamaktadır. Bilinmesini isterim ki, Sayın Abbas bizzat burada bulunamasa da bizler, tıpkı geçen yıl olduğu gibi özgür ve egemen Filistin Devleti'nin sesi olacak, Filistin halkının mücadelesini bu kürsüden dünyaya duyurmaya devam edeceğiz. Bu vesileyle, bugün bir kez daha Filistin Devleti'ni henüz tanımamış tüm ülkeleri bu kararlarını gözden geçirmeye davet ediyorum.

26 Haziran 1945'te Birleşmiş Milletler Antlaşması imzalanırken üye ülkeler büyük bir umutla şunları deklare etmişlerdi: 'Biz Birleşmiş Milletler halkları, bir insan ömrü içinde iki kez insanlığa tarif olunmaz acılar getiren savaş felaketinden gelecek kuşakları korumaya, temel insan haklarına, insan kişiliğinin onur ve değerine, adaletin korunması ve antlaşmadan doğan yükümlülüklere saygı gösterilmesi için gerekli koşulları oluşturmaya, iyi komşuluk anlayışı içinde birbirimizle barışık yaşamaya, uluslararası barış ve güvenliği korumak için güçlerimizi birleştirmeye karar verdik.' demişlerdi. Anlaşmanın üzerinden 81 yılı aşkın bir süre geçti ama insanlık halen o günkü güçlü iradenin hayat bulacağı günleri hasretle bekliyor."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Geride bıraktığımız 12 ay 60'ı aşkın çatışma ve savaşla son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/tikD3bMNPp

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"GAZZE HALKI HALEN YIKINTILARIN ALTINDA SEVDİKLERİNİ ARIYOR"

Öyle çok uzağa gitmeye gerek olmadığını, sadece son bir yıldaki tabloya göz atmanın kafi olacağını belirten Erdoğan, "Bakınız geride bıraktığımız 12 ay, 60'ı aşkın çatışma ve savaşla, son 30 yılın en kanlı dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçti." dedi.

Gazze'den Ukrayna ve Rusya'ya, Myanmar'dan Darfur'a, İran'dan Lübnan'a 250 bin insanın hayatını kaybettiğini hatırlatan Erdoğan, "Çok daha fazlası tarifsiz acılar yaşadı. Yüz binlercesi doğduğu, büyüdüğü toprakları terk etmek zorunda kaldı. Yalnızca Gazze'de son 3 yılda çoğu çocuk ve kadın 74 bin kardeşimiz İsrail'in devlet terörünün kurbanı oldu. Gazze halkı halen yıkıntıların altında sevdiklerini arıyor, eşlerinin, çocuklarının, anne-babalarının naaşlarını çıkarıyor." diye konuştu.

İsrail'in saldırılarında ellerini ve ayaklarını kaybeden masum çocukların tahtadan yapılan protezlerle okullarına gitmeye, hayata tutunmaya çalıştığına dikkati çeken Erdoğan, Gazze'deki hastanelerde yakıt sıkıntısı nedeniyle jeneratörlerin yüzde 70'inden fazlasının hizmet veremediğini söyledi.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Batı Şeria'da yerleşimci terörünün en ağır dönemi yaşanıyor. Kudüs'te Müslüman ve Hristiyanların kutsal mekanlara erişimi engelleniyor
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/7cUTAFCb1N

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Evlatlarının ve torunlarının üzerine titreyen bir baba, bir dede olarak, bu kürsüde içim parçalanarak şunu ifade etmek zorundayım; Gazze, bugün sadece dünyanın en büyük çocuk kabristanı değildir. Aynı zamanda dünyada en yüksek çocuk ampute oranına sahip bölgedir. Gazze, çağımızın en insanlık dışı, en utanç verici temerküz kampıdır. Başkan (Donald) Trump'ın gayretleri ve bizim de dahil olduğumuz ülkelerin katkılarıyla varılan ateşkes sonrasında bile katledilen Gazzelilerin sayısı 1500'ü aşmıştır. Filistin Direniş Hareketi, barış planının ikinci aşamasına geçişi kabul ettiği halde İsrail Hükümeti, işgali durdurmaya yanaşmıyor. Batı Şeria'da ise yerleşimci terörünün en ağır dönemi yaşanıyor."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Bugün kalbimle kelamım arasına perde koymadan bazı gerçekleri burada açık açık ifade edeceğim. Kimse kusura bakmasın, Bu Tayyip Erdoğan'ın şahsi meselesi değildir, bu insani bir meseledir. Karşımızda öldürmeye doyamayan... pic.twitter.com/p6LXH7ZwuW

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"KARŞIMIZDA ÖLDÜRMEYE DOYAMAYAN BİR ZİHNİYET VAR"

Kudüs'te, Müslüman ve Hristiyanların kutsal mekanlara erişiminin engellendiğini anımsatan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hepimizin ortak girişimi olan UNRWA yok edilmek isteniyor. Bugün kalbimle kelamım arasına yine perde koymadan bazı gerçekleri burada açık açık ifade edeceğim. Kimse kusura bakmasın, kimse gücenmesin, alınmasın. Bu, Tayyip Erdoğan'ın şahsi meselesi değildir. Bu, insani bir meseledir, hepimiz için vicdani bir meseledir. Karşımızda öldürmeye doyamayan soykırımcı bir zihniyet var. Karşımızda son derece vahim bir tablo var. Yüreğinde insanlık olan, yüreğinde merhamet, şefkat olan, insaf ve vicdan sahibi hiç kimse bu tabloya gözlerini kapatamaz.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Bundan 81 yıl önce barış ve güvenliği korumak için kurulan Birleşmiş Milletler Teşkilatı, bu görevini icra edemez hale gelmiş, daha doğrusu getirilmiştir.#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/ef9hzojJVt

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

Hepimizi sarsması gereken bu manzaranın bize anlattığı şudur; bundan 81 yıl önce barış ve güvenliği korumak için kurulan Birleşmiş Milletler Teşkilatı, bu görevini icra edemez hale gelmiş, daha doğrusu getirilmiştir. Teşkilat, kan kaybetmeye devam etmektedir. Filistin'de, Lübnan'da, Sudan'da ve diğer kriz bölgelerinde umutlarını Birleşmiş Milletlere bağlamış olanlar, derin bir hayal kırıklığı içindedir."

Bir gün herkesin, insanlığın ortak vicdanına sığınmak zorunda kalacağına işaret eden Erdoğan, "Bugün kendimizi güven içinde, refah içinde, esenlik içinde hissedebiliriz. Çatışma bölgelerinden, kriz bölgelerinden uzakta konfor içinde yaşayabiliriz. Fakat yarın ne olacağını, başımıza ne geleceğini hiçbirimiz bilemeyiz. Bunun için uluslararası sisteme duyulan güvenin yeniden tesisine odaklanan bu yılki Genel Kurul temasını fevkalade isabetli buluyorum." ifadelerini kullandı.

Konuşmasında, BM Genel Sekreteri'nin BM80 Girişimi dahil bu yönde sarf ettiği samimi çabaları desteklediklerini belirten Erdoğan, bu reform iradesinin müteakip Genel Sekreter döneminde de sürdürülmesini beklediklerini söyledi.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Birleşmiş Milletler'e olan güven gerçekten arttırılmak isteniyorsa yapılması gerekenler bellidir: Gazze'de çocuklar güven içinde olacak. Filistinli yavrular gökyüzüne bakınca savaş uçaklarını, İHA'ları, SİHA'ları değil,... pic.twitter.com/XtPe806OPf

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

Birleşmiş Milletler'e olan güvenin gerçekten artırılmak istenmesi durumunda yapılması gerekenlerin belli olduğunu dile getiren Erdoğan, şöyle konuştu:

"Gazze'de çocuklar güven içinde olacak. Filistinli yavrular gökyüzüne bakınca savaş uçaklarını, İHA'ları, SİHA'ları değil; özgürce süzülen uçurtmaları görecek. Lübnan'da çocuklar gecenin bir vaktinde bomba sesleriyle uyanmayacak. Asyalı emekçilerin alın teri, vahşi kapitalistler tarafından sömürülmeyecek. Afrikalı kardeşlerimiz, geleceklerine en az müreffeh ülkelerin vatandaşları kadar güvenle bakacak, umutla bakacak. Birleşmiş Milletler'e güven ancak bu şekilde yeniden sağlanabilir. 190'dan fazla ülkenin iradesinin 5 ülkenin keyfine bağlı olduğu bir yapı, kabul edelim ki ne adildir ne de güveni tam manasıyla tesis edebilir. Güvenlik Konseyi, 'Dünya 5'ten büyüktür' ilkesine göre mutlaka reforme edilmelidir."

"MEVCUT ANLAYIŞI DEĞİŞTİRMEK MECBURİYETİNDEYİZ"

Bir yandan hızla gelişen teknolojiye ayak uydurmaları gerekirken, diğer yandan daha adil bir düzenin inşası gibi meşakkatli ancak ulvi bir sorumluluk taşıdıklarını vurgulayan Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bu noktada bazı temel prensipleri sizlerle burada paylaşmak istiyorum: Evvela uluslararası hukukun, güçlüye farklı, zayıfa farklı uygulandığı mevcut anlayışı değiştirmek mecburiyetindeyiz. Unutulmasın ki yapanın yanına kar kaldığı, dahası cezasızlığın sıradanlaştığı bir uluslararası sistem çürümeye mahkumdur. İkinci olarak, uluslararası iradenin krizlerin çözümünde tıkandığı her aşamada, yeni bir yol açmak için bölgesel sahiplenmeyi kullanmak durumundayız. Türkiye olarak, bu ilkeyle hareket ettiğimiz, Karadeniz Tahıl Koridoru gibi her konuda netice aldık; hem bölgesel hem küresel güvenliğe katkı sunduk. Üçüncü olarak, işbirliğini ve açık diplomasiyi devletler arası münasebetlerin merkezine koyan bir anlayışı mutlaka yeniden tesis etmeliyiz. Güvensizlik üzerine bina edilen bir siyaset anlayışının kazananı olmadığını tarih bize acı tecrübelerle pek çok defa göstermiştir. Dördüncü olarak, dünya genelinde gittikçe derinleşen gelir adaletsizliklerine çözüm üreten yeni bir paradigmayı beraber inşa etmeliyiz. Biz, bunun yolunun ortak kalkınma, dayanışma ve bağlantısallıktan geçtiğine inanıyoruz. Birbirine yollarla, ticaretle, enerji hatları ve ortak üretimle bağlanan toplumlar, eninde sonunda huzur ve istikrarda da birleşecektir. Son olarak, insan merkezli teknoloji anlayışını hakim kılarak, teknolojiye sahip olanlar ve olmayanlar arasında yeni duvarlar örülmesine izin vermemeliyiz. Bilinmelidir ki tekno-kutuplaşma ve dijital-hegemonya, ne Birleşmiş Milletler merkezli sistemin ne de onun asli unsuru olan devletlerin hayrınadır."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Şunu herkes artık kabul etsin: Filistin Devleti'ni boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır.
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/bPEcdZD4d7

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"FİLİSTİN DEVLETİ'NİN VÜCUT BULACAĞI GÜNLERİ GÖRECEĞİZ"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak bu ilkeleri sadece dile getirmekle kalmadıklarını, attıkları her adımda daha adil ve insani bir uluslararası sistemin arayışında olduklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Bölgesel sahiplenme anlayışıyla Pakistan ve Suudi Arabistan ile kurduğumuz Savunma İttifakı hem aramızdaki dayanışmayı perçinliyor hem de bölgemizdeki sorunlara bölge içerisinden çözümler üretmeyi amaçlıyor. Körfez'de fitili ateşlenen çatışma ve savaş ortamının sona erdirilmesi için ilgili aktörlerle yürüttüğümüz çabalarımız sürüyor. Buradaki çatışmaları civar bölgelere yaymak gibi tehlikeli bir girişimin kimseye faydası olmadığının altını önemle çiziyorum. Gazze'de ise bir yıl evvel Şarm El-Şeyh'te attığımız imzanın takipçisiyiz. Gazze'nin yeniden inşasına vakit kaybetmeden başlamamız gerekiyor. Bu konuda sizleri, İsrail üzerinde daha fazla baskı kurmaya çağırıyorum. Şunu artık herkes anlasın ve kabul etsin: Filistin Devleti'ni boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır. 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip Filistin Devleti'nin vücut bulacağı o güzel günleri inşallah göreceğiz."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Komşumuz Irak'ta devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve istikrarın tahkim edilmesi çabalarına desteğimiz tamdır.
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/5Uxf4TMPPW

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"KARDEŞ SURİYE HALKININ YANINDA OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

Suriye'nin 14 yıllık zulmün ardından 8 Aralık Devrimi ile yeni bir yola girdiğini dile getiren Erdoğan, "Cumhurbaşkanı (Ahmed) Şara'nın liderliğinde Suriye'nin her türlü iç ve dış tahrike rağmen güvenli, huzurlu bir ülke olma hedefine doğru ilerlediğini görüyoruz. Bu yolculuklarında kardeş Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğiz." dedi.

Irak'la ilişkilere de değinen Erdoğan, şöyle konuştu:

"Bir diğer komşumuz Irak'ta, devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve istikrarın tahkim edilmesi çabalarına desteğimiz tamdır. Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere bölgemizin refahını artıracak stratejik ulaştırma ve enerji projelerinde Irak'la işbirliği içerisinde çalışıyoruz. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ise Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü sağlanarak sona ermesi samimi arzumuzdur. Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin yeniden tesisi, gıda güvenliğinin temini ve savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının önlenmesi amacıyla taraflarla temaslarımızı sürdürüyoruz. Karadeniz'de ticari gemilere yönelik son saldırıların, kim tarafından yapılırsa yapılsın, kabul edilemez olduğunu bilhassa vurguluyorum."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Hürmüz Boğazı'nda seyri sefer serbestîsinin korunması gerektiğine İnanıyoruz.#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/MHluJ6rJPW

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"KIBRIS TÜRK HALKININ MARUZ KALDIĞI İZOLASYON SON BULMALI"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin korunması gerektiğine inandıklarını dile getirerek, "Ege ve Doğu Akdeniz'de mevcut meselelerin iyi komşuluk ilişkileri temelinde ve uluslararası hukuka uygun biçimde çözülmesini arzu ediyoruz. Doğu Akdeniz Konferansı önerimiz, müşterek bir zemin oluşturulmasına katkı yapacaktır. Bu vesileyle Birleşmiş Milletler Genel Kurullarında yaptığım çağrıyı bugün bir kez daha tekrarlıyorum: Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü tescil edilmeli, maruz bırakıldığı gayriinsani izolasyon artık son bulmalıdır. Uluslararası toplumu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımaya ve bu devletle siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler tesis etmeye davet ediyorum." ifadelerini kullandı.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Türkiye gelişen savunma sanayisiyle şoklara karşı dirençli ekonomisiyle çatışmaların ortasında adeta bir istikrar adası olmayı sürdürmektedir#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/bN00MfV0ug

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

Türkiye'nin gelişen savunma sanayisiyle, şoklara karşı dirençli ekonomisiyle çatışmaların ortasında istikrar adası olmayı sürdürdüğünü vurgulayan Erdoğan, "Ülkemiz, Avrupa'nın ayrılmaz bir parçası olarak kıtanın refah ve güvenliğinin temininde önemli roller üstlenmektedir." dedi.

Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Temmuz ayında başarıyla ev sahipliği yaptığımız NATO Ankara Zirvesi, ortak güvenliğimize ilişkin kararlılığımızın somut bir nişanesi olmuştur. Türkiye'nin güvenlik mimarisinin dışında bırakıldığı bir Avrupa'nın daha güçlü, daha güvenli olması, açık söylüyorum, mümkün değildir. Avrupa Birliği ile geleceğimizi işte bu stratejik vizyonla şekillendiriyoruz. Aynı vizyonu AB'den de bekliyoruz. Balkanlar, bizim güçlü tarihi, kültürel ve beşeri bağlarımızın olduğu bir bölgedir. Balkan Barış Platformu'nda işbirliğimizi derinleştirecek ortak adımlar atıyoruz. Güney Kafkasya'ya bakışımız da son derece nettir: Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisini temenni ediyoruz. Sayın (İlham) Aliyev ile Sayın (Nikol) Paşinyan'ın ortaya koydukları çözüm iradesini takdirle karşılıyor, destekliyoruz. Ermenistan ile yürüttüğümüz normalleşme sürecini de kararlılıkla ilerletiyoruz."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Aralık ayında Libya'da düzenleyeceğimiz 4. Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi, 20 yılı aşkın süredir geliştirdiğimiz kurumsal ortaklığımızın sembolüdür. #ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/QlTNVcvV0n

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"LİBYA'DA İSTİKRAR VE SÜKUNETİN KORUNMASI ÖNCELİĞİMİZ"

Türk Devletleri Teşkilatının yıldan yıla güçlenen örnek bir bölgesel işbirliği modeli haline geldiğine dikkati çeken Erdoğan, 30 Ekim'de Ankara'da yapılacak 13'üncü Liderler Zirvesi'nin Teşkilatın önünde yeni kapılar, yeni ufuklar açacağını söyledi.

Erdoğan, aralık ayında Libya'da düzenleyecekleri 4'üncü Türkiye-Afrika Ortaklık Zirvesi'nin 20 yılı aşkın süredir geliştirdikleri kurumsal ortaklıklarının sembolü olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Güney Asya'da Keşmir meselesi dahil tüm ihtilafların, ilgili Birleşmiş Milletler Şartı ve kararları çerçevesinde diyalogla ele alınması önemlidir. Yapıcı hareket edildiği takdirde her türlü sorunun çözümü mümkündür. Aynı durum Afrika kıtasındaki gerilimler için de geçerlidir. Sudan'da ateşkes ve kalıcı barış çabalarına, Somali'de güvenlik, kalkınma ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gayretlerine desteğimiz tamdır. Libya'da istikrar ve sükunetin korunması önceliğimizdir. Gündemdeki uzlaşı sürecinin, Libyalıların liderliği ve sahipliğinde yürütülmesi zaruridir. Biz de Türkiye olarak bu sürecin başarısı için desteğimizi sürdürüyoruz. Öte yandan, Yeniden Asya Girişimi'mizle, Asya-Pasifik'teki ortaklarımızla ilişkilerimizi geliştirmeye devam ediyoruz. ASEAN ile ilişkilerimizin Diyalog Ortaklığı düzeyine yükselmesini, bu yaklaşımın somut bir neticesi olarak görüyoruz. Aynı şekilde Latin Amerika ve Karayip ülkeleriyle ilişkilerimizi karşılıklı saygı, ortaklık ve kazan-kazan anlayışıyla geliştiriyoruz."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, herkesin rızkını, yaşam kaynağını tabiattan aldığını ancak dünyanın çevre ve iklim noktasında ciddi tehditlerin eşiğinde bulunduğunu belirtti.

Hava, su ve toprağın yanında birçok canlının iklim değişikliğinden etkilendiğini ifade eden Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin ve Pasifik bölgesinin iklim krizini iliklerine kadar yaşarken, ihtiyaç duydukları finansmana erişimde ciddi zorluklarla karşılaştıklarına dikkati çekti.

Bu yıl kasım ayında Antalya'da COP31 Zirvesi'ne ev sahipliği yapacaklarını anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Zirvede özellikle iklim adaletinin öne çıkarılmasını sağlayacağız. Avustralya ile geliştirdiğimiz ortaklıkla, COP31'i finansman taahhütlerinin yerine getirildiği, teknoloji transferinin hızlandırıldığı ve verilen sözlerin somut adımlara dönüştüğü bir 'Uygulama COP'u, özellikle COP31'i bizler için tüm dünyada birleştiğimiz bir birliktelik haline getirecektir. Bu fırsattan istifadeyle sizleri COP31 Liderler Zirvesi'ne davet ediyorum.

Eşim Emine Erdoğan'ın 2017'de 'Dünya ortak evimizdir' diyerek başlattığı Sıfır Atık Hareketi o günden bugüne küresel bir farkındalık seferberliğine dönüştü. Şurası bir gerçek ki iklim kriziyle mücadelenin kuşkusuz pek çok yolu vardır. Sıfır Atık Hareketi, tüm bu yolların birleştiği en sağlam köprüdür. Sizlerin de desteğiyle bu köprünün daha da güçleneceğine inanıyorum."

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Türkiye olarak israfın önlenmesi çalışmalarına her türlü katkıyı yapmaya hazırız.
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/MIceyX6kjd

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"İSRAFIN ÖNLENMESİNE KATKI YAPMAYA HAZIRIZ"

Erdoğan, iklim değişikliği kadar büyük bir başka tehlikenin de tüketim hırsıyla israf kültürünün yaygınlaşması olduğunu söyledi.

Dünyada her yıl 5,8 trilyon tabak yemeğin çöpe gittiğine, 2 milyar tonun üzerinde gıdanın israf edildiğine dikkati çeken Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bir tarafta tonlarca yemeğin çöpe atıldığı, diğer tarafta yüz milyonlarca insanın çöpten yemek topladığı bir dünyada adaletten bahsedilemez. Türkiye olarak gerek israfın önlenmesi çalışmalarına gerekse küresel gıda güvenliğinin sağlanmasına her türlü katkıyı yapmaya hazırız. Bu anlayışla Dr. Mehmet Mehdi Eker'i Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı Genel Direktörlüğüne aday gösterdik. Desteklerinizi esirgemeyeceğinize inanıyorum."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dünya hızla değişirken insanlığın da eş zamanlı olarak yeni sosyal tehditlerle yüzleşmeye başladığını belirterek, Batı'da veba gibi yayılan İslam düşmanlığının bunların en başında geldiğini söyledi.

Bilhassa Müslüman kadınlar ve kız çocuklarının son yıllarda ayrımcılığa daha fazla maruz kaldığına işaret eden Erdoğan, "Kimi ülkelerin okullarda uygulamaya koyduğu başörtüsü yasaklarını, kadınların en temel haklarına yapılmış bir saldırı olarak görüyoruz." diye konuştu.

#CANLI Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan): Türkiye lobilerin saldırılarına rağmen aile ve çocukların korunmasında inisiyatif almaya devam edecektir.
#ErdoganTheVoiceOfJustice
Adaletin Sesi Erdoğan pic.twitter.com/mpKLl3urI8

— 24 TV (@yirmidorttv) September 22, 2026

"GERÇEKLER ELBETTE BİRİLERİNİ RAHATSIZ EDECEK"

Artan yabancı karşıtlığı, kültürel ırkçılık ve antisemitizmin de kararlılıkla mücadele edilmesi gereken zehirli akımlar olduğunun altını çizen Erdoğan, şunları kaydetti:

"Küresel cinsiyetsizleştirme politikaları, aile kurumuyla birlikte masum çocukları da hedef alan bir kuşatmaya dönüşmüştür. Bu kuşatmayı, ancak kadın ve erkekten oluşan aileyi koruyarak kırabiliriz. Türkiye, lobilerin saldırılarına rağmen aile ve çocukların korunmasında inisiyatif almaya devam edecektir. Toplumsal barışı dinamitleyen bir diğer tehdit, sosyal medyada yaygınlaşan dezenformasyon faaliyetleridir. Hakikati savunmak, bugün daha önce hiç olmadığı kadar önemli hale gelmiştir. Aynı tehlikeyle kontrolü giderek zorlaşan yapay zekada da karşılaşıyoruz. Yapay zeka için uluslararası ortak bir hukuki çerçeve oluşturulmasının vakti çoktan gelmiştir."

Birleşmiş Milletler Uluslararası Yapay Zeka Sözleşmesi'nin hazırlanması ve yürürlüğe konulması için yürütülen çalışmalara hız verilmesinin önemine vurgu yapan Erdoğan, "Bugün burada açık yüreklilikle dile getirdiğim gerçekler elbette birilerini rahatsız edecek, konforlarını bozacak, yalanlarının maskesini indirecektir. Bunların, sesimizi kısmak için her türlü algı operasyonuna başvuracaklarını da çok iyi biliyorum." dedi.

"HAKSIZLIK KARŞISINDA SUSMAYIZ"

Şair merhum Sezai Karakoç'un "Onlar sanıyorlar ki biz sussak mesele kalmayacak. Halbuki biz sussak, tarih susmayacak. Tarih sussa, hakikat susmayacak. Onlar sanıyorlar ki bizden kurtulsalar mesele kalmayacak. Halbuki bizden kurtulsalar, vicdan azabından kurtulamayacaklar. Vicdan azabından kurtulsalar, tarihin azabından kurtulamayacaklar. Tarihin azabından kurtulsalar, Allah'ın gazabından kurtulamayacaklar." şiirini seslendiren Erdoğan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Tayyip Erdoğan olarak vicdanıyla, tarihiyle, merhametiyle büyük bir milletin Cumhurbaşkanı olarak, Rabb'im ömür verdikçe, bu kürsüden mazlumların, mağdurların, kimsesizlerin hakkını savunmaya, onların da sesi olmaya, onlar için de konuşmaya, mücadele vermeye inşallah devam edeceğim. Biz, gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz, ama haksızlık karşısında susmayız, zulme asla rıza göstermeyiz.

Dünyanın gidişatına baktığımızda önümüzde iki yol olduğu görülecektir, ya korkuyla, çatışmayla ve içe kapanmayla belirsizliği daha da büyüteceğiz ya da adaletle, dayanışmayla ve ortak iradeyle geleceği beraber inşa edeceğiz. Şüphesiz, karanlığa yumruk sallamak kolaydır. Zor olan, o karanlığı aydınlatacak bir mum yakabilmektir. Türkiye ikinci yolu seçmiştir ve bu yolda inşallah sabırla yürüyecektir. Rabb'im yolumuzu açık etsin, yar ve yardımcımız olsun. Bu salonda ve dünyanın dört bir yanında bizleri dinleyen dostlarımızı bu ortak gelecek vizyonuna sahip çıkmaya davet ediyorum. Tekrar görüşmek dileğiyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum."

Alman medyası, bugün öğleden sonra ABD askeri üssünden iki savaş jetinin havalandığını ve birinin düştüğünü bildirdi. ABD Üs Komutanlığı'nın ilerleyen saatlerde açıklama yapacağı bildirildi.

ABD ASKERİ ÜSSÜNDE F16 JETLERİ KONUŞLU

Almanya'nın batısındaki Spangdahlem ABD askeri üssünde yaklaşık 20 uçaktan oluşan bir F-16 savaş uçağı filosu konuşlu bulunuyor. ABD Hava Kuvvetleri ve NATO'nun dünya çapındaki operasyonlarını destekleyen bu filo, hava üssünün en önemli unsuru durumunda. Son verilere göre, üssün kadrosunda yaklaşık 5 bin askeri ve sivil personel ile bunların aileleri bulunuyor. En son Ekim 2019'da F-16 tipi bir ABD savaş uçağı, hava üssünün yakınındaki Zemmer-Rodt (Trier-Saarburg ilçesi) civarındaki bir ormana düşmüştü. Pilot, rutin tatbikat uçuşu sırasındaki kazada fırlatma koltuğunu kullanarak hafif yaralı kurtulmuştu.

ABD Hava Kuvvetleri, 1950'lerin ortalarından beri Spangdahlem'de bulunuyor. Spangdahlem Hava Üssü ise, Kaiserslautern şehri yakınlarındaki Ramstein ile birlikte ABD ordusu için en önemli hava üslerinden biri olarak kabul ediliyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk döneminde üsten çekilme planları gündeme gelmişti Ancak bu planları uygulamaya koymayan ABD hükümeti, çekilme kararını 2021'de askıya almıştı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

"Bu sabah Manisa'mızın Turgutlu ilçesinde meydana gelen olayda yaralanan 11 evladımıza, bu elim hadiseden etkilenen tüm yavrularımıza, ailelerine, öğretmenlerimize ve eğitim camiamıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Bu müessif hadise, ilgili birimlerimiz tarafından titizlikle soruşturulmaktadır. Emniyet birimlerimiz, gereken tüm tedbirleri almaktadır. Milletimize geçmiş olsun."

Kent genelinde, özellikle nüfus hareketliliğinin arttığı bölgelerde uyuşturucu ticaretinin önlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.

DÖRT DENİZDE EŞ ZAMANLI TATBİKAT

20-25 Eylül tarihleri arasında Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'de eş zamanlı olarak icra edilen Denizkurdu-I/2026 Tatbikatı, milli platformların yetenek gösterimine sahne oluyor. Deniz, Kara, Hava ve Sahil Güvenlik Komutanlığı unsurlarının katıldığı tatbikatın en dikkat çekici unsurlarından biri Bayraktar TB3 oldu.

#BayraktarTB3 ✈️⚓️��

�� Sonoboy Sinyal İşleme ile Hedef Tespiti
�� Onboard Sonobuoy Processing for Anti-Submarine Warfare (ASW)

⚓️ TCG ANADOLU#MilliTeknolojiHamlesi ������ pic.twitter.com/WcMObyXJCI

— Selçuk Bayraktar (@Selcuk) September 22, 2026

DENİZ KARAKOL UÇAĞI İLE ORTAK OPERASYON

Tatbikat senaryosu kapsamında denizaltı savunma harbi görevleri icra eden Bayraktar TB3, operasyon bölgesindeki deniz karakol uçağıyla tam koordinasyon içinde görev yaptı. Uçuş sırasında kanat altında taşıdığı Baykar SAS POD üzerinden 2 adet sonoboyu başarıyla denize bıraktı.

VERİLERİ İŞLEDİ, ANLIK GÖSTERİM GERÇEKLEŞTİRDİ

Gerçekleştirilen testin en kritik aşamalarından birini ise veri entegrasyonu oluşturdu. Bayraktar TB3, operasyon sırasında kendi attığı sonoboyların yanı sıra görevdeki deniz karakol uçağı tarafından bırakılan sonoboyların verilerini de üzerinde bulunan sonoboy işleme birimi ile işledi. Milli SİHA, elde edilen sualtı verilerinin tatbikat ortamında anlık gösterimini de başarıyla gerçekleştirdi.

İHRACAT ŞAMPİYONU

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini tamamen öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2025 yılında da insansız hava aracı segmentinde dünyanın en büyük ihracatçısı olmaya devam etti. Geride bıraktığımız 3 yılda dünya SİHA pazarında liderliğini sürdüren Baykar, 2025 yılında ulaştığı 2.2 milyar dolarlık ihracat hacmiyle kendi rekorunu tazeledi. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde eden Baykar, Türkiye'nin yüksek teknoloji ihracatının lokomotifi oldu. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayii Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 16 ülke ile olmak üzere toplam 39 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Son bir haftada 12 Lassa ateşi vakası görüldüğü aktarılan açıklamada, böylece ülkede ocaktan bu yana Lassa ateşi vakasının 1086'ya çıktığı, salgın nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısının 259'a yükseldiği kaydedildi.

Açıklamada, Lassa ateşinin etkilenen eyaletler genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiği için kurumun gözetim ve müdahale faaliyetlerini sürdüreceği ifade edildi.

GEÇEN YIL 190 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRMİŞTİ

Lassa virüsü nedeniyle 2025'te ülke genelinde 190 kişi hayatını kaybetmişti.

Nijerya hükümeti, 23 Ocak 2019'da Lassa ateşi nedeniyle "acil durum" ilan etmişti.

Mali, Togo, Gana, Liberya ve Sierra Leone gibi birçok Afrika ülkesinde görülen Lassa ateşine, Nijerya'da ilk olarak 1969'da ülkenin kuzeydoğusundaki Borno eyaletinde rastlanmıştı.

Fare dışkısıyla temas sonucu bulaşan hastalık, insandan insana geçebiliyor ve ölümcül kanamalı ateşe yol açıyor.

Yetkililer, halkı fare ve diğer kemirgenlerle temas etmemeleri yönünde uyarıyor.

Burada gazetecilere açıklamada bulunan Trump, "CNN'in kendisi hakkında haber yapmak üzere orada bulunmasına" şaşırdığını söyledi.

CNN'in orada olmaması gerektiğini kaydeden Trump, "Beni haber yapmak için burada olmamalısınız. Beni haber yapmayacağını söylemiştiniz." dedi.

Trump, daha sonra BM'de bulunmanın kendisi için bir "onur" olduğunu ve büyük bir ilerleme kaydettiklerini vurgulayarak, "Ülkemiz gerçekten, gerçekten çok iyi gidiyor." ifadesini kullandı.

Bir gazetecinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e bir mesajı olup olmadığını sorması üzerine ise Trump, "Savaşı sonlandır." yanıtını verdi.

Paylaşımdaki videoda ise Emine Erdoğan'ın katıldığı New York İklim Haftası açılış etkinliği ile "Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek-Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi" etkinliğinden görüntüler yer aldı.

Videoda ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Emine Erdoğan'ın birlikte katıldıkları "100 Yıllık Dostluk: Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri" etkinliğinden görüntülere de yer verildi.

Konuşmasının başında uzun bir şekilde Amerikan iç politikasına ve ekonomisine yönelik değerlendirmelerde bulunan Trump, yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde kendi seçmenlerine mesajlar verdi.

ABD Başkanı olarak bugüne kadar 8 savaşı sona erdirdiğini savunan Trump, Rusya-Ukrayna Savaşı, İran'la savaş, Gazze'deki insani kriz ve diğer bölgelerdeki çatışmaların çözümü konusunda büyük çaba gösterdiklerini dile getirdi.

TRUMP'A GÖRE İRAN'LA ANLAŞMA 3 KASIM SEÇİMLERİNDEN SONRA OLACAK

İran konusunda önemli ölçüde önceki mesajlarını yineleyen Trump, "(3 Kasım'daki) Seçimlerden hemen sonra (İran'la) bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum çünkü onların bunu yapmaması mantıklı değil." değerlendirmesini yaptı.

İran'ın, kendisinin seçimlerden nasıl bir sonuçla çıkacağını beklediğini öne süren Trump, seçimlere kendisinin girmediğini, sadece Cumhuriyetçi Parti'nin yarışacağını ifade etti.

ABD Başkanı, ya İran'la anlaşma yapma ya da İran'ı "yok etme" konusunda bir karar verme aşamasında olduğunu vurguladı.

İran'la yaşadıkları krizin "öyle ya da böyle" çözülmesi gerektiğinin altını çizen Trump, bu işin "hızlı" bir şekilde halledilmesi gerektiğine dikkati çekti.

"RUSYA-UKRAYNA KONUSUNU HALLEDECEĞİZ"

ABD Başkanı Trump, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermesi konusunda da çok çalıştıklarını ve savaşın durmasını istediklerini belirterek, "Rusya ve Ukrayna'nın liderleriyle çok yakın işbirliği içindeyiz ve bu konuyu halledeceğiz." dedi.

"KÜBA'DA YÖNETİM ÇÖKECEK"

ABD'nin Latin Amerika konusunda da ciddi bir hareketlilik içinde olduğunu anlatan Trump, Küba'da yönetimin çok başarısız olduğunu savundu.

Trump, "Komünist rejimin büyük bir baskı altında olduğu Küba'daki durumun da kökten değişmesini hedefliyoruz. Küba, başarısız olmuş bir devlet. Küba, çöküyor ve çökecek." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı'nın bu ifadeleri sırasında salonda bulunan Küba heyetinin ayağa kalkarak Trump'ı protesto amacıyla dışarı çıktığı anlar kameralara yansıdı.

ABD, GRÖNLAND'DA 2 ASKERİ ÜS İNŞA EDECEK

Trump, Danimarka ve Grönland ile yaptıkları anlaşma kapsamında Grönland'da askeri varlıklarının olacağını ve bunun ABD'nin güvenliği açısından önemli olduğunu belirtti.

ABD Başkanı Trump, "Grönland'da uygun yerlerde geniş çaplı bir askeri varlık oluşturma sürecine derhal başlayacağız. Orada 2 adet çok büyük askeri üs inşa edeceğiz." bilgisini verdi.

ÜÇÜNCÜ SIRADAN ŞAMPİYONLUĞA

Bosphorus Cup'ın finaline büyük bir rekabet taşındı. İlk iki günün sonunda ABOAT TIME ve Miles&Smiles 10'ar net puanla ilk iki sırada yer alırken, iki yarış birinciliği elde eden Orient Express VI 11 net puanla üçüncü sıraya yükselmişti. Finale liderlerin yalnızca bir puan gerisinde giren Zeynep Atabay Taşkent yönetimindeki Orient Express VI, toplam altı yarış sonunda 17 net puanla genel klasman birinciliğine ulaştı. Levent Peynirci yönetimindeki Miles&Smiles aynı net puanla ikinci, Petar Dimitrov yönetimindeki Bulgaristan teknesi ABOAT TIME ise 21 net puanla üçüncü oldu.

Miles&Smiles taktisyeni Levent Peynirci, Boğaz Yarışı'nın ardından mücadelenin son bölümde üç tekne arasında geçtiğini belirterek Orient Express'in kendilerini 25 saniyelik farkla geride bıraktığını söyledi. Peynirci, özellikle son yıllarda yabancı ekiplerin yarışa gösterdiği yoğun ilginin Bosphorus Cup'ın uluslararası bir yelken markasına dönüşümünü ortaya koyduğunu ifade etti.

İSTANBUL, YELKENİN ULUSLARARASI BULUŞMA NOKTASI

Bosphorus Cup Kurucusu ve CEO'su Orhan Refik Gorbon, organizasyonun 25 yıllık yolculuğundaki temel hedeflerinden birinin İstanbul'u yelken aracılığıyla uluslararası kamuoyuna tanıtmak olduğunu vurguladı. Gorbon, Bosphorus Cup'ın bugün dünyanın yakından takip ettiği önemli yelken organizasyonlarından biri haline geldiğini belirterek, İstanbul Boğazı'nın mimarisi, doğal koşulları ve seyirci ilgisiyle sporculara benzersiz bir yarış platformu sunduğunu ifade etti.

Audi Türkiye Pazarlama Müdürü Levent Can Özokutucu da Boğaziçi'nin hem Türk hem de yabancı sporcular açısından özel bir yarış alanı olduğuna dikkat çekerken, Bilyoner Yönetim Kurulu Üyesi Oğuzhan Hitay organizasyonun ulaştığı uluslararası katılımın ve seyirci ilgisinin 25. yılda çok daha anlamlı hale geldiğini belirtti.

25. YIL KUPASI İLK ŞAMPİYONUNA DÖNDÜ

Üç günlük yarış programının ardından Bosphorus Cup ailesi, Çırağan Palace Kempinski İstanbul'da düzenlenen ödül töreninde bir araya geldi. 2002'de organizasyon tarihinin ilk kupasını kazanan Orient Express'in, 25. yılda Orient Express VI ile yeniden şampiyonluğa ulaşması gecenin en anlamlı anlarından biri oldu. Şampiyonluk kupası, Orient Express VI ekibine Türk Hava Yolları Genel Müdürü Ahmet Olmuştur ile Bosphorus Cup Kurucusu ve CEO'su Orhan Refik Gorbon tarafından takdim edildi.

Orhan Refik Gorbon, törende yaptığı konuşmada 2002'de ilk kupayı kazanan isme 25. yıl kupasını yeniden vermenin kendisi için özel bir anlam taşıdığını belirterek, organizasyonun yıllar içinde güçlü bir geleneğe dönüştüğünü söyledi. Gorbon, yarışa katılan tüm yelkencileri, hakemleri, organizasyon ekibini ve iş ortaklarını kutlayarak İstanbul'da yelken yapmanın heyecanını dünyayla paylaşmaya devam edeceklerini ifade etti.

25. YILIN DESTEKÇİLERİ İSTANBUL'DA BULUŞTU

Bosphorus Cup'ın 25. yılında Türk Hava Yolları Miles&Smiles Premium Partner, Audi ve Bilyoner ise Senior Partner olarak organizasyona destek verdi. Çırağan Palace Kempinski, Gorbon Seramik ve Misela ticari ortaklar arasında yer alırken, Go Turkey ve İBB de organizasyona destek veren kurumlar arasında bulundu.

TÜRKMEDYA TAKIM RUHUNU DENİZE TAŞIDI

Bosphorus Cup'ın 25. yılında organizasyonun medya partnerliğini üstlenen TürkMedya, bu yıl ilk kez kendi yelken takımıyla da yarışlarda yer aldı.

TürkMedya İcra Kurulu Başkanı Murat Çiçek, organizasyona ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: "Bosphorus Cup'ın 25. yılında TürkMedya olarak ilk kez kendi takımımızla yarışta yer almak bizim için çok kıymetli bir deneyim oldu. Yelken; uyumun, koordinasyonun ve birlikte hareket etme gücünün öne çıktığı bir spor. Biz de TürkMedya'nın kurum kültüründe güçlü bir yere sahip olan takım ruhunu bu kez denize taşıdık. Ortak bir hedef doğrultusunda birlikte mücadele etmek ve bunu güzel sonuçlarla taçlandırmak bizim için ayrıca gurur vericiydi."

Bosphorus Cup, 25. yılında geçmişi ve bugünü aynı kupada buluştururken; İstanbul Boğazı'nı bir kez daha uluslararası yelken dünyasının merkezine taşıdı. İlk şampiyon Orient Express'in çeyrek asırlık yolculuğun ardından yeniden zirveye çıkması ise organizasyonun 25. yılına tarihi bir final kazandırdı.

SÜPER LİG KULÜPLERİNİ DEĞİL KAYSERİSPOR'U TERCİH ETTİM

"Buraya hikaye yazmaya ve şampiyonluk görmeye geldim" diyen deneyimli teknik adam; "Süper Lig'de sağ olsunlar kendi kulübüm Eyüpspor dahil teveccühler vardı. Ama oradaki misyonumuzun dolduğunu düşündüm. Diğer takımlarla da fikir olarak aynı noktada buluşamadık. Hikaye yazabilmek için Kayserispor gibi bir şehir takımı, camia takımı istiyordum. Bu yüzden teklifi kabul ettim ve şampiyonluk hikayesi yazmaya geldim. Sezon sonu nasıl olur bilemiyorum ama şu anki hedefim takımımla beraber play-off oynamadan direkt Süper Lig'e yükselmek ve umuyorum ki bunu başaracağız" ifadelerini kullandı.

KAYSERİSPOR BİR SÜPER LİG CAMİASIDIR

Kayserispor'da çalışmanın büyük bir avantaj olduğunu belirtip sözlerine devam eden Gerin; "Yönetimimiz ve şehrin büyükleri önderliğinde şehirde bir kenetlenme oluşmaya başladı. Taraftar da takımına artık daha fazla sarılıyor. 3-5 senedir sıkıntılı sezonlardan geçiyorlar, hatta en problemli sezonlarını yaşadılar geçen sene. Onun bir kırılganlığı vardı ama çok kısa sürede her şeyi düzelttik, ölü toprağını da attık üzerimizden hepimizden. Hedefimiz de zaten belli. Kayserispor gerçekten şehirde, her şeyiyle bir Süper Lig takımı. Süper Lig'de de çok iyi işler yapabilecek seviyede; hatta daha önce başardığı gibi yine Avrupaları kovalayacak bir camia. Çok kıymetli oyuncular, çok kıymetli hocalar yetiştirmiş, çalıştırmış bir kulüp. Bu bağlamda Kayserispor'un ve Kayseri şehrinin büyüklüğünün farkında olarak biz de elimizden gelen her şeyi yaparak bu güzel ve özel yeri tekrar eski günlerine döndürmek için çaba sarf ediyoruz" şeklinde konuştu.

SEMİH GÜLER LİDER RUHLU BİR KAPTAN

Semih Güler'in bu takımın en deneyimli oyuncularından biri olduğunu söyleyen Atila Gerin; "Semih Güler lider bir oyuncu. Yani saha içinde de lider, saha dışında iletişim ve ilişkileri çok kuvvetli, çok iyi bir oyuncu. Kendisinden çok memnunum ve performansı da üstüne koyarak ilerliyor. Zaten defansif olarak güçlü, kuvvetli bir oyuncu; oyun kurulumunda da bizim çalışmalarımızla tartışmasız Süper Lig seviyesinde aranan oyunculardan biri olacak. Semih'in takımımızda bulunmasından dolayı hepimiz çok mutluyuz" dedi.

ARDA TURAN İŞKOLİK BİR ANTRENÖR

Arda Turan ile yakaladığı uyuma ve Turan'ın çalışma disiplinine değinen Gerin; "Arda Hocanın Atletico'dan aldığı savunma prensipleri, Barcelona'dan aldığı hücum prensipleriyle Shakhtar'da da yaptığı işler çok kıymetli, çok değerli. Bizi dünyada çok iyi temsil ediyor, çok gurur duyuyoruz. Kendisi benim kardeşim gibi, sürekli iletişim halindeyiz. Muhteşem bir antrenör olduğu kadar da işkolik bir yaratılışa sahip. İşini inanılmaz seven, çok çalışan ve çok bilgi dolu bir teknik direktör. Arda Hoca'yla 13-14 saat çalıştığımız, analizden kalkmadığımız günler çoktur. Kendisi her şeye kafa yoran ve işini tutkuyla yapan birisi. Ben de futbol söz konusuysa, çalışma söz konusuysa çok tutkuluyumdur. Eyüpspor'da beraber olduğumuz günler çok güzel ve özeldi. Ben hep 'Türk futbolu Arda'dan önce, Arda'dan sonra diye değişecek' derdim. Hakikaten kendi ekolünü yaratıyor ve bunu da çok başarılı yapıyor. Dünya futbolunda çok iyi yerlere geleceğini düşünüyorum, bununla da gurur duyuyorum" ifadelerini kullandı.

EYÜPSPOR'DA İNANILMAZ BİR SİSTEM KURDUK

Eyüpspor'daki başarılı dönemin arka planını aktaran Atila Gerin; "Muhteşem bir 2,5 sene geçirdik Arda Hoca'yla. Ondan önce de bu takım Zafer Hoca'yla 2. Lig'den çıkmıştı. İbrahim Hoca'yla yarı final oynamıştı, ertesi sene ikinciyken ayrılmıştı. Arda Hoca'yla da o zaman yarı final, ilk 5 maçlık süreçteydi. Daha sonra sezona tam takımıyla başladıktan sonra hikaye başladı. İnanılmaz bir sistem kurduk orada, hem saha içi hem saha dışı. Burada Fatih Kulaksız'ın, Murat Başkan'ın (Murat Özkaya) çok büyük katkıları var bize güvenerek. Beni kulüp hocası olarak hem teknik direktör yardımcısı hem de asbaşkanın yardımcısı görevleriyle konumlandırdılar, üzerime ciddi bir sorumluluk verdiler. Orada hep beraber hem idari kısımda hem de Arda Hoca'yla beraber saha içinde takımın futbol prensiplerini ve sistemini çok güzel bir şekilde kurduk, felsefemizi geliştirdik" dedi.

EYÜPSPOR'UN HALİNE İÇİM CIZ ETTİ

Eyüpspor'daki son gelişmeleri ve Özhan Pulat'ın ayrılığını da değerlendiren tecrübeli hoca; "Eyüpspor'un durumu maalesef üzücü. Özhan Pulat'ın istifasına içim cız etti. Oradaki çalışma koşullarına hakim olduğum için gerçekten çalışması çok zor bir yer, hatta Özhan Pulat için daha da zorlu bir süreç oldu. Özhan Pulat Hatayspor ve diğer kulüplerinde çok başarılı ve çok doğru işler yapan bir hocaydı. İdealist bir arkadaş, kendisini çok da severim ancak bu tarz durumlar futbolun içerisinde var. O yüzden çok fazla takılmadan yola devam edecek, kendisine geçmiş olsun diyorum" diyerek sözlerini tamamladı.

Mahkeme Başkanı, önceki celse esasa ilişkin mütalaanın açıklandığını hatırlatarak, son savunmasını yapmak üzere sanık Uygun'a söz verdi.

Uygun, maktul Esen'le tanıştıklarında ailesiyle görüşmediğini, kendisinin barıştırdığını anlatarak, "Sürekli ortada bir cinayet varmış gibi konuşuluyor. Onu memleketime bile götürdüm, herkesle tanıştırdım. Sema için ailemi silmiştim. Onunla yeni bir hayat kurmuştum. Beraber yaşıyorduk." dedi.

Esen'e sadece bir kez tokat attığını ve başına gelmeyenin kalmadığını öne süren Uygun, şu beyanda bulundu:

"Bütün bilgileri savcıya ben verdim. Sema'nın telefon şifresi, kendi telefonum, hesap şifreleri... Ben korksam, suçlu olsam bu bilgileri niye vereyim. Alnım ak, vicdanım rahat. Hiçbir kadının ölümüne sebep olmadım, hiçbir kadını öldürmedim. Suçsuzum. Beraatimi istiyorum. Ben zaten Sema ile evlenmek niyetindeydim. Seviyordum, hala seviyorum. Deseler ki bugün yine aynı şeyler başına gelecek, ben yine aynı sevdaya razı olurdum."

Söz alan maktul Esen'in annesi Hatun Esen ise şikayetinin devam ettiğini belirterek, "Şikayetçiyim, ömür boyu müebbet almasını istiyorum. Benim çocuğum toprakta çürüyorsa, o da içeride çürüsün." diye konuştu.

Müşteki avukatı Umur Yıldırım, gece saat 01.00'e kadar yaşanan olayları değerlendirerek, sanık Uygun'un maktulün evine gidip gitmediğinin bilinmediğini, asıl çözülmesi gereken konunun bu olduğunu savundu.

Avukat Yıldırım, sanığın üst sınırdan cezalandırılmasını, hükümle beraber tutuklanmasını ve fuhuş suçundan da hakkında suç duyurusunda bulunulmasını talep etti.

Söz alan sanık avukatı da dosyanın gündüz kuşağına uygun iddialar dile getirildiğini öne sürerek, "Müvekkilimin Sema Esen'i intihara teşvik ettiği tek bir mesaj yoktur. Olay her yönüyle aydınlanmış ve müvekkilimin beraatini gerektiren her husus ortaya çıkmıştır." beyanında bulundu.

Kararını açıklayan mahkeme, sanık Ümitcan Uygun'un "intihara teşvik etmek, intihar kararını kuvvetlendirme" suçundan 4 yıl hapisle cezalandırılmasına, "eziyet etme" suçundan ise beraatine karar verdi.

OLAYIN GEÇMİŞİ

Ümitcan Uygun, 3 Haziran 2020'de Ankara'nın Keçiören ilçesi Yükseltepe Mahallesi'nde yaşayan ve "Aleyna Çakır" ismini kullanan kız arkadaşı Sema Esen'in evine gitmiş, kapıyı açmaması üzerine çilingir çağrılması sonrası kadının cesediyle karşılaşmıştı.

Olayla ilgili soruşturma başlatılmış, sosyal medyada erkek arkadaşının darbetmesi sonucu öldüğü iddiasıyla paylaşılan Çakır'a ait görüntülerin olaydan 1,5 ay önce çekildiği belirlenmişti.

Hazırlanan iddianamede, Esen'in ölümüne ilişkin sanık Uygun'un "intihara teşvik etmek, intihar kararını kuvvetlendirme" ve "eziyet etme" suçlarından cezalandırılması istenmişti.

"Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir BM" temasıyla gerçekleştirilen 81. Genel Kurul kapsamında başta Orta Doğu'daki gelişmeler, Gazze'deki soykırım, Ukrayna savaşı, çatışmalar, küresel güvenlik, iklim değişikliği, kalkınma ve uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu sorunlar olmak üzere çok sayıda konu ele alınacak.

Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil edeceği Genel Kurul haftasında, liderlerin yanı sıra BM ve uluslararası kuruluşların üst düzey yöneticileri de çeşitli temaslarda bulunacak.

Yüksek düzeyli katılım haftası, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Genel Kurul Başkanı Khalilur Rahman'ın konuşmalarıyla başladı. Genel Kurul kürsüsüne ilk sırada Brezilya, ev sahibi ülke ABD, Ürdün ve Türkiye çıkacak.

71 DEVLET BAŞKANI, 45 HÜKÜMET BAŞKANI, 50 BAKAN, 11 DEVLET BAŞKANI YARDIMCISI VE 1 VELİAHT PRENS KATILACAK

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Genel Kurul hazırlıklarına ilişkin gazetecilere verdiği bilgide, yüksek düzeyli katılım haftasına 71 devlet başkanı, 45 hükümet başkanı, 50 bakan, 11 devlet başkanı yardımcısı ve 1 veliaht prensin katılmasının öngörüldüğünü bildirdi.

Yüksek düzeyli katılım haftası kapsamında BM Genel Merkezi'nde yaklaşık 166 etkinliğin düzenlenmesinin planlandığını aktaran Dujarric, üye ülkelerin ikili görüşme odalarını kullanmak için bin 553 talepte bulunduğunu belirtti.

Dujarric, yüksek düzeyli katılım haftası kapsamında delegeler için yaklaşık 18 bin aktif akreditasyon kartı bulunduğunu aktardı.

BM GENEL KURULU, HER YIL ÜYE ÜLKE LİDERLERİNİ BİR ARAYA GETİRİYOR

Her yıl eylül ayında New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde düzenlenen BM Genel Kurulu, dünyanın dört bir yanından devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilcileri bir araya getiriyor.

Tüm üye ülkelerin temsil edildiği Genel Kurul'un yüksek düzeyli haftasında liderler, ülkelerinin önceliklerini ve küresel gelişmelere ilişkin görüşlerini Genel Kurul kürsüsünden aktarırken, çok sayıda ikili ve çok taraflı görüşme de gerçekleştiriliyor.

Genel Kurul, bu yönüyle uluslararası toplumun küresel sorunları ele aldığı en geniş katılımlı diplomatik platformlardan biri olma özelliğini taşıyor.

Konferansın ilk günü kapsamında, Citi işbirliğinde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan'ın katılımlarıyla "Türkiye'nin Ekonomik Görünümü ve Yatırım Fırsatları Toplantısı" gerçekleştirildi.

Konferansta ayrıca, Concordia ile işbirliğinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın katılımıyla "Sanayi ve Yüksek Teknoloji Yuvarlak Masa Toplantısı", Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TCMB Başkanı Fatih Karahan ile Türk ve Amerikan iş dünyasının önde gelen 400'den fazla iş insanının bir araya geldiği "Türkiye Yatırım Konferansı Akşam Resepsiyonu" gerçekleştirildi.

Bakan Şimşek ve TCMB Başkanı Karahan'ın katıldığı Türkiye'nin Ekonomik Görünümü ve Yatırım Fırsatları Toplantısında eylül ayı başında açıklanan Orta Vadeli Program'ın (OVP) yol haritası ve Türkiye'nin yatırım ortamı ile öne çıkan sektörel fırsatlara yer verildi. Toplantıda, TCMB Başkanı Karahan, para politikası ve makroekonomik görünüme dair değerlendirmelerde bulundu.

Toplantıda Türkiye ekonomisinin orta ve uzun vadeli görünümü ele alındı. Ayrıca, Türkiye'nin güçlü üretim altyapısı, stratejik coğrafi konumu, gelişmiş ulaşım ve lojistik bağlantıları ile bölgesel pazarlara erişim imkanları, yeşil ve dijital dönüşüm, ileri imalat, savunma ve havacılık, sağlık ve sağlık turizmi, lojistik-ulaştırma ve dijital teknolojiler başta olmak üzere yüksek katma değerli yatırımlar açısından sunduğu fırsatlara değinildi.

Bakan Şimşek, toplantıda ABD'li doğrudan yatırımcılarla bir araya geldi.

Açıklamada toplantıdaki görüşlerine yer verilen Şimşek, zorlu küresel koşullara ve bölgede yaşanan savaşa rağmen Türkiye ekonomisinin güçlü ve dayanıklı olduğunu vurgulayarak, "Ekonomimiz şoklara karşı dayanıklı. Toplam borçluluk oranımızın düşüklüğü, kamu maliyesindeki hareket alanımız, azalan dış kırılganlıklar, artan uluslararası rezervler ve KKM'den çıkış da ekonomimizin dayanıklılığını artırdı." ifadelerini kullandı.

Şimşek, Türkiye'nin yatırımcılara sunduğu fırsatlara değinerek, şunları kaydetti:

"Türkiye, büyük ve emsallerine kıyasla güçlü büyüyen bir ekonomi. Stratejik konumumuz, gelişmiş imalat ve hizmet sektörümüz, güçlü altyapımız ve nitelikli iş gücümüz sayesinde güvenilir bir tedarikçiyiz. Yeşil ve dijital dönüşümü, sanayide dönüşümü ve üretken altyapı yatırımlarını hızlandırıyoruz. Son açıkladığımız vergi teşvikleriyle de yatırım ve ihracat ortamını güçlendiriyoruz. Sektörel açıdan bakıldığında savunma sanayisi, turizm, sağlık turizmi, televizyon dizileri ve mobil oyunlar başta olmak üzere dijital hizmet ihracatında önemli fırsatlar görüyoruz. Savunma sanayisi, imalat sanayimizin dönüşümünde de önemli bir itici güç."

"GELECEĞE YÖNELİK NET BİR YOL HARİTASINA SAHİP OLMAYI ÖNEMSİYORUZ"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır'ın katıldığı "Sanayi ve Yüksek Teknoloji Yuvarlak Masa Toplantısı"nda ise Türkiye'nin yüksek teknoloji üretimi ve inovasyonda küresel bir merkez olma potansiyeli değerlendirildi.

Küresel üretim, tedarik zinciri ve ticaret dinamiklerinin dönüştüğü bu dönemde, Türkiye'nin yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, iletişim ve uzay gibi stratejik alanlardaki avantajları ile değer zincirinin farklı halkalarında tamamlayıcı yatırımlar kurma potansiyelinin ele alındığı toplantıda ayrıca yatırımcılara HIT30 Yatırım Teşvik Programı tanıtıldı.

DEİK Başkanı Nail Olpak ise sanayi ve yüksek teknolojide Türkiye ile ABD arasındaki işbirliğinin önemine dikkati çekerek, "Türkiye'nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi, değer zincirinde yükselmek için net bir yön çiziyor. ABD'nin yapay zeka, yarı iletkenler ve yazılım alanlarındaki öncülüğüyle birlikte değerlendirildiğinde, ortak çalışmalar için önemli fırsatlar bulunuyor." açıklamasında bulundu.

Küresel belirsizliklerin arttığı bu dönemde önceliklerinin güven temelinde rekabet etmek ve işbirliği geliştirmek olduğunu ifade eden Olpak, şunları kaydetti:

"DEİK olarak 153 ülke bazlı İş Konseyimiz aracılığıyla Türkiye'nin potansiyelini dünyaya tanıtıyor, şirketleri doğru ortaklarla buluşturuyor ve iş dünyası, kamu kurumları ile yatırımcılar arasında köprü kuruyoruz. İş dünyası olarak en temel beklentilerimizden biri öngörülebilirlik. Küresel ekonomide belirsizliklerin arttığı bir dönemde, geleceğe yönelik net bir yol haritasına sahip olmayı önemsiyoruz."

DEİK/Türkiye-ABD İş Konseyi Başkanı Murat Özyeğin de Türkiye'nin küresel ve bölgesel ölçekte giderek zorlaşan jeopolitik ve ekonomik koşullara rağmen dezenflasyon sürecindeki kararlılığını ve politika yönünü koruduğunu belirterek, "OVP ve yatırım çerçevesi, ekonomik programın sürekliliğini ve Türkiye ekonomisinin verimlilik ve rekabet gücünü artırmaya yönelik reform iradesini ortaya koyuyor. Özellikle teknoloji transferi ve nitelikli istihdam sağlayan uzun vadeli doğrudan yatırımların Türkiye'ye kazandırılması, iş dünyamızın önümüzdeki dönemin önemli öncelikleri arasında yer alıyor." ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE YATIRIM KONFERANSI AKŞAM RESEPSİYONU DÜZENLENDİ

DEİK/Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK), American Turkish Business Roundtable (ATBR) işbirliğinde, Türkiye Yatırım Konferansı Akşam Resepsiyonu, Ticaret Bakanı Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, TCMB Başkanı Karahan, DEİK Başkanı Olpak, DEİK/Türkiye-ABD İş Konseyi Başkanı Özyeğin, Türk ve Amerikan iş dünyasından 400'den fazla temsilcinin katılımlarıyla New York'un tarihi yapısı Halk Kütüphanesinde gerçekleştirildi.

Geleneksel olarak her yıl düzenlenen resepsiyonda, Türk ve ABD'li iş dünyasına networking ortamı sunularak, iki ülkeden üst düzey kamu ve iş dünyası temsilcileri arasında yatırım ve işbirliği fırsatları değerlendirildi.

KOM Şube Müdürlüğü ve Yenimahalle İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince iş yerinde yapılan aramada, halk sağlığını tehlikeye düşüren niteliği değiştirilmiş 1333 kilogram et ve et ürünü ele geçirildi.

Ele geçirilen malzemeler İl Tarım Müdürlüğü ekiplerince imha edilirken, konu hakkında adli işlemler başlatıldı.

Bilim insanları: Karınca türleri tahminlerden fazla

Bilim insanları, şu anda bilinen karınca türü sayısının 15 bin 700'ü aştığını belirtiyor. Ancak gerçek tür sayısının bunun iki katı olabileceği düşünülüyor. Karıncalar, Antarktika dışında tüm kıtalarda yaşıyor. Türlerin üçte ikisi ise tropik ormanlar ve savanlarda bulunuyor. Karıncaların bu kadar yaygın olması, gezegenin biyolojik çeşitliliğine önemli bir katkı sağlıyor. Ayrıca, karıncaların 168 ila 140 milyon yıl önce, Jura döneminde ortaya çıktığı tahmin ediliyor. Bu süreçte iklim koşullarının yaşamın gelişimine büyük katkı sunduğu ifade ediliyor.

Ekosistemde karıncaların rolü giderek artıyor

Uzmanlar, karınca popülasyonunun büyüklüğünün ekosistemler için kritik önemde olduğunu belirtiyor. Karıncalar, toprak sağlığından bitki örtüsüne kadar birçok alanda denge unsuru olarak öne çıkıyor. Diğer kara böcekleriyle birlikte ele alındığında, karıncaların toplam ağırlığının insanlardan daha fazla olabileceği ifade ediliyor. Bu veriler, karıncaların yalnızca sayıca değil, ekolojik etkileriyle de gezegenin sürdürülebilirliği için vazgeçilmez bir canlı grubu olduğunu gözler önüne seriyor.

Kardiyolog Orlovski: 'Hava değişikliği kalp hastalarını olumsuz etkiliyor'

Orlovski, hava değişikliğinin kalp hastalığı olan kişilerde baş ağrısı, halsizlik, bulantı ve tansiyon dalgalanmaları gibi belirtilere yol açabileceğini ifade etti. Ayrıca, bu belirtilerin bazen burun kanaması gibi daha ciddi sonuçlara neden olabileceğini söyledi. Hava değişikliği dönemlerinde, kalp hastalığı riski taşıyanların günlük tempolarını hafifletmeleri, stresten uzak durmaları ve aşırı yorgunluktan kaçınmaları gerektiğini vurguladı. Orlovski, nabız ve tansiyonun düzenli olarak kontrol edilmesinin ve doktor tarafından verilen ilaçların aksatılmamasının önemine dikkat çekti.

Orlovski'den hayati uyarı: Göğüs ağrısı yaşayanlar acil servise başvurmalı

Kardiyolog Orlovski, hava değişikliği sırasında göğüste baskı, yanma, sol kola veya kürek kemiğine yayılan ağrı gibi şikayetlerin ortaya çıkması halinde, vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını önerdi. Bu belirtilerin ciddiye alınmaması halinde kalp hastalığı olan kişilerde ciddi komplikasyonlar gelişebileceğine işaret etti. Ani hava değişikliği yaşayan şehirlerde, özellikle kalp hastalığı bulunan vatandaşların bu tür uyarıları göz ardı etmemesi gerektiğini vurgulayan Orlovski, erken müdahalenin hayat kurtarabileceğini söyledi.

Uzmanlar, hava değişikliğinin kalp hastalığı üzerindeki etkilerinin hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor. Özellikle risk grubunda yer alanların, mevsim geçişlerinde sağlık önlemlerini artırmaları ve doktor tavsiyelerine uymaları hayati önem taşıyor.

Uzmanlar: "Yaban köpeklerinin yolculuğu hayatta kalma savaşı"

Yaban köpekleri, doğaları gereği sürüler halinde yaşayan ve geniş alanlarda dolaşan hayvanlar arasında yer alıyor. Kafue Milli Parkı'ndaki Mayukuyuku sürüsünden ayrılan dört dişi ve üç erkek genç köpek, sürülerinde üreme şansı bulamayınca yeni topraklar ve eş arayışına yöneldi. Zambiya Yırtıcı Hayvanlar Programı'ndan Matthew S. Becker, yaban köpeklerinin hangi bireylerinin sürüde kalacağını ve hangilerinin ayrılacağını belirlemenin hem bilimsel hem de sezgisel bir süreç olduğunu belirtti. Becker'e göre, bu göçler yaban köpeklerinin genetik çeşitliliğini ve popülasyonun sürdürülebilirliğini doğrudan etkiliyor. Yaban köpeklerinin uzun bacakları, dayanıklı yapıları ve büyük mesafeleri aşabilme yetenekleri, onları Afrika'nın en başarılı göçmenlerinden biri haline getiriyor. Ancak, bu yetenekler bile insan etkisinin yoğun olduğu bölgelerde hayatta kalmak için yeterli olmuyor. Montana Eyalet Üniversitesi'nden koruma biyoloğu Scott Creel, yaban köpeklerinin hareket kabiliyetinin olağanüstü olduğunu, ancak tel kapanlar ve yollar gibi insan kaynaklı engellerin bu yolculukları ölümcül hale getirebildiğini vurguladı.

Yaban köpeklerinin göç rotası: Şehirler, kapanlar ve ölümcül tehlikeler

Mayukuyuku sürüsünden ayrılan dişi ve erkek gruplar, göçleri sırasında Kabwe, Kitwe ve Ndola gibi Zambiya'nın büyük şehirlerinin yakınlarından geçti. İnsan faaliyetinin yoğun olduğu bölgelerde köpekler daha hızlı ve düz rotalar izledi, ancak büyük engellerle karşılaştıklarında yönlerini değiştirmek zorunda kaldılar. Ndola yakınlarında erkekler, yaklaşık 200 kilometre geri dönerek neredeyse aynı rotayı tekrar geçti. Eylül 2025'te, iki grup 1.100 kilometre yol aldıktan sonra kısa süreliğine bir araya geldi, ancak sadece bir gün sonra tekrar ayrıldılar. Uzmanlar, bu buluşmanın yaban köpeklerinin göç sırasında karşılaştıkları nadir bir fırsat olduğunu, ancak kalıcı bir birliktelik sağlamadığını belirtti. Dişi grubun yolculuğu, Kabwe yakınlarındaki küçük bir orman parçasında trajik bir şekilde sona erdi. İzleme cihazı takılı bir dişinin hareketlerinde ani bir değişiklik gözlendi ve araştırmacılar, gruptaki bir köpeğin tel kapanına yakalanmış olabileceğinden şüphelendi. 23 Ekim'de, izleme cihazı taşıyan dişi de muhtemelen bir kapan yüzünden hayatını kaybetti ve araştırmacılar gruptaki diğer dişiyle de iletişimi kaybetti. Scott Creel, tel kapanların şu anda Afrika yaban köpekleri için en büyük tehdit olduğunu belirtti.

Erkek yaban köpekleri göçte başarıya ulaştı mı?

Üç erkek köpek, dişilerden farklı olarak göçlerine devam etti ve Kabwe çevresindeki engelleri aşarak Luangwa Vadisi ekosistemine ulaştı. 1 Nisan 2026'ya kadar, toplamda 4.126 kilometre yol kat ettiler. Erkekler, doğdukları Kafue Milli Parkı'ndan yaklaşık 419 kilometre uzaklıktaki Luano Oyun Yönetim Alanı'nda yeni bir yaşam alanı buldu. Ancak bu uzun yolculuk, başarı anlamına gelmedi. Yolculuk sırasında erkekler, başka bir sürüden ayrılan dört dişiyle yolları neredeyse kesişmesine rağmen, iki grup arasında beklenen birleşme gerçekleşmedi. Uzmanlar, yaban köpeklerinin yabancılara karşı temkinli davrandığını ve yeni bir gruba katılmanın her zaman mümkün olmadığını belirtti. Dört büyük göç sırasında, toplamda 9.863 kilometre yol katedildi. Ancak araştırmacılar, bu yolculukların yeni grupların oluşmasına ya da üremenin gerçekleşmesine nadiren yol açtığını tespit etti. Bu durum, hayvanların yalnızca iki park arasında hareket etmesinin popülasyonlar arası bağlantı için yeterli olmadığını gösteriyor.

Parklar arasındaki topraklar yaban köpeklerinin kaderini belirliyor

Yaban köpeklerinin göçleri, Zambiya'daki yedi milli parkı birbirine bağladı ve Mozambik, Zimbabve, Malavi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Angola sınırlarına kadar uzandı. Ancak uzmanlar, yaban hayatının korunmasının yalnızca milli parklarla sınırlı kalamayacağını vurguluyor. Hayvanlar, eş bulmak ya da yeni yaşam alanları keşfetmek için korunan alanların dışına çıkmak zorunda kalıyor. Bu nedenle, parklar arasındaki topraklar, yaban köpeklerinin hayatta kalabilmesi için hayati öneme sahip. Ancak yollar, şehirler, tel kapanlar ve insanlarla karşılaşmalar, bu göç rotalarını ölümcül tuzaklara dönüştürebiliyor. Zambiya, yaban hayatı için geniş alanları korusa da, parklar arasındaki bağlantı noktalarının güvenliği çoğu zaman göz ardı ediliyor. Sağlıklı sürülerden ayrılan yaban köpekleri, parklar arasındaki bu tehlikeli alanlarda hayatta kalmaya çalışıyor. Uzmanlar, yaban köpeklerinin doğaları gereği zorlu coğrafyalarda seyahat edebilme yeteneklerini koruduklarını, ancak yolculuklarının başarıya ulaşmasının sadece hayatta kalmakla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtiyor. Gerçek başarı, yeni grupların kurulması ve türün devamlılığının sağlanmasıyla mümkün olabiliyor.

Uzmanlardan koruma çağrısı: "Yaban köpeklerinin geleceği tehlikede"

Yaban köpeklerinin Zambiya'daki göçü, türün hayatta kalma mücadelesinin ne kadar karmaşık ve tehlikeli olduğunu bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, parklar arasındaki bağlantı alanlarının güvenliğinin artırılması, tel kapanların ortadan kaldırılması ve insan kaynaklı tehditlerin azaltılması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, göç sırasında yaban köpeklerinin karşılaştığı zorlukların, türün genetik çeşitliliğini ve popülasyonun sürdürülebilirliğini tehdit ettiğine dikkat çekiyorlar. Araştırmacılar, yaban köpeklerinin binlerce kilometrelik yolculuklarının, yalnızca bir parkın sınırları içinde değil, tüm ekosistemde etkin ve bütüncül bir koruma yaklaşımı gerektirdiğini belirtiyor. Sonuç olarak, Zambiya'daki yaban köpeklerinin hikayesi, doğa koruma çalışmalarında sınırların ötesine bakmanın ve parklar arasındaki bağlantıların güçlendirilmesinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Yaban köpeklerinin hayatta kalabilmesi için, yalnızca göç edebilmeleri değil, aynı zamanda yeni gruplar kurabilmeleri ve türün devamlılığını sağlayabilmeleri gerekiyor.

Georgia Üniversitesi ekibi: Deniz kaplumbağalarında 19 virüs tespit etti

Georgia Üniversitesi'nden bilim insanları, deniz kaplumbağası örneklerinde yapılan analizlerde toplam 19 farklı virüs saptadı. Bu virüslerin yedisi, daha önce hiçbir bilimsel kayıtta yer almamış, tamamen yeni türler olarak kayda geçti. Araştırma, rehabilitasyon merkezlerinde tedavi gören kaplumbağalar ile doğaya yeniden salınan serbest dolaşan bireylerden alınan dışkı örnekleri üzerinde yürütüldü. Araştırmacılar, virüslerin çoğunun asemptomatik kaplumbağalarda bile bulunabildiğini, yani hayvanlar herhangi bir belirti göstermeden bu patojenleri taşıyabildiğini belirtti. Bu durum, deniz kaplumbağalarının sağlık durumunu değerlendirirken mevcut tanı araçlarının yetersiz kalabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın başındaki isimlerden James Stanton, "Viral keşif, bilinmeyen bilinmeyenleri, ardından inceleme için hedefleyebileceğimiz bilinen bilinmeyenlere dönüştürüyor" sözleriyle, bu çalışmanın bilim dünyası açısından taşıdığı önemi vurguladı. Ayrıca, virüslerin kataloglanmasının, gelecekte ortaya çıkabilecek salgınlara hızlı yanıt verebilmek için kritik bir altyapı oluşturduğunu ifade etti.

Yeni virüsler deniz ekosisteminde büyük soru işaretleri yarattı

Ortaya çıkarılan yeni virüslerin bazıları, sucul omurgasızlar ve balıklar gibi diğer deniz canlılarında rastlanan patojenlerle genetik açıdan benzerlik gösterdi. Bu bulgu, denizel besin ağları boyunca virüslerin veya genetik materyallerinin nasıl dolaştığına dair yeni sorular doğurdu. Özellikle yedi yeni virüsün daha önce hiçbir canlı türünde tespit edilmemiş olması, okyanus ekosistemlerinde viral çeşitliliğin sanılandan çok daha fazla olabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu virüslerden birinin tamamen yeni bir bilimsel virüs ailesine ait olabileceğini değerlendiriyor. Bu da deniz kaplumbağası popülasyonlarının, yalnızca bilinen tehlikelerle değil, aynı zamanda henüz haritalanmamış, potansiyel olarak ölümcül olabilecek hastalık etkenleriyle de mücadele ettiğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, bu yeni keşiflerin, deniz ekosistemlerinin sağlığını koruma çabalarında hastalık faktörünün bugüne kadar yeterince dikkate alınmadığını gösterdiğini belirtiyor.

Hastalıklara hazırlık: Bilim insanları kaplumbağa korumasında yeni dönemi başlatıyor

Deniz kaplumbağası popülasyonları, yıllardır kirlilik, kaçak avcılık ve kıyı gelişimi gibi insan kaynaklı tehditlerle mücadele ediyor. Ancak bu yeni araştırma, hastalıkların da en az diğer tehditler kadar ciddi bir risk oluşturduğunu ve koruma stratejilerinin buna göre güncellenmesi gerektiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, viral topluluklar hakkında bugünden edinilen bilgiler sayesinde, gelecekte yaşanabilecek olası bir salgına karşı çok daha hızlı ve etkili müdahale edilebileceğini belirtiyor. Eğer bu altyapı oluşturulmazsa, yeni bir hastalık salgını sırasında araştırmacılar, potansiyel viral nedenleri sıfırdan araştırmak zorunda kalacak ve bu süreçte zaman kaybı yaşanacak. Oysa zaman, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan deniz kaplumbağası gibi türler için hayati önem taşıyor. Araştırmanın sunduğu veriler, koruma uzmanlarının, hastalıkların da koruma çalışmalarında öncelikli bir gündem maddesi olması gerektiğine işaret ediyor.

Koruma önceliklerinde hastalık faktörü öne çıkıyor

Şimdiye kadar deniz kaplumbağası koruma çabaları, çoğunlukla kirlilikle mücadele, kaçak avcılığın önlenmesi ve kıyı alanlarının korunması üzerine yoğunlaşmıştı. Hastalıklar ise, yeterli bilgi eksikliği nedeniyle çoğu zaman gündemin dışında kaldı. Ancak araştırma, dünyanın yedi deniz kaplumbağası türünden beşinin tehdit altında veya nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatarak, tek bir hastalık salgınının bile mevcut popülasyonları hızla yok olma noktasına getirebileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, koruma bütçelerinin ve dikkatinin sadece insan kaynaklı tehditlere değil, aynı zamanda viral hastalıklara da yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Çünkü yeni bir salgın, kısa sürede on yıllık koruma çabalarını boşa çıkarabilir. Bu nedenle, virüslerin tanımlanması ve izlenmesi, deniz kaplumbağası popülasyonlarının uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahip.

ABD kıyılarında geniş çaplı örnekleme ile virüs haritası çıkarıldı

Georgia Üniversitesi ekibi, ABD'nin Atlantik ve Pasifik kıyılarında faaliyet gösteren deniz yaban hayatı uzmanlarıyla iş birliği yaparak, farklı bölgelerden örnekler topladı. Toplanan dışkı örnekleri, hem rehabilitasyon merkezlerinde tedavi gören kaplumbağalardan hem de doğaya salınan serbest bireylerden elde edildi. Bu çeşitlilik, araştırmacılara deniz kaplumbağası popülasyonlarında döngüde olan virüslerin daha geniş bir panoramasını sundu. Elde edilen veriler, bazı virüslerin denizel besin zincirinin farklı halkalarıyla bağlantılı olabileceğini işaret etti. Özellikle genetik olarak sucul omurgasızlar ve balıklarda görülen patojenlerle benzerlik gösteren virüsler, deniz ekosistemlerinde patojenlerin hareketliliği konusunda yeni araştırma alanları açtı. Araştırmacılar, bu tür çalışmaların, yalnızca deniz kaplumbağalarının değil, tüm denizel yaşamın sağlığını korumada temel bir rol oynadığını vurguluyor.

Sonuç: Deniz kaplumbağalarında virüs tehdidi koruma stratejilerini değiştiriyor

Georgia Üniversitesi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen bu araştırma, deniz kaplumbağalarında daha önce hiç tanımlanmamış virüslerin varlığını ortaya koyarak, koruma çalışmalarında hastalık faktörünün acil bir öncelik haline gelmesi gerektiğini gösterdi. Elde edilen bulgular, deniz kaplumbağası popülasyonlarının yalnızca insan kaynaklı tehditlerle değil, aynı zamanda viral patojenlerle de mücadele ettiğini ortaya koydu. Bilim insanları, viral çeşitliliğin haritalanmasının, gelecekte ortaya çıkabilecek salgınlara karşı hızlı ve etkili müdahale için temel oluşturduğunu belirtiyor. Bu yeni bilgiler ışığında, deniz kaplumbağalarının sürdürülebilirliği için koruma stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi ve hastalık riskinin öncelikli olarak ele alınması gerektiği vurgulanıyor.

Picower Enstitüsü'nden nöral ansambl keşfi: Seçenekler ayrı ayrı depolandı

Çalışmanın baş araştırmacısı yüksek lisans öğrencisi Huidi Li ve kıdemli yazar Earl K. Miller, MIT'nin Beyin ve Bilişsel Bilimler Bölümü'nde görev yapıyor. Ekip, lateral prefrontal korteksten kayıtlar alarak, karar verme süreçlerinde beynin nasıl çalıştığını analiz etti. Araştırmacılar, nöral ansambl olarak adlandırdıkları, koordine hareket eden nöron gruplarının her bir seçeneği benzersiz bir aktivite deseniyle temsil ettiğini ortaya koydu. Deney sırasında, yaklaşık 13 kilogramlık erkek ve 9 kilogramlık dişi iki makak maymunu, ekranda kısa süreliğine beliren kareleri ve bunların ardından gelen renkli halkaları izledi. Halkaların rengi, maymuna mevcut seçeneğin meyve suyu ödül değerini gösterdi. Maymunlar, iki seçenek arasında karşılaştırma yaptıktan sonra, değerini daha yüksek buldukları karenin üzerine bakarak seçimlerini tamamladı. Beyin kayıtları, her seçeneğin nöral ansambl tarafından ayrı bir desenle depolandığını, karar anında ise bu desenlerin yeniden sıralanarak seçilen seçeneğin ortak bir formata geçtiğini gösterdi.

Earl K. Miller: 'Beyin, karar anında bilgiyi esnek biçimde yeniden düzenliyor'

Deneyde erkek maymunun daha yüksek ödüllü kareyi seçme oranı %98'e ulaşırken, dişi maymunun oranı ise %79 olarak kaydedildi. Araştırmacılar, maymunların karar anında gösterdiği nöral aktivite değişimlerini, toplamda 40 oturum boyunca ve yüzlerce nöron üzerinde gözlemledi. Özellikle ilk ödülün orta seviyede olduğu turlar incelendiğinde, iki seçeneğin nöral desenlerinin başlangıçta neredeyse tamamen bağımsız olduğu, yani birbirleriyle müdahale etmediği ortaya çıktı. İkinci seçenek sunulduğunda ise, seçilen seçeneğin nöral deseni, diğerinden belirgin şekilde ayrıldı ve ortak bir formata geçti. Bu süreçte, seçilmeyen seçeneğin deseni ise erkek maymunda hafif, dişi maymunda ise neredeyse hiç hizalanma göstermedi. Miller, beynin farklı nöral ansambları kullanarak düşünceleri birbirinden ayırdığını ve müdahaleyi engellediğini vurguladı. Ayrıca, aynı nöronların hem seçilen hem de seçilmeyen seçeneklere yanıt verdiği, yani ansambl değişimlerinin farklı nöron gruplarından değil, aynı hücrelerin farklı ateşleme desenlerinden kaynaklandığı belirtildi.

Prefrontal korteksin rolü ve nöral ansamblın esnekliği

Araştırmacılar, lateral prefrontal korteksin seçenekleri değerlere ve eylemlere bağlama işlevini üstlendiğini, nöral ansamblın ise bu bilgileri esnek şekilde yeniden düzenlediğini tespit etti. Her iki maymunun beyin kayıtlarında, karar anında nöral ansamblın seçilen seçeneği daha okunaklı ve belirgin bir desene dönüştürdüğü gözlemlendi. Bu değişim, nöral aktiviteden seçilen kareyi tahmin eden programlar tarafından da doğrulandı; programlar, ikinci halka geldikten sonra seçilen kareyi daha yüksek doğrulukla tespit etti. Araştırmada, seçilmeyen seçeneklerin nöral desenlerinde ise belirgin bir ortak formata geçiş görülmedi. Bu bulgular, beynin karar anında bilgiyi durağan biçimde saklamadığını, değişen görev taleplerine uyum sağlamak için nöral ansamblı sürekli olarak yeniden düzenlediğini gösteriyor. Miller, bu esnekliğin, hayvanların bir sonraki kararlarında öğrenmelerine ve ödül beklentilerini ayarlamalarına yardımcı olabileceğini ifade etti.

Nöral ansambl ve karar sürecinin sınırları: Karmaşık seçimlerde yeni sorular gündemde

Çalışma, iki seçenekli ve dört farklı ödül seviyesine sahip basit bir karar verme görevinde nöral ansamblın nasıl çalıştığını ortaya koysa da, daha karmaşık seçimlerde aynı mekanizmanın geçerli olup olmadığı henüz bilinmiyor. Gerçek hayatta karşılaşılan kararlar, genellikle birden fazla seçenek ve çok sayıda nitelik içeriyor. Araştırmacılar, değerlerin sürekli değiştiği ya da bir seçimin birden fazla özelliği olduğu durumlarda, beynin nöral ansamblı nasıl düzenlediğini anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtti. Ayrıca, mevcut kayıtların, kararın nöral yeniden düzenlemeyi tetikleyip tetiklemediğini ya da yalnızca ona eşlik edip etmediğini kesin olarak gösteremediği ifade edildi. Bu soruların yanıtlanabilmesi için, prefrontal korteksteki aktivitenin deneysel olarak değiştirildiği ve nöral ansamblın buna nasıl tepki verdiğinin izlendiği ek deneyler planlanıyor.

Dr. Helda Tutunchi: 'Farklı risk faktörlerinde tutarlı iyileşme tespit ettik'

Çalışmanın sorumlu yazarı olan Dr. Helda Tutunchi, elde edilen verilerde özellikle kardiyometabolik risk faktörleri arasında dikkate değer bir tutarlılık gözlemlediklerini aktardı. Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi'nden Dr. Tutunchi ve ekibi, farklı ülkelerden gelen verileri analiz ederek tam tahılın kolesterol, kan basıncı ve iltihap belirteçleri üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Denemelerde, günlük tam tahıl tüketimi 0,4 ila 7,5 ons (12 ila 213 gram) arasında değişirken, en yüksek fayda 2,1 ila 3,5 ons (60 ila 100 gram) aralığında kaydedildi. Bu miktar, ABD diyet yönergelerinin önerdiği iki ila dört porsiyonun üzerinde yer alıyor. Dr. Tutunchi, Earth.com'a verdiği röportajda, "Farklı risk faktörlerinde bulguların tutarlı olması, tam tahılın genel sağlık üzerindeki önemini bir kez daha ortaya koyuyor" ifadelerini kullandı. Araştırmaya göre, yulaf kan yağlarını azaltmada öne çıkarken, esmer pirinç hem kan yağlarını hem de iltihabı azaltıyor, çavdar ise vücut yağını düşürüyor. Ancak bu spesifik etkilerin güvenilirliği, mevcut verilerin sınırlı sayıda çalışmaya dayanması nedeniyle orta düzeyde değerlendirildi.

Tam tahıl tüketiminde dozun önemi: En büyük fayda hangi aralıkta?

Araştırma, tam tahıl tüketiminin faydalarının ne kadar yenildiğine bağlı olarak değiştiğini net biçimde ortaya koydu. Günde dört ila altı porsiyon, yani yaklaşık 60 ila 100 gram kuru tam tahıl tüketen gruplarda, kolesterol ve kan basıncı gibi kalp hastalığıyla ilişkili risk faktörlerinde en büyük iyileşmeler kaydedildi. Özellikle LDL kolesterol düzeylerinde, tam tahıl tüketen gruplarda yaklaşık 5 mg/dL'lik bir düşüş sağlandı. Bu azalma, doktorların kalp hastalığı riskini değerlendirmede önemli bulduğu bir eşik olarak öne çıktı. Ayrıca vücut ağırlığında ortalama 0,5 kilogramlık bir azalma ve bel çevresinde de küçük çaplı bir daralma gözlemlendi. Sistolik kan basıncında ise 1,5 mmHg'lik bir düşüş tespit edildi. Araştırmacılar, bu değişimlerin tek başına klinik olarak çok büyük olmasa da, bir arada görüldüğünde toplu olarak kalp hastalığı riskinde anlamlı bir azalma sağlayabileceğini belirtiyor. Tam tahıl tüketiminden sağlanan faydaların, günlük toplam miktarın gün içine yayılmasıyla elde edilebileceğine dikkat çekiliyor. Kahvaltıda yulaf lapası, öğle yemeğinde esmer ekmek veya akşam yemeğinde esmer pirinç ve tam tahıllı makarna tercih edilerek bu hedefe ulaşılabileceği ifade ediliyor.

ABD ve Avrupa diyet önerileriyle karşılaştırma: Tam tahılda yeni sınır mı geliyor?

Mevcut ABD diyet yönergeleri, günde iki ila dört porsiyon tam tahıl tüketimini öneriyor. Ancak yapılan yeni analiz, en büyük faydanın dört ila altı porsiyon aralığında görüldüğünü ortaya koydu. Avrupa'daki bazı kuruluşlar ise günde 1,7 ila 5,3 ons (48 ila 150 gram) arasında değişen miktarları öneriyor. Araştırmada, mevcut tavsiyelerin "doğru yönde bir adım" olduğu belirtilirken, daha yüksek tam tahıl tüketiminin kardiyometabolik sağlık açısından optimal olabileceği vurgulandı. Danimarka Kanser Enstitüsü'nden Dr. Cecilie Kyrø ve ekibi, araştırmanın yanında yayımlanan editoryal yazıda, deneme sonuçlarının mevcut ABD önerilerinden daha yüksek miktarların daha faydalı olabileceğini gösterdiğini belirtti. Ancak uzmanlar, tam tahılın ultra işlenmiş gıdalara eklenmesinin hedef olmaması gerektiğini, temel gıdalarda tam tahılın uygun fiyatlı ve erişilebilir kalmasının önemine dikkat çekiyor. Dr. Tutunchi ise, "Bu bulgular mevcut yönergelerde büyük değişiklikler gerektirmiyor, ancak halk sağlığı stratejilerinin tam tahıl tüketimini artırmaya odaklanması gerektiğini gösteriyor" dedi.

Tam tahılın kalp krizi riskine etkisi: Kanıtlar neyi gösteriyor?

Çalışmada elde edilen bulgular, doğrudan kalp krizi oranlarını ölçmek yerine, kalp hastalığıyla ilişkilendirilen risk faktörlerindeki değişikliklere odaklandı. Ortalama deneme süresi sekiz hafta olarak belirlenirken, takip süreleri iki haftadan iki yıla kadar uzandı. Araştırmacılar, bu süre zarfında kolesterol ve kan basıncı gibi değerlerde gözlemlenen değişikliklerin, uzun vadede kalp krizi riskini azaltabileceğini düşünüyor. Ancak hiçbir deneme, doğrudan kalp krizi veya ölüm oranlarını ölçmedi. Ayrıca, denemelerin çoğu, katılımcıların mevcut diyetlerini tam olarak rapor etmemesi ve protokole uyan bireylerin analiz edilmesi nedeniyle bazı önyargılar barındırabiliyor. Mağazadan satın alınan tam tahıl ürünlerinin sodyum içeriğindeki farklılıkların da kan basıncı sonuçlarını etkileyebileceği belirtiliyor. Yazarlar, bulguların güvenilirliğini genel olarak orta düzeyde değerlendirirken, tam tahıl tüketiminin ciddi yan etkilerle ilişkilendirilmediğini, ancak küçük semptomların bazı denemelerde yeterince raporlanmadığını ifade ediyor.

İlaç kullananlarda tam tahılın etkisi: Ek fayda sağlanıyor mu?

Araştırmada, statin veya kan basıncı ilacı kullanan bireylerde tam tahıl tüketiminin ek fayda sağlayıp sağlamadığına dair yeterli veri bulunmadığı vurgulandı. Denemelerin çoğu, vücut ağırlığı veya iltihabı etkileyen ilaç kullanan katılımcıları dışladı. Dr. Tutunchi, ilaç kullanımının kontrol edilebildiği durumlarda bulguların anlamlı biçimde değişmediğini, ancak bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtti. Özellikle standart tıbbi tedavi gören bireylerde tam tahıl tüketiminin ek fayda sağlayıp sağlamadığını anlamak için yeni çalışmalara ihtiyaç duyuluyor. Araştırmanın hiçbir bölümünde, günde dört ila altı porsiyon tam tahıl tüketiminin doğrudan kalp krizi riskini azalttığına dair veri yer almıyor. Bilim insanları, elde edilen bulguların, kalp hastalığıyla ilişkili risk faktörlerinde kaydedilen iyileşmelere dayandığını ve bu nedenle uzun vadeli etkilerin daha kapsamlı araştırmalarla doğrulanması gerektiğini ifade ediyor.

Sonuç: Tam tahıl tüketiminde bilinçli artış öneriliyor

Geniş çaplı bu araştırmanın ışığında, uzmanlar günde dört ila altı porsiyon tam tahıl tüketiminin kalp sağlığı açısından önemli faydalar sağladığını vurguluyor. Ancak mevcut veriler, bu miktarın mutlak bir sınır olarak alınmaması gerektiğini, bireylerin genel diyet alışkanlıklarına ve sağlık durumlarına göre doktor tavsiyesiyle hareket etmelerinin önemini ortaya koyuyor. Etiket okuma alışkanlığı kazanmak, tam tahıl içeren ürünleri doğru seçmek ve günlük tüketimi gün içine yaymak, kalp sağlığını korumada etkili adımlar arasında yer alıyor. Bilim insanları, tam tahıl tüketiminin artırılması yönünde halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesinin, toplum genelinde kardiyometabolik risklerin azaltılmasına katkı sunabileceğini belirtiyor. Uzmanlar, yeni araştırmalarla bu bulguların daha da güçlendirilmesini ve özellikle ilaç kullanan bireylerde tam tahılın etkisinin netleştirilmesini öneriyor.

Profesör Durante: 'Kız çocukları babalarda psikolojik değişim yaratıyor'

Çalışmanın baş araştırmacılarından Rutgers İşletme Okulu Kadınlar İş Merkezi profesörü Kristina Durante, kız çocuklarının aile içi ilişkilere etkisi üzerine dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Durante, "Kız çocuğuna sahip olmak, birincil ebeveyn ilişkisini koruyucu bir etki yaratıyor gibi görünüyor" diyerek, kız çocukları olan babaların partnerlerine karşı daha yüksek bağlılık seviyelerine ulaştığını aktardı. Araştırmada, babaların kız çocuk sahibi olduktan sonra psikolojilerinde belirgin değişimler yaşadığı gözlemlendi. Özellikle romantik bağlılık, güven, yakınlık ve partner desteği gibi unsurlarda artış kaydedildi. Profesör Durante, babaların kızlarına model oluşturma isteğinin, partnerlerine olan tutumlarını da olumlu yönde etkileyebileceğini belirtti. Bu durumun, kız çocuklarının bir ilişkide erkekten ne beklemesi gerektiğine dair ilk izlenimi babalarından almalarından kaynaklanabileceği düşünülüyor. Araştırma, babaların partnerlerine olan davranışlarının, kızlarının gelecekteki ilişki beklentilerini şekillendirmede önemli bir rol oynayabileceğine işaret etti.

184 ailede kız çocukları babaların romantik bağlılığını artırdı

Araştırmanın ilk aşamasında, her biri 18 yaşından küçük yalnızca bir çocuğa sahip olan ve çocuğun diğer biyolojik ebeveyniyle halen birlikte olan 101 baba ve 83 anneyle görüşmeler yapıldı. Bulgulara göre, kız çocukları olan babalar, partnerlerine karşı erkek çocukları olan babalardan daha fazla romantik bağlılık, tatmin ve güven bildirdi. Yakınlık ve tutku düzeylerinde de benzer bir eğilim gözlemlendi, ancak bu farklılıklar bazı faktörler hesaba katıldığında daha az belirgin hale geldi. Anneler ise çocuklarının cinsiyetine göre partnerlerine yönelik benzer bir değişim göstermedi. Bu da, kız çocuklarının ailedeki romantik ilişkiyi otomatik olarak iyileştirdiği anlamına gelmiyor; ancak babaların, kız çocukları olduğunda ilişkilerine daha fazla yatırım yaptığı sonucunu güçlendiriyor. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yalnızca tek çocuklu ve birlikte yaşayan aileler için geçerli olduğunu, farklı aile yapılarında benzer desenlerin görülmeyebileceğini vurguladı.

Anneler kız çocuklarında daha fazla partner desteği hissetti

Araştırmanın ikinci aşamasında, çocukları büyüdükçe 587 çift uzun süreli olarak takip edildi. Ailelerle doğumdan hemen sonra ve çocukları 1, 3, 5 ve 9 yaşına geldiğinde tekrar görüşmeler yapıldı. Bu aşamada, yalnızca babaların kendi değerlendirmelerine değil, aynı zamanda annelerin algılarına da yer verildi. Anneler, partnerlerinden aldıkları destek düzeyini, sevgi, cesaretlendirme, adalet ve uzlaşma istekliliği gibi unsurlarla birlikte değerlendirdi. Sonuçlar, kız çocukları olan annelerin, erkek çocukları olan annelere kıyasla başlangıçta partnerlerinden daha fazla destek aldığını bildirdiğini gösterdi. Ancak çocuklar büyüdükçe, özellikle dokuz yaş civarında, erkek çocukları olan babaların partner desteğinde artış gözlemlendi ve bu durum baştaki farkı azalttı. Araştırmacılar, destekleyici bir romantik partner olmanın, destekleyici bir ebeveyn olmaktan ayrı tutulması gerektiğini belirtti. Kız çocukları olan babalar, partnerlerine yönelik daha fazla destek gösterdi, ancak ebeveynlik rollerinde belirgin bir fark ortaya çıkmadı. Çalışma, babaların çocuklarının annesine olan tutumlarının, çocuklarının cinsiyetine göre değişebileceğini ortaya koydu.

Doğum sonrası babalarda bağlanma ve tatmin seviyesi yükseldi

Üçüncü analizde ise, bu farklılıkların bebeğin doğumundan önce mi yoksa sonra mı ortaya çıktığı incelendi. Araştırmacılar, ebeveynleri doğum öncesi ve sonrası süreçte takip ederek bağlanma kaygısı ve ilişki tatmini gibi unsurları değerlendirdi. Sonuçlar, doğumdan önce bebeğin cinsiyetinin, ebeveynlerin bağlanma kaygısı üzerinde belirleyici bir etkisi olmadığını gösterdi. Ancak doğumdan sonra, kız çocukları olan babaların bağlanma kaygılarında azalma, ilişki tatmininde ise artış yaşandı. Erkek çocukları olan babalarda ise bu göstergeler sabit kaldı veya azaldı. Kız çocukları olan babalar, doğumdan sonra partnerlerine daha fazla güven, tatmin ve destek bildirdi. Anneler ise bu süreçte, çocuklarının cinsiyetine göre benzer bir değişim göstermedi. Bu bulgular, kız çocuklarının aile içi romantik bağları güçlendirebileceğini, ancak bu etkinin özellikle babalar üzerinde belirgin olduğunu ortaya koydu.

Kız çocukları aile dinamiklerinde neden etkili?

Araştırmacılar, kız çocuklarının babaların partnerlerine yönelik tutumlarını neden etkilediği konusunda kesin bir sonuca ulaşamadı. Bir olasılık, babaların kızlarına iyi bir ilişki modeli sunma isteğiyle partnerlerine daha fazla özen göstermeleri olabilir. Profesör Durante, "Babalar, annelerine nasıl davrandıklarıyla kızlarına neyi beklemeleri ve neyi kabul etmemeleri gerektiğini etkili şekilde öğretiyor" diyerek, baba-çocuk ilişkisinin aile dinamiklerinde belirleyici rol oynadığını vurguladı. Ayrıca, toplumsal ve kültürel faktörlerin de bu süreçte etkili olabileceği belirtildi. Araştırmada, kız çocuklarının bu farklılıkları fark edip etmediği veya babaların bilinçli olarak davranışlarını değiştirip değiştirmediği ise test edilmedi. Bulgular, kız çocuklarının aile içi ilişkilerde önemli bir değişim yarattığını gösterse de, neden-sonuç ilişkisi konusunda kesin bir yargıya varılamadı. Uzmanlar, bu desenin farklı aile yapılarında ve çok çocuklu ailelerde farklılık gösterebileceği uyarısında bulundu.

Uzmanlar uyarıyor: Bulgular tüm aileler için geçerli olmayabilir

Çalışmanın sonuçları, kız çocukları olan babaların partnerlerine yönelik romantik bağlılık ve destek düzeyinin daha yüksek olduğunu ortaya koysa da, araştırmacılar bulguların genellenmesi konusunda temkinli yaklaşıyor. Araştırma, yalnızca tek çocuklu ve başlangıçta birlikte olan aileler üzerinde yürütüldü. Ayrı ebeveynlere, karma ailelere veya birden fazla çocuğa sahip ailelere doğrudan uygulanamayacak veriler elde edildi. En net çıkarım, kız çocukları olan babaların, partnerleriyle olan romantik ilişkilerine daha fazla yatırım yaptıkları yönünde oldu. Bu desenin neden ortaya çıktığı ise halen belirsizliğini koruyor. Araştırma, ebeveynliğin yetişkinler arasındaki ilişkiyi ve çocuklarla olan bağları nasıl şekillendirdiğine dair önemli bir bakış açısı sunuyor. Uzmanlar, aile içi ilişkilerde çocuğun cinsiyetinin etkisini anlamak için daha fazla kapsamlı araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Donald Argus liderliğindeki ekip kütle merkezi hareketini netleştirdi

JPL'den jeobilimci Donald Argus'un liderliğinde yürütülen araştırma, Dünya'nın kütle merkezi hareketinin hassasiyetle ölçülmesini hedefledi. Ekip, 1976 ve 1992 yıllarında fırlatılan LAGEOS uydularından elde edilen verileri kullandı. Bu yoğun metal uydular, yansıtıcı prizmalarla kaplı ve 20'den fazla ülkedeki yer istasyonları tarafından lazerle takip ediliyor. Ancak, bu yer istasyonlarının dünya genelinde düzensiz dağılımı, ölçümlerde boşluklar yaratıyordu. Argus ve ekibi, bu boşlukları kapatmak için alçak yörüngedeki uydulardan GPS izleme ve yörünge verilerini de analizlerine dahil etti. Ayrıca, su ve buzun ağırlığının Dünya'nın kabuğunda yarattığı bükülmenin, yer istasyonlarını hafifçe yerinden oynattığını da hesaplamalara eklediler. Böylece, kütle merkezi hareketiyle ilgili eski tahminlerdeki 7 milimetrelik belirsizlik önemli ölçüde azaltıldı.

Kütle merkezi hareketinde kar, yağmur ve okyanuslar belirleyici rol oynuyor

Bilim insanları, kütle merkezi hareketinin kaynaklarını üç ana başlık altında topladı: okyanuslar, atmosfer ve karasal su kütleleri. Kuzey Amerika ve Avrasya'da biriken kar, her yıl Mart ayında zirveye ulaşarak kütle merkezini Kuzey Kutbu'na doğru yaklaşık 3 milimetre itiyor. Antarktika'daki buz birikimi ve erimesi de bu hareketin önemli bir parçasını oluşturuyor. Mart ayındaki kar zirvesinden sonra, Amazon Havzası'na yağan yağmurlar yaklaşık 2,400 gigaton suyu bölgeye taşıyor ve kütle merkezini Güney Amerika'ya doğru 2.2 milimetre kaydırıyor. Güneydoğu Asya'da muson yağmurları ise Kasım ayında 600 milyar ton su ile ek bir hareket yaratıyor. Eriyen kar ve yağmurların okyanuslara akışı, Ağustos ile Ekim ayları arasında kütle merkezinin Güney Pasifik'e doğru kaymasına neden oluyor. Pasifik Okyanusu'nun büyüklüğü, bu hareketin diğer okyanuslara kıyasla çok daha belirgin olmasına yol açıyor. Ayrıca, Akdeniz, Kızıldeniz, Kuzey, Baltık ve Barents denizleri de küçük ama ölçülebilir katkılar sağlıyor. Atmosferin ağırlığı da göz ardı edilmiyor; soğuk ve yoğun hava, kütle merkezini kış aylarında Asya ve Kuzey Afrika'ya, yaz aylarında ise Güney Amerika ve Güney Afrika'ya doğru kaydırıyor. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin modelleri, bu atmosferik etkilerin hassas biçimde izlenmesini sağlıyor.

GRACE-FO uyduları ile kütle merkezi hareketi doğrulandı

Ekip, 2018'den itibaren Dünya'nın yerçekimindeki aylık değişimleri izleyen GRACE-FO ikiz uydularının verilerini kullanarak bulgularını test etti. Bu uydular, ağır nehir havzaları ve su kütleleri üzerinden geçerken kütle merkezi hareketlerini yüksek hassasiyetle tespit ediyor. Uzmanlar, GRACE-FO verileri ile kendi hesaplamalarının büyük ölçüde örtüştüğünü belirledi. Donald Argus, "Artık Dünya'nın kütle merkezinin yıllık ileri geri hareketinin, sekiz yıl önce tahmin edilenin yaklaşık yarısı kadar olduğunu biliyoruz" diyerek, bu bulgunun gezegenin su ve hava kütlelerinin hareketinin daha önce düşünülenden daha küçük olduğunu gösterdiğini vurguladı. Ancak, ilerleyen yıllarda daha fazla izleme verisi elde edildikçe, bu tahminin doğruluğu yeniden değerlendirilecek. Özellikle 7 milimetrelik eski tahmin farkının gerçekten daralıp daralmadığı, yeni küresel analizlerle netleşecek.

Kütle merkezi kaymalarının teknoloji ve bilim için önemi büyük

Dünya'nın kütle merkezi, sadece bilimsel araştırmalar için değil, aynı zamanda modern teknolojinin temel taşlarından biri olarak öne çıkıyor. GPS, uydu navigasyonu ve deniz seviyesi takip sistemleri, bu görünmez referans noktasına dayalı olarak çalışıyor. Kütle merkezindeki küçük değişiklikler, hassas konum ölçümlerini ve haritalama doğruluğunu doğrudan etkileyebiliyor. Özellikle Starlink gibi yeni nesil uydu projeleri, Dünya çevresindeki bu tür kaymaları haritalamak için geliştiriliyor. JPL'den Felix Landerer, "Bu hareketler küçük gibi görünse de, modern dünyamız son derece hassas konum ölçümlerine dayanıyor" diyerek, referans sistemlerindeki değişimlerin küresel nakliye lojistiğinden hassas tarıma kadar geniş bir yelpazede etkili olduğuna dikkat çekti. Bilim insanları, kütle merkezi hareketlerinin doğru anlaşılması sayesinde, daha kesin ve güvenilir referans sistemleri oluşturulabileceğini belirtiyor. Bu da, gelecekteki haritalama, navigasyon ve iklim izleme çalışmalarında hatasız sonuçlar alınmasına olanak sağlayacak.

Sonuç olarak, NASA'nın öncülüğündeki bu yeni araştırma, Dünya'nın kütle merkezi hareketine dair önceki tahminleri önemli ölçüde revize etti. Elde edilen bulgular, gezegenin su ve hava kütlelerinin küresel boyuttaki hareketinin hassas biçimde izlenmesi gerektiğini bir kez daha gösterdi. Kütle merkezindeki milimetrik kaymaların dahi, modern teknolojinin temelini oluşturan ölçüm ve navigasyon sistemlerinde ciddi etkiler yaratabileceği vurgulandı. Bilim dünyası, yeni veriler geldikçe bu hareketin boyutunu ve nedenlerini daha iyi anlamak için çalışmaya devam edecek.

"Dünyamızdaki fay hatları genişliyor. Çatlaklar kanyonlara dönüştü." diye konuşmasına başlayan Guterres, dünyada son 10 yılda yaşanan savaşlara dikkati çekti.

Guterres, "Siviller hedef alındı. İnsan hakları çiğnendi. Açlık silah olarak kullanıldı. İnsani yardım çalışanları öldürüldü. Uluslararası hukuk bir kenara atıldı. Jeopolitik bölünmeler derinleşti. Eşitsizlikler yoğunlaştı. Güven sarsıldı." dedi.

Dünyada gücün devletler ile hükümetler ve teknoloji şirketleri arasında yer değiştirdiğini belirten Guterres, "Üçüncüsü de insanlar giderek gücü makinelere devrediyor, yapay zeka ajanları kontrolden çıkıyor ve ölümcül otonom silahlar bilim kurgudan askeri gerçekliğe dönüşüyor." diye konuştu.

Guterres, "İnsanlığın eşi benzeri görülmemiş bir tehdit birleşimiyle karşı karşıya olduğu anda, kolektif eylem mekanizmalarımız giderek artan bir baskı altında." ifadesini kullandı.

"FİLİSTİN TOPRAKLARINDAKİ YIKICI DURUMU GÖZDEN KAÇIRMAMALIYIZ"

Orta Doğu'da çatışmaların giderek arttığını anlatan Guterres, "Sözde ateşkesler, sivillerin bedelini ödemeye devam ettiği 'küçük çaplı ateşkeslerden' öteye geçmiyor. Artık yeter." şeklinde konuştu.

Guterres, "Bölgeyi saran kargaşa ortamında, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yıkıcı durumu gözden kaçırmamalıyız." dedi.

Hamas'ın 7 Ekim'deki saldırılarını takiben İsrail'in saldırılarına dikkati çeken Guterres, "Gazze'deki Filistinlilere yönelik, Genel Sekreter olarak görev yaptığım yıllar boyunca tanık olduğum hiçbir şeye benzemeyen bir katliam ve yıkım dalgası yaşandı." değerlendirmesinde bulundu.

Guterres, işgal altındaki Batı Şeria'da da şiddet, yerinden edilme ve yerleşim genişlemelerinin barışa giden yolu tıkadığını ve etnik temizlik tehlikesini ortaya çıkardığını vurgulayarak, "İki devletli çözümün gözümüzün önünde yok olmasına izin veremeyiz." dedi.

Ukrayna-Rusya savaşındaki sivil kayıplara, Sudan'da, "dış aktörler tarafından körüklenen" çatışmalara da işaret eden Guterres, Myanmar'da da artan şiddet, kitlesel yerinden edilme ve genişleyen uluslararası suçlarla birlikte başka bir krizin küresel dikkatten kaçma riski taşıdığını kaydetti.

Ziyaretin ardından açıklamalarda bulunan Bakan Çiftçi, okulun bir öğrencisinin, anneannesinin üzerine kayıtlı pompalı tüfekle okula 80-100 metre mesafede okula giden çocukların üzerine ateş ettiğini belirterek, "Saldırı neticesinde toplam 11 yavrumuz, çocuğumuz yaralandı. Bunlardan 3 tanesinin durumu diğerlerine göre daha kritik. Şu anda ameliyattan da çıkmış durumdalar, yoğun bakımda tedavileri devam ediyor. Diğer 8 çocuğumuzdan birisi taburcu oldu. Geriye kalan 7 çocuğumuzdan 3 tanesini az önce hastanemizde ziyaret ettik. Onların durumu gayet iyi." ifadelerini kullandı.

Çiftçi, İçişleri Bakanlığının 2 mülkiye başmüfettişi, 2 polis başmüfettişi görevlendirdiğini kaydederek, Milli Eğitim Bakanlığının da 2 başmüfettiş görevlendirdiğini bildirdi. Olayın bütün yönleriyle soruşturulacağını dile getiren Bakan Çiftçi, herhangi bir sorumluluğu, ihmali olanların tespit edileceğini belirtti.

Milli Eğitim Bakanlığının 20 psikososyal destek ekibi görevlendirdiğini, bu sayının yarın 27'ye çıkacağını bildiren Çiftçi, olayın adli yönden de soruşturulmasının Adalet Bakanlığı ve Cumhuriyet Başsavcılığı kanalıyla yürütüldüğünü ifade etti.

"7 BAKANLIK OLARAK BİR ARAYA GELDİK"

Çiftçi, 7 bakanlığın okullar açılmadan önce okul güvenliğiyle ilgili gerekli planlamaları yaptığını, valilerle gerekli toplantıları yapıp okullarda gerekli güvenlik tedbirlerini aldıklarını dile getirerek, dün de Milli Eğitim Bakanı Tekin ile 81 il valisi, il emniyet müdürü, il jandarma komutanları ve il milli eğitim müdürleriyle bir okul güvenliği toplantısı gerçekleştirdiklerini anlattı.

Milli Eğitim Bakanlığının yanında İçişleri Bakanlığının da okul güvenliğine yönelik tedbirleri olduğunu kaydeden Çiftçi, "Mesela İçişleri Bakanlığı olarak bütün okulları, okullar açılmadan önce güvenlik riskine göre değerlendiriyoruz. Bu değerlendirme neticesinde okullarımızı 1'inci, 2'nci, 3'üncü ve 4'üncü dereceden riskli okullar olarak belirliyoruz. 1'inci ve 2'nci dereceden riskli okullarımızda bizim kolluk görevlilerimiz var, onlar sürekli okullarda görev yapıyorlar. 3'üncü ve 4'üncü dereceden riskli okullarımızda okul irtibat görevlilerimiz var, onlar ihtiyaç duydukça okul yönetimlerimizle irtibata geçiyorlar." diye konuştu.

Çiftçi, bu yıl ilk defa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile 31 bin bahçe görevlisi istihdam ettiklerini, dün 23 bininin göreve başladığını belirterek, saldırının gerçekleştiği okulun 1. derece riskli okullardan olduğunu ve okulda 1 bekçi ile bahçe görevlisinin saldırı anında görevli olduğunu kaydetti.

Bakanlık olarak okulun dışında güvenlik, asayiş, narkotik ve çocuk şube müdürlükleri kanalıyla uygulamaların devam ettiğini ifade eden Çiftçi, şöyle konuştu:

"Okulun civarındaki internet kafeleri, büfeleri, oyun salonlarını, metruk binaları düzenli aralıklarla denetliyoruz. Okulların servis araçlarını denetliyoruz. Biz istiyoruz ki çocuklarımız okula güvenle gelsinler. Okulda huzur içerisinde eğitimlerine devam etsinler ve sağ salim okullarından evlerine dönebilsinler. Ama okul güvenliği sadece fiziki tedbirlerle, polisiye tedbirlerle oluşabilecek bir şey de değil. Bunun için biz 7 bakanlık olarak bir araya geldik, 3 aydır üzerinde çalıştığımız bir protokolümüz de vardı ve dün Milli Eğitim Bakanımızın katılımıyla İçişleri Bakanlığımızda bu protokolü imza altına aldık. Buradaki muradımız da herhangi bir sızıntı olması durumunda, çocukların eylem yapacaklarına dair bir belirti, bir işaret olduğunda sistemin devreye girmesi ve çocuğun okul idaresi, kolluk görevlileri, Sağlık Bakanlığının görevlileri vasıtasıyla bir an önce tedavisine başlanmasıyla ilgiliydi. Adalet, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, yine Gençlik ve Spor, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlığı olarak bir araya geldik ve bir sistem kurduk. Özellikle belirti veren, işaret veren çocuklarla ilgili ve o da dün itibarıyla valiliklerimize yaptığımız toplantının neticesinde iletilmiş oldu."

"EN BAŞTA DA AİLELERE DÜŞEN GÖREVLER VAR"

Çiftçi, okul güvenliğini sadece polisiye tedbirlerden ibaret olarak görmediklerini vurgulayarak, "Burada devletin diğer kurumlarına, sivil toplum kuruluşlarına düşen görevler var. En başta da ailelere düşen görevler var. Aileler çocuklarının okula gidip gitmediğini, okuldan çıktıktan sonra nereye gittiklerini, eve geldiklerinde hangi internet sitelerine giriyorlar, bunları mutlak suretle takip, kontrol etmeliler. Eğer evlerinde silah varsa bunları çocukların ulaşamayacakları, erişemeyecekleri yerlere kaldırmalılar. Bu olayda kullanılan silah anneannesinin üzerine kayıtlı, dedesinin evinde. Çocuk oradan alıyor ve bu silahla eylemi gerçekleştiriyor. Demek ki silahları da güvenli yerlere almamız gerekiyor. Bu, tamamen ailelerin alacağı tedbirler beyanında, ailelere düşen bir görev. İçişleri Bakanlığı olarak bütün çocukların başına veya bütün ailelere birer polis görevlendiremeyiz. Eğer topyekun olarak görev yaparsak, hepimiz üzerimize düşeni yaparsak okullarımız daha güvenli hale gelecek, bu tür hadiseler de yaşanmamış olacak." ifadelerini kullandı.

Kahramanmaraş'ta 14 Nisan'daki okul saldırısını anımsatan Bakan Çiftçi, o saldırıdan sonra da siber devriyeler ve istihbarat vasıtasıyla 2 bin 419 kişiyi gözaltına aldıklarını söyledi.

Bakan Çiftçi, benzer düşüncede olan, benzer eylem yapabileceğini bir şekilde ihsas eden çocuklarla ilgili gözaltı yaptıklarını, bunlardan 243'ünün tutuklandığını belirterek, "Yani polis, istihbarat görevini yapıyor. Siber devriyelerimiz aynen sokaklarda olduğu gibi siber alemde de görevini yapıyor. Toplumun her kesimine düşen görevler var." dedi.

Bakanlar Çiftçi ve Tekin, daha sonra Manisa Şehir ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan hastanelerindeki yaralı öğrencileri ziyaret etti.

Açıklamada, bakanların Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunun 81. Oturumu kapsamında ABD'nin New York kentinde bir araya geldiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Bakanlar, Gazze'de süregelen insani acılardan derin endişe duyduklarını ifade etmekte ve İsrail'e, insani yardımlar ile erken toparlanma malzemelerinin derhal, güvenli ve engelsiz bir şekilde ulaştırılmasını sağlamak ve kritik altyapının rehabilitasyonunu kolaylaştırmak da dahil olmak üzere, Kapsamlı Plan'ın birinci aşaması dahilinde bekleyen taahhütlerini derhal yerine getirme çağrısında bulunmaktadırlar."

Ateşkesin korunmasının ve tüm ihlallerin sona erdirilmesinin zorunluluğuna dikkat çekilen açıklamada, Yol Haritası'nın Kapsamlı Plan'ın ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu ve Plan'ın ikinci aşamasının ilerletilmesi için uygulama çerçevesi sağladığı vurgulandı.

Açıklamada, bu aşamanın İsrail'in tam çekilmesiyle eş zamanlı olarak silahların teslim edilmesini, Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) konuşlandırılmasını, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'nin (NCAG) Gazze Şeridi genelinde sorumluluklarını üstlenmesini ve Gazze genelinde Erken Toparlanma ve Yeniden İnşa çalışmalarının başlatılmasını içerdiği kaydedildi.

Bakanların tüm tarafları, kendileriyle ilgili taahhütlerini iyi niyetle ve gecikmeksizin yerine getirme çağrısı yaptığı açıklamada, "Bakanlar, Filistin halkının ana vatanlarından sürülmesini veya zorunlu göçe tabi tutulmasını ya da İşgal Altındaki Filistin Toprakları'nın mülki veya demografik yapısının değiştirilmesini amaçlayan her türlü teşebbüsü kesin bir dille reddettiklerini yinelemektedirler." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, bakanların hız kazanan yerleşim genişlemeleri, topraklara el konulması, Filistinlilerin evlerinin yıkılması, yerleşimci şiddeti ve terörü ile zorunlu göç dahil olmak üzere, İsrail kontrolünü ve ilhakını pekiştirmeyi amaçlayan yasa dışı önlemleri kınadığı ve bunların derhal geri alınması çağrısında bulunduğu belirtildi.

Bakanların, Kudüs'te Müslümanlara ve Hristiyanlara ait kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosunu baltalayan önlemlerden duydukları ciddi endişeyi ifade ettiği açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bakanlar, yasa dışı İsrail yerleşim faaliyetleriyle mücadele etmek amacıyla, yerleşimlerle ticareti durdurmaya yönelik tedbirleri de içerecek şekilde İngiltere tarafından atılan son adımların yanı sıra daha geniş kapsamlı ulusal ve Avrupa düzeyindeki çabaları memnuniyetle karşılamakta; yerleşim genişlemesini sona erdirmek ve yerleşimci şiddetinin hesabının sorulmasını sağlamak amacıyla daha etkili önlemler alınması çağrısında bulunmaktadırlar."

Açıklamada, Gazze'nin Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak kalması gerektiği vurgulandı.

KAPSAMLI PLAN'IN UYGULANMASI, EGEMEN BİR FİLİSTİN DEVLETİ'NİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ SÜRECİNE KATKIDA BULUNMALI

Açıklamada, bakanların Kapsamlı Plan'ın uygulanmasının, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nin yeniden birleşmesi ile Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkının kullanılmasına ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi suretiyle başkenti Doğu Kudüs olan egemen, sürdürülebilir ve bağımsız bir Filistin Devleti'nin gerçekleştirilmesine yönelik güvenilir ve geri döndürülemez bir sürece katkıda bulunması gerektiğini yeniden teyit ettiği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğinin takdir edildiği ve Kapsamlı Plan'ın uygulanmasının sağlanmasında ABD'nin rolünün altı çizilen açıklamada, İsrail de dahil olmak üzere tüm tarafların taahhüt ve yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak ve Yol Haritası'nın uygulanmasının önündeki engelleri aşmak için ABD'nin kararlı ve aktif katılımının sürdürülmesi çağrısı yapıldı.

Açıklamada, sahada kaydedilecek somut ilerlemenin, Barış Kurulu'nun güvenirliği ile Plan'ın otoritesini güçlendireceği ve ciddi şekilde ihtiyaç duyulan ivmeyi yaratacağı vurgulandı.

Ayrıca, açıklamada bakanların Kapsamlı Plan'ın ve Yol Haritası'nın tam olarak uygulanmasını ilerletmek, Filistin halkının acılarını hafifletmek, kendi kaderini tayin etme ve bağımsız devlet kurma haklarını hayata geçirmek ve bölgede adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışa ulaşmak için ABD, Barış Kurulu, Filistin Yönetimi ve ilgili tüm taraflarla birlikte çalışmaya devam etmeye hazır olduklarını yeniden teyit ettikleri belirtildi.

Herčíková: "Bukov'daki mamut kemikleri, insan-mamut ilişkisine dair yeni ipuçları sunuyor"

Arkeolog Herčíková ve ekibi tarafından yürütülen çalışmalar, Bukov'da ortaya çıkan mamut kemiklerinin yalnızca doğal ölümlerle açıklanamayacağını gösteriyor. Buluntular arasında, mamut iskeletlerinin neredeyse tüm parçalarına rastlanırken, özellikle dişler ve kafatası kalıntıları oldukça az bulundu. On dokuz alt çene ve tek bir izole diş, en az 20 yünlü mamutun bu alanda yer aldığını ortaya koydu. Ayrıca, yünlü gergedan, at, ren geyiği ve tavşan gibi farklı hayvan türlerinin de kalıntılarına rastlandı. Kemiklerin üzerinde tespit edilen kesik izleri, bu hayvanların insanlar tarafından avlandığını ve etlerinin beslenme amacıyla işlendiğini gösteriyor. Herčíková, post-kafatası kemiklerinde görülen bu izlerin, kemiklerin yalnızca manzaradan toplanmadığını, taze leşlerin işlendiğini kanıtladığını vurguladı. Bu durum, insanların Bukov'da mamut avcılığını tekrar tekrar gerçekleştirdiğine işaret ediyor.

3.500'den fazla hayvan kalıntısı ve taş aletler: Bukov'da Buzul Çağı avcılığına dair kanıtlar

Arkeologlar, kazı alanında 3.500'den fazla hayvan kalıntısı kaydetti. Bunların büyük çoğunluğunu yünlü mamutlar oluştururken, diğer hayvan türlerine ait kemikler de dikkat çekti. Alanın farklı noktalarında, kırık taş uçları, kesim aletleri, Kostenki tarzı bir bıçak ve muhtemel mermi parçaları bulundu. Sekiz taş alet üzerinde yapılan ön analizler, bu aletlerin bir kısmının kesim, deri işleme ve yumuşak malzemeleri kesme gibi işlemlerde kullanıldığını ortaya koydu. İki taş eserde ise darbe ile uyumlu kırılma izleri tespit edildi; bu da aletlerin mermi elemanı olarak kullanılma ihtimalini güçlendiriyor. Kalıntılar arasında bulunan kırmızı okra lekeleri, tarih öncesi insan topluluklarının ritüel ya da sembolik amaçlarla kullandığı demir açısından zengin bir pigment olarak biliniyor. Ayrıca, mamut dişiyle yapılmış bir kolyenin bulunması, alanın yalnızca avcılık değil, aynı zamanda kültürel etkinliklere de sahne olduğunu gösteriyor.

Radyokarbon tarihleme ve genetik analizler, Bukov'un önemini artırıyor

Bukov'da tespit edilen kemik katmanlarının altında üç belirgin yanma özelliği bulundu. Bu alanlardan alınan odun kömürü örneklerinin radyokarbon analizleri, bölgedeki avcılık ve yerleşim faaliyetlerinin yaklaşık 28.800 ile 25.600 yıl öncesine dayandığını gösterdi. Farklı örnekler arasındaki tarihler, alanın kronolojisini karmaşık hale getirse de, taş aletlerin stili ve bulgular, Bukov'u Geç Gravettian dönemine yerleştiriyor. Bu dönem, Buzul Çağı'nın sonuna yaklaşan bir zaman dilimine karşılık geliyor. Araştırmacılar, mamut kemiklerinin birden fazla avı temsil ettiğini ve kalıntıların tortulama sonrası çok az hareket ettiğini belirtti. Genetik analizler ve DNA incelemeleriyle, hayvanların akrabalık ilişkileri, cinsiyet dağılımları ve avcıların belirli grupları hedefleyip hedeflemediği gibi sorulara da yanıt aranıyor. Son genetik veriler, insan ilişkili tortulardaki mamutların çoğunluğunun dişi olduğunu ortaya koyuyor. Bukov'da ise topluluğun cinsiyet dağılımı ve olası kalıtsal ilişkiler, ilerleyen araştırmalarla netleşecek.

Buzul Çağı avcılığının izleri: Bukov'daki mamut kemikleri, bölge tarihini yeniden şekillendiriyor

Buluntular, Bukov'da Buzul Çağı'nda insan topluluklarının mamutları tekrar tekrar avladığını ve leşleri işlediğini gösteriyor. Alanın farklı noktalarında bulunan yanma izleri, ateşin hem av sonrası et işleme hem de muhtemel ritüel amaçlarla kullanıldığını düşündürüyor. Kalıntılardaki yaş dağılımı, çoğunlukla cinsel olgunluğa ulaşmış ancak hala büyüyen bireylerden oluşuyor. On üç mamut, Afrika filinin gelişim evreleriyle karşılaştırıldığında 13 ile 27 yaş arasında tahmin edildi. Beş yaşından küçük bireylerin de varlığı, avlanan topluluğun yaş açısından çeşitlilik gösterdiğini ortaya koyuyor. Ancak genel yaş dağılımı, tek bir matriarkal sürüye işaret etmiyor; birkaç anne-yavru ilişkisi dışında, kemiklerin birden fazla av olayına ait olabileceği düşünülüyor. Kemiklerin rastgele yönelimi ve bazı vücut parçalarının eklemli kalması, kalıntıların tortulama sonrası fazla yer değiştirmediğini gösteriyor. Tüm bu bulgular, bölgedeki insan topluluklarının avcılık ve yaşam biçimi hakkında yeni bilgiler sunuyor.

Bukov'daki keşif, Avrupa arkeolojisine yeni bir perspektif kazandırıyor

Bukov'da ortaya çıkan mamut kemikleri, yalnızca Çek Cumhuriyeti için değil, Avrupa arkeolojisi açısından da büyük önem taşıyor. Moravya, Aşağı Avusturya ve güney Polonya'da bilinen Gravettian dönemi mamut kemik tortuları ile karşılaştırıldığında, Bukov'daki buluntular hem coğrafi hem de zamansal olarak benzersiz bir örnek oluşturuyor. Bohemya'da bugüne kadar bu denli kapsamlı bir tortu kaydedilmemişti. Araştırmacılar, vücut parçası desenlerinin leşlerin nasıl kullanıldığını gösterebileceğini, diş mikroyıpranması, izotop analizleri ve tortul DNA çalışmalarının ise mamutların diyetine, çevresine ve alanın kullanım süresine ışık tutabileceğini belirtiyor. Bukov'daki bu keşif, insanların mamutları tekrar tekrar avlayıp avlamadığını, leşleri nasıl işlediğini ve neden aynı yere geri döndüklerini anlamak için önemli bir fırsat sunuyor. Gelecek dönemlerde yapılacak detaylı analizler, Buzul Çağı insanlarının yaşam biçimi ve avcılık stratejileri hakkında yepyeni bilgiler ortaya koyabilir.

Bukov'da bulunan mamut kemikleri ve diğer hayvan kalıntıları, Buzul Çağı'ndaki insan topluluklarının avcılık, beslenme ve kültürel yaşamına dair önemli sorulara yanıt arıyor. Alanın bu denli zengin buluntular sunması, hem bölge tarihi hem de Avrupa genelinde insan-mamut ilişkisine dair bilgi birikimini artırıyor. Önümüzdeki yıllarda yapılacak genetik ve arkeolojik incelemelerle, Bukov'un Buzul Çağı'ndaki rolü çok daha net biçimde anlaşılacak.

Sony Pictures gişe rakamlarını açıkladı: Rekor Resident Evil'ın

Resident Evil'ın yeni filmi, sinema dünyasında büyük yankı uyandırdı. Sony Pictures'ın tahminlerine göre, film ilk hafta sonunda 55 milyon dolara yakın bir hasılatla ABD gişelerinde zirveye yerleşti. Bu başarı, hem serinin önceki filmlerine hem de son dönemde vizyona giren diğer yapımlara kıyasla oldukça dikkat çekici. Sektör temsilcileri, Resident Evil'ın bu çıkışının, sinema endüstrisinde pandemi sonrası toparlanmaya da katkı sağladığını belirtiyor. Gişe rakamları, filmin uluslararası pazarlarda da benzer bir ilgiyle karşılanabileceğine işaret ediyor.

Resident Evil'da Austin Abrams başrolde: Eleştirmenlerden tam not

Yeni Resident Evil filminde başrolü üstlenen Austin Abrams, Raccoon City'ye önemli bir teslimat için gelen bir dağıtımcıyı canlandırıyor. Filmde, karakterin şehirde karşılaştığı tehlikeli yaratıklarla mücadelesi izleyicilerden tam not aldı. Eleştirmenler, filmin aksiyon sahnelerini ve atmosferini övgüyle karşıladı. Ayrıca, Resident Evil yeni filmi Rotten Tomatoes'ta %96'lık bir puana ulaşarak, bugüne kadar yapılan tüm Resident Evil live-action projeleri arasında en yüksek eleştirmen notunu aldı. Bu başarı, hem serinin hayranlarını hem de sinema sektörünü heyecanlandırdı.

Resident Evil'ın yeni filmiyle elde edilen bu büyük başarı, serinin geleceği için de umut verici bir tablo ortaya koyuyor. Uzmanlar, gişe performansının ve olumlu eleştirilerin, ilerleyen dönemde yeni projelerin önünü açabileceğini belirtiyor.

Bloomberg: Yapay zeka harcamaları ekonomiyi tehdit ediyor

Analistler, yapay zeka ile bağlantılı harcamaların ekonomide önemli bir baskı yarattığını ve sektörün kırılgan bir yapıya büründüğünü ifade ediyor. Faiz oranlarında yaşanan artış, borçlanma maliyetlerini yükseltiyor ve şirketler üzerindeki yükü daha da ağırlaştırıyor. Eğer yapay zeka teknolojisinde bir yavaşlama yaşanırsa, yatırımların azalması ve sektörün kârlılık tahminlerinin bozulması kaçınılmaz hale gelebilir. Bu durum, hem teknoloji şirketleri hem de genel ekonomi için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Analistlerden dot-com balonu benzetmesi: Çöküş riski gündemde

Bloomberg analistleri, mevcut tabloyu 2000'li yılların başındaki dot-com balonuna benzetiyor. Yapay zeka sektöründe olası bir çöküşün, benzer şekilde büyük bir ekonomik krize yol açabileceği uyarısı yapılıyor. Bazı büyük şirketlerin bu süreçten güçlenerek çıkabileceği öngörülse de, yüksek maliyetler nedeniyle birçok firma piyasadan silinebilir. Uzmanlar, yapay zeka ekonomisinin sürdürülebilirliği konusunda şirketleri ve yatırımcıları dikkatli olmaya çağırıyor.

Yapay zeka yatırımlarının ekonomik dengeyi nasıl etkileyeceği ve sektörün geleceği, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek başlıca gündem maddeleri arasında yer alıyor.

Litvinenko: 'Küçük hareketler büyük fark yaratıyor'

Andrey Litvinenko, Sovyetler Birliği döneminde uygulanan toplu jimnastik molalarını örnek göstererek, bu tür aktivitelerin çalışanlar arasında yaygınlaşmasının sağlık açısından büyük fayda sağladığını hatırlattı. O yıllarda departman çalışanları birlikte 20-30 dakika egzersiz yaparak hem kas-iskelet hem de kardiyovasküler ve sindirim sistemlerinin korunmasına katkıda bulunuyordu. Litvinenko, günümüz ofis çalışanlarına ise en az 5-10 dakikalık ısınma molaları vermelerini öneriyor. Bu süre zarfında masadan kalkıp kısa yürüyüşler yapmak, su almak veya sandalyede basit hareketler gerçekleştirmek öneriler arasında yer alıyor.

Ofis çalışanlarına pratik egzersiz önerileri

Uzman ortoped, özellikle bacak sağlığı için topuk ve parmak uçları arasında yuvarlanma hareketleri veya ayak tabanının bir yanından diğerine geçiş gibi basit egzersizlerin önemine dikkat çekiyor. Ayrıca, parmak uçlarına yükselip topukları indirmek gibi hareketlerin de damarlar ve kılcal damarlardaki kan dolaşımını desteklediğini belirtiyor. Litvinenko, telefon görüşmelerinin de mümkünse ayakta ya da yürüyerek yapılmasının masa başı çalışanlarının sağlık risklerini azaltabileceğini ifade ediyor. Ofis ortamında küçük hareketlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Litvinenko, düzenli egzersizin uzun vadede ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini söylüyor.

Sonuç olarak, ortoped Andrey Litvinenko'nun önerileri, masa başı çalışanların günlük rutinlerine kısa hareket molaları eklemesinin sağlık açısından ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, ofis ortamında geçirilen uzun saatlerin olumsuz etkilerini azaltmak için harekete geçmenin önemini vurguluyor.

Doktor Ferrero: 'Uyku eksikliği kilo ve prediyabet riskini artırıyor'

Uzman doktor Ferrero, kronik uykusuzluğun vücut ağırlığında dalgalanmalara yol açtığını ve uyku kalitesinin bozulmasının kilo alımına zemin hazırladığını açıkladı. Uyku eksikliği yaşayan bireylerde prediyabet gelişme riskinin arttığına dikkat çeken Ferrero, sağlıklı bir yaşam için uyku düzeninin korunmasının şart olduğunu belirtti. Ayrıca, kaliteli uyku alışkanlığının sadece fiziksel sağlık üzerinde değil, ruhsal denge açısından da kritik bir rol oynadığını sözlerine ekledi.

385 bin kişilik araştırma: İyi uyku kalp hastalıklarını yüzde 35 azaltıyor

Ferrero'nun aktardığı 385 bin katılımcı ile gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları, kaliteli uykunun kalp-damar hastalıkları riskini yüzde 35 oranında azalttığını ortaya koydu. Aynı araştırmada, iskemik kalp hastalığı ve inme riskinin ise yüzde 34 daha düşük olduğu tespit edildi. Başka bir çalışmada ise 172.321 yetişkinin verileri incelendi ve iyi uyku alışkanlığı olan erkeklerin ortalama 4,7 yıl, kadınların ise 2,4 yıl daha uzun yaşadığı belirlendi. Ferrero, bu bulguların yalnızca uyku süresiyle ilgili olmadığını, aynı zamanda uyku kalitesinin de hayati önemde olduğunu vurguladı. Son olarak, kronik uykusuzluk tedavisinde bilişsel-davranışsal terapinin ilaçlara göre daha kalıcı sonuçlar verdiğini ifade etti.

Sağlık uzmanları, yaşam süresini uzatmak ve hastalık risklerini azaltmak için kaliteli uyku alışkanlığına öncelik verilmesini öneriyor. Uyku kalitesi, modern yaşamın getirdiği stres ve yoğunluk karşısında sağlıklı bir yaşamın anahtarı olarak öne çıkıyor.

Veteriner Lapenok: 'Çikolata ve ksilitol hayvanlar için ölümcül risk taşıyor'

Veteriner Darya Lapenok, çikolata ve kakao içeren ürünlerin kediler ve köpekler için özellikle tehlikeli olduğunu bildirdi. Bu gıdalarda bulunan teobromin maddesinin, hayvanlarda kusma, kasılma ve sinir sistemi bozukluklarına yol açabileceğini ifade etti. Ağır vakalarda ise bu durumun ölümle sonuçlanabileceğini belirtti. Ayrıca, bazı şekerlemelerde yer alan ksilitol isimli tatlandırıcının köpeklerde ciddi karaciğer hasarına neden olabileceğine dikkat çekti. Lapenok, evcil hayvanların bu tür ürünlerden kesinlikle uzak tutulması gerektiğini vurguladı.

Soğan, üzüm, mantar ve çekirdekli meyveler büyük tehlike oluşturuyor

Uzman veteriner, bitkisel gıdalarda da önemli riskler bulunduğunu açıkladı. Soğan ve sarımsakta bulunan organik kükürt bileşenlerinin, kediler ve köpeklerde anemiye yol açabileceğini ve karaciğer ile böbrekler için ciddi tehlike oluşturduğunu söyledi. Avokadonun da içeriğindeki persin maddesi nedeniyle hayvanlar için toksik olduğunu belirtti. Üzüm ve kuru üzümün ise etkisinin tam olarak bilinmediğini, fakat ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini dile getirdi. Lapenok, mantarların da hayvanların sindirim sisteminde bozulmalara yol açabileceğini, elma, şeftali, erik ve kiraz çekirdeklerinin ise zehirlenme ve bağırsak tıkanıklığı riskini artırdığını aktardı. Ayrıca, füme etler, yağlı ve baharatlı yiyecekler ile alkolün de evcil hayvanlarda ağır sağlık sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulundu.

Evcil hayvanların sağlığını korumak için sahiplerin, veterinerlerin önerilerine dikkat etmesi büyük önem taşıyor. Yasaklı gıdalar konusunda bilinçlenmek, kediler ve köpekler için ciddi sağlık sorunlarını önlemenin en etkili yolu olarak öne çıkıyor.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık, itfaiye, jandarma ve AFAD ekipleri sevk edildi.

Sürücünün yaşamını yitirdiğini belirleyen ekipler, ismi öğrenilemeyen bir yaralıyı araçtan çıkardı.

Ambulansa taşınan yaralı, Bahçe Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

İddiaların doğru olmadığını savunan Trump, "Korkaklar ve hainler, Amerika Birleşik Devletleri'nin mühimmatının azaldığını söylemeye bayılıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, "Kullanacağımızı düşündüğümüzden çok daha fazla mühimmatımız var ve şu anda daha önce görmediğimiz seviyelerde üretiyoruz." ifadesini kullandı.

Son günlerde medyada, ABD'nin İran'a karşı İsrail ile ortaklaşa düzenlediği saldırılarla başlayan savaş nedeniyle ülkede mühimmat stokunun azaldığı yönünde haberler çıkmıştı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) denetçisi tarafından 14 Eylül'de yayımlanan raporda da savaşın ABD'de mühimmat açığına ve tedarik zincirlerinde "darboğaza" neden olduğu kaydedilmişti.

Fiyatlar, bugün saat 13.59 itibarıyla kapanışa göre yüzde 5,6 azalarak 69,15 avroya geriledi.

Japonya'nın Kyodo Haber Ajansı'na göre, İran, ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve diplomasiye dönmesi halinde Hürmüz Boğazı'nı 7 gün içinde yeniden açmaya hazır olduğunu Washington'a iletti.

İsmi açıklanmayan İranlı bir hükümet yetkilisi, teklifin arabulucular aracılığıyla ABD'ye ulaştırıldığını ve iki ülke arasında kalıcı bir ateşkes sağlanması amacıyla müzakerelerin yeniden başlatılmasının önerildiğini söyledi.

Öte yandan, Asya'da LNG talebinin, özellikle Çin ve Japonya'da zayıf seyretmesi de fiyatları aşağı yönlü baskılayan bir unsur oldu.

- DEPOLARDAKİ DOLULUK GEÇEN YILIN ALTINDA

Avrupa Gaz Altyapısı (GIE) verilerine göre, Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 69,94 seviyesinde bulunuyor. Geçen yıl bu oran yüzde 81,85 seviyesindeydi.

Norveç'in doğal gaz ihracatı ise bakım çalışmaları nedeniyle kısıtlı seyretmeye devam ediyor. Ülkenin doğal gaz ihracat kapasitesinin, Avrupa'da kış öncesi talebin arttığı döneme hazırlık amacıyla yürütülen planlı bakım çalışmaları nedeniyle eylül sonuna kadar yaklaşık yüzde 20 azalması bekleniyor.

Avrupa'nın en büyük doğal gaz üreticisi olan Norveç, kıtanın doğal gaz talebinin yüzde 30'dan fazlasını karşılıyor.

Analistler, Avrupa'da önümüzdeki iki haftada beklenen sıcak hava nedeniyle ısınma amaçlı doğal gaz talebinin azalacağını ve bunun fiyatlardaki düşüşü destekleyeceğini öngörüyor.

Sağlık ekipleri sürücü Gökhan Dereli'nin hayatını kaybettiğini belirledi. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Uzmanlar yumurta tazeliğinin etkisine dikkat çekti

Yumurta tazeliği, haşlanmış yumurtanın kabuğunun kolay soyulmasında belirleyici bir faktör olarak öne çıkıyor. Taze yumurtalarda beyaz, iç zarla daha sıkı bir temas halinde bulunuyor. Bu da haşlandıktan sonra kabuğun soyulmasını zorlaştırıyor. Yumurtalar bekledikçe içerdikleri karbondioksit yavaşça dışarı çıkıyor ve beyazın pH değeri yükseliyor. Bu değişim, haşlanmış yumurtanın kabuğunun daha kolay ayrılmasını sağlıyor. Ancak, haşlama için özellikle 'bayat' yumurta seçmek gerekmiyor. Sadece çok taze yumurtalarda zor soyulma ihtimalinin daha yüksek olduğu belirtiliyor. Yumurta tazeliği ile ilgili bu detay, mutfakta pratiklik ve zaman tasarrufu açısından önemli bir ipucu sunuyor.

Sıcak su ve soğutma işlemi soyulmayı kolaylaştırıyor

Haşlanmış yumurtanın kolay soyulmasında tazelik kadar haşlama yöntemi de etkili oluyor. Yumurtaları doğrudan sıcak suya bırakmak, dış beyaz tabakanın hızlıca sertleşmesini sağlıyor ve bu da kabuğun daha rahat ayrılmasına yardımcı oluyor. Ancak, ani sıcaklık değişimi yumurtanın çatlamasına yol açabiliyor. Bu nedenle yumurtaları tencereye dikkatlice, bir kaşık ya da kepçe yardımıyla bırakmak öneriliyor. Alternatif olarak, yumurtaları buharda pişirmek de hem çatlama riskini azaltıyor hem de soyulmayı kolaylaştırıyor. Haşlama işlemi tamamlandıktan sonra yumurtaları hemen soğuk suya almak, pişme sürecini durduruyor ve aşırı pişmiş sarı oluşmasını engelliyor. Ayrıca, soğuyan yumurtanın tutulması ve temizlenmesi daha pratik hale geliyor. Soğutma işleminin ardından kabuğu masada hafifçe yuvarlayarak çatlatmak ve kalın uçtan soymaya başlamak, en iyi sonucu veriyor. Yumurta tazeliği, doğru ısıtma ve hızlı soğutma işleminin birleşimi, haşlanmış yumurtanın kolayca soyulmasını sağlıyor.

Sonuç olarak, haşlanmış yumurtanın kabuğunun kolay soyulması için yumurta tazeliğine dikkat etmek, sıcak suyla haşlama ve hızlı soğutma yöntemlerini uygulamak gerekiyor. Bu basit ama etkili adımlar, mutfakta vakit kaybını önleyerek lezzetli ve pratik haşlanmış yumurtalar hazırlamanıza yardımcı oluyor. Yumurta tazeliği, bu sürecin en önemli anahtar kelimesi olarak öne çıkıyor.

Dr. Dolgushin: 'Avokadoyu süper gıda gibi görmeyin'

Dr. Dolgushin, avokadonun içerdiği besin değerlerinin olumlu etkilerine rağmen, bu meyvenin evrensel bir süper gıda olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Avokado, kalp ritmini destekleyen ve kan basıncını dengeleyen bileşenler içeriyor. Buna karşın, yüksek enerji içeriği nedeniyle büyük porsiyonların tüketilmesi, özellikle kalori alımını sınırlamaya çalışanlar için risk taşıyor. Uzman, avokadonun dengeli ve makul miktarda tüketilmesinin sağlıklı beslenme açısından daha doğru bir yaklaşım olduğunu ifade etti.

Beslenme düzeni ve bireysel farklılıklar ön planda

Dr. Dolgushin, tek bir gıdanın tüm beslenme düzeni üzerindeki etkisinin abartılmaması gerektiğini belirtti. Her bireyin metabolizması ve günlük enerji ihtiyacı farklılık gösteriyor. Avokado gibi sağlıklı kabul edilen besinler bile, yanlış miktarlarda tüketildiğinde istenmeyen sonuçlara yol açabiliyor. Uzman, beslenmede çeşitlilik ve dengeye dikkat edilmesini, kişisel ihtiyaçlara göre porsiyon ayarlaması yapılmasını önerdi. Ayrıca, fiziksel aktivite düzeyinin de beslenme planında önemli bir rol oynadığını, bu nedenle avokado tüketirken bireysel koşulların göz önünde bulundurulması gerektiğini sözlerine ekledi.

Sonuç olarak, avokado besleyici ve faydalı bir gıda olmasına rağmen, porsiyon kontrolü ve genel beslenme alışkanlıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Dr. Dolgushin, sağlıklı bir yaşam için tek bir gıdaya odaklanmak yerine dengeli bir diyetin önemine dikkat çekti.