Demokrat Parti'nin aday tercihlerine sert eleştiriler yönelten Trump, "Oylarımızla aşırılık yanlısı isimlerin iktidara getirilip getirilmeyeceğine karar vereceğiz. Ya Amerika'yı güçlü tutacağız ya da Bence şu anda Amerika'nın altın çağını yaşıyoruz. Daha önce böyle bir dönem yaşanmadı" dedi.

Son iki yılda daha önce hiçbir yönetimin yapmadıklarını yaparak ABD'nin sınırlarını güçlendirdiklerini ve vergi indirimleri gerçekleştirdiklerini anlatan Trump, "Bugün petrol fiyatı 10 dolar düştü. Bu, petrol tarihinde görülen en büyük düşüş. Daha önce fiyatın bir günde 10 dolar düştüğü hiç görülmedi. Çok daha fazla düşecek. Çünkü İran'a karşı kazanıyoruz. Üstelik kolaylıkla kazanıyoruz. Donanmaları yok edildi. Hava kuvvetleri yok edildi. Uçakları, İran'daki pistlerin üzerinde paramparça halde yatıyor. Hava savunma kapasiteleri, füze kapasiteleri büyük ölçüde azaldı. Füze üretme kapasiteleri de aynı şekilde. Paraları yok. Ellerinde kalan tek şey, son 15 yılda hiçbir ülkede görülmemiş düzeydeki yüksek enflasyon. Yüzde 300'ün üzerinde enflasyon söz konusu. İran anlaşma yapmak istiyor ve bu gerçekleşebilir" dedi.

Venezuela'daki savaşı da bir günde kazandıklarını söyleyen Trump, "Oradan yüz milyarlarca dolarlık petrol elde ediyoruz. Her gün Venezuela'dan petrol geliyor. Bildiğiniz gibi Venezuela çok önemli bir kaynak" dedi.

ABD ve Venezuela'nın petrol üretimindeki iş birliğinden bahsederken bu anlatıya Grönland'ı da ekleyen Trump, "Buna Grönland'ı da ekleyebilirsiniz. Çünkü artık Grönland'a da sahibiz. Harika bir anlaşma yaptık. Bunu mümkün kıldıkları için Danimarka ve Avrupa'ya teşekkür ediyoruz. Biliyorsunuz, "Grönland'ı alamazsınız" diyorlardı. Oysa bizim için Grönland çok önemliydi. Grönland üzerinde süresiz haklar elde ettik. Ancak yalnızca Venezuela ve ABD'yi birlikte düşündüğünüzde dahi dünya petrolünün neredeyse yüzde 50'sine sahibiz. Suudi Arabistan ve Rusya'nın toplamından açık ara daha fazla petrolümüz var" dedi.

Ara seçimleri Cumhuriyetçi Parti'nin kazanması halinde her yetişkine 5 bin dolar ödeme yapma vaadini tekrarlayan Trump, "Demokratlar, komünistleri ve cihatçıları seçtirerek ülkemizi mahvetmek istiyor. ABD Kongresi, bunun gerçekleşmesine izin vermeyecek" dedi.

ABD Kongresini güçlü ve özgür tutmak istediklerini söyleyen Trump, "Görevdeki başkan ister Cumhuriyetçi, ister Demokrat olsun, nedense ara seçimleri kazanamıyor. Ama biz, bu kez kazanmak için çok güçlü bir çaba gösterdik" dedi.

Başkanlığı dönemindeki icraatlerinden bahsederken tekrar İran konusuna dönen Trump, "İran'ın nükleer silaha sahip olmamasını sağladık. Buna asla izin vermeyeceğiz ve onlar da bunu anladı. Kısa zaman önce kendileri de söyledi. "Nükleer silahımız olmayacak" dediler" ifadelerini kullandı. İran ile savaş yaşandığını ancak buna "savaş" denilip denilmeyeceğinden emin olmadığını söyleyen Trump, "Çünkü aylardır herhangi bir çatışmaya girmiyoruz. Boğazı kontrol ediyoruz. Hem de güçlü bir şekilde kontrol ediyoruz. Wall Street Journal'ın haberine göre geçen hafta boğazın tarihinde hiç olmadığı kadar fazla petrol geçişi sağladık. Petrol fiyatları hızla düşüyor. Daha da düşecek. Umarım insanlar, oy kullanma kabinine girdiklerinde bunu hatırlar. Çünkü İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek zorundaydık. Buna izin verseydik, ülkemiz hiçbir zaman eskisi gibi olmazdı. Tüm dünya farklı bir yer olurdu. Bu nedenle bunu engelledik" dedi.

Trump, "Bu bir savaş değil. Çok az çatışmaya girdik. Ordularını ve hava kuvvetlerini yok ettik. Yapmamız gereken her şeyi yaptık. Liderlerini ortadan kaldırdık. Birinci kademe liderlerini de ikinci kademe liderlerini de ortadan kaldırdık. Bizden, "Bunu lütfen artık yapmayın" diye ricada bulundular ve biz de bırakacağız. Görünen o ki işler çok güzel ilerliyor ve sanırım petrol fiyatlarının bu kadar keskin bir şekilde düşme sebebi de bu. İnsanlar bunu öğrendi. İyi gidiyoruz. Ülkemiz de harika durumda" şeklinde konuştu.

"TELEFONDA BANA 'ŞEHİT OLACAĞIM' DEMİŞTİ"

Kapaklı Belediye Başkanı Mustafa Çetin, şehit Oğuz Şahin'in eşi Hazel Şahin'i ziyaret ederek başsağlığı dileklerini iletti. Eşinin kendisiyle telefon görüşmesi sırasında "Şehit olacağım" dediğini anlatan Hazel Şahin, gözyaşlarına hakim olamadı. Başkan Çetin'e, eşini yanına getirerek zabıta olarak görev yapmasını istediğini belirten Şahin, "Eşimi yanıma getirecektim, zabıta olsun diye" sözleriyle yaşadığı acıyı dile getirdi. Evli ve 6 aylık bir bebeği bulunan Piyade Uzman Çavuş Oğuz Şahin'in şehadeti, ailesini ve Kapaklı'yı yasa boğdu.

Habere göre, Eisenkot yakın çevresine "Trump beni çağırırsa Başkana saygı duyar ve giderim ancak bunun (hükümet kurma sürecinin) İsrail'in iç meselesi olduğu konusunda ısrarcı olur ve müdahale edilmesini engellerim." şeklinde konuştu.

Eisenkot, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Başbakan Binyamin Netanyahu ve partisi Likud'un 27 Ekim'deki seçim sonuçlarını ve seçim komisyonunu itibarsızlaştırma kampanyası yürüterek "İsrail demokrasisine doğrudan saldırıda" bulunduğunu belirtmişti.

Netanyahu ise sandıktan koalisyon belirsizliğinin çıktığı 27 Ekim genel seçimlerinin ardından birlikte hareket etmek isteyen her partiyle kendi başbakanlığında geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurma çağrısı yapmıştı.

- KOALİSYON BELİRSİZLİĞİ

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerin kesinleşmemiş sonuçlarına göre, sandıktan koalisyon belirsizliği çıkmıştı.

Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48 milletvekili çıkarırken, iki grup da 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekili sayısına ulaşamamıştı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki liste, tarihi bir başarı elde ederek 19 sandalyeye ulaştı ve Meclis aritmetiğinde kilit bir konuma yerleşmişti.

Seçimlerin kesin sonuçlarının 4 Kasım'a kadar açıklanması ve ardından Herzog'un hükümeti kurma görevini kime vereceğine karar vermek için liderlerle istişare görüşmeleri yapması bekleniyor.

Buna göre, şirketin net satışları bu dönemde yıllık yaklaşık yüzde 12 artışla 114,5 milyar dolara ulaştı. Apple'ın net satışları, geçen yılın aynı döneminde 102,5 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Şirketin net karı, aynı dönemde yüzde 12 artarak 30,7 milyar dolara çıktı. Apple, geçen yılın aynı döneminde 27,5 milyar dolar net kar açıklamıştı.

Şirketin hisse başına karı ise bu dönemde 1,85 dolardan 2,10 dolara yükseldi.

- İPHONE SATIŞLARI ARTTI

Bu dönemde Apple'ın iPhone ve Mac satışlarında artış görülürken, iPad satışları düşüş kaydetti.

iPhone satışlarının tutarı, temmuz-eylül döneminde yıllık yüzde 17,5 artışla 57,6 milyar dolara yükseldi.

Aynı dönemde Mac satışları yüzde 23,7 artışla 10,8 milyar dolara çıkarken, iPad satışlarının tutarı yüzde 10,4 azalışla 6,2 milyar dolar oldu.

Apple'ın hizmet satışlarından elde ettiği gelir de yüzde 10'a yakın artarak 31,6 milyar dolara yükseldi.

- MALİ YIL GENELİNDE SATIŞLAR YÜZDE 15 ARTTI

Şirketin net satışları 2026 mali yılı genelinde de yüzde 15 artarak 478,8 milyar dolara, net karı yüzde 18 artışla 132,2 milyar dolara çıktı.

Söz konusu dönemde iPhone satışlarının tutarı 254,1 milyar dolar, Mac satışları 37,9 milyar dolar ve iPad satışları 27,9 milyar dolar olarak kaydedildi. Şirket, 2026 mali yılında hizmet satışlarından 123,3 milyar dolar gelir elde etti.

Apple Üst Yöneticisi John Ternus, eylül ayında sona eren çeyrek için gelir rekoruna ulaştıklarını bildirdi.

iPhone satışlarında da eylül çeyreği rekorunun kırıldığını belirten Ternus, hizmet gelirlerinin ise tüm zamanların en yüksek seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti.

Bakan Bolat, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Made in EU" gündemi kapsamında Türkiye İhracatçılar Meclisi'nde (TİM) uluslararası basın temsilcileriyle, bugün, İstanbul'da, akşam yemeğinde bir araya geldik. Ticaret Bakanlığımız desteği, TİM koordinasyonu ve Otomotiv İhracatçıları Birliği (OİB) organizasyonunda, Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) ve Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) katılımlarıyla düzenlenen program çerçevesinde, gün içinde ülkemizdeki otomotiv üretim tesislerini ziyaret eden uluslararası basın mensupları, Türkiye'nin güçlü otomotiv ekosistemini ve Türk otomotiv sanayisinin AB üretim ve tedarik zincirleriyle ne denli derin bir bütünleşme içerisinde olduğunu bizzat yerinde gözlemleme fırsatı bulmuştur" dedi

"TEDARİK ZİNCİRLERİNİN DAYANIKLILIĞININ GÜÇLENDİRİLMESİ BİR GEREKLİLİK"

Tedarik zincirinin önemli olduğu belirten Bakan Bolat, "Gerçekleştirilen buluşmada, Türkiye'nin AB Sanayi Hızlandırma Yasası'nın (Industrial Accelerator Act) kapsamına tüm hükümleri itibarıyla dâhil edilmesinin yalnızca ülkemiz açısından değil, AB sanayisinin rekabet gücünün korunması, tedarik zincirlerinin dayanıklılığının güçlendirilmesi ve Avrupa sanayisinin geleceği bakımından da bir gereklilik olduğunu bir kez daha vurguladık.Türkiye ile AB arasındaki güçlü sanayi entegrasyonunun korunması ve daha da ileri taşınması amacıyla AB kurumları, üye ülkeler ve özel sektör nezdindeki girişimlerimizi kararlılıkla sürdüreceğiz" diye konuştu.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

SAVAŞ SONRASI GÜVENLİK MİMARİSİ BRÜKSEL'DE ELE ALINACAK

Savaş sonrası dönemi Avrupalı müttefikler ve ilgili uluslararası aktörlerle de ele alacaklarını kaydeden Witkoff, "ABD'li müzakereciler ayrıca Ukrayna için güvenlik garantilerini, Avrupa'nın savaş sonrası güvenlik mimarisini ve Ukrayna'nın yeniden inşasını destekleyecek ekonomik fırsatları görüşmek üzere bu hafta Brüksel'de Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Avrupa Birliği (AB) ve NATO temsilcileriyle bir araya gelecek" dedi. Savaşı sona erdirmeye yönelik önceki çabalara atıfta bulunan Witkoff, "Gelecek nesiller için kalıcı güvenlik sağlayan kapsamlı ve sürdürülebilir bir barış anlaşmasına doğru Kiev, Oslo ve St. Petersburg'da kaydedilen ilerlemelerin üzerine yenilerini eklemeyi sabırsızlıkla bekliyoruz" açıklamasında bulundu.

Depremin, 7 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi.

Haftanın kapanış maçında Metro Holding Kayserispor, sahasında Muğlaspor'u 6-0 yendi.

Ligde üst üste 4. galibiyetini alan Bursaspor, puanını 31 yaptı ve ilk sıradaki yerini korudu.

Muğlaspor'u 6-0 gibi net bir skorla geçerek puanını 30'a yükselten Kayseri temsilcisi, zirve takibini sürdürdü.

Alagöz Holding Iğdır FK ise evinde Antalyaspor ile 1-1 berabere kaldı ve haftayı 3. sırada kapattı.

Maçlarda alınan sonuçlar, puan durumu ve 14. haftanın programı şöyle:

Sonuçlar:

1. Lig'in 13. haftasında alınan sonuçlar şöyle:

Turka Esenler Erokspor-Keçtaş Ankara Keçiörengücü: 3-2

Artı Değer Vanspor FK-SMS Grup Sarıyer: 1-0

Mısırlıcomtr Fatih Karagümrük-Orfa Yapı Pendikspor: 0-1

Bursaspor-Bandırmaspor: 3-0

Manisa FK-Batman Petrolspor: 2-1

Ekenler Beton Sivasspor-Boluspor: 1-2

Alagöz Holding Iğdır FK-Antalyaspor: 1-1

İstanbulspor-Mardin 1969: 1-2

Bodrum FK-Eminevim Ümraniyespor: 1-1

Metro Holding Kayserispor-Muğlaspor: 6-0

Puan durumu:

NOT: Vanspor FK'ye 2 puan silme cezası verildi.

14. HAFTANIN PROGRAMI:

6 Kasım Cuma:

20.00 Antalyaspor-Bursaspor (Antalya)

20.00 SMS Grup Sarıyer-Alagöz Holding Iğdır FK (Yusuf Ziya Öniş)

7 Kasım Cumartesi:

13.30 Keçtaş Ankara Keçiörengücü-Manisa FK (Aktepe)

13.30 Artı Değer Vanspor FK-Ekenler Beton Sivasspor (Spor Toto Akhisar)

16.00 Muğlaspor-Turka Esenler Erokspor (Muğla Atatürk)

19.00 Orfa Yapı Pendikspor-İstanbulspor (Pendik)

8 Kasım Pazar:

13.30 Bandırmaspor-Mısırlı.com.tr Fatih Karagümrük (Bandırma 17 Eylül)

16.00 Eminevim Ümraniyespor-Metro Holding Kayserispor (Ümraniye Belediyesi Şehir)

16.00 Boluspor-Bodrum FK (Bolu Atatürk)

19.00 Mardin 1969-Batman Petrolspor (21 Kasım Şehir)

Şirketler tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamalara göre, AG Anadolu Grubu Holding, TOGG'daki yüzde 23'lük payının, TOGG sermayesinin yüzde 11'ine karşılık gelen bölümünü Turkcell'e, yüzde 12'sine karşılık gelen bölümünü Türkiye Varlık Fonu'na toplam 184 milyon avro bedelle devretmek üzere sözleşme imzaladı.

Vestel de TOGG'daki yüzde 23'lük payının tamamını 184 milyon avro karşılığında Türkiye Varlık Fonu'na satma kararı aldı. İşlemlerin tamamlanmasıyla TOGG'un ortaklık yapısında değişiklik gerçekleşecek.

TURKCELL TOGG'DAKİ PAYINI YÜZDE 34'E ÇIKARACAK

Turkcell'den KAP'a yapılan açıklamada, şirketin AG Anadolu Grubu Holding AŞ'ye ait 796 milyon 567 bin 640 adet TOGG payının devralınmasına ilişkin pay alım sözleşmesinin imzalandığı bildirildi.

Söz konusu payların TOGG sermayesinin yüzde 11'ine karşılık geldiği belirtilen açıklamada, sözleşmede yer alan ön şartların tamamlanmasının ardından işlemin kapanışının gerçekleştirilmesinin planlandığı kaydedildi. İşlemin tamamlanmasıyla Turkcell'in TOGG'daki toplam payının yüzde 34'e yükseleceği bildirildi.

Yatırımın şirketin teknoloji altyapısı ve dijital hizmetler alanındaki yetkinlikleriyle stratejik uyum gösterdiği, uzun vadeli yatırım stratejisi ve sürdürülebilir değer yaratma hedeflerine katkı sağlamasının öngörüldüğü kaydedildi.

ANADOLU GRUBU PAYLARINI 184 MİLYON AVROYA DEVREDECEK

AG Anadolu Grubu Holding'in açıklamasında, şirketin sahip olduğu TOGG sermayesinin yüzde 23'ünü temsil eden 1 milyar 665 milyon 550 bin 520 adet payın, TOGG sermayesinin yüzde 12'sine karşılık gelen 868 milyon 982 bin 880 adedinin Türkiye Varlık Fonu'na, yüzde 11'ine karşılık gelen 796 milyon 567 bin 640 adedinin ise Turkcell'e devredileceği bildirildi.

İmzalanan sözleşme kapsamında pay devir bedelinin kapanış tarihinde nakit olarak ödeneceği belirtilen açıklamada, pay devir bedelinin 184 milyon avro olarak belirlendiği aktarıldı.

VESTEL'İN YÜZDE 23'LÜK HİSSESİNİN TAMAMI TÜRKİYE VARLIK FONU'NA GEÇECEK

Vestel Elektronik'in açıklamasında, şirketin TOGG'un yüzde 23'lük payına karşılık gelen 1 milyar 665 milyon 550 bin 520 lira nominal değerli hisselerinin tamamını 184 milyon avro bedelle Türkiye Varlık Fonu'na satacağı belirtildi.

Açıklamada, satıştan elde edilecek fonun en az yüzde 90'ının, elde edilme tarihinden itibaren 30 gün içinde nakdi banka kredilerine ilişkin vadesi gelmiş borçların ödenmesinde kullanılacağı bildirildi.

Kazada 2 kişi öldü, 2'si ağır 12 kişi yaralandı.

İhbar üzerine bölgeye 112 Acil Sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Yaralılar, sağlık ekiplerince yapılan ilk müdahalenin ardından kentteki hastanelere kaldırıldı.

Patlamaların şiddeti nedeniyle adanın içinde bir noktada meydana gelmiş olabilecekleri değerlendirilirken, bazı ada sakinlerinin gökyüzünde iki hava aracının uçtuğunu bildirdikleri belirtildi.

İranlı yetkililerden patlamalara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Soruşturma kapsamında "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "rüşvet" suçlarını işlediği iddiasıyla gözaltına alınan ve İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen eski Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Ergun'un savcılıktaki ifadesi tamamlandı.

Şüpheli Ergun, "rüşvet almak" suçundan tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

İhbar üzerine bölgeye polis, zabıta ve belediye ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri ve çevredeki vatandaşların yardımıyla çukurdan çıkarılan araçta hasar meydana geldi. Olayda yaralanan olmadığı öğrenildi.

Yağışın devam etmesiyle birlikte yoldaki çukurun giderek genişlediği görüldü. Ekipler, açılan çukurun çevresine güvenlik şeridi çekerek önlem aldı. Cadde üzerinde trafik akışı kontrollü şekilde sağlanırken, bölgede ekiplerin çalışmaları sürdü.

MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli Beyefendi'nin kıymetli kardeşi Serpil Hanım'ın vefatını üzüntüyle öğrendim. Serpil Bahçeli'ye Allah'tan rahmet niyaz ediyor, Devlet Bey başta olmak üzere ailesinin ve yakınlarının acısını yürekten paylaşıyorum. Rabb'im mekânını cennet, derecatını ali eylesin.

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün değerlendirmelerine ve meteoroloji radarından alınan verilere göre, İstanbul çevrelerinde önümüzdeki 2 saatlik süreçte yerel olarak kuvvetli (21-50 mm) sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.

Açıklamada, Ahmet Nazif Zorlu'nun, 1953 yılında Denizli'nin Babadağ ilçesinde temelleri atılan Zorlu Grubu'nu vizyonu ve liderliğiyle Türkiye'nin önde gelen sanayi gruplarından biri haline getirdiği, grubun uluslararası ölçekte büyümesine öncülük ettiği ve yaşamı boyunca ülkesi için çalıştığı ifade edildi.

Zorlu'nun gerçekleştirdiği yatırımlarla Türkiye'nin sanayileşmesine, ihracatına ve istihdamına önemli katkılar sunduğu, eğitim ve kültür-sanat alanındaki çalışmalarıyla toplumsal gelişimi desteklediği belirtildi.

Açıklamada, Zorlu'nun "Önce ülkem, sonra kurumum, sonra ailem" sözleriyle ortaya koyduğu anlayışın, ülkesine ve insanına duyduğu inancın, çalışmaya ve üretmeye verdiği değerin Zorlu Grubu'na bıraktığı en kıymetli miraslardan biri olarak yaşamaya devam edeceği kaydedildi.

Ahmet Nazif Zorlu'nun cenazesinin 4 Kasım Çarşamba günü Levent'teki Barbaros Hayreddin Paşa Camisi'nde öğle vaktinde kılınacak cenaze namazı sonrasında Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedileceği belirtildi.

Açıklamada, merhumun isteği doğrultusunda cenaze törenine çelenk gönderilmemesi, bunun yerine arzu edenlerin diledikleri bir sivil toplum kuruluşuna bağışta bulunmaları rica edildi.

AHMET NAZİF ZORLU

Denizli'de 1944 yılında doğan Ahmet Nazif Zorlu, çalışma hayatına erken yaşlarda baba mesleği olan tekstille başladı.

İş hayatının ilk yıllarında Trabzon'da açtığı mağazayla tekstil ticareti yapan Zorlu, 1970 yılında şirketin merkezini İstanbul'a taşıyarak Zorlu Holding'in temellerini atmıştır.

İlk üretim şirketi Korteks'i 1976 yılında kuran Zorlu, 1990'da tüm şirketleri Zorlu Holding çatısı altında topladı. 1994'te Vestel'i Zorlu Holding bünyesine katan Ahmet Nazif Zorlu, yeni iş alanlarının da yolunu açtı.

Zorlu'nun tekstil sektörüyle başladığı girişimciliği beyaz eşya, elektronik, gayrimenkul, enerji, metalurji, savunma ve e-mobilite gibi birçok farklı alanda faaliyet gösteren şirketlerle devam etti. Ahmet Nazif Zorlu, Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanlığının yanı sıra Zorlu Grubu bünyesinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren birçok şirkette yönetim kurulu başkanı veya başkan vekili olarak görev yapıyordu.

Sivil toplum kuruluşlarıyla da yakından ilgilenen Ahmet Zorlu, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Yönetim Kurulu Üyesi, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD), Denizlililer Birliği Eğitim ve Kültür Vakfı (DENBİR), Babadağlı Sanayici ve İşadamları Derneği (BASİAD) ve Türkiye Ev Tekstili Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TETSİAD) üyesiydi.

Acar paylaşımında, "Biz, bu yola çıkarken, uzun bir yol olduğunun, menzili çok olan ve geçidi olmayan bir yol olduğunun, derin sulardan geçileceğinin idraki, şuuru ve bilinciyle çıktık. Kolay olacağını beklemedik, zor diye geri dönmedik" ifadelerini kullandı.

ERDOĞAN LİDERLİĞİNDE YAZILAN HİKAYE

Acar, "3 Kasım 2002'den bugüne, Cumhurbaşkanı'mız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde milletimizle birlikte yazdığımız bu hikayenin her sayfasında emek, cesaret ve mücadele var" dedi.

Türkiye'nin AK Parti'si için "Türkiye kitabı" benzetmesini yapan Acar, "İşte bu yüzden bir Türkiye kitabıdır. Birlikte yazacağımız daha çok sayfa var" ifadeleriyle paylaşımını tamamladı.

Yaklaşık 225 bin seçmenin bulunduğu ülkede, YSK'ye Cumhuriyet Meclisi milletvekilliği için başvuran 8 partinin 400 geçici adayı ile 8 bağımsız geçici adayı kamuoyuna açıklandı.

YSK'nin gerekli inceleme ve itiraz değerlendirmelerinin ardından 6 Aralık'ta yapılacak meclis ve yerel seçimler için kesin aday listelerini 9 Kasım'da ilan etmesi bekleniyor.

Seçimlere, KKTC'de faaliyet gösteren Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Demokrat Parti (DP), Yeniden Doğuş Partisi (YDP), Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP), Halkın Partisi (HP), Bağımsızlık Yolu ile Toplumsal Adalet ve Mücadele Partisi'nin (TAM Parti) katılacağı duyuruldu.

Cumhuriyet Meclisi'ndeki 50 sandalyenin dağılımı, yüzde 5 ülke barajının aşılması ve nispi temsil sistemine göre belirleniyor.

50 sandalyenin ilçelere göre dağılımı ise Lefkoşa 16, Gazimağusa 12, Girne 12, İskele 5, Güzelyurt 3 ve Lefke 2 milletvekili şeklindedir.

TOKAYEV: RUSYA TEŞKİLATA KATILMAK İÇİN ADIMLAR ATMALI

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in, "Rusya'nın da Türk Devletleri Teşkilatı'na (TDT) katılması için adımlar atılması gerektiği" yönündeki açıklamasını da değerlendiren Peskov, resmi bir davetin gelmediğini, bu konunun Kazakistan ile temaslarında gündeme geleceğini söyledi.

Yonhap ajansının, Kore Yayın Kurumu'na (KBS) dayandırdığı haberine göre, hazirandaki Avrupa ziyareti kapsamında Lee'nin resmi uçağında bulunan kişilerin bilgilerinin yer aldığı liste, ücretli bir internet sitesinde yayımlandı.

Listede, Lee'nin yanı sıra devlet başkanlığı, dışişleri bakanlığı personeli ve gazetecilerin de aralarında bulunduğu 168 kişinin, Korece ve İngilizce ad soyadları, bağlı bulunduğu kurum ve mevki, doğum tarihleri, pasaport numaraları ve pasaportların geçerlilik sürelerine ilişkin kişisel bilgilerin yer aldığı belirtildi.

Devlet Başkanlığı Sarayı Cheong Wa Dae'den yapılan açıklamada, söz konusu listenin içeriğinden daha önce haberdar olunduğu, dışişleri bakanlığı dahil ilgili kurumların gerekli önlemleri aldığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, durumun son derece ciddiye alındığı ve kapsamlı soruşturma yürütüldüğü belirtildi.

Buna göre deprem, yerinde 9.07 kilometre derinliğinde ve saat 19.49'da olduğu bildirildi.

ATM'den sesler geldiğini fark eden Öner, işlem yapmak için iptal tuşuna bastığı sırada cihazdan 4 bin 900 euro çıktığını gördü.

Parayı alarak kendisinden önce ATM'de işlem yapan ve aceleyle uzaklaşan iki kişiye ulaşmaya çalışan Öner, sonuç alamayınca polis ve banka yetkilileriyle iletişime geçti.

Öner, otobüsünün bağlı bulunduğu Alanya Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi aracılığıyla paranın sahibi Nadir Akkoyun'a ulaştı. Görüşmelerin ardından 4 bin 900 euro, sahibine teslim edildi.

"KARAKOLU VE BANKAYI ARAYIP BİLGİ VERDİM"

Zekeriya Öner, ATM'de sıra beklerken önünde iki kişinin bulunduğunu ve bu kişilerin cihazdan aceleyle ayrıldığını söyledi.

ATM'nin işlem yaptığını ve sesler çıkardığını belirten Öner, şöyle konuştu:

"ATM o ara işlem yapıyordu. Sesler çıkıyordu. Ben de iptale bastım, bir an önce işlemi iptal edeyim diye. O esnada ATM para verdi. Tomarla paraydı, ne kadar olduğunu bilemedim ama parayı alıp arkamı döndüm, arkadaşları göreyim, onlara bilgi vereyim diye. Koşa koşa uzaklaştılar. Ben de parayı alıp cebime koydum, herhangi bir şey başına gelmesin maksatlı. Sonrasında karakolu aradım. Bankayı aradım, bilgilerini verdim. Bugün de kooperatif sayesinde paranın sahibini bulduk ve teslim ettim"

İŞLEM ONAYLANMADAN BANKAMATİKTEN AYRILDI

Nadir Akkoyun ise ATM'ye para yatırırken acele ettiğini ve işlemin onaylanmasını beklemeden ATM'den ayrıldığını belirtti.

Öner'in duyarlı davranışının kendisini duygulandırdığını ifade eden Akkoyun, "Aslında parayı bulmaktan ziyade böyle insanların aramızda kalması bizi çok duygulandırdı ve mutlu etti. Duyarlı davranışından dolayı şoför arkadaşımıza çok teşekkür ediyorum" dedi.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan ve İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 11 şüphelinin savcılıktaki ifadeleri tamamlandı.

Şüpheliler Aynur Aydın, Davut Kaymak, Ahmet Meriç ve Altuğ Altunbaş Sürer tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Metin Mevlüt Sarıgül, Mehmet Meriç, Ömer Hürriyet Büken, Ömer Yazıcı, Süreyya Kurtalan, Zeynep Sarısoy ve Berrak Çetinkaya hakkında ise adli kontrol talep edildi.

-SORUŞTURMA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Alman vatandaşı K.P. ve M.B'nin, yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklanmasına yönelik işlemler gerçekleştirdiği iddiası üzerine soruşturma başlatıldığı belirtilmişti.

Açıklamada, müştekilerin, "80 milyon avro tutarında sözleşme düzenlendiği", "100 milyon avroluk havale işlemi gerçekleştirildiği", "1 milyar avroluk fonun kamu gücü ve nüfuzu kullanılarak kredi yoluyla yurt dışına çıkarılmasının vadedildiği" ve "1,5 milyon avro tutarında tekne satışı yapıldığı" yönünde iddialarda bulundukları ifade edilmişti.

TBMM 28. Dönem Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki iddiaların ayrı değerlendirilmek üzere Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına yönlendirileceği ve soruşturma işlemlerinin devam edeceği açıklanmıştı.

Soruşturma kapsamında Ömer Sarıgül, Aylin Kotil, Volkan Aslanbaş, Cavidan Tanrah Artuner, Murat Ağırel, Caner Baş, Cihan Durak, Zekai Erdem, Cihat Salman, Selim Daşdemir, Özgür Bölükbaşı, Bayram Özata, Zekeriya Yasemin, Mehmet Ali Aslan, Sadullah Ergün ve Emir Sarıgül tutuklanmış, Cemil Vasken Barın ile Uğur Kurtulan ise adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamındaki bir diğer operasyonda yakalanan Çağlar Sezgin, Cihan Tunç ve Ümit İlker Avcı tutuklanmış, Beşir Ömer Demir ve Atakan Eren hakkında "konutu terk etmeme" şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verilmişti. Devam eden soruşturmada, Sofu Altınbaş, Ramazan Argün, İbrahim Avcı, Zülfü Sümer ve Abdulkadir Sezgin'in de tutuklanmasına hükmedilmişti.

Böylece soruşturma kapsamında tutuklanan zanlıların sayısı 24'e yükselmişti.

Bu soruşturmada Mustafa Sarıgül hakkındaki cinsel saldırı iddiaları da yer almıştı.

İncelemeler sonucunda, 339 internet sitesinin yasa dışı bahis oynanmasına imkan sağladığı, 3 internet sitesinde oltalama yöntemiyle dolandırıcılık yapıldığı, 59 internet sitesinin ise müstehcen içerikli paylaşımlarda bulunduğu belirlendi. Siber Güvenlik Başkanlığına bildirilen söz konusu internet sitelerine erişim engeli getirildi.

Ayrıca, bu yıl meydana gelen faili meçhul siber olayların aydınlatılmasına yönelik çalışmalar kapsamında, Sincan, Etimesgut ve Yenimahalle'deki nitelikli dolandırıcılık olaylarına karıştığı tespit edilen 4 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı.

İhbar üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Daireye giren ekipler, Ertan'ın cansız bedenini buldu.

Ceset, cumhuriyet savcısının incelemesinin ardından otopsi için Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi morguna götürüldü.

"17 YILDIR BU AVM PARASINI ÇIKARTTI, BELEDİYENİN PARAYA İHTİYACI VAR"

Capacity AVM hissedarı ve Yönetim Kurulu Üyesi Alaattin Kameroğlu iddianamede yer alan ifadesinde "Ayşegül Ovalıoğlu Bakırköy Belediye Başkanı seçildikten sonra, AVM yönetimi olarak hayırlı olsun ziyaretine gittik. O tarihte de kendilerine AVM otoparkıyla ilgili sorunlarımız olduğunu ilettik. Bakırköy İhtardan Sorumlu Başkan Vekili Ali Rıza Akyüz bizi belediye binasına davet etti. Bu toplantıda Belediye Başkanı Ayşegül Hanım söz alarak bizim konumuzla ilgili yetkilinin Ali Rıza Akyüz olduğunu söyledi. Akyüz bize dönerek 'Otoparkı beraber işletelim, 17 yıldır bu AVM parasını çıkarttı, belediyenin paraya ihtiyacı var bundan sonra belediyeyle ortak çalışın' dedi. Ayrıca söz alarak 'Siz burada imar barışı sayesinde 25 bin m2 yer kazandınız, Bakırköy'e ne verdiniz ki?' diye sordu. Biz de bunun bu toplantıda tarafımızca karara bağlanamayacağını, diğer ortakların da olduğunu söyleyerek toplantıyı bitirdik ve ayrıldık" dedi. Ardından Ali Rıza Akyüz ile tekrar bir görüşme yaptıklarını iddianamedeki ifadesinde söyleyen iş insanı Kameroğlu "Bu görüşmede kendisinin bize yaptığı otoparkı belediyeyle işletme teklifinin kabul edilmediğini bildirdik. Bizim AVM'yi açarak bütün esnafı batırdığımızı söyleyip kalkabileceğimizi söyledi. Süleyman Atik (avukat) isimli şahıs kendisinin konuyla ilgili yetkilendirildiğini söylemiş. Bu konuşmaya istinaden biz de hukukçularımıza Süleyman Atik ile görüşme yapılmasını söyledik. Süleyman Atik 5 milyon dolar talep edildiğini ve bu paranın da nakit olarak elden ödenmesini istediğini avukatlara bildirdi. Avukatımız da kendisine verdiğimiz yetki doğrultusunda hukuka aykırı bu talebi kesin bir dille reddetti" ifadelerini kullanmıştı.

Müşteki Kameroğlu duruşmada savcılık ifadelerinin geçerli olduğunu söyledi. Mahkeme başkanının "Sanıklardan şikayetiniz devam ediyor mu?" sorusuna ise Kameroğlu "Bakırköy Belediyesi ile ilgili aynen devam ediyor" yanıtını verdi.

"PARAYI VERMEDİĞİMİZ İÇİN ENCÜMEN CEZASI KESTİLER"

Gül İnşaat firmasının ortaklarından olan, alışveriş merkezlerinin yönetimi konusunda şirketlerinin temsilciliğini yapan iş insanı Çetin Gül ise beyanında "Ali Rıza denilen vatandaş kim, ben hiç yüzünü bile dahi görmedim. Bizim ortağı olduğumuz AVM ile alakalı göreve geldikten sonra '17 senedir siz buranın kirasını alıyorsunuz, bundan sonra da ben alacağım' demesi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak ağrıma giden bir konu oldu. Sonra biz bu parayı tabii vermediğimiz için, o zaman o rakama denk gelen encümen cezası kestiler. Tabii biz bunu dava konusu yaptık, encümen cezası iptal oldu, söyleyeceklerim bu kadar. Şikayetçiyim" dedi.

MÜŞTEKİ DURUŞMADA "YAŞATILAN IZDIRAPLARI SÖYLEMEK İSTİYORUM" DEDİ

İş insanı ve Capacity AVM'nin Yönetim Kurulu Başkanı müşteki Selahattin Özgül de şikayetinin devam ettiğini söyleyerek "Bakırköy Belediyesi'nin Bülent Kerimoğlu zamanında başlayan ve yaşatılan ızdırapları söylemek istiyorum. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına hem mekanik, hem dijital ortamda evrakları verdik. Bunlar hiç verilmemiş gibi uygulama yaptılar. 197 milyon ceza ve sağlam olan binaya yıkılacak kararı çıkartıldı. Binanın her şeyinin düzgün olduğuyla ilgili raporlar var. Bina açıldıktan 2 sene sonra, bina düzgündür raporu bende var. Belediyeye bunu verdik. Çok şükür her şeyimiz düzgün olduğu için bugüne kadar geldik kendilerinden şikayetçiyim. Davaya katılacağım" ifadelerini kullandı.

Abdi İbrahim şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut duruşmada şikayetçi olduğunu söyledi

TALEP EDİLEN PARAYI 4 MİLYON DOLARA DÜŞÜRDÜ

Ardından Abdi İbrahim şirketinin Yönetim Kurulu Başkanı ve İcra Kurulu Üyesi Nezih Barut'un beyanlarına geçildi. İddianamede, Şişli'de Rotana Rezidans isimli projeyi yapan mağdurların iskan iznine karşılığı para vermeye zorlandığı, inşaatın ortaklarından mağdur Nezih Barut'un örgüt üyesi Süleyman Atik' e ulaştığı, Süleyman'ın talep edilen parayı 4 milyon dolara düşürdüğü belirtilmişti. Mağdurların iskan izni alabilmek için Resul Emrah Şahan'ın istediği 4 milyon doları sanık Süleyman Atik'e teslim ettikten sonra izni aldıkları iddianamede kaydedilmişti. Barut duruşmada olaya ilişkin şikayetinin devam ettiğini söyledi.

"Türkiye'nin orman varlığını korumadığı ve ormansızlaşmayı artırdığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır." ifadelerine yer verilen açıklamada, yürütülen ağaçlandırma çalışmalarıyla orman varlığının 2002'den bu yana 20,8 milyon hektardan 23,4 milyon hektara yükseldiği, ülke yüz ölçümündeki payının da yüzde 30'a ulaştığı bildirildi.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) FRA 2025 Raporu'nun, Türkiye'nin, ağaçlandırma hamlelerinde dünyada üçüncü, Avrupa'da birinci; orman varlığını en çok artıran ülkeler arasında ise dünyada dördüncü, Avrupa'da birinci sırada yer aldığını tescillediği aktarılan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Anayasa ve 6831 sayılı kanun çerçevesinde yürütülen kamu yatırımı izinleri ile planlı bakım faaliyetleri, ekosistem bütünlüğü ve hukuki zemin tamamen korunarak gerçekleştirilmektedir. İHA'lar ve akıllı sistemlerle de destekli şekilde yangınlarla kesintisiz mücadele edilmekte, biyolojik çeşitlilik ve orman köylümüz farklı projeler ve çalışmalar ile desteklenmektedir. Kamuoyunu yanıltmayı hedefleyen dezenformasyonlara itibar edilmemesi önemle rica olunur."

Beyaz kan hücreleri vücudun patojenlere karşı savunmasına yardımcı oluyor ve egzersiz sonrasında da sayıları genellikle yükseliyor. Bulgular, yalnızca saunada oturmanın egzersize benzer bir stres tepkisini tetikleyebileceğine işaret ediyor. Araştırmanın sonuçları Temperature dergisinde yayımlandı.

Sauna sonrası birçok bağışıklık hücresi arttı

University of Turku'dan egzersiz bilimci Ilkka Heinonen, bu değişimin sauna banyosunun dokularda bulunan ek beyaz kan hücrelerini kan dolaşımına taşımasından kaynaklanabileceğini belirtti. Heinonen'e göre hücrelerin depolandıkları yerlerden ayrılarak kanda dolaşması, vücudu devriye gezme ve patojenlere tepki verme kapasitesini artırabilir.

Araştırmaya 51 orta yaşlı erkek ve kadın katıldı. Katılımcılar, ortasında soğuk duş alarak yaklaşık 73 derece sıcaklıktaki bir odada 30 dakika geçirdi. Seansın hemen ardından alınan kan örneklerinde, sauna öncesine kıyasla çok sayıda beyaz kan hücresinin harekete geçtiği görüldü.

İlk tepkiyi veren nötrofillerin ve bağışıklık hafızasının oluşmasına yardımcı olan lenfositlerin sayısı arttı. Patojenleri ve hücresel artıkları içine alan monositlerin yanı sıra iltihaplanma tepkileriyle bağlantılı eozinofil ve bazofillerde de yükselme görüldü.

Bağışıklık sisteminin haberci proteinleri olan sitokinlerin düzeyleri ise ortalama olarak fazla değişmedi. Bununla birlikte bazı sitokinler, vücut sıcaklığıyla birlikte arttı.

Bağışıklık tepkisi kısa sürede büyük ölçüde kayboldu

Sauna seansından 30 dakika sonra, bağışıklık sistemindeki belirgin artışın büyük bölümü ortadan kalktı. Beyaz kan hücrelerindeki yükselmelerin çoğu kaybolurken bazı monositler varlığını sürdürdü.

Araştırmacılar kan tahlillerini seansın yalnızca 30 dakika sonrasına kadar inceledi. Bu nedenle bağışıklık hücrelerinin daha uzun sürelerde nasıl değiştiği veya bu değişimin hastalanma riskini etkileyip etkilemediği belirsizliğini koruyor.

Geçmişte yapılan bazı gözlemsel çalışmalar, sık sauna kullanımını zatürre gibi bazı hastalıklara yakalanma riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirdi. Diğer deneyler de sıcak banyoların kan basıncını düşürebildiğini ve oksijen taşıyan alyuvarların sayısını önemli ölçüde artırabildiğini gösterdi.

Sıcakta banyo yapmanın, egzersiz sırasında ortaya çıkanlara benzer fizyolojik tepkiler oluşturduğu görülüyor. Bu kalp-damar sonuçları bağışıklık işlevindeki iyileşmeyle ilişkilendiriliyor. Ancak yoğun egzersiz bağışıklık sistemini geçici olarak zayıflatabildiği için aşırı sıcaklara karşı dikkatli olmak gerekiyor.

Sauna alışkanlığı sonuçları değiştirebilir

Sıcak ve soğuk terapilerine yönelik ilgi artarken bilim insanları, vücudun aşırı sıcaklıklarla nasıl başa çıktığı ve bunun kısa ya da uzun vadeli sağlık açısından ne anlama geldiği konusunda hâlâ sınırlı bilgiye sahip.

Finlandiya'daki bu deney de saunanın bağışıklık işlevini nasıl etkilediğini tam olarak açıklamıyor. Araştırmacılar, T hücreleri veya doğal öldürücü hücreler gibi belirli bağışıklık hücresi alt gruplarını ölçmedi.

2023'te yayımlanan başka bir çalışma, Fin saunası seanslarının T hücreleri ile doğal öldürücü hücrelerde değişim oluşturduğunu bildirdi. Ancak bu değişim yalnızca seanslar tekrarlandığında görüldü ve sonuçlar katılımcıların saunaya alışkın olup olmamasına göre farklılaştı.

Tekrarlanan sauna maruziyeti, saunaya alışkın katılımcılarda beyaz kan hücresi sayılarını artırırken alışkın olmayanlarda bazı T hücrelerinin azalmasıyla ilişkilendirildi. Ancak bu çalışma yalnızca sağlıklı genç erkekleri kapsadığı için sonuçların diğer gruplara genellenmesi sınırlı kaldı.

Mevcut bulgular, sıcakta banyo yapmanın bağışıklık hücrelerinde geçici bir değişimi tetikleyebileceğini düşündürüyor. Bunun ötesindeki etkiler ise henüz belirsiz. Soğuk terapilerinde olduğu gibi sıcak terapilerinin de risk taşıyabileceği unutulmamalı.

Bir yapay zekâ sohbet botu bir kelime hakkında uzun bir makale yazabilirken aynı kelimeyi tersten yazmakta zorlanabiliyor. Bunun nedeni, çoğu yapay zekâ dil modelinin tek tek harfleri doğrudan görmemesi.

Modeller, metni işlemeye başlamadan önce onu bütün kelimelerden veya kelime parçalarından oluşan bölümlere ayırıyor. Araştırmacılar ise mevcut bazı modelleri, bilgisayarların metni temsil etmek için kullandığı küçük birimler olan baytlarla okuyacak şekilde dönüştürdü.

Kelime tabanlı parçalardan farklı olarak baytlar, modellerin metni daha ayrıntılı düzeyde işlemesini sağlıyor. Dönüştürme süreci, modelin normalde ihtiyaç duyduğu eğitimin yüzde 1'inden daha azını gerektirdi.

Çalışmaya Allen Institute for AI ve University of Cambridge'den Benjamin Minixhofer öncülük etti. Allen Institute ve LMU Munich'ten Valentin Hofmann çalışmada kıdemli yazar olarak yer aldı. University of Washington ve Imperial College London'dan araştırmacılar da ortak yazar olarak katkı sundu.

Ekip, eğitim sırasında öğrenilen ayarlanabilir değerler olan yaklaşık 8 milyara kadar parametreye sahip, herkesin erişimine açık modelleri test etti.

Sohbet botları harfleri neden gözden kaçırıyor

Bir dil modeli cümleyi okumadan önce ayrı bir program metni token'lara ayırıyor. Yaygın kullanılan bir kelime genellikle tek bir token olurken daha az kullanılan kelime birkaç parçaya bölünüyor.

Model bu parçalardan öğreniyor ve parçaların içindeki harfleri doğrudan görmüyor. Bu işlem modelleri verimli kılıyor ancak tek tek karakterlere bağlı görevlerde sorunlara yol açıyor.

Bu durum bilgisayar kodları, DNA ve diğer biyolojik diziler açısından önem taşıyor. Sabit bir parça sözlüğü de İngilizceyi kayırma eğilimi gösteriyor.

Ham baytları okuyan modeller bu sorunlardan kaçınabiliyor. Ancak sıfırdan eğitilen bayt düzeyindeki modeller, parça tabanlı modellerin gerisinde kaldı. Önde gelen sohbet botu modellerinin tamamı hâlâ metni parçalara ayırarak okuyor.

Yeni model kurmak yerine mevcut modeller dönüştürüldü

Minixhofer'ın ekibi çalışmaya sıfırdan başlamadı. Araştırmacılar, tamamlanmış modellerin temelini korudu ve baytları okuyan, ardından bunları temel modelin işleyebileceği parçalarda birleştiren yeni ve daha küçük bölümler ekledi. Ekip bu sürece "byteification" adını verdi.

İlk aşamada yalnızca yeni bölümler eğitildi ve dönüştürülen modelin orijinal model gibi davranması hedeflendi. İkinci aşamada ise tüm model, harf düzeyindeki ayrıntıları kullanmayı öğrendi.

Tüm süreçte yaklaşık 49 milyar token'lık metin kullanıldı. Bu miktar, benzer bir modeli sıfırdan oluşturmak için genellikle kullanılan eğitim verisinin yüzde 1'inden azdı.

Ekip, herkesin erişimine açık üç modeli bu yöntemle dönüştürdü: Qwen3, Llama 3 ve Olmo 3. Dönüştürülen sürümlere Bwen, Blama ve Bolmo adları verildi.

Dönüştürülen modeller genel yeteneklerini korudu

Bilim, matematik, kodlama, okuma ve genel bilgiyi kapsayan testlerde dönüştürülen modeller, temel aldıkları modellere yakın sonuçlar elde etti.

Bolmo, orijinal Olmo 3'ün 62,3 puanına karşılık ortalama 62,5 puan aldı. Bwen ise Qwen3'ün 70,3 puanına karşılık ortalama 69,8 puan elde etti.

Başka bir ifadeyle dönüştürülen modeller genel yeteneklerinin neredeyse tamamını korudu. Ayrıca benzer büyüklükteki daha önceki tüm bayt okuyan modelleri geride bıraktı.

Bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik sorularında Bolmo, sıfırdan eğitilen bu tür modellerden birine kıyasla 16,5 puan daha yüksek sonuç aldı.

Ekip, dönüştürülen bir modele ek eğitim vermeden yeni beceriler de kazandırabildi. Olmo 3'e talimatları takip etmeyi öğreten değişikliklerin aktarılması, Bolmo'nun talimat takip etme puanını 36 puan artırdı. Bu sonuç, talimatlarla eğitilmiş Olmo 3'ün puanına yaklaşık olarak ulaştı.

Hız açısından dönüştürülen modeller orijinal modellere yaklaştı. Bu modeller, bazı doğruluk kayıpları karşılığında aynı anda daha büyük parçaları okuyacak şekilde eğitilebiliyor. Bu özellik, bazı görevlerde modelleri hızlandırıyor.

Harf düzeyindeki görevlerde büyük ilerleme sağlandı

En büyük kazanımlar, kelimeyi heceleme, tersten yazma, karakterleri değiştirme ve silme gibi harf düzeyindeki görevlerde görüldü.

Bu testlerde Bolmo, orijinal Olmo 3'ün 54,3 puanına karşılık 78,1 puan aldı. Blama ise Llama 3'ün 57,2 puanına karşılık 81,0 puan elde etti.

Yapay zekâyla dil işlemeyi araştıran ve LMU Munich'te yardımcı profesör olan Hofmann, "Geleneksel LLM'ler, bir kelimeyi tersten yazmak gibi karakter düzeyinde yetenekler gerektiren görevlerde zorlanıyor. Baytlaştırılmış modellerimiz bu konuda kayda değer ölçüde daha iyi" dedi.

Bu kazanımın bir bölümü bayt okumaktan değil, pratik yapmaktan kaynaklandı. Ekip, harf görevleri etrafında oluşturulmuş yaklaşık 75 milyon token'lık eğitim metni ekledi. Bu miktar, eğitim verisinin yaklaşık yüzde 0,04'üne karşılık geldi.

Aynı karışımla eğitilen Olmo 3'ün dönüştürülmemiş bir kopyası 70,7 puana ulaştı. Bu nedenle kalan katkıyı bayt okuma tasarımı sağladı.

Yöntemin sınırları henüz test ediliyor

Her puan yükselmedi. Dönüştürülen modellerin ilk denemede çalışan bilgisayar kodu yazma olasılığı orijinal modellere kıyasla daha düşüktü. Ancak çok sayıda deneme yapıldığında işe yarayan en az bir yanıt üretme olasılıkları daha yüksekti.

Bu sonuç, dönüştürülen modellerin daha çeşitli kodlar yazdığı anlamına gelebilir. Yanıtları üretmek için kullanılan ayarlardaki farklılıklar da bu durumu açıklayabilir.

Harf pratiği metninin tamamı İngilizceydi ve test edilen modeller yaklaşık 8 milyar parametrede durdu. Dönüştürmenin çok daha büyük modellerde de aynı ölçüde işe yarayıp yaramadığı test edilmedi.

Bayt okumanın İngilizce dışındaki dillere yardımcı olup olmayacağı da henüz sınanmadı. Ekip bu ihtimali potansiyel bir fayda olarak sıralıyor.

Araştırmacılar modellerini, kodunu ve eğitim verilerini yayımladı. Böylece diğer gruplar bu kontrolleri kendileri gerçekleştirebilecek.

Yan masada hararetli bir konuşma yapıldığında bunu görmezden gelmek zor görünebilir. Ancak araştırma, insanların aynı anda iki konuşmayı dinlediği durumlarda, kazalar ve tacizden söz eden konuşmayı gündelik konuların ele alındığı konuşmaya kıyasla daha yakından takip etmediğini gösterdi.

Dinleyicilerin takip etmeyi seçtiği konuşma duygusal bir ağırlık taşıdığında ise beyin, konuşmacıların seslerindeki yükselip alçalmaları daha yakından izledi.

Helsinki Üniversitesi'nden Pyry Heikkinen ve meslektaşları, önceden hazırlanmış konuşmaları düz tonlamayla dinleyen 31 yetişkin üzerinde deney yaptı. Bir sesin tonu yükselip alçaldığında, dinleyicinin beynindeki etkinlik de benzer biçimde değişti. Ekip, yalnızca beyin kayıtlarını kullanarak beynin konuşmanın ritmini ne kadar yakından takip ettiğini tahmin edebildi.

Heikkinen, "Bir konuşma duygusal anlam taşıdığında, bir katılımcının duyduğu konuşmanın ritmini yalnızca beyin etkinliğinden daha isabetli biçimde tahmin edebildik" dedi.

Katılımcılar aynı anda iki konuşma dinledi

Her gönüllünün beyni, Helsinki Üniversite Hastanesi'ndeki BioMag Laboratory'de, beynin zayıf manyetik alanlarını saniyede bin kez kaydeden bir cihazla tarandı.

Ekranda iki kişi, yaklaşık 30 saniye süren altı satırlık bir konuşma yaptı. Aynı hoparlörlerden ikinci bir ses çifti de 10 desibel daha düşük sesle ilgisiz bir konuşma gerçekleştirdi.

Katılımcılardan, kalabalık bir odada dinleyicinin yaptığı gibi ekrandaki kişileri takip etmeleri ve diğer konuşmayı göz ardı etmeleri istendi. Gönüllüler her denemenin ardından ekrandaki kişilerin söyledikleriyle ilgili dört doğru-yanlış sorusunu yanıtladı.

Ekip Fince 128 kısa konuşma yazdı. Duygusal konuşmalar; trajik bir kaza, kavga, taciz, bir gruptan dışlanma ve hastalık gibi üzücü konuları ele aldı. Tarafsız konuşmalarda ise market alışverişi, ders, yemek pişirme, öğle yemeği ve hava durumu gibi gündelik konular işlendi.

Videolardaki kişiler yüz ifadelerini sabit tuttu ve jest kullanmadı. Kötü haber verirken insanların normalde kullandığı inişli çıkışlı tonlamadan uzak, düz bir sesle konuştular. Böylece duyguyu yalnızca kelimeler taşıdı.

Ekip bazı konuşmaların sırasını bozdu. Farklı konuşmalardan satırları birbirine karıştıran araştırmacılar, örneğin bahçecilikle ilgili bir ifadeye alışveriş hakkında bir yanıt verilmesini sağladı.

Duygu yalnızca seçilen konuşmanın takibini güçlendirdi

Beyin, ekrandaki konuşmayı altta çalan konuşmadan çok daha yakından takip etti. Araştırmacılar, bu bulgunun daha iyi işitme cihazları geliştirme çalışmalarına katkı sağlayabileceğini belirtti.

Beyin, duygusal konuşmaları da tarafsız konuşmalardan daha yakından takip etti. Ancak bu fark yalnızca dinleyiciler duygusal konuşmaya dikkat ettiğinde ortaya çıktı. Göz ardı edilen konuşmadaki duygusal içerik, sinirsel takibi anlamlı ölçüde artırmadı.

Üzücü diyaloglarda, gündelik konuşmalara kıyasla daha kısa ve daha az kullanılan kelimeler yer aldı. Ekip, kelime seçimlerindeki veya hikâyelerdeki bilgi miktarındaki farklılıkların sonucu açıklayıp açıklayamayacağını kontrol etti; ancak bu unsurların hiçbiri etkiyi açıklamadı.

Hafıza testleri ise farklı bir tablo ortaya koydu. Katılımcılar anlamlı bir konuşmanın ardından soruların yüzde 89'unu, sırası bozulan bir konuşmanın ardından ise yüzde 80'ini doğru yanıtladı.

Konuşmanın üzücü ya da sıkıcı olması puanı güvenilir biçimde değiştirmedi. Bu nedenle duygusal konuşmanın daha yakından takip edilmesi, onun daha fazla hatırlanmasına dönüşmedi.

Beyin konuşmanın akışına göre takip düzeyini değiştirdi

Ekip daha sonra her konuşma boyunca satır satır takibi inceledi. Duygusal bir konuşma anlamlı bir akışa sahip olduğunda beyin, ilk satırlarda konuşmayı en yakından takip etti ve ardından takibi azalttı.

Duygusal konuşma konudan konuya atladığında ise takip artmayı sürdürdü ve daha sonra zirveye ulaştı.

Heikkinen, "Bu bulgular, beynin konuşmanın akışına bağlı olarak duygusal konuşmayı farklı biçimlerde ele aldığını gösteriyor" dedi.

Heikkinen, "Konudaki ani değişikliklerin işlenmesi daha fazla çaba gerektirebilir; bağlantılı yorumlar ise beynin daha önce oluşturulmuş bağlamı kullanarak sırada ne geleceğini tahmin etmesine ve böylece konuşmayı daha verimli biçimde işlemesine yardımcı olur" ifadelerini kullandı.

Ekip, beynin önem taşıyan bir şeye ek kaynak ayırdığını, sırada ne geleceğini tahmin edebildiğinde ise daha verimli bir moda geçtiğini belirtti. Sırası bozulan konuşma, beyne bu tahmini yapma fırsatı vermedi.

Ortak yazar Patrik Wikman daha önceki çalışmalarında, beynin bir konuşmayı takip etme biçiminin konuşmacı sırasından diğerine değiştiğini ortaya koymuştu. Heikkinen'in ekibi ise duygu ve tutarlılığın birlikte takip hızını belirlediğini gösterdi.

Duygusal içerik beynin tepkisini iki aşamada artırdı

Beynin sesteki her değişikliğe verdiği tepki iki dalga halinde ortaya çıktı. Ses değiştikten yaklaşık onda bir ila çeyrek saniye sonra duygusal içerik tepkiyi artırdı. Artışın beynin hangi bölgelerinde görüldüğü konuşmanın akışına bağlıydı.

Sırası bozulan konuşmalarda artış, beynin yanlarında ve arka tarafına doğru uzanan işitme ve dil bölgelerinde görüldü. Tutarlı konuşmalarda ise tepki, dil ile bağlantılı bölgelerde ve beynin ön tarafına doğru ortaya çıktı.

Bundan biraz sonra, yaklaşık çeyrek saniyeden yarım saniyenin biraz altına kadar süren dönemde duygusal içerik, kulakların üzerindeki temporal lob boyunca tepkiyi artırdı.

Bu durum, konuşmanın anlamlı olup olmamasından bağımsızdı. Daha sonraki dalganın, beynin yalnızca sesi kaydetmek yerine anlamı değerlendirdiği düşünülen aşamaya karşılık geldiği belirtildi.

Wikman ayrıca Georgetown University ile bağlantılı. Diğer ortak yazarlar Aalto University ve University of Helsinki's Faculty of Social Sciences'tan geldi.

Bulgular gerçek konuşmalarda yeniden sınanacak

Araştırmadaki her duygusal konuşma, insanlar arasındaki üzücü ve duygusal açıdan yüklü durumları içerdi. İyi haberlerin veya heyecan verici bir hikâyenin dikkati aynı biçimde keskinleştirip keskinleştirmediği test edilmedi.

Sesler düz tonlamalı, yüzler ise ifadesizdi. Bu durum, gerçek bir konuşmada duygunun önemli bölümünü taşıyan ses tonunu, konuşmacının yüzünü ve jestleri dışarıda bıraktı.

Katılımcılar yalnızca dinledi. Gerçek bir konuşmada kişi, karşısındaki hâlâ konuşurken yanıt planlamak zorunda kalır. Konuşmacılar çoğu zaman saniyenin onda biri ila beşte biri içinde birbirlerinin sözünü devralır.

Heikkinen'in ekibi, duygusal konuşmanın daha yakından takip edilmesinin bu hızlı karşılıklı iletişime yardımcı olabileceğini öne sürdü. Araştırmacılara göre bu durum, bazı konuşmaların ilgi çekici hissettirmesini sağlayan unsurlardan biri olabilir.

Araştırma ilgi düzeyini ölçmedi. Bu nedenle söz konusu değerlendirme bir sonuç değil, yazarların verilere ilişkin yorumu olarak kaldı.

Yazarlar bir sonraki adımda, konuşmayı uzaktan dinleyen kişiler yerine konuşmaya katılan ve sesleriyle ellerini özgürce kullanabilen insanları kaydetmeyi önerdi.

Bulgular, duygusal anlamın beynin konuşmayı işleme biçimini güçlendirebileceğini ancak bunun yalnızca söz konusu konuşma zaten dikkatimizi çekmişse gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

"Araştırdık..." köşesinde yanıtları arıyor, gerçekleri mitlerden ayırıyor ve teknoloji ile bilimle ilgili konuları basit ve anlaşılır biçimde açıklıyoruz.

Son uygulamalar listesi pil tüketimini göstermiyor

Son uygulamalar listesi, o anda hangi uygulamaların enerji tükettiğini gösteren bir rapor gibi çalışmıyor. Bir uygulama, daha önce yaptığın işe kolayca dönmeni sağlamak için listede kalıyor; bu sırada sürekli hesaplama yapmıyor veya kaynak tüketmiyor.

Bu nedenle çok sayıda kartın bulunması, onlarca uygulamanın aynı anda tam kapasiteyle çalıştığı anlamına gelmiyor. Telefonun davranışını değerlendirmek için listede görünen uygulamaları saymak yerine pilin gerçek kullanımına ve her uygulamanın etkinliğine bakmak daha yararlı.

iPhone uygulamaları arka planda nasıl yönetiyor

iPhone'da uygulama değiştirdiğinde bazı uygulamalar bir süre çalışmaya devam edebiliyor. Ardından, kullanırken olduğu kadar etkin çalışmadıkları askıya alınmış duruma geçiyorlar. Sistem ayrıca belirli koşullarda içerik yenileme gibi bazı arka plan görevlerine izin veriyor.

Apple, kullanılmayan uygulamaları kapatmanın pil ömrünü uzatmadığını açıkça belirtiyor. Bir uygulama yanıt vermediğinde ise kapatılıp yeniden başlatılmasını öneriyor.

Android belleği ihtiyaçlara göre kullanıyor

Android, o anda hangi uygulamalara ihtiyaç olduğunu ve hangilerinin bekleyebileceğini değerlendiriyor. Sistem, uygulamalara hızlıca dönebilmen için onları RAM'de tutuyor; belleğe başka bir yerde ihtiyaç duyulduğunda uygulamaları kaldırıyor.

Bu nedenle yüksek RAM kullanımını gösteren bir değer, telefonun zorlandığı anlamına gelmiyor. Kullanılabilir bellek günlük kullanıma hizmet etmek için değerlendiriliyor ve yalnızca kullanılan RAM miktarının azalması tek başına fayda sağlamıyor. Google, Android'in belleğini yönetebilmesi için uygulamaları kapatmanın gerekli olmadığını açıklıyor.

Sürekli kapatmak uygulamaları daha yavaş açabilir

Uygulamaları sürekli kapatmak, geri dönmek istediğin uygulamanın gerekli verileri yeniden yüklemesi nedeniyle daha yavaş açılmasına yol açabiliyor. Bu, her açılışın sabit veya yüksek bir enerji maliyeti olduğu anlamına gelmiyor; maliyet uygulamaya ve cihazın durumuna göre değişiyor.

Ancak uygulamaları tekrar tekrar durdurmak genel bir hızlandırma yöntemi değil. Bu alışkanlık, gün içinde sık kullandığın uygulamalara dönüşlerde gecikmelere neden olabiliyor.

Arka planda çalışan uygulamaları pil ayarlarından inceleyin

Bazı uygulamaların kullanıcı bakmıyorken de çalışmayı sürdürmesi gerekiyor. Müzik, ekran kapalıyken çalmaya devam edebiliyor; navigasyon ise başka bir uygulama açıldığında yönlendirme vermeyi sürdürüyor.

Android'deki Doze ve App Standby gibi özellikler, kullanıma bağlı olarak arka plan etkinliğini sınırlıyor. Böyle bir görevi yürüten uygulamanın enerji tüketmesi bekleniyor. Ancak tüketim belirgin bir neden olmadan sürüyor veya uygulamanın kullanımına kıyasla orantısız görünüyorsa inceleme yapılması gerekiyor.

Pil ayarlarından hedefli bir kontrol yapmak bu durumda yardımcı olabilir. Bir uygulamayı saatlerce açık tuttuysan yüksek tüketim göstermesi mutlaka sorun olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık neredeyse hiç kullanmadığın hâlde arka planda yüksek etkinlik gösteren uygulama incelenmeli.

Uygulamanın izinleri, mevcut güncellemeleri ve arka planda çalışma ayarları kontrol edilebilir. Uygulama takıldıysa kapatıp yeniden açmak mantıklı bir ilk adımdır. Sorun tekrarlanıyorsa tüm uygulamaları sürekli kapatmak yerine soruna neden olan belirli uygulamaya odaklanmak gerekir.

Sıradan günlük kullanımda uygulamalar arasında geçiş yapıp işletim sisteminin onları yönetmesine izin verebilirsin. Manuel kapatma, bir şey düzgün çalışmadığında hâlâ yararlı; ancak son uygulamalar listesinin dolu olması tek başına bir sorun değil.

Akıllı telefondan yapılan aramalarda ekranın alt kısmında görünen kılıca dokunulduğunda Ocarina of Time'daki Link'in sesi duyuluyor, Triforce ekranda beliriyor ve ekran maviye dönüşüyor. Google ana sayfası da kullanıcıları 1998'e götüren eski görünümüne kavuşuyor.

Remake sürümünde yeni hareketler geliyor

The Legend of Zelda: Ocarina of Time remake'inde Link, önceki oyunda olduğu gibi dash hareketini kullanabilecek. Oyuncular ayrıca özel bir tuşa basarak Jump hareketini gerçekleştirebilecek. Bu özellik, orijinal Ocarina of Time'da bulunmuyordu.

Yeni sürümde oyuncular, kumandanın jiroskopunu kullanarak düşmanları hedef alabilecek. Nintendo, görsel alanda da yenilikler sunarak "Reimagined Visuals" ifadesiyle yenilenmiş grafikler vadediyor.

Cutscene'ler sesli diyaloglarla desteklenecek

Oyundaki cutscene'lere ilk kez tamamen seslendirilmiş diyaloglar eşlik edecek. Bu uygulamanın tek istisnası, sessiz kalmayı sürdürecek Link olacak.

Oyuncular ayrıca kumandanın mikrofonuna ilgili tuşlara basmadan bir melodiyi mırıldanabilecek. Menüde yer alan The Threads of Time sekmesi mevcut görevleri bir araya getirirken The Hall of Fallen Foes, oyuncuların yendikleri yaratıkları daha ayrıntılı inceleyebileceği bir düşman arşivi olarak kullanılacak. Bu bölümde düşmanlar hakkında daha fazla bilgi edinmek ve onlarla yeniden karşılaşmak mümkün olacak.

The Legend of Zelda: Ocarina of Time, 5 Kasım'da yalnızca Nintendo Switch 2'de piyasaya çıkacak.

SteamDB'nin verilerine göre Phantom Blade Zero, 833.921 eş zamanlı oyuncuya ulaşarak yeni bir tarihi zirve elde etti. Bu sonuçla oyun, Steam tarihindeki en yüksek eş zamanlı oyuncu sayılarını gösteren listede 14. sıraya yükseldi.

Phantom Blade Zero büyük oyunları geride bıraktı

Oyunun ulaştığı başarı, geride bıraktığı yapımlarla daha da dikkat çekici hâle geldi. Phantom Blade Zero, 747.440 oyunculuk zirveye ulaşan Battlefield 6'yı geride bıraktı.

Oyun ayrıca 875.343 eş zamanlı oyuncu sayısına sahip Baldur's Gate 3'e ve 879.308 oyuncuya ulaşan Hogwarts Legacy'ye oldukça yaklaştı.

Oyuncu ilgisi çıkıştan sonra da arttı

Phantom Blade Zero'nun bu zirveye ilk çıkışından yalnızca birkaç gün sonra ulaşması da başarının boyutunu ortaya koydu. Güçlü bir başlangıç yapan oyuna yönelik ilgi düşmek yerine artmaya devam etti.

Phantom Blade Zero bu ivmeyi korursa önümüzdeki günlerde Steam sıralamasında daha üst basamaklara çıkabilir. S-GAME'in oyunu, böylece yılın en büyük hit'lerinden biri olmanın yanı sıra Steam'de bugüne kadar yayımlanan en başarılı oyunlar arasına girdi.

Musk, 1 Kasım'da X hesabından Quentin Tarantino'nun Inglourious Basterds filminde Christoph Waltz'un canlandırdığı karakterin bir kişiyi sorguladığı bir görüntüyü paylaştı. Görüntüdeki soru, filmdeki bağlamın yerine bilgisayar belleğiyle ilişkilendirildi.

Mem'de "DRAM'i buluttan saklıyorsun, değil mi?" ifadesi yer aldı. Musk ise paylaşımına "Halkın kendi RAM'ine sahip olmaya da hakkı var!" yorumunu ekledi.

Paylaşım 2,9 milyon görüntülenmeyi ve 51.000 beğeniyi aştı. Yorumlarda Altman'ın açıklamalarıyla alay eden çok sayıda mem paylaşıldı. En çok ilgi görenlerden birinde "Sam Altman'a, RollerCoaster Tycoon oynamak için 64 GB RAM kullandığımı söyleyin. Bunu benim yaptığımı bilmesini istiyorum" ifadeleri yer aldı.

Altman'ın sözleri tartışma yarattı

Tartışma, Sam Altman'ın kısa süre önce Cheeky Pint podcast'ine konuk olmasıyla başladı. OpenAI CEO'su, küresel kaynak dağılımı açısından tüketicilerin bilgisayarlarında büyük miktarlarda DRAM bulundurmasını ve bu belleği zamanın yalnızca yüzde 5'inde kullanmasını "gerçekten korkunç" olarak nitelendirdi.

Altman'a göre küresel bellek arzı sınırlı olduğu için bu kaynak, kullanım yoğunluğunun daha yüksek olduğu yapay zekâ veri merkezlerinde daha verimli değerlendirilebilirdi. Açıklamalar, yapay zekâ modellerinin bulut üzerinden değil, yerel olarak çalıştırılması tartışmasıyla bağlantılıydı.

Altman'ın sözleri yoğun eleştiri aldı ve birçok kullanıcı açıklamaları ikiyüzlü buldu. Yapay zekâ sektörünün belleğe yönelik büyük talebinin, tüketicilerin karşılaştığı kıtlığa ve fiyat artışlarına katkıda bulunduğu belirtildi. Bazı kullanıcılar Altman'ın mesajını, "Sizde RAM olmasın ki biz kullanalım ve bulut üzerinden erişimi size satalım" şeklinde yorumladı.

Musk'ın şirketi de yüksek bellek kullanıyor

Musk'ın tepkisinde ironik bir unsur da bulunuyor. Musk'ın yapay zekâ şirketi xAI, yüksek bellek gereksinimlerine sahip büyük veri merkezlerine dayanıyor.

Buna rağmen Musk, yıllardır anlaşmazlık yaşadığı Altman'a kamuoyu önünde takılma fırsatını değerlendirdi. Paylaşımın ardından sosyal medyada Altman'ın RAM açıklamalarını hedef alan yorumlar ve mem'ler yayılmaya devam etti.

WAP Push mesajı bağlantıları kesebiliyor

Saldırı, işletim sisteminin arka planda işlemeye çalıştığı bir WAP Push mesajına dayanıyor. Mesaj, gelen kutusunda normal şekilde görüntülenmek yerine aramalar sırasında bağlantıların kesilmesine ve mobil şebeke sinyalinin geçici olarak kaybolmasına neden olabiliyor.

Mesajların tekrarlanması hâlinde cihaz kullanılamaz hâle gelebiliyor. Telefonu yeniden çalışır duruma getirmek için teknik destek gerekebiliyor.

Google güvenlik güncellemesi yayımladı

Sorun şu ana kadar Google Pixel ve Samsung Galaxy modellerinde tespit edildi. Ancak açık, teorik olarak Android 12 veya sonraki sürümleri kullanan tüm cihazları ilgilendiriyor.

Google, Android 14 ve sonraki sürümleri kullanan telefonlar için ekim ayı güvenlik paketine bir düzeltme dâhil etti. Uyumlu cihaz sahiplerinin güvenlik güncellemesinin yüklenip yüklenmediğini kontrol etmesi öneriliyor.

Mevcut bilgilere göre daha eski telefonlar tehditlere açık olmaya devam ediyor.

Beyin ışığın uzaklığını yanlış değerlendiriyor

Görme aldanmasını Melbourne Üniversitesi'nden Charles Kemp ve Simon Cropper ile Lozan Federal Politeknik Okulu'ndan Weilun Xu birlikte inceledi. Araştırmacılara göre beyin, geceleri ışık akışının farklı bölümlerine ait uzaklıkları doğru değerlendiremiyor.

Görsel referansların yetersiz kalması nedeniyle dönen ışının uzak bölümü gerçekte olduğundan daha yakın ve daha yavaş hareket ediyor gibi algılanıyor. Bu durum, ışığın deniz ufku yönünden geldiği izlenimini oluşturuyor.

Yanılsama sanal gerçeklikte yeniden oluşturuldu

Uzmanlar hipotezi test etmek için etkiyi sanal gerçeklik ortamında yeniden oluşturdu. Hesaplamalara göre ışık kaynağı 30 metre yüksekte olduğunda yanılsama, kaynaktan yaklaşık 67 metre uzaklıkta ortaya çıkıyor.

Bu sınıra yakın mesafede ışının yönü belirsiz algılanıyor. Gözlemci daha uzağa gittiğinde ise ışık kaynağı önünde bulunuyormuş gibi görünebiliyor. Deniz feneri yükseldikçe yanılsamanın ortaya çıkması için gereken mesafe de artıyor.

Modelleme sonuçları ve araştırmacıların gözlemleri, öne sürülen mekanizmayı doğruladı. Yazarlar, düz bir deniz feneri ışınının aşağı doğru bükülüyormuş gibi göründüğü başka bir görsel yanılsamanın da benzer biçimde açıklanabileceğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a saldırı emri verebileceği iddia ediliyor.

Uluslararası basında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da İran'a yeni bir askeri harekat düzenlenmesi konusunda Trump'a baskı yaptığı öne sürülüyor. Tahran ise olası yeni saldırılara karşı savaşı daha geniş bir coğrafyaya yayma uyarısında bulunuyor.

Kritik süreçte gerilim tırmanırken İran, savaşı sonlandırmak amacıyla arabulucular vasıtasıyla ABD'ye ilettiği 7 şarttan vazgeçmiyor.

Her ne kadar Tahran yönetiminden bu şartlara ilişkin tamamen bütüncül ve uyumlu açıklamalar gelmese de maddeler, ABD ile İran arasında geçmişte imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının temel hükümlerinin 1, 2, 4, 10 ve 11. maddeleriyle paralellik gösteriyor.

DENİZ ABLUKASININ KALDIRILMASI

Tahran'ın kabulünde ısrar ettiği 7 şartın başında ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının sonlandırılması geliyor.

ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta İran, Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapatmış; ABD de buna karşılık ülkeye deniz ablukası uygulamıştı. 17 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmanın ardından İran Hürmüz'ü açmış, Washington da ablukayı kaldırmıştı. Ancak anlaşmanın uygulanmasında yaşanan aksaklıklar nedeniyle Tahran temmuz ayında boğazı yeniden kapatmış, ABD de ablukayı yürürlüğe koymuştu.

Mevcut durumda İran, savaşın bitmesi için ilk olarak deniz ablukasının kaldırılmasını talep ediyor. Buna ek olarak, önceki çerçeve anlaşmada yer alan ve yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilen dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor. Söz konusu iade maddesi hazirandaki mutabakata yazılmasına rağmen bugüne kadar hayata geçirilmedi.

YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI VE ABD'NİN BÖLGEDEKİ ASKERİ VARLIĞININ AZALTILMASI

Tahran'ın masaya koyduğu bir diğer önemli başlık ise ABD yaptırımları. İran, bu yaptırımlar kaldırılmadan savaşa son vermeyeceğini vurgularken, ülkenin petrol satışında sağlanan muafiyetlerin yeniden yürürlüğe konulmasını talep ediyor.

Bunun yanı sıra Tahran yönetimi, bölgedeki ABD askeri varlığının azaltılmasında ısrarcı. Ancak bu talebin, savaş sonrasında Umman Denizi'nde konuşlanan ABD donanmasını mı yoksa bölge ülkelerindeki askeri üsleri mi kapsadığı netlik kazanmış değil.

HÜRMÜZ'DE BELİRLENEN YENİ ROTANIN TANINMASI

İran'ın şartları arasında, Umman ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nda belirlenen yeni geçiş rotasının ABD tarafından tanınması ve alternatif rotaların kapatılması da yer alıyor.

Tahran yönetimi ayrıca Lübnan dahil savaşın tüm cephelerde durdurulmasını talep ediyor.

Öte yandan, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Al Jazeera'ye verdiği demeçte bunlara ek olarak iki yeni şart daha açıklamıştı: ABD'nin İran'ın iç işlerine müdahalesine son vermesi ve Tahran yönetimine muhalif gruplarla olan işbirliğini bitirmesi. Bu ifadeler Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin söylemlerinde yer almasa da üst düzey bir yetkili tarafından dile getirilmesi dikkati çekiyor.

Rızai'nin bu çıkışı, İran'ın şartlar müzakere edilirken elini güçlendirmek ve esneme payı bırakmak için yeni bir alan oluşturma çabası olarak yorumlanıyor. Tahran, öne sürdüğü şartların bir kısmının ABD tarafından kabul edildiğini savunsa da bu adımları "yetersiz" buluyor. Tüm şartların eksiksiz hayata geçirilmesini ve akabinde 2 gün içinde Hürmüz Boğazı'nı açacağını yineliyor.

NÜKLEER PROGRAM MÜZAKERELERE DAHİL EDİLMİYOR

İran, 7 şarta karşılık Washington'ın nükleer programı Katar arabuluculuğundaki görüşmelere dahil etme çabalarını ise reddediyor.

Washington yönetimi Tahran'dan, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogram uranyumu ülke içinde ya da üçüncü bir ülkede seyreltmesini ve nükleer tesislerinde uluslararası denetimlere izin vermesini talep ediyor. İran seyreltme fikrine kapıyı tamamen kapatmasa da bu konunun ancak uzun soluklu nükleer müzakereler kapsamında ele alınabileceğini savunuyor.

Katar arabuluculuğunda yürütülen dolaylı temaslarda henüz somut bir sonuç alınamasa da İranlı yetkililer, ABD'nin üslubundaki yumuşamayı ve diyalog kapısının aralanmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Patlıcanın yararlı bileşikleri kabuğunda yoğunlaşıyor

Baranova'ya göre patlıcanın kabuğu özel bir değer taşıyor. Yararlı bileşiklerin önemli bölümü kabukta yoğunlaştığı için sebzeyi pişirmeden önce soymamak gerekiyor. Uzman, bu şekilde hazırlanan patlıcanın özellikleriyle süper gıda olarak değerlendirilebileceğini belirtti.

Patlıcan beyin ve damar sağlığıyla ilişkilendiriliyor

Uzman, patlıcan tüketimini beynin normal işleyişinin korunması ve damar sertliğinin önlenmesiyle de ilişkilendirdi. Bununla birlikte patlıcan, damar hastalıklarına karşı bağımsız bir koruma aracı değil, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Kabak da erişilebilir bir süper gıda olarak gösterildi

Beslenme uzmanı O. Yablokova da daha önce kabağın gençliği ve sağlığı destekleyen, erişilebilir bir süper gıda olduğunu bildirdi. Yablokova'ya göre kabak, lif bakımından zengin beslenme düzenlerine uyum sağlıyor ve şişkinliğe yol açmadan gastrointestinal sistemin işleyişini olumlu etkiliyor.

Kabak ayrıca potasyum, A, C ve K vitaminleri ile lutein ve zeaksantin antioksidanlarını içeriyor.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Zirvesi kapsamında katılımcıların etkinlik alanlarından yemek noktalarına, günlük program akışından organizasyon detaylarına kadar merak ettiği tüm veriler "COP31 Türkiye Super APP" dijital uygulamasıyla tek bir platformda toplandı.

Bakan Kurum, uygulamaya ilişkin yaptığı paylaşımında, şunları kaydetti:

"COP31'e dair her şey cebinizde. COP31 Antalya'da müzakerelerden sanata, ulaşım detaylarından etkinlik takvimine kadar ihtiyaç duyulan her veriyi 'COP31 Türkiye' uygulamasıyla tek platformda buluşturduk. COP31 deneyiminizi kolaylaştırmak, yeşil alandaki tüm etkinliklere dahil olabilmek için uygulamamızı indirmeyi unutmayın."

MAVİ VE YEŞİL BÖLGE ETKİNLİKLERİNE AKILLI TAKİP

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) için özel mobil uygulama hazırlandı.

Katılımcıların zirve süresince ihtiyaç duyacakları tüm bilgilere tek bir platform üzerinden erişebilmelerini sağlamak amacıyla COP31 Türkiye Super APP geliştirilerek App Store ve Google Play Store üzerinden kullanıma sunuldu.

Uygulamada etkinlik programları, ulaşım, alan içi navigasyon, sanat eserleri ve enstalasyonlar, kişisel ajanda, haberler ve duyurular bir araya getirildi. Mavi ve yeşil bölgedeki etkinliklerin ayrıntılı olarak yer alacağı uygulamada, mavi bölgedeki ülke pavilyonlarında gerçekleştirilecek yan etkinlikler uygulama üzerinden takip edilebilecek.

Ülkeler, kendi pavilyonlarında düzenleyecekleri etkinliklerin içeriklerini doğrudan sisteme girerek programlarını yönetebilecek.

Yeşil bölgede ise 10 tematik HUB kapsamında gerçekleştirilecek 600'den fazla etkinlik ve program uygulamada yer alacak.

Katılımcılar, tematik alanlarda bulunan tüm paydaşları, kurumları ve etkinlikleri görüntüleyebilecek. Hangi etkinliğin hangi alanda gerçekleştirileceğini uygulama üzerinden öğrenerek ziyaretlerini planlayabilecek.

Yalnızca COP31 etkinlik alanı için özel olarak hazırlanan dijital navigasyon sistemiyle mavi bölge ve yeşil bölgedeki salonlar, ülke pavilyonları ve 10 tematik HUB, yan etkinlik ve özel etkinlik alanları, etkinlik çadırları, yüzlerce yeme-içme noktası ve diğer hizmet alanları harita üzerinden görüntülenebilecek. Bu sayede katılımcılar gitmek istedikleri noktalara kolaylıkla ulaşabilecek.

COPART: QR İLE DİJİTAL SANAT DENEYİMİ

COP31 kapsamında sanat ve iklim değişikliğini bir araya getiren COPART HUB'da yüzlerce sanat eseri ziyaretçilerle buluşacak.

Dijital uygulama üzerinden QR kodu okutarak COPART HUB'da yer alan eserler incelenebilecek. Ayrıca, COP31 etkinlik alanının farklı noktalarına yerleştirilen tüm sanatsal enstalasyonların konumları dijital harita üzerinden görüntülenebilecek.

Böylece ziyaretçiler, sanat eserlerini ve enstalasyonları keşfederek COP31 alanı boyunca kendilerine özel bir sanat rotası oluşturabilecek.

KATILIMCILARA ÖZEL KİŞİSEL AJANDA

Katılımcılar, 12 günlük zirve boyunca takip etmek istedikleri oturumları, toplantıları ve etkinlikleri kişisel ajandalarına ekleyebilecek. Bu sayede kullanıcılar, yoğun etkinlik takvimi içerisinde kendi programlarını oluşturarak zamanlarını verimli şekilde yönetebilecek ve zirveden en yüksek düzeyde faydalanabilecek.

COP31 boyunca gerçekleştirilecek önemli açıklamalar, etkinliklere ilişkin güncel bilgiler, organizasyon duyuruları ve haberler, COP31 Türkiye Super APP üzerinden katılımcılarla paylaşılacak. Böylece zirveye ilişkin bilgi akışı tek bir dijital platform üzerinden sağlanacak.

SÜRPRİZ OYUN DENEYİMİ

COP31 Türkiye Super APP, bilgilendirme ve organizasyon özelliklerinin yanı sıra ziyaretçi deneyimini zenginleştirecek etkileşimli içeriklere de ev sahipliği yapacak.

COP31 süresince ziyaretçilerle buluşacak sürpriz bir oyun deneyimi, zirvenin dijital dünyasına farklı ve eğlenceli bir boyut kazandıracak.

Uygulamaya App Store'da "https://apps.apple.com/tr/app/id6789030250" ve Google Play'de "https://play.google.com/store/apps/details?id=tr.gov.csb.cop31" bağlantılarından erişilebilecek. QR kodu ve indirme sayfasına ise "https://cop31.tr/app" bağlantısından ulaşılabilecek.

RAMS Park'taki maç saat 20.45'te başlayacak. Mücadeleyi İngiliz hakem Chris Kavanagh yönetecek.

Maç, Türkiye'de TRT 1 ve tabii platformundan yayımlanacak.

UEFA Şampiyonlar Ligi'nin ilk iki maçında Portekiz temsilcisi Sporting'e 3-1 ve İspanya devi Barcelona'ya 4-1 mağlup olan Galatasaray, üçüncü haftada ise Fransa ekibi Lille'i 4-2 yendi.

Ligdeki ilk iki maçında Norveç ekibi Viking'i 3-1 ve Slovakya takımı Slovan Bratislava'yı da 3-0 mağlup eden Stuttgart ise son maçında İspanya temsilcisi Atletico Madrid ile 1-1 berabere kaldı.

GALATASARAY TAM KADRO

Galatasaray, statü gereği oynayamayacak futbolcuların dışında Stuttgart karşısında tam kadro sahaya çıkacak.

Sakat veya cezalı oyuncusu bulunmayan sarı-kırmızılı ekipte sadece UEFA'ya bildirilen kadroda yer alamayan Kaan Ayhan, Kazımcan Karataş, Arda Ünyay, Eyüp Aydın ile Can Armando Güner statü gereği forma giyemeyecek.

TÜM KULVARLARDA 4 MAÇLIK GALİBİYET SERİSİ YAKALADI

Galatasaray, tüm kulvarlarda çıktığı son 4 maçtan galibiyetle ayrıldı.

Son mağlubiyetini Şampiyonlar Ligi'nde Barcelona karşısında yaşayan sarı-kırmızılı ekip, sonrasında çıktığı karşılaşmalarda sırasıyla Gençlerbirliği'ni 1-0, Lille'i 4-2, Fenerbahçe'yi 2-1 ve TÜMOSAN Konyaspor'u 4-0 yendi.

OSIMHEN, ATTIĞI GOLLERLE TAKIMINI SIRTLIYOR

Galatasaray'ın Nijeryalı yıldızı Victor Osimhen, attığı gollerle takımının galibiyetlerinde önemli rol oynadı.

Sezon başından beri Trendyol Süper Lig'de 8 ve Şampiyonlar Ligi'nde 2 maça çıkan Osimhen, toplamda 10 müsabakada görev aldı. Nijeryalı yıldız, bu karşılaşmalarda 9'u lig ve 1'i Avrupa'da olmak üzere toplamda 10 gol kaydetti.

Osimhen, 10 resmi müsabakada 10 kez fileleri havalandırarak maç başına 1 gol atma başarısı gösterdi.

BATRAKOV, PERFORMANSIYLA PARLIYOR

Galatasaray'ın Rus futbolcusu Aleksey Batrakov, gösterdiği performansla son haftalarda sarı-kırmızılı taraftarların beğenisini topladı.

Çıktığı son 5 resmi maçta 3 kez ağları sarsan 21 yaşındaki oyuncu, skor katkısının yanı sıra isabetli paslarıyla ve hücumu yönlendirmesiyle de taraftarların beğenisini kazandı.

SANE VE İLKAY, STUTTGART'I YAKINDAN TANIYOR

Galatasaray'ın tecrübeli futbolcusu İlkay Gündoğan ile Alman kanat oyuncusu Leroy Sane, daha önce Stuttgart'a karşı birçok kez forma giydi.

İlkay Gündoğan, daha önce Nürnberg ve Borussia Dortmund formalarıyla Stuttgart'a karşı 6 Bundesliga ve 1 Almanya Kupası karşılaşmasına çıktı. İlkay'ın takımları, bu karşılaşmalardan 5 galibiyet ve 2 beraberlikle ayrıldı. 36 yaşındaki oyuncu, söz konusu 7 maçta 1 kez ağları sarstı.

Daha önce Schalke 04 ve Bayern Münih formalarını terleten Leroy Sane ise Bundesliga'da 14 kez Stuttgart karşısında mücadele etti. Sane'nin takımları bu karşılaşmalarda 10 galibiyet, 2'şer beraberlik ile mağlubiyet yaşadı. 30 yaşındaki oyuncu, bu müsabakalarda 1 kez rakip fileleri havalandırdı.

ALMAN TEMSİLCİSİNDE EKSİKLER

Stuttgart'ta yarınki maç öncesi önemli eksikler bulunuyor.

Sakatlıkları bulunan Alman orta saha Angelo Stiller, Slovak kanat Leo Sauer ve Alman savunma oyuncusu Josha Vagnoman, Galatasaray karşısında forma giyemeyecek.

ALMANYA EKİBİ, BUNDESLIGA'DA 11. SIRADA

Stuttgart, Bundesliga'nın 8. haftasını 11. sırada tamamladı.

Son olarak Bayer Leverkusen'i deplasmanda 4-2 yenen Stuttgart, ligde sezon başından beri 3 galibiyet ve 5 mağlubiyet yaşayarak 9 puana ulaştı.

Almanya ekibi, geride kalan 8 maçta 14 kez rakip ağları sarsarken, 15 gol yedi.

STUTTGART, EN AZ GOL YİYEN EKİPLER ARASINDA

Almanya ekibi Stuttgart, Şampiyonlar Ligi'nde en az gol yiyen takımlar arasında yer alıyor.

İlk 3 maçta kalesinde 2 gol gören Stuttgart, bu alanda İngiltere ekibi Arsenal ve Hollanda temsilcisi PSV ile zirveyi paylaşıyor.

ALMAN EKİBİNİN OYUNCUSU DEMIROVIC, EN GOLCÜLER ARASINDA

Stuttgart'ın Bosna Hersekli futbolcusu Ermedin Demirovic, Şampiyonlar Ligi'nin en golcü oyuncuları arasında yer alıyor.

Organizasyonun ilk 3 maçında 4 kez ağları sarsan Demirovic, bu alanda dörder gol atan Bayern Münihli Harry Kane, Manchester Cityli Erling Haaland, Borussia Dortmundlu Serhou Guirassy, Sporting oyuncusu Luis Suarez ve Club Brugge'ün futbolcusu Nicolo Tresoldi ile zirveyi paylaşıyor.

Uydulardaki bilgi birikimini değerlendirerek Ay Uzay Aracını yüzde 87 yerlilikle ürettiklerini belirten Kacır, aracı 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderecek, Ay yörüngesine ve nihayetinde aya ulaştıracaklarını söyledi.

Kacır, geniş alanları görüntüleme ve aynı bölgeden sık aralıklarla veri toplama kabiliyetlerine sahip yer gözlem uydu takımının üyeleri İMECE-2'yi 2027'de, İMECE-3'ü ise 2028'de uzaya gönderecekleri bilgisini paylaştı.

Ayrıca Kacır, yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek hesaplama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başladıklarını söyledi.

"İMALAT SANAYİ KATMA DEĞERİ 259 MİLYAR DOLARA YÜKSELDİ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde inşa ettikleri güçlü sanayi altyapısına dikkati çeken Kacır, pandemiden bu yana imalat sanayi üretiminin düşük teknolojide yüzde 9,6, orta-düşük teknolojide yüzde 27,7, orta-yüksek teknolojide yüzde 47,9 ve yüksek teknolojide ise yüzde 87,5 arttığını belirtti.

Yılda 283,7 milyar dolar ihracatla rekor kırdıklarını vurgulayan Kacır, şöyle konuştu:

"İmalat sanayi katma değerimiz, son bir yılda yüzde 9,7 artarak 259 milyar dolara yükseldi. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili ihracatın payı yüzde 44,2 ile şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı. Bu yılın 9 ayında ihracatımız savunma ve havacılıkta yüzde 15,6, ana metal ve işlenmiş metallerde yüzde 15,5, kimyevi maddelerde yüzde 13,1, elektrik ve elektronikte yüzde 11,6, makinede yüzde 4,1 yükseldi. 2002'den bu yana Türkiye'nin AR-GE harcamalarını yıllık 1,2 milyar dolardan 24,8 milyar dolara yükselttik. AR-GE harcamalarımızın milli gelirimiz içindeki payını yüzde 1,55'e çıkardık. Özel sektör AR-GE harcamalarını 45 misli artışla 16,1 milyar dolara ulaştırdık. 2002'de 29 bin olan Tam Zaman Eşdeğer AR-GE personeli sayımız 318 bine yükseldi. Bu dönemde OECD ülkeleri arasında AR-GE personelini en çok artıran ülkeyiz. 115 teknoparkımızda girişim sayımız son bir yılda 2 bine yakın artışla 13 bin 837'ye, bu girişimlerde istihdam 12 bin artışla 136 bine ulaştı. Desteklediğimiz 1362 AR-GE ve 348 tasarım merkezinde 56 bin 947 fikri mülkiyet tescillendi. AR-GE teşviklerimizden yararlanan proje sayısı 247 bine erişti. AR-GE faaliyetlerine vergi teşviğimiz 2025'te yüzde 59,5 artışla 169 milyar lirayı aştı."

"SON BİR YILDA 55 BİN, BUGÜNE KADAR 130 BİNDEN FAZLA TOGG YOLLARA ÇIKTI"

Devlet teşviklerinden yararlanan imalat sanayi yatırımlarında yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin payının 2002'de yüzde 19 iken bu yıl yüzde 47'ye eriştiğini aktaran Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'na ve TCMB Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'na ayırdıkları kaynağı 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkardıklarını hatırlattı.

Programın kapsamını 310 yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürün, 272 teknoloji alanı ve 36 kritik ham maddeye yönelik 1 milyar liranın üzerindeki yatırımları içerecek şekilde genişlettiklerini bildiren Kacır, "Teşvik belgeli imalat sanayi yatırımlarını hızlandırmak amacıyla yatırım tutarı 100 milyon liranın üzerinde olan projelere yönelik yeni bir finansman penceresi açtık. Programla bugüne kadar toplam yatırım tutarı 613 milyar lirayı aşan 168 projenin önünü açtık. Teknoloji Hamlesi Programıyla AR-GE ve yatırım büyüklüğü 192 milyar lira olan 213 projeyi destekledik. Bu yıl ileri malzeme teknolojileri ve kritik ham maddeler ile biyoteknoloji ve sürdürülebilir yaşam teknolojileri çağrılarına 26 milyar lira büyüklüğünde 77 proje başvurusu aldık. Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar 130 binden fazla Togg yollara çıktı. Ülke genelinde elektrikli araç şarj bağlantısı sayısını 48 bin 900'e ulaştırdık." ifadelerini kullandı.

Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı'nda ilk prototip 2030'da

Kacır, beyaz eşya ve otomotive yönelik özgün mikrodenetleyici, izolasyon çipi ve sürücü çiplerinin tasarımını yerlileştirdiklerini vurgulayarak, "Yapay zeka destekli yerli navigasyon uygulamamızı önümüzdeki yıl hayata geçireceğiz. Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı'nda ilk prototipimiz 2030'da üretime hazır hale gelecek." diye konuştu.

Bu yıl, TÜBİTAK programlarında 190 üniversite ve 3 bin 400 firmanın 11 bin 825 projesine 15,5 milyar lira katkı sağladıklarını belirten Kacır, üniversitelerin araştırma projelerinde 22 bin 300 bursiyeri desteklediklerini, bugüne kadar 10,8 milyar lira kaynak sağladıkları 12 ulusal araştırma altyapısında, 826 kişiyle, biyotıp ve genom, ileri malzemeler, MEMS, astrofizik, güneş enerjisi, raylı sistemler, deniz hukuku ve finans teknolojilerinde nitelikli çalışmalar gerçekleştirildiğini aktardı.

PARDUS'UN İNDİRME SAYISI 3,7 MİLYONA ERİŞTİ

AESA radarları, arayıcı başlıklar, uydu, 5G ve askeri haberleşme sistemleri için kritik öneme sahip radyo frekans çiplerini TÜBİTAK BİLGEM'de yerli imkanlarla ürettiklerini bildiren Kacır, yerli ve açık kaynaklı işletim sistemi Pardus'un indirme sayısının 3,7 milyona eriştiği bilgisini verdi.

"800 BEYGİR GÜCÜNDEKİ YERLİ HİDROJEN MOTORUMUZU ÜRETTİK"

"Hidrojen depolama ve yakıt pili geliştirme çalışmaları TÜBİTAK MAM'da tamamlanan 800 kilometrelik menzilli ticari kamyon platformu, önümüzdeki yıl yollara çıkacak" diyen Kacır, "Sıfır emisyonlu milli lokomotifimizde kullanılacak 800 beygir gücündeki yerli hidrojen motorumuzu ürettik. Batarya Test ve AR-GE Merkezi'mizde gerçekleştirdiğimiz yeni yatırımla batarya hücresinden paketine kadar tüm elektriksel testleri uçtan uca yerli imkanlarla yapabilir hale geliyoruz. En az 5 kübitlik kuantum işlemci prototipini yerli imkanlarla tasarlayıp üreterek bu alanda kritik AR-GE ve üretim altyapısını ülkemize kazandıracağız." açıklamasında bulundu.

"YERLİ PATENT TESCİL SAYISINI 3 BİN 738'E YÜKSELTTİK"

Kacır, 2002'de yaklaşık 9 bin olan bilimsel yayın sayısı ile dünyada 22'nci sıradayken geçen yıl yayın sayısı 66 bine yükselerek 13'üncü olduklarını bildirdi.

Elektronik Kaynaklar Ulusal Akademik Lisansı ile 3 milyon araştırmacıya hizmet sunduklarını belirten Kacır, "Geçtiğimiz yıl yerli patent başvuru sayısını yüzde 12 artışla 11 bin 394'e, yerli patent tescil sayısını ise yüzde 10'luk artışla 3 bin 738'e yükselttik. Yerli patent başvurularında dünyada 10'uncu, marka başvurularında 6'ncı, tasarım başvurularında 3'üncü sıradayız." dedi.

Yeşil Dönüşüm Programı'na da değinerek, sera gazı emisyonlarının önlenmesi, enerji ve ham madde verimliliğiyle atıkların azaltılması odaklı 8,7 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 20 projeyi desteklediklerini dile getiren Kacır, 160 milyar liralık 159 projenin değerlendirmesini bu yıl tamamlayacaklarını duyurdu.

34 OSB "YEŞİL OSB" OLARAK TESCİLLENDİ

Son bir yılda akademi ve özel sektörün yeşil teknolojiler geliştirmesine yönelik 2 bin 189 AR-GE projesi ile 2 bin 305 bilim insanına 5,3 milyar lira TÜBİTAK katkısı sunduklarını vurgulayan Kacır, 34 OSB'yi de "Yeşil OSB" olarak tescillediklerini bildirdi.

Kacır, BOTAŞ doğal gaz hatlarının güvenlik kontrollerini yapacak yerli robotu geliştirdiklerinin de altını çizerek, Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi'yle bu yıl sonuna kadar 2,9 milyar lira finansman sağlayacakları bilgisini verdi.

Dijital Dönüşüm Programı'yla modernizasyon, robotik, veri yönetimi ve verimlilik odaklı 13 milyar liralık 42 projeyi desteklediklerini ifade eden ve 10 milyar liralık 40 projenin değerlendirmesini bu yıl tamamlayacaklarını bildiren Kacır, son bir yılda Dijital Avrupa Programı'nda ise Türkiye'den 52 kuruluşun 10 projede 7,3 milyon avroluk hibe kazandığını aktardı.

"54 KÜBİT İŞLEMCİ GÜCÜNE SAHİP KUANTUM BİLGİSAYARI 2027'DE DEVREYE ALACAĞIZ"

Kacır, ulusal süper bilgisayar altyapısındaki yüksek hesaplama kapasitesinden bugüne dek 9 bin araştırmacının yararlandığını belirterek, "54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarı 2027'de devreye alacağız. Toplumumuzun hafızasını, değer dünyasını ve dilimizin zenginliğini yansıtan BİLGE dil modeliyle yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesini ve farklı sektörlerde yaygınlaşmasını sağlayacağız." diye konuştu.

"SİPER-2'NİN SERİ ÜRETİMİNE ÖNÜMÜZDEKİ YIL BAŞLAYACAĞIZ"

Savunma sanayisinde devrim yaptıklarını dile getiren Kacır, 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanla dev bir savunma sanayisi gücüne sahip olduklarını söyledi.

Kacır, 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığına dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"2002'den bugüne savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenledik. 668 milyar lira sabit yatırımın önünü açtık. 28 bin çalışanın istihdam edildiği 80 AR-GE ve tasarım merkezine 2025'te 71 milyar lira destek sağladık. Teknoparklarımızda savunma sanayisinde 352 firmamız 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ediyor. 2002'den bu yana, TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 283 savunma sanayisi projesine ve 4 bin 449 bilim insanı ile gencimize 65 milyar lira katkı sunduk. Çelik Kubbe'de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2'nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız."

"KENDİ AY GÖREVİNİ GERÇEKLEŞTİREN 9'UNCU ÜLKE OLACAĞIZ"

Uzay teknolojilerinde 20 AR-GE merkezinde ve teknoparklardaki 310 girişimde 24 bini aşkın araştırmacının istihdamını desteklediklerini belirten Kacır, Milli Uzay Programı ile birlikte uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim insanı, araştırmacı ve gencin yer aldığı projelere katkı sunduklarını söyledi. Uyduları kendi roketleriyle uzaya fırlatmaya hazırlandıklarını dile getiren Kacır, şunları kaydetti:

"Somali'de inşasını sürdürdüğümüz uzay limanıyla Türkiye'nin uzaya bağımsız erişiminin önünü açacak, küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay alacağız. Uydulardaki bilgi birikimimizi değerlendirerek Ay Uzay Aracımızı yüzde 87 yerlilikle ürettik. Aracımızı 2027'nin ilk aylarında uzaya gönderecek, Ay yörüngesine ve nihayetinde Ay'a ulaştıracağız. Kendi Ay görevini gerçekleştiren 9'uncu ülke olacağız. Geniş alanları görüntüleme ve aynı bölgeden sık aralıklarla veri toplama kabiliyetine sahip yer gözlem uydu takımımızın üyeleri İMECE-2'yi 2027'de, İMECE-3'ü 2028'de uzaya göndereceğiz. Yüksek hızlı veri iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydumuzun çalışmalarına başladık. Milli Uzay Programımızın hedeflerinden Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi'nin ihtiyaç duyduğu yüksek hassasiyetli zaman ve frekans altyapısını sağlayacak rubidyum tabanlı yerli atomik saatimizi uzaya gönderdik. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nde tarihinde bir ilk olan uzayın barışçıl, güvenli ve sürdürülebilir geleceği için 21 ülkeden 32 temsilcinin desteğiyle kabul edilen Antalya Deklarasyonu'na Türkiye olarak öncülük ettik."

YATIRIM TEŞVİKLERİ

Kacır, teşvik ettikleri ve son bir yılda tamamlanan 1 trilyon 263 milyar liralık 10 bin 285 yatırım projesiyle rekor kırdıklarını vurgulayarak, 231 bin 685 istihdam oluşturduklarını belirtti.

Aynı dönemde 1 trilyon 205 milyar lira yeni yatırımın ve 140 bin istihdamın önünü açtıklarını bildiren Kacır, şöyle devam etti:

"Savunma, mobilite, sağlık, petrokimya, enerji teknolojileri gibi stratejik alanlarda 52 milyar dolarlık 83 yatırıma proje bazlı destek sunduk. Bu projeler tamamlandığında cari dengemize yılda 47 milyar dolar katkı sağlayacak. Haziran 2025'ten bu yana yeni teşvik sisteminde seçici programlara başvuruların oranı yüzde 12'den yüzde 32'ye yükseldi. Teknoloji Hamlesi, Stratejik Hamle ve Yerel Kalkınma Hamlesi'nden müteşekkil Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi Programı'na aldığımız 678 milyar liralık 1269 proje başvurusu sanayide yüksek katma değer odaklı dönüşüm hedeflerine ilerlediğimizi gösteriyor."

"SON BİR YILDA 6 OSB, 7 ENDÜSTRİ BÖLGESİ, 19 YATIRIM ALANI İLAN ETTİK"

Planlı sanayileşme yatırımlarıyla üretimi ülke sathına dengeli yaydıklarını bildiren Kacır, "Son bir yılda 6 OSB, 7 endüstri bölgesi, 19 yatırım alanı ilan ettik. Müteşebbislerimize 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağladık. Bakanlığımızın destekleriyle bu yıl tamamlanacak 13 OSB ve 4 sanayi sitesi projesi, 30 bin istihdamın önünü açacak. 2027 bütçemizde OSB, endüstri bölgesi ve sanayi sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak sağlayacağız. OSB'lerdeki sanayi alanlarını çevrim içi platformda her ay ilan ettiğimiz uygulamayla, Ekim 2024'ten bu yana 252 OSB'de 9 bin 507 yatırımcı başvurusu aldık. 23 milyon metrekare büyüklüğünde yatırım alanını 1472 sanayicimize tahsis ettik." ifadelerini kullandı.

Kacır, OSB'lerde atıl yatırım yeri kalmaması için rehberlik ve denetim faaliyetlerini etkin şekilde sürdürdüklerini belirterek, hazırladıkları Sanayi Alanları Master Planı'yla Samsun-Mersin, Sivas-Iğdır, Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak sanayi gelişim koridorları oluşturacaklarını, planlı sanayi alanlarının büyüklüğünü 350 bin hektara çıkaracaklarını söyledi.

Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara'dan Anadolu'ya dengeli yayacaklarını vurgulayan Kacır, "Sanayi bölgelerimizin demir yollarıyla limanlara bağlantısını sağlayacak, Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara geçişiyle uluslararası pazarlara erişimini hızlandıracağız. OSB'lerde devam eden yatırımlarımızın yüzde 24'ü çevre projelerinden oluşuyor. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı'nda hizmete aldığımız 6 atık su arıtma tesisi, altyapı ve derin deşarj kolektör hattı için 22 milyar lira kaynak aktardık. 2027'de Eylem Planı kapsamındaki tüm yatırımları sonuçlandıracağız." diye konuştu.

DEPREM BÖLGESİ AYAĞA KALDIRILIYOR

Kacır, deprem bölgesini yeniden ayağa kaldırdıklarını dile getirerek, "Depremden etkilenen 78 bin 839 işletmenin KOSGEB eliyle 54 milyar 360 milyon lira finansmana erişimini sağladık." dedi.

Deprem bölgesinde yüksek düzeyde teşvik uyguladıkları 65 ilçede 480 milyar liralık yatırımın ve 76 bin 738 istihdamın önünü açtıklarını bildiren Kacır, "11 ilde OSB'lerimize ve sanayi sitelerimize bu yıl 19,5 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Bu yıl Kahramanmaraş, Malatya, Gaziantep ve Hatay'da bin 456 iş yerini daha hizmete sunuyoruz. Önümüzdeki yıl ise deprem bölgesinde 1300'den fazla iş yerinin daha inşasını tamamlayacağız." bilgisini paylaştı.

Kacır, Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nda kalkınma ajansları ve bölgesel kalkınma aklıyla özel sektör yatırımlarına yön verdiklerini, şehirlerin özgün potansiyelini harekete geçirdiklerini anlattı.

Söz konusu program kapsamında illerde destekledikleri yatırımlara ilişkin bilgi veren Kacır, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Programın 2025 çağrısında 185 milyar lira büyüklüğünde 303 projeye destek sunuyoruz. 2026 çağrısında yapılan 446 milyar lira büyüklüğünde 816 proje başvurusu, programa yoğun ilginin göstergesidir. Cazibe Merkezleri, Sosyal Gelişmeyi Destekleme, Üreten Şehirler Programları ve diğer desteklerimizle kalkınma ajanslarımızla bugüne kadar 29 bin 621 projeye 146 milyar lira katkı sağladık, 236 milyar lira kaynağı harekete geçirdik. Kalkınma odaklı projeler için 1,2 milyar avroluk uluslararası finansmanı ülkemize kazandırdık. GAP, DAP, KOP ve DOKAP bölge kalkınma idarelerimiz eliyle tarıma dayalı sanayi, sulamada verimlilik, kültür ve turizm, kırsal kalkınma odaklı 6 bin 199 projeye 2014'ten bu yana 62,6 milyar lira destek sağladık. 76 milyar liralık yatırım hacmi oluşturduk. Çalışan ve Üreten Gençler Programı'yla 109 projeye 4,2 milyar lira kaynak aktardık, 6 bin 107'si kadın olmak üzere 9 bin 825 doğrudan istihdam sağladık. Van, Muş ve Bitlis'te hayata geçirdiğimiz projelerle tekstil ve hazır giyim sektöründe kümelenme oluşturduk, istihdamı 18 binin üzerine taşıdık."

GAP Bölge Kalkınma İdaresi öncülüğünde ve uluslararası Better Cotton Fonu desteğiyle 2021'de başlattıkları İyi Pamuk Projesi'nin, Şanlıurfa ve Diyarbakır'da 2 bin 118 çiftçiye ve 446 bin dekara ulaştığını belirten Kacır, çiftçilerin ürünlerini dünya pazarlarında "lisanslı iyi pamuk" olarak satabildiklerini anlattı.

Yaylalarda arıcılığı yaygınlaştırdıklarına, 2002'de 173 bin olan kovan sayısının 1 milyonu aştığına dikkati çeken Kacır, "Yatırımlarımızla Kars'ı bir turizm şehri haline getirdik. Terörsüz Türkiye hedefimizde menzile ulaştığımızda ülke sathında toprağımızın her bir karışı yeni yatırımlarla bereketlenecek, üretimle kalkınacak. Anadoludakiler Projemizle Anadolu'nun zengin kültürel mirasını gelecek nesillere taşıyor, üreticilerimizin markalaşmasını ve pazarlara erişimini destekliyoruz. Şehirlerimizin tarihi, kültürel ve yöresel değerlerini yansıtan 1912 coğrafi işaretle dünyada 2'nciyiz. Son 3 yılda Avrupa Birliği'nde tescilli coğrafi işaretimizi 18'den 46'ya çıkardık." ifadelerini kullandı.

Kacır, teknoloji girişimlerine yapılan sermaye yatırımlarının son 5 yılda 5,7 milyar dolara eriştiğini ifade ederek, TÜBİTAK Bireysel Genç Girişimci desteği ile bugüne kadar 2 bin 750'yi aşkın teknoloji girişiminin kurulmasını sağladıklarını anlattı.

Kurulan 47 Teknoloji Merkezi'nde 5 bin 150'den fazla teknogirişimi büyüttüklerini, teknoparklarla Anadolu şehirlerine girişim ofisleri kurduklarını dile getiren Kacır, sağlayacakları kaynaklarla girişim sermayesi ekosistemine biyoteknoloji ve yapay zeka gibi alanlarda bir milyar dolardan fazla ilave likidite temin etmeyi hedeflediklerini söyledi.

KOSGEB İLE KOBİ'LERE FİNANSMAN DESTEĞİ

Türkiye Tech Visa Programı'yla 99 ülkeden 6 bine yakın teknoloji profesyonelini ve 70 girişimi Türkiye'ye çekmeyi başardıklarını, Atatürk Havalimanı terminal binalarında "Terminal İstanbul" markasıyla kurdukları dünyanın en büyük girişimcilik merkezinin ilk etabını devreye aldıklarını belirten Kacır, "'Dijital Şirket' uygulamamızla, teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerinin tümüyle dijital platform üzerinden yönetilmesini sağlayacak ve şirketleşme süreçlerini kolaylaştıracağız. Teknogirişim Rozeti uygulamasıyla 2 binden fazla teknoloji girişimimizin kamu desteklerine, yatırım ve finansman imkanlarına erişimini kolaylaştırdık." dedi.

Kacır, KOSGEB eliyle son bir yılda 52 bin 47 KOBİ'ye 69 milyar 359 milyon lira finansman sağladıklarını, KOBİ'lerin ihtiyaçlarını yerinde tespit etmek için 140 bin işletmeye ziyaret gerçekleştirildiğini, 87 bin 241 kişiye çevrim içi girişimcilik eğitimi verdiklerini, 81 ildeki seçmelerle 1718 yeni girişime 2 milyar 620 milyon lira destek olduklarını anlattı.

Kapasite Geliştirme Programı ile 2 bin 111 işletmenin 26 milyar 416 milyon liralık yatırımını desteklediklerini ifade eden Kacır, "Küresel Rekabetçilik Programı'yla da 62 işletmemizin 2 milyar 66 milyon liralık yatırım projesinin önünü açtık. İmalat sanayimizde istihdamı koruyor, dayanıklılığı artırıyoruz. Yılbaşından bu yana imalat sanayisinde kayıtlı istihdamı 79 bin artırdık. Bu yıl imalat sanayisine 150 milyar lira kefalet desteği ile 250 milyar lira uygun koşullu işletme sermayesi finansmanı sağlıyoruz. İstihdamını koruyan firmalar için yıllık 37 puan finansman maliyetinin 12 puanını Bakanlık olarak karşılıyoruz. Hazır giyim, tekstil, deri ve mobilya sektörlerinde istihdamını koruyan firmalarımızda çalışan başına aylık 3 bin 500 lira destek veriyoruz. 1 milyon 197 bin emekçimizin istihdam edildiği bu sektörlerde 2026'da istihdamı yüzde 100 koruduk." diye konuştu.

Kacır, Türkiye Yüzyılı'nı inşa edecek beşeri sermayeye yatırım yapmayı sürdüreceklerini söyleyerek, bu yıl 91 bin 431 bilim insanı ve öğrenciye TÜBİTAK eliyle 6 milyar 400 milyon lira destek olduklarını bildirdi.

Uluslararası Lider ve Genç Araştırmacılar Programları ile ülkeye gelen 336 bilim insanının projelerinde bugüne dek 1596 genç bilim insanının görev aldığını anlatan Kacır, şunları kaydetti:

"Son 5 yılda yurt dışından 1086 araştırmacının çalışmalarını ülkemizde sürdürmesini sağladık. Stajyer Araştırmacı Burs Programı'yla yaklaşık 12 bin üniversite öğrencisine araştırma yetkinliği kazandırdık. Sektör Kampüste Programı'nda 1200'den fazla ders açarak 35 binden fazla öğrenciye reel sektör deneyimi kazandırdık. Üniversitelerde 90 Milli Teknoloji Atölyesi'ni hizmete açtık. 81 şehrimizdeki 134 Deneyap Teknoloji Atölyesi'ndeki eğitimlerden faydalanan öğrenci sayımız 65 bine erişti. Bu yıl TEKNOFEST Güneydoğu'da 730 binden fazla takımda 1 milyon 600 binin üzerinde genç yarıştı. 2026, Uluslararası ve Bölgesel Bilim Olimpiyatları'nda en fazla madalya kazandığımız yıl oldu. İftihar kaynağı öğrencilerimiz, 11'i altın 78 madalyayı ülkemize getirdi. Bu yıl TÜBİTAK Araştırma Proje Yarışmaları'nda da 89 bin 766 öğrencimizin 52 bin 773 projesiyle katılım rekoru kırdık. Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri'nde 18 bin 751 projede 34 bin 720 öğrenciye destek verdik. Bu yıl ilk mezunlarını veren TÜBİTAK Fen Lisemiz, bilim olimpiyatları ve YKS sayısal alanda Türkiye'nin en başarılı okulu oldu."

ULUSLARARASI İŞ BİRLİKLERİ DEVAM EDİYOR

Kacır, uluslararası ortaklıkla bilim, teknoloji, inovasyon ve sanayi kapasitesini desteklediklerini ve yatırımları büyüttüklerini belirterek, 115 ülkeyle imzaladıkları Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması (YKTK) anlaşmaları ile yatırımcılara güçlü hukuki koruma ve öngörülebilir yatırım zemini sunduklarını vurguladı.

Kazakistan ile YKTK anlaşmasını güncellediklerini, Körfez İşbirliği Konseyi ile müzakereleri tamamladıklarını, Birleşik Krallık ve Endonezya ile müzakerelere devam ettiklerini anlatan Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Son bir yılda 23 ülke ile 32 uluslararası anlaşma ve mutabakat zaptına imza attık. Dünyanın en büyük sivil AR-GE programı Ufuk Avrupa'da 992 projeyle ülkemize 496 milyon avroluk fon desteği kazandırdık. Uluslararası AR-GE ve inovasyon faaliyetlerine katılım ve imalat sanayinin dijital ve yeşil dönüşümü alanlarında 18,3 milyon avro büyüklüğünde üç projenin daha uygulamasına başladık. Yeşil Sanayileşmede Karbonsuzlaştırma Mekanizması girişimini COP31 Başkanlığımızda hayata geçiriyoruz."

Kacır, etkin piyasa gözetimi ve denetimleriyle vatandaşları koruduklarının, haksız rekabeti önlediklerinin altını çizerek, ölçü aletlerinin teknik düzenlemelere uygun piyasaya arzı ve kullanımı için bu yıl 1,5 milyon muayene ve 240 bin ani denetim gerçekleştirdiklerini söyledi.

Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamında farklı sanayi ürün gruplarında 45 bin denetim yaptıklarını, metroloji ve ürün güvenliği denetimlerinde 15 bin 695 uygunsuzluk tespit ettiklerini, 280 farklı ürün için toplatma kararı aldıklarını, 483 milyon lira cezai işlem uyguladıklarını dile getiren Kacır, şu bilgileri verdi:

"Türk Standardları Enstitümüz (TSE), standardizasyon, test ve belgelendirme alanındaki yetkinlikleriyle Milli Teknoloji Hamlemize katkı sunuyor. Son bir yılda 1299 yeni standardı yürürlüğe aldık, standart sayımızı 38 bin 797'ye yükselttik. 170 ayna komitede 3 bin 170 üyemiz aracılığıyla uluslararası standardizasyon çalışmalarına aktif katkı sağlıyoruz. TSE laboratuvarlarında son bir yılda 120 binden fazla test ve kalibrasyon hizmeti sunduk. İthalat denetimleri kapsamında 251 bin 952 ürünü inceledik. 6 bin 617 ürünün ülkemize girişini önleyerek üreticilerimizi haksız rekabete karşı koruduk."

Kacır, tehlikeli madde taşımacılığında güvenliği en üst seviyede tutmak için 19 bin 679 araç ve 4 bin 759 tankı muayene ettiklerini belirterek, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde 1'inci Güç Ünitesi'nin devreye alma kontrolleri ile 759 yapının denetiminin TSE tarafından gerçekleştirildiğini söyledi.

AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında ihracatçıların ihtiyaç duyduğu karbon emisyonu doğrulama hizmetlerini gelecek yıldan itibaren TSE aracılığıyla sunacaklarına işaret eden Kacır, başta Togg olmak üzere yerli üretim araç modellerinin fonksiyon yeniliklerine yönelik tip onay belgeleri düzenlemeyi sürdürdüklerini, sanayicilerin ihtiyaç duyduğu test, analiz ve belgelendirme hizmetlerini tek çatı altında daha hızlı ve etkin şekilde sunmak üzere Ankara Kalite Kampüsü'ne taşınmaya başladıklarını anlattı.

Kacır, TÜBA ile bilim insanlarını desteklediklerini vurgulayarak, Türkiye'nin 2027 Dünya Bilim Forumu'na Cumhurbaşkanlığının himayesinde ev sahipliği yapacağını söyledi.

3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/246
KARAR NO :2025/273

İ L A N

Davanın KABULÜ İLE;
1-Yozgat ili Sorgun ilçesi Erkekli Köyü 144 ada 14 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarakhazırlanan 24/06/2025 tarihli fen raporuna ekli krokide IR ile gösterilen 5830,91 m2 lik alanda davalınınhissesi üzerine davacı şirket lehine irtifak hakkı tesis ve tesciline,
2-Yozgat ili Sorgun ilçesi Erkekli Köyü 144 ada 24 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarakhazırlanan 24/06/2025 tarihli fen raporuna ekli krokide IR ile gösterilen 2287,82 m2 lik alanda davalınınhissesi üzerine davacı şirket lehine irtifak hakkı tesis ve tesciline,
3-Yozgat ili Sorgun ilçesi Erkekli Köyü 130 ada 11 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarakhazırlanan 24/06/2025 tarihli fen raporuna ekli krokide IR ile gösterilen 85,25 m2 lik alanda davalınınhissesi üzerine davacı şirket lehine irtifak hakkı tesis ve tesciline,
4-Tapu kaydında haciz ve/veya ipotek bulunduğu takdirde bunun kamulaştırma bedeline yansıtılmasınave kamulaştırılan kısmın haciz ve/veya ipotekden ari olarak davacışirket adına tesciline,
5-Toplam kamulaştırma bedelinin 104.318,94-TL olduğunun tespiti ile; bu bedelin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin talebi halinde davalıya ödenmesi için bedelin depo edildiği Vakıflar Bankası şubesine müzekkere yazılmasına,
6- 5 nolu kararlarla belirlenen kamulaştırma bedeline dava tarihi olan 17/11/2023 tarihinden iş bu karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının işletilmesine,
Dair, Tescil yönünden KESİN; bedel yönünden kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildiği,
Ve yine davacı kurum vekilinin anılan kararı istinaf ettiği hususlarının tüm aramalara rağmen tebliğ edilemeyen karar ve istinaf dilekçesinin dosya davalısı MURAT BOLAT'a (20636763216) ilanen tebliğ olunur.

#ilangovtr BASIN NO: ILN02580382

"Türkiye'nin orman varlığını korumadığı ve ormansızlaşmayı artırdığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır." ifadelerine yer verilen açıklamada, yürütülen ağaçlandırma çalışmalarıyla orman varlığının 2002'den bu yana 20,8 milyon hektardan 23,4 milyon hektara yükseldiği, ülke yüz ölçümündeki payının da yüzde 30'a ulaştığı bildirildi.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) FRA 2025 Raporu'nun, Türkiye'nin, ağaçlandırma hamlelerinde dünyada üçüncü, Avrupa'da birinci; orman varlığını en çok artıran ülkeler arasında ise dünyada dördüncü, Avrupa'da birinci sırada yer aldığını tescillediği aktarılan açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"Anayasa ve 6831 sayılı kanun çerçevesinde yürütülen kamu yatırımı izinleri ile planlı bakım faaliyetleri, ekosistem bütünlüğü ve hukuki zemin tamamen korunarak gerçekleştirilmektedir. İHA'lar ve akıllı sistemlerle de destekli şekilde yangınlarla kesintisiz mücadele edilmekte, biyolojik çeşitlilik ve orman köylümüz farklı projeler ve çalışmalar ile desteklenmektedir. Kamuoyunu yanıltmayı hedefleyen dezenformasyonlara itibar edilmemesi önemle rica olunur."

Türkiye'nin hava savunma mimarisi Çelik Kubbe'ye ilişkin üretim takvimini açıklayan Kacır, "Çelik Kubbe'de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2'nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız." dedi.

Savunma sanayisinde önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiklerini vurgulayan Kacır, sektörde 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanın yer aldığı güçlü bir ekosisteme ulaşıldığını kaydetti.

İHRACAT 10 MİLYAR DOLARI AŞTI

Savunma ve havacılık sektörünün ihracat başarılarına dikkati çeken Bakan Kacır, 2002'de 248 milyon dolar olan sektör ihracatının geçen yıl 10 milyar doları aştığını belirtti. Kacır, bu yılın 9 ayında savunma ve havacılık ihracatında yüzde 15,6 artış kaydedildiğini bildirdi.

AR-GE VE YATIRIMLARA DESTEK

2002'den bu yana savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenlediklerini aktaran Kacır, şu verileri paylaştı:

"668 milyar lira sabit yatırımın önünü açtık. 28 bin çalışanın istihdam edildiği 80 AR-GE ve tasarım merkezine 2025'te 71 milyar lira destek sağladık. Teknoparklarımızda savunma sanayisinde 352 firmamız 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ediyor. 2002'den bu yana, TÜBİTAK burs ve destek programlarıyla 2 bin 283 savunma sanayisi projesine ve 4 bin 449 bilim insanı ile gencimize 65 milyar lira katkı sunduk."

Bakan Kacır ayrıca, AESA radarları, arayıcı başlıklar, uydu, 5G ve askeri haberleşme sistemleri için kritik öneme sahip radyo frekans çiplerinin TÜBİTAK BİLGEM'de yerli imkanlarla üretildiğini bildirdi.

Molecular Neurodegeneration dergisinde yayımlanan çalışmada bilim insanları, pestisitin beyin hücrelerine nasıl zarar verebileceğini de inceledi. Laboratuvar deneyleri, klorpirifosun beynin hasarlı proteinleri ortadan kaldırma yeteneğini bozabildiğini ve bunun hareketlerin kontrolü için gerekli sinir hücrelerinin kaybına katkıda bulunabileceğini gösterdi.

Klorpirifos Parkinson riskiyle ilişkilendirildi

Parkinson hastalığı yaklaşık bir milyon Amerikalıyı etkiliyor. İlerleyici nörolojik hastalık, hareketlerde rol oynayan beyin hücrelerine zamanla zarar veriyor ve titreme, kas sertliği, hareketlerde yavaşlama ile koordinasyon güçlüğüne yol açabiliyor.

Hastalığın ayırt edici özelliklerinden biri, dopamin üreten nöronların kaybı. Dopamin, sinir hücrelerinin iletişim kurmasını sağlıyor ve beynin kontrollü hareketleri koordine etmesine yardımcı oluyor. Dopamin düzeyi azaldıkça beynin hareketleri düzenleme kapasitesi düşüyor.

Kalıtsal genetik faktörler Parkinson riskini etkileyebilse de araştırmacılar çevresel maruziyetlerin rolüne de odaklanıyor. Böcekleri ve diğer tarımsal zararlıları öldürmek için kullanılan bazı kimyasallar, sinir sistemindeki biyolojik süreçlere müdahale edebiliyor.

Klorpirifos, onlarca yıl boyunca tarımda yaygın biçimde kullanıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nde konutlarda kullanımı 2001'de yasaklandı, tarımsal kullanımına ise 2021'de ek kısıtlamalar getirildi. Buna rağmen pestisit, ABD'de birçok üründe kullanılmayı sürdürürken diğer ülkelerde de yaygın biçimde uygulanıyor.

Maruziyet, Parkinson belirtileri ortaya çıkmadan yıllar önce gerçekleşmiş olabileceği için klorpirifosun uzun vadeli etkilerini anlamak önem taşıyor. Belirli kimyasallarla hastalık arasındaki bağlantının ortaya konması, korunma stratejilerinin geliştirilmesine ve daha önce maruz kalan kişilerin nörolojik takibine yardımcı olabilir.

Risk analizi 2,5 katı aştı

UCLA bilim insanları, bağlantıyı incelemek için Parkinson tanısı konan 829 kişi ile hastalığı bulunmayan 824 kişinin bilgilerini değerlendirdi. Tüm katılımcılar, çevresel maruziyetlerin ve kalıtsal faktörlerin Parkinson riskine etkisini araştıran üniversitenin Parkinson's Environment and Genes çalışmasına kayıtlıydı.

Araştırmacılar, California'nın ayrıntılı pestisit uygulama kayıtlarını katılımcıların konut ve iş yeri adres geçmişleriyle birleştirdi. Böylece kişilerin yaşadığı ve çalıştığı yerlere göre zaman içinde ne kadar klorpirifosa maruz kalmış olabileceklerini tahmin etti.

Sonuçlar, klorpirifosa uzun süreli konut maruziyeti yaşayan kişilerde Parkinson hastalığı riskinin, bu tür bir maruziyet yaşamayanlara göre 2,5 kattan fazla olduğunu gösterdi.

Nüfus verilerine dayanan bu analiz, klorpirifosun doğrudan Parkinson hastalığına neden olduğunu kanıtlamadı. Araştırmacılar bu nedenle pestisitin hastalığı bulunan kişilerde görülen türden beyin hasarına yol açıp açamayacağını incelemek için laboratuvar deneyleri yaptı.

Pestisit dopamin üreten nöronları etkiledi

Ekip, fareleri 11 hafta boyunca aerosol biçimindeki klorpirifosa maruz bıraktı. Soluma yöntemi, insanların çevrede pestisitlerle karşılaşabileceği yaygın yollardan birini taklit edecek şekilde tasarlandı.

Maruz kalan farelerde hareket güçlükleri gelişti ve dopamin üretiminden sorumlu nöronlar kayboldu. Bu bulgu, aynı sinir hücrelerinin dejenerasyonunun Parkinson hastalığının temel özelliklerinden biri olması nedeniyle önem taşıdı.

Araştırmacılar farelerin beyinlerinde iltihaplanma ile alfa-sinüklein adlı proteinin anormal birikimlerini de tespit etti.

Alfa-sinüklein normal koşullarda sinir hücrelerinde bulunur ve bu hücrelerin işlevinde rol oynar. Ancak protein, Parkinson hastalığıyla yakından ilişkili anormal kümeler hâlinde birikebilir. Bu birikintiler, bazı beyin hücrelerinin neden giderek bozulduğunu araştıran çalışmaların temel odak noktalarından biridir.

Bulgular birlikte değerlendirildiğinde klorpirifos maruziyetinin laboratuvar hayvanlarında Parkinson hastalığının bazı önemli özelliklerini yeniden oluşturabildiği görüldü. Bu sonuç, insanlardaki nüfus bulgularını destekleyen biyolojik kanıt sağladı.

Beynin hücresel temizlik sistemi bozuldu

Araştırmacılar, klorpirifosun nöronlara nasıl zarar verdiğini daha ayrıntılı incelemek için zebra balıklarını kullandı. Bu balıklar, sinir hücrelerinin gelişimi ve hayatta kalmasında rol oynayan biyolojik süreçleri araştırmak için nörobilim çalışmalarında sıkça tercih ediliyor.

Deneyler, hasarlı proteinlerin ve diğer istenmeyen maddelerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olan doğal hücresel bakım süreci otofajide bozulma olduğunu gösterdi.

Otofaji, hücre içi bir geri dönüşüm sistemi gibi çalışıyor. Hücreler, potansiyel olarak zararlı maddelerin birikmesini önlemek için yıpranmış veya kusurlu bileşenleri parçalamak üzere bu sistemi kullanıyor. Süreç, insan ömrü boyunca işlevini sürdürmesi gereken nöronlar için özellikle önem taşıyor.

Klorpirifos bu temizlik sistemine müdahale ettiğinde hasarlı maddeler nöronların içinde birikerek hücrelerin bozulmasına katkıda bulundu.

Araştırmacılar, deneylerde hücresel temizlik sürecini yeniden başlattıklarında veya sinüklein proteinini ortadan kaldırdıklarında nöronların hasardan korunduğunu gördü.

Bu bulgu, pestisitin zararlı etkilerinin gelecekte tedavilerle hedeflenebilecek belirli bir biyolojik yola bağlı olabileceğine işaret etti.

Yeni tedavi stratejileri için umut verdi

Çalışma, beynin hücresel temizlik mekanizmalarını güçlendiren ve savunmasız nöronları koruyan tedavilerin geliştirilebileceği ihtimalini gündeme getirdi. Bu tür tedavilerin klorpirifosa veya benzer süreçleri bozan diğer pestisitlere maruz kalan kişiler için yararlı olup olmayacağı araştırılacak.

Ancak koruyucu etkiler şimdiye kadar yalnızca laboratuvar modellerinde gösterildi. Otofajiyi güçlendirmenin insanlarda pestisit kaynaklı beyin hasarını önleyip önleyemeyeceğini veya azaltıp azaltamayacağını belirlemek için ek çalışmalara ihtiyaç var.

Bilim insanları, yaygın kullanılan diğer pestisitlerin de aynı hücresel mekanizmalara müdahale edip etmediğini araştırmak istiyor. Klorpirifosun ABD'deki kullanımı azalsa da kısıtlamalardan önce çok sayıda insan bu maddeye maruz kaldı ve benzer tarım kimyasalları hâlâ yaygın biçimde kullanılıyor.

Bulgular, önemli ölçüde pestisit maruziyeti geçmişi olan ve daha yakından nörolojik takipten fayda görebilecek kişilerin belirlenmesine de yardımcı olabilir. Beyin işlevindeki olası değişikliklerin daha erken fark edilmesi, Parkinson hastalığının ilerlemesini yavaşlatan veya önleyen tedavilerin geliştirilmesi açısından önem taşıyabilir.

UCLA Health nöroloji profesörü ve çalışmanın kıdemli yazarı Dr. Jeff Bronstein, tüm pestisitleri tek bir kategori olarak değerlendirmek yerine belirli bir kimyasalın tespit edilmesinin önemini vurguladı.

Bronstein, "Bu çalışma, genel bir sınıf olarak pestisitleri değil, klorpirifosu Parkinson hastalığı için belirli bir çevresel risk faktörü olarak ortaya koyuyor" dedi.

Bronstein, "Hayvan modellerinde biyolojik mekanizmayı göstererek, bu bağlantının muhtemelen nedensel olduğunu ortaya koyduk. Otofaji işlev bozukluğunun nörotoksisiteyi tetiklediğinin keşfedilmesi, savunmasız beyin hücrelerini korumaya yönelik potansiyel tedavi stratejilerine de yön veriyor" ifadelerini kullandı.