İlk oy sandıkları Vermont eyaletinde yerel saatle 05.00'te faaliyete geçerken, Pennsylvania, Georgia, Florida, Michigan, New York, New Jersey, Connecticut ve Virginia gibi pek çok eyalette de yerel saatle 06.00 itibarıyla oy verme süreci resmen başladı.

Vatandaşlar oylarını vermeye devam ederken, ülkenin batısındaki eyaletlerde de sandıkların ilerleyen saatlerde oy verme işlemine açılması öngörülüyor.

ABD'deki kritik seçimlerden dakika dakika;

00.29 ABD Maine Eyalet Sekreteri Shenna Bellows, seçimlere katılım oranında rekor kırma yolunda ilerlediklerini belirtti.

23.53 ABD'de Kongre ara seçimleri için oy verme işlemleri devam ederken, yaklaşık 60 milyon seçmenin erken oy kullandığı bildirildi.

23.20 Amerika Birleşik Devletleri genelinde devam eden ara seçimler kapsamında Chicago kentinde oy verme işlemleri sürerken, Chicago Seçim Komisyonu (CBEC) genel merkezi bünyesinde oluşturulan çağrı merkezi hizmet veriyor.

23.12 ABD Washington'da sabahın erken saatlerinde başlayan oy verme işlemi devam ediyor.

21.57 San Francisco şehrinde sabahın erken saatlerinde başlayan oy verme işlemi devam ediyor.

20.01 Georgia eyaletinde oy verme işlemi sabahın erken saatlerinde başladı.

20.00 Amerika Birleşik Devletleri (ABD) genelinde düzenlenen ara seçimler kapsamında New York eyaletinde oy verme işlemi sabahın erken saatlerinde başladı.

Buna göre, afet ve acil durumlar ile afetlere hazırlık ve olağanüstü dönemlerde, ulusal afet yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi, tedarik güvenliğinin sağlanması, müdahale süreçlerinin hızlandırılması, ihtiyaç ve mağduriyetlerin giderilmesi, hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi amacıyla, Türk Kızılay ile Türk Kızılayın sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeleri, iştirakleri veya şirketleri tarafından bizzat üretilen ilk yardım hizmetleri, afet lojistik hizmetleri ve geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler stratejik nitelikte alım kapsamında değerlendirilecek. Bu alımlar, Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın doğrudan Türk Kızılaydan veya Türk Kızılayın sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmelerinden, iştiraklerinden veya şirketlerinden temin edilebilecek. Bu alımlar afetin veya olağanüstü durumun kapsamı, aciliyeti ve ihtiyaç düzeyi dikkate alınarak şeffaflık, rekabet, eşit muamele, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri çerçevesinde ilgili bakanlık ile Türk Kızılay arasında yürütülecek koordinasyon ve protokoller çerçevesinde yapılacak.

Genel Kurulda, AK Parti'nin kabul edilen önergesiyle, "Yurt içinde, en az ulusal kapasitede müdahaleye ihtiyaç duyulan seviyelerde yangın, sel, deprem gibi afetlerin ve acil durumların yaşandığı zamanlar ile olağanüstü dönemlerde, Türk Kızılay ile Türk Kızılayın sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeleri, iştirakleri veya şirketlerinin ilk yardım, afet lojistik ve geçici barınmaya yönelik bizzat ürettiği ürün ve hizmetlerin gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine teslim ve sunumu ancak Türk Kızılay Genel Merkez Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde yapılacak" hükmü eklendi.

Kamu kurum ve kuruluşları, Taşıt Kanunu kapsamındaki taşıtlar hariç olmak üzere, uygun görülen taşınır mallarını ilgili mevzuat hükümlerine göre Türk Kızılaya tahsis edebilecek. Ayrıca bu kurum ve kuruluşlarda bulunan makine, teçhizat, gereç ve benzeri taşınır mallardan uygun görülenler, kamu yararı kapsamında ve ilgili mevzuata uygun olarak Türk Kızılaya bedelsiz devredilebilecek.

İhtiyaç sahibi kişilere yapılacak yardımlarda mükerrerliğe yol açmamak ve daha fazla kişiye yardım ulaştırabilmek amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde bulunan sosyal yardımlara ilişkin veriler, yapılacak protokolle Türk Kızılaya Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında verilecek. Bu kapsamda yapılacak veri erişimleri, yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde ve yetkilendirilen kişilerce yapılacak.

Dernek, Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun'daki hükme göre düzenlenen cezaevi yapı harcından muaf tutulacak.

Türk Kızılay tarafından kamuya ait sağlık hizmet sunucuları ile kamu üniversitelerine ait sağlık hizmet sunucularına temin edilen kan bileşenlerinin bedelleri, bu kurumlarla yapılan sözleşmeler uyarınca kan bileşenlerinin tesliminden sonra, sözleşme gereğince belirtilen ödeme tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Türk Kızılaya aktarılacak ve ilgili sağlık hizmeti sunucusunun alacaklarından mahsup edilecek.

Dernek tarafından kuruluş amacı doğrultusunda kullanılmak üzere, ticari amaç güdülmeksizin ithal edilen bilimsel alet ve cihazlar, tıbbi teşhis, tedavi ve araştırma yapılmasına mahsus alet ve cihazlar, insan kaynaklı tedavi edici maddeler ile kan gruplama testleri ile ilaç özelliği olan ürünlerin kalite kontrolü amacına yönelik maddeler gümrük vergilerinden muaf tutulacak.

Bu hüküm kapsamındaki alet, cihaz, madde ve testler, serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 5 yıl geçmedikçe muafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemeyecek, teminat olarak gösterilemeyecek, kiralanamayacak, devredilemeyecek, satılamayacak veya muafiyet amacı dışında kullanılamayacak. Aksine işlem yapılması halinde söz konusu eşyanın gümrük vergileri Gümrük Kanunu hükümlerine göre tahsil olunacak. Bunların serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde, muafiyetten faydalanan kişi, kurum ve kuruluşlara belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devredilmesi, satılması veya muafiyet amacı dışında kullanılması gümrük idaresinden izin alınmak koşuluyla mümkün olacak. Bu durumlarda bunlara yönelik gümrük vergileri aranmayacak.

Öte yandan, TBMM Başkanvekili Celal Adan, Kızılay Haftası'nı kutlayarak, "Güçlü toplumlar dayanışmayla ayakta durur. Dayanışmanın sembolü Türk Kızılayımızın çalışmalarını gururla takip ediyoruz. Bu vesileyle Türk Kızılay Başkanımız Prof. Dr. Sayın Fatma Meriç Yılmaz ve ekibini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyoruz." dedi.

Genel Kurulda kanun teklifinin 5. maddesine ilişkin Yeni Partinin önergesinin görüşmeleri sırasında yoklama talep edildi. Yapılan iki yoklamada da toplantı yeter sayısı bulunamaması üzerine Meclis Başkanvekili Adan, birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.

Çalışma hayatı, istihdam ve sosyal güvenliğin geliştirilmesine yönelik görüşleri için milletvekillerine teşekkür eden Işıkhan, yapıcı eleştirileri, çizilen vizyonları ve fikirleri Bakanlığın politikaları için değerlendireceklerini söyledi.

Bakan Işıkhan, bir soru üzerine, Manisa'nın Soma ilçesindeki İmbat Madencilik işçilerinin ücret alacaklarıyla ilgili teftişin devam ettiğini ve en kısa sürede bu süreci sonuçlandırmayı hedeflediklerini aktardı.

Osmaniye'de İŞKUR İl Müdürlüğü hizmet binasının yapımının hangi aşamada olduğunun sorulması üzerine Işıkhan, binanın yatırım programında yer aldığını ve 2027'de binanın tamamlanmasını hedeflediklerini bildirdi.

"144 BİN ÖĞRENCİYE STAJ İMKANI SAĞLADIK"

İş gücü piyasasıyla gençler arasındaki en önemli bağlardan birinin de staj olduğunu vurgulayan Işıkhan, "Ulusal Staj Programı kapsamında 144 bin öğrenciye staj imkanı sağladık. GÜÇ Programı kapsamında 'Geleceğin Meslekleri' uygulamasıyla, 192 binden fazla meslek lisesi ve meslek yüksekokulu son sınıf öğrencisine bire bir danışmanlık hizmeti sunarak, eğitimden çalışma hayatına geçişlerini destekliyor, ne eğitimde ne istihdamda (NEET) tuzağına düşmeden onların yanında oluyoruz." diye konuştu.

Işıkhan, gençlerin eğitim ve kariyer planlamalarını Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) ile desteklediklerini söyledi.

DABİS aracılığıyla meslek lisesi bölümlerini, aynı üniversitedeki farklı bölümleri ve aynı bölümün farklı üniversitelerdeki durumunu "mezunların iş bulma süreleri, çalışma devamlılıkları, ücret dağılımları, girişimcilik eğilimleri ve yoğun çalıştıkları sektörler" gibi göstergeler üzerinden karşılaştırdıklarını ifade eden Işıkhan, şunları kaydetti:

"DABİS'i, İŞKUR Mobil ve e-Şube uygulamalarına entegre ederek, öğrencilerin, mezunların, velilerin ve tüm vatandaşların erişimine açtık. Üniversitelerde yer alan İŞKUR kampüslerimizle, üniversite öğrencilerine mezun olmadan önce iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri vererek kariyer planlamalarını oluşturmalarına destek oluyoruz. İş kulüplerimizde öğrencilerin iş arama becerilerini geliştiriyor, iş gücü piyasasını tamamlamalarını, tanımalarını ve çalışma hayatına hazırlanmalarını destekliyoruz."

"350 BİN GENCİ İŞVERENLERLE BİR ARAYA GETİRDİK"

Bakan Işıkhan, Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün işbirliğiyle yürüttükleri çalışmalarla, mesleki eğitim alanında eğitim alan gençlerin mezun olduğu alanda istihdamını desteklediklerini belirterek, "Mezun oldukları alanda düzenlenen işbaşı eğitim programlarına katılan gençlerimize, günlük cep harçlıklarını yüzde 30 artırımlı olarak ödüyoruz. Bu oranı yüzde 50'ye yükseltiyoruz." açıklamasında bulundu.

Bu yıl İŞKUR ve üniversiteler işbirliğinde 12 ilde düzenlenen GÜÇ Bölgesel Kariyer Fuarları kapsamında yaklaşık 350 bin genci işverenlerle ve ilgili paydaşlarla bir araya getirdiklerini ifade eden Işıkhan, fuarları 10 ilde daha düzenlemeyi planladıklarını aktardı.

"İŞGÜCÜ UYUM PROGRAMI KATILIMCILARININ YÜZDE 80'İ KADIN"

Işıkhan, kadın istihdamına yönelik sorulara karşılık, "TÜİK verilerine göre, 2025-2026 Eylül döneminde kadınların iş gücüne katılım oranı 13,9 puan artarak, yüzde 21,3'ten yüzde 35,2'ye, kadın istihdam oranı 11,8 puan artarak, yüzde 19,4'ten yüzde 31,2'ye yükselmiştir. Kadın iş gücü 5,3 milyondan 12 milyona, kadın istihdamı ise 4,8 milyondan 10,6 milyona ulaşmıştır." yanıtını verdi.

Eylül 2026 dönemi itibarıyla kadın işsizlik oranının yüzde 11,3 olduğunu belirten Işıkhan, "İŞKUR olarak kadın istihdamını artırmak amacıyla 2024 yılında İş Pozitif Programı'nı hayata geçirdik. Bugüne kadar 2,7 milyondan fazla kadının kayıtlı bir şekilde istihdama katılımını destekledik." ifadesini kullandı.

Bakan Işıkhan, İŞKUR'un Aktif İşgücü ve İşbaşı Eğitim programlarından 10 milyondan fazla vatandaşın faydalandığına dikkati çekerek, "Son iki yılda Toplum Yararına Programlardan (TYP) yararlananların yüzde 82'si, İşgücü Uyum Programı katılımcılarının yaklaşık yüzde 80'i kadınlardan oluşmaktadır. Tüm bunlarla birlikte doğum sonrası çalışma hayatına dönüşü destekleyen Yarım Çalışma Ödeneği kapsamında 2016'dan bu yana 49 bini aşkın kişiye 367,5 milyon lira ödeme gerçekleştirildi." dedi.

Bakan Işıkhan, kadınların iş gücüne katılımını artırmanın yanı sıra kadınların nitelikli, kayıtlı ve sürdürülebilir istihdamlarını güçlendirmek için de çalışmalarını sürdürdüklerini vurguladı.

"3 BİN 274 İŞ YERİNE 800 MİLYON LİRA CEZA UYGULADIK"

İş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili sorulara da yanıt veren Işıkhan, şu bilgileri verdi:

"Bakanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, iş teftişi faaliyetlerini çalışanların haklarının korunması, iş sağlığı ve güvenliği şartlarının geliştirilmesi, çalışma hayatında mevzuata uyumun kalıcı hale getirilmesi ve çalışma barışının güçlendirilmesi hedefleri doğrultusunda yürütmektedir. Bu kapsamda yalnızca mevzuata aykırılıkların tespit edilmesini değil, söz konusu aykırılıkların teftiş süresi içerisinde giderilmesini ve iş yerlerinde sürdürülebilir bir uyum kültürünün oluşturulmasını esas alan rehberlik ve bilinçlendirme yaklaşımını ön planda tutuyoruz.

2026 yılında işin yürütümü yönünden 4 bin 179, iş sağlığı ve güvenliği yönünden 6 bin 860 olmak üzere toplam 11 bin 39 teftiş gerçekleştirilmiştir. 190 iş yerinde hayati tehlike tespit edilmesi nedeniyle işin durdurulmasına karar verdik. Söz konusu dönemde 3 bin 274 iş yerine yaklaşık 800 milyon lira idari para cezası uyguladık. Ayrıca, işçilere yaklaşık 890 milyon lira tutarında bireysel alacakları ödettirilmiş, 338 milyon lira tutarında kamu alacağının tahsili de gerçekleşmiştir."

Yıl sonunda teftiş edilen iş yeri sayısının 18 bini bulmasının hedeflendiğini bildiren Işıkhan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sadece 2026 yılında maden iş yerlerinde gerçekleştirilen teftişlere ilişkin olarak 61 ilde toplam 665 maden iş yerinin teftişi yapılmıştır. Bu iş yerlerinin 147 yer altı, 518'in de ise yer üstü madenciliği faaliyetleri yürütülmektedir. Teftişler sonucunda 129 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır. İşin durdurulması kararı verilen yer altı maden iş yeri sayısı 7, yer üstü maden iş yeri sayısı ise 36'dır. Geçen yıla göre 2026 yılında teftiş sayılarını 4 binin üzerinde arttırdık. Bu bakımdan ulaşılan işçi sayısı da yükselmiş oldu. Ancak bununla birlikte vurgulamak gerekir ki iş kazası ve meslek hastalıkların önlenmesi sadece denetimle mümkün değildir. Devlet, işveren ve işçi üçlü sac ayağının kültürel ve farkındalık seviyesinin artırılarak birlikte karar alma ve birlikte hareket etme iradesiyle hedeflenen seviyelere ulaşılacağını da unutmamamız gerekir."

"EV İŞÇİLERİNİN KAYITLI ÇALIŞMASI İÇİN İSTİŞARELERİMİZİ SÜRDÜRÜYORUZ"

Ev işçilerinin haklarını ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine önem verdiklerini vurgulayan Işıkhan, şunları kaydetti:

"Sosyal diyalog içinde ev işçilerini örgütleme faaliyetlerinde bulunan sendika ve bağlı olduğu konfederasyon temsilcileriyle ilk olarak mayıs 2024'te sorunları ve çözüm önerilerini değerlendirdik. 27 Mayıs 2025'te gerçekleştirdiğimiz istişare toplantısında sosyal güvenlik, kayıt dışılık, örgütlenme ve iş sağlığı ve güvenliği başlıklarını değerlendirdik. Ocak 2026'da Antalya'da düzenlenen ev işçileri panel ve çalıştayına katılarak ev işçilerimizin sorunlarıyla doğrudan ilgilendik. Somut çalışmalarımızın kapsamında ev işçiliğinin eğitim altyapısını geliştirmek üzere 11 Mart 2026'da ÇAŞGEM ile HAK-İŞ arasında eğitim, araştırma ve işbirliği protokolü imzaladık. Ayrıca, EK-9 Sigortalılığı ve Kolay İşverenlik Uygulamasıyla ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırma işlemleri kolaylaştırıyoruz. Ev işçilerinin kayıtlı ve insana yakışır koşullarda çalışması için sosyal taraflarla istişarelerimizi sürdürüyoruz."

"İŞVERENLERİN YÜZDE 85'İ DÖNÜŞÜM UYGULAMALARINI KULLANMAYI ÖNGÖRMEKTE"

Bakan Işıkhan, İŞKUR aracılığıyla 2024'te İkiz Dönüşümün İşgücü Piyasasına Etkileri Araştırmasını yaptıklarını anımsatarak, şu ifadeleri kullandı:

"Araştırmamızda, işverenlerin yüzde 14,1'inin ikiz dönüşüm sürecinde olduğunu, yüzde 34'ünün dijital, yüzde 28'inin ise yeşil dönüşüm uygulamalarını kullandığını tespit ettik. Ayrıca işverenlerin yüzde 85'i önümüzdeki 5 yılda yeşil ve dijital dönüşüm uygulamalarını kullanmayı öngörmektedir. Araştırmamızı düzenli olarak gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Araştırmamızda dönüşümle birlikte ilave istihdam kapsamındaki meslekler arasında sürdürülebilirlik uzmanı, veri bilimci, ekoloji uzmanı, araştırmacı, koordinatör, veri tasarımcısı, içerik tasarımcısı gibi yeni mesleklerin ön plana çıkmaya başladığını görüyoruz. Bu ihtiyaçlara yanıt vermek üzere 300 iş ve meslek danışmanımıza sürdürülebilirlik ve sürdürülebilirlik raporlaması alanlarında eğitim verdik. Uzmanlaşan danışmanlarımız aracılığıyla işverenlerin yeşil dönüşümden kaynaklanan beceri ve insan kaynağı ihtiyaçlarını tespit edecek işletmelere özel danışmanlık hizmeti sunacağız. Ayrıca, mesleki eğitim kurslarımızı ve işbaşı eğitim programlarımızla işletmelerinin ihtiyaç duydukları sürdürülebilirlik uzmanlıklarını kendi bünyelerinde oluşturmalarına destek vereceğiz."

Yapay zekanın meslekler üzerindeki etkisine de değinen Işıkhan, "Bu dönüşümün ülkemiz iş gücü piyasasındaki etkilerini daha somut bir şekilde ortaya koymak amacıyla İşgücü Piyasası Yapay Zeka Maruziyeti çalışmasını tamamladık. Çalışmamızla mesleklerin yapay zeka ve robotik çalışmaları otomasyon maruziyet düzeylerini görev ve beceri gereksinimleri üzerinden analiz ettik. Bu çalışmaları da iş gücü piyasasının sürekli dönüşümü ve dinamizmi sebebiyle düzenli olarak tekrar ediyoruz." diye konuştu.

"İŞÇİMİZİN BİR KURUŞ HAKKINI DAHİ KİMSEYE YEDİRMEDİK"

İşsizlik Sigortası Fonu'nun tasfiye edilen fonlarla bağlantısının olup olmadığı yönündeki sorulara da değinen Işıkhan, şunları kaydetti:

"İşsizlik Sigortası Fonu'nun, tasfiye edilen fonlarla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. İşsizlik Sigortası Fonu, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda fon kaynakları yönetmelikte açıkça belirtilen Devlet İçi Borçlanma Senetlerinde, kamu mevduat bankaları ile kamu katılım bankalarında Takasbank'ta değerlendirilmektedir. Fon kaynaklarının bu enstrümanların dışında başka bir alanda değerlendirilmesi veya spekülatif işlemlerde kullanılması hukuken de teknik olarak da mümkün değildir. İşsizlik Sigortası Fonu'nun Takasbank'ta işlem yapmasına ilişkin yetki 19 Ocak 2022'de yapılan yönetmelik değişikliğiyle verilmiş olup, fon kaynaklarıyla bu tarihten sonra Takasbank üzerinden borç verilmeye başlanmıştır. Her işlem gününde Takasbank'taki faiz oranları mevduat faiz oranlarıyla karşılaştırılmakta. Takasbank faiz oranları avantajlı ise borç verme işlemi gerçekleştirilmektedir. Bunun yanı sıra İşsizlik Sigortası Fonu'nda tüm bankacılık işlemleri Halk Bankası tarafından yapılmaktadır. Takasbank işlemlerinde de aracı kurumumuz Halk Yatırım'dır. Takasbank'ın işleyiş gereği alıcılar ve satıcılar birbirini görememektedir. Yapılan her işlem Takasbank'ın teminatı altındadır. Dolayısıyla bu işlemlerle ilgili muhatabımız bir kamu kuruluşu niteliği taşıyan Takasbank'tır."

Bakan Işıkhan, İşsizlik Sigortası Fonu'nun hem Sayıştay tarafından hem de bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli periyotlarla denetlendiğine dikkati çekerek, "Bu denetim sonuçları yapılan mali işlemlerin detaylı tabloları ve kaynakların nerelerde nasıl değerlendirildiği kamuoyuyla düzenli bir şekilde paylaşılmaktadır. Açıklanan bu mali tablolar ve raporlar incelendiğinde de görülecektir ki İşsizlik Sigortası Fonu'nun söz konusu fon yönetim şirketleriyle bir işlemi bulunmamaktadır. Şunu dikkatinize çekmek istiyorum. İşsizlik Sigortası Fonu işçilerimizin alın teridir, işçilerimizin hakkıdır. Biz emekçimizin, işçimizin bir kuruş hakkını dahi kimseye yedirmedik ve yedirmeyiz." ifadelerini kullandı.

Bakan Işıkhan'ın açıklamalarının ardından, Komisyonda yapılan oylamada, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Mesleki Yeterlilik Kurumunun (MYK) bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve İŞKUR'un Sayıştay raporları kabul edildi.

Çağrı merkezi olarak faaliyet gösteren, birbiriyle bağlantılı iki adreste vatandaşların kişisel bilgilerinin usulsüz şekilde ele geçirildiği ve çeşitli bahanelerle ürün satışı yapıldığı tespit edildi.

Şüphelilerin, ürünleri teslim almayan kişileri de kendilerini hukuk bürosunda çalışan avukat olarak tanıtarak aradıkları, dava açılacağı ve icra takibi başlatılacağı söylemleriyle korkutarak mağdur ettikleri belirlendi.

İki adrese düzenlenen operasyonda 33 şüpheli gözaltına alındı, çok sayıda dijital materyale el konuldu.

İlk incelemelerde yaklaşık 300 kişinin mağdur edildiği tespit edildi.

Emniyetteki işlemleri tamamlanan 33 şüpheli adliyeye gönderildi.

Şüphelilerden 23'ü sevk edildikleri nöbetçi sulh ceza hakimliğince tutuklandı.

Diğer zanlıların adliyedeki işlemlerinin devam ettiği öğrenildi.

Kulübün internet sitesinden yapılan duyuruda ise "Çubuklu için ter dökmek, bu arma uğruna mücadele etmek, zor zamanlarda dimdik ayakta durmak... Bu renklere hizmet etmek, yürekten gelen ve yıllar geçse de eksilmeyen bir aidiyettir. Futbolcu olarak sahada, teknik direktör olarak saha kenarında bu büyük camianın bir parçası olan Emre Belözoğlu, şimdi Fenerbahçe'mizin teknik direktörü olarak 'Çubuklu'nun başarısı için görev başında. Bu armayı taşımak bir gurur. Ona hizmet etmek bir sorumluluktur. Yuvana hoş geldin Emre Belözoğlu." ifadelerine yer verildi.

46 yaşındaki teknik adam, bu sezon 10 haftası geride kalan Süper Lig'de Kasımpaşa ile 17 puan topladı ve 5. sırada yer aldı.

Sarı-lacivertli kulüpte futbolculuk kariyerinde 6 kupa kazanan Belözoğlu, daha sonra sportif direktörlük ve teknik adamlık da yaptı.

Emre Belözoğlu, Fenerbahçe'deki ilk teknik direktörlük döneminde 10 karşılaşmada 7 galibiyet, 2 beraberlik ve 1 yenilgi yaşadı.

Toplu taşıma araçlarını kullanan vatandaşlar, sağanağın etkisiyle durakların altına sığındı.

Bazı vatandaşlar yağmurdan korunmak için yanlarındaki şemsiyelerini açtı.

Sağanağa hazırlıksız yakalananlar ise iş yerlerinin tentelerinin altında ve bina girişlerinde bir süre bekledi.

Kent genelindeki bazı caddeler ve sokaklarda sağanağın ardından su birikintileri oluştu.

Üsküdar, Pendik, Sultanbeyli, Çekmeköy, Beykoz, Küçükçekmece, Maltepe, Sultangazi, Fatih, Bahçelievler, Beylikdüzü, Bağcılar ve Eyüpsultan'da caddelerin suyla dolması nedeniyle araçlar güçlükle ilerledi.

Bu sırada yoldan geçen motosikletliler ile vatandaşlar zor anlar yaşadı.

Tuzla'da yağışın oluşturduğu su birikintileri nedeniyle araçlar yolda yavaş ilerledi.

Küçükçekmece Halkalı'da yağışın etkisiyle su seviyesi yolun üzerine çıktı. Sürücüler, araçlarının sileceklerini çalıştırarak yolda güçlükle ilerledi.

Bağcılar'daki Dere Yolu'nda biriken suyun seviyesi araç kapılarını aşarken caddede seyreden İETT otobüsü arıza yaptı. Yayalar, yüksek konumdaki dükkanların önlerine sığındı.

Ümraniye Küçüksu Caddesi'nde kuvvetli yağış nedeniyle kayganlaşan yolda çöp kamyonu, önündeki araca arkadan çarparak hasara neden oldu.

KAN'a konuşan ve adı açıklanmayan İsrailli üst düzey bir güvenlik yetkilisi, "Bu açıklamayı beklemiyorduk. Hele ki bugün hiç beklemiyorduk. Amerikalılarla sürekli diyalog halindeyiz ancak şaşırdığımızı söyleyebiliriz." ifadelerini kullandı.

İsrailli yetkili ayrıca, ilgili teknik ve uzman makamlara henüz resmi tebligatı ulaşmayan kararın olası askeri ile finansal sonuçlarını inceleyeceklerini kaydetti.

İSRAİL MALİYE BAKANLIĞI KARARDAN HABERSİZDİ

Yedioth Ahronot gazetesi ise İsrail Maliye Bakanlığının Trump'ın 4 milyar dolarlık yardımı kesme kararından önceden haberdar olmadığını ve gelişmenin bakanlıkta şaşkınlıkla karşılandığını yazdı.

Tel Aviv'deki güvenlik ve ekonomi çevrelerinde, Trump'ın nihai amacının ABD'nin Tel Aviv'e her yıl sağladığı 3,8 milyar dolarlık güvenlik yardımını ve 2028 sonuna kadar geçerliliği bulunan ikili güvenlik anlaşmasını tamamen feshetmek olduğu ileri sürüldü.

"NETANYAHU, HANESİNE BİR BAŞARISIZLIK DAHA YAZDIRDI"

İsrailli muhalif lider Yair Golan, ABD Başkanı Trump'ın kararına tepki göstererek, "Başbakan Binyamin Netanyahu hanesine bir başarısızlık daha yazdırdı." değerlendirmesinde bulundu.

Golan, ABD merkezli X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, "Amerikan yardımının kesilmesi, İsrail'in güvenliğine ve ülkedeki yaşam kalitesine vurulmuş ağır bir darbedir. Böylesine kritik bir dönemde güvenlik ihtiyaçlarının finansmanını tamamen İsrail halkının sırtına yüklenecektir." ifadelerini kullandı.

Kararın İsrail'in savunma harcamalarının zirve yaptığı, silah stoklarının takviye edilmeye çalışıldığı ve İran saldırılarının ardından hava savunma sistemlerinin yıprandığı bir süreçte geldiğine dikkati çeken Golan, şunları kaydetti:

"Sorumlu bir başbakan Amerikan yardımını sonlandırmaz aksine artırılması için mücadele ederdi. Netanyahu güvenlik ve ekonomi krizini derinleştiriyor, İsrail'in geleceğini riske atıyor."

TRUMP, İSRAİL'E 4 MİLYAR DOLARLIK YARDIMIN DURDURULACAĞINI AÇIKLADI

ABD Başkanı Trump yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin İsrail'e sağlayacağı 4 milyar dolarlık yardımın durdurulacağını belirterek "Artık İsrail'e para vermeyeceğiz." ifadesini kullanmıştı.

Yıl sonuna kadar yardımın kesilmesi hususunda mutabık kalındığını belirten Trump, acil ihtiyaç halinde ABD'nin İsrail'e destek verebileceğini eklemişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise 23 Ekim'de Tel Aviv yönetiminin savunma bütçesine aktarılan milyarlarca dolarlık ABD yardımına atıfla, "Buna alışın, bu yardımlar artık sürmeyecek. Sorun İsrail değil, Amerika'nın değişmiş olması. Bu süreç bitti ve sona erecek; artık sadece bir zaman meselesi." şeklinde konuşmuştu.

ABD İLE İSRAİL ARASINDAKİ GÜVENLİK ANLAŞMASI

İsrail ile ABD arasında ilk kez 1998'de imzalanan güvenlik anlaşması yaklaşık 10'ar yıllık aralarla yenilendi.

ABD, varılan anlaşma kapsamında İsrail'e 1998'deki 10 yıllık süreçte 21,3 milyar dolar, 2008'deki 10 yıllık süreçte 32 milyar dolar, 2016'daki anlaşmada da 10 yıllık süreçte 38 milyar dolar askeri yardım yapmayı kabul etmişti.

ABD yönetimi, 2016 yılında imzalanan anlaşma kapsamında taahhüt ettiği 38 milyar doların 33 milyar dolarını askeri teçhizat alımı, 5 milyar dolarını ise füze savunma sistemleri için ayırmıştı.

İhbar üzerine olay yerine polis, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada sürücü ile kamyonetteki A.A. (15), T.S. (58), B.A. (20), S.A. (38), M.A. (29) ve G.K. (25) yaralandı.

Aydın Şehir Hastanesine kaldırılan yaralıların hayati tehlikesinin bulunmadığı öğrenildi.

MAÇTAN DAKİKALAR (İKİNCİ YARI)

56. dakikada Barış Alper'in pasında Osimhen'in ceza yayı önünden sert vuruşunda meşin yuvarlak kaleci Bredlow'da kaldı.

63. dakikada Deniz Undav'ın ceza yayı solundan sağ ayağıyla çekti şutta kaleci Uğurcan, sağına gelen meşin yuvarlağı çeldi.

65. dakikada savunma arakasına atılan yerden pasa hareketlenen Führich'in sol çaprazdan uzak köşeye vuruşunda kaleci Uğurcan'ın çeldiği topu Torreira kornere gönderdi.

75. dakikada savunma arkasına koşu yapan Deniz Undav'ın vuruşunda top direkten oyun alanına geri döndü. Pozisyonun devamında sol tarafta topla buluşan Füfrich'in çaprazdan vuruşunda top uzak köşeden ağlara gitti.

76. dakikada VAR'dan gelen uyarı sonrası İngiliz hakem Chris Kavanagh, ilk pozisyonda Deniz Undav'ın ofsayt pozisyonunda olması sebebiyle golü iptal etti.

86. dakikada Deniz Undav'ın pasında topla buluşan Pejcinovic'in ceza sahası içine girdikten sonra yaptığı vuruşta kaleci Uğurcan gole izin vermedi.

STAT: RAMS PARK

Hakemler: Chris Kavanagh, Gary Beswick, Ian Hussin

Galatasaray: Uğurcan Çakır, Roland Sallai (Wilfried Singo dk. 68), Davinson Sanchez, Abdülkerim Bardakcı, Ismail Jakobs (Eren Elmalı dk. 77), Lucas Torreira, Mario Lemina (Gabriel Sara dk. 83), Yunus Akgün, Aleksey Batrakov (Leroy Sane dk. 77), Barış Alper Yılmaz (Rafael Leao dk. 68), Victor Osimhen

Yedekler: Günay Güvenç, Jankat Yılmaz, Bitshiabu, Lesley Ugochukwu, İlkay Gündoğan, Renato Nhaga, Deniz Gül

TEKNİK DİREKTÖR: OKAN BURUK

Stuttgart: Fabian Bredlow, Ramon Hendriks, Julian Chabot, Maximilian Mittelstadt, Jamie Leweling (Lorenz Assignon dk. 74), Grischa Prömel (Nikolas Nartey dk. 75), Atakan Karazor (Yanik Spalt dk. 18), Chris Führich (Tiago Tomas dk. 82), Ermedin Demirovic (Dzenan Pejcinovic dk. 74), Bilal El Khannous, Deniz Undav

Yedekler: Marius Funk, Dennis Seimen, Ameen Al Dakhil, Luca Jaquez, Finn Jeltsch, Jarzinho Malanga

TEKNİK DİREKTÖR: SEBASTİAN HOENESS

Goller: Aleksey Batrakov (dk. 11 ve 15) (Galatasaray)

Sarı kartlar: Barış Alper Yılmaz, Roland Sallai, Lucas Torreira (Galatasaray), Atakan Karazor, Deniz Undav, Yanik Spalt, Grischa Prömel, Ramon Hendriks, Nikolas Nartey (Stuttgart)

Burada konuşan Yumaklı, Türkiye ve Azerbaycan ilişkilerinin "Bir millet, iki devlet" şiarıyla yürütüldüğünü ve Azerbaycan zaferinin coşkusunu paylaştıklarını belirtti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in liderliğinde, Azerbaycan'ın 44 günde tarih yazdığına dikkati çeken Yumaklı, "Vatan uğruna şehadet mertebesine erişen tüm şehitlerimizi rahmet ve minnetle yad ediyorum. İşgal altındaki Azerbaycan topraklarını ana vatanlarıyla kucaklaştıran muzaffer gazilerimize şükranlarımı sunuyorum." ifadelerini kullandı.

Yumaklı, Türkiye ve Azerbaycan ilişkilerinin Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik seviyesine yükseldiğini belirterek, beyannamenin sadece ortak bir irade beyanı olmadığını iki ülkenin ilişkilerini derinleştirmesi açısından önemli olduğunu vurguladı.

İki ülke arasındaki işbirliğini üst seviyelere çıkarmaya devam edeceklerini aktaran Yumaklı, "İşgal karanlığından kurtarılan topraklardaki kalkınma ve ihya seferberliğine kurumlarımız ve şirketlerimiz de özverili çalışmalarıyla katılmaktadırlar, katılmaya devam edeceklerdir." diye konuştu.

Yumaklı, Karabağ'da kazanılan askeri başarının aynı zamanda bölgede kalıcı barış, huzur ve emniyetin tesisi için tarihi fırsat kapılarını da araladığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Bölgemizde kalıcı istikrarın ve ebedi barışın hüküm sürdüğü bir esenlik havzasına dönüştürmek hepimizin omuzlarındaki en büyük mesuliyettir. Cumhurbaşkanlarımız tarafından gündeme getirilen bölgesel işbirliği mekanizmaları tüm bölge ülkelerinin ve halklarının ortak refahına hizmet edecek bir vizyona sahiptir. Bu duygu ve düşüncelerle can Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü'nü en kalbi hislerimle kutluyorum."

A LİGİ'NDE KRİTİK VİRAJ

UEFA Uluslar A Ligi'nde mücadele eden A Milli Futbol Takımı, ligde kalma hedefi doğrultusunda iki zorlu maça çıkmaya hazırlanıyor. Teknik Direktör Sergen Yalçın'ın yönetimindeki ay-yıldızlı ekibin kasım ayındaki bu kritik sınavları için belirlediği geniş aday kadro kamuoyuna duyuruldu. Kaleci, savunma, orta saha ve hücum hatlarında görev yapacak toplam 45 futbolcunun yer aldığı liste, futbolseverlerde büyük heyecan yarattı.

A MİLLİ TAKIM'IN ADAY KADROSU

Kaleciler: Uğurcan Çakır, Berke Özer, Deniz Ertaş.

Savunma Oyuncuları: Ferdi Kadıoğlu, Ozan Kabak, Zeki Çelik, Merih Demiral, Emirhan Topçu, Mertcan Ayhan, Ümit Akdağ, Berkay Yılmaz, Rıdvan Yılmaz, Mert Müldür, Ahmetcan Kaplan, Abdülkerim Bardakcı, Levent Mercan, Hasan Kuruçay, Adil Demirdağ.

Orta Saha Oyuncuları: Arda Güler, Can Uzun, Orkun Kökçü, Hakan Çalhanoğlu, İsmail Yüksek, Demir Ege Tıknaz, Arda Okan Kurtulan, Emirhan İlkhan, Salih Özcan, İsak Vural, Atakan Karazor, Berkan Kutlu, Mert Kömür, Muhammed Damar, Silas Andersen.

Forvet Oyuncuları: Kenan Yıldız, Barış Alper Yılmaz, Yunus Akgün, Aral Şimşir, Başar Önal, Deniz Gül, Oğuz Aydın, İlhan Fakılı, Enes Ünal, Eren Dinkçi, Livan Burcu, Cengiz Ünder.

Açıklamada, "Şişli Belediyesinin söz konusu alana ilişkin yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmamakta olup, böyle bir proje gündemde de yer almamaktadır. İki dost ve kardeş ülke ilişkilerini hedef alarak kamuoyunu yanıltmaya yönelik ortaya atılan provokasyon ve dezenformasyon içeren iddialara itibar edilmemesi önemle rica olunur." ifadeleri kullanıldı.

Durumun bildirilmesi üzerine havalimanına 112 Acil Sağlık ekipleri yönlendirildi. Uçağın piste inmesinin ardından hasta çocuk ve ailesi uçaktan indirildi.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi'ne kaldırılan çocuk, tedavi altına alındı.

Uçak, daha sonra seferine devam etti.

Açıklamaya göre Erhürman, müzakere olsun diye değil, çözüm olsun diye müzakere istediklerine dikkat çekerek, Kıbrıs konusunda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ortaya koyduğu 7 maddenin masada olduğunu vurguladı.

Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis'in 19 maddelik bir plan varmış gibi kamuoyuna açıklamalar yaptığını belirterek, "Sayın Hristodulidis 19 madde dediği bir şey getirdi. Bu 19 madde hiçbir zaman yazılı olmadı. Sayın Hristodulidis bana ve Sayın Guterres'e New York'ta sözlü olarak aktardı. New York'ta ben de bu 19 maddeyi dinleyerek not aldım fakat anlattıkları 19 sayısına ulaşmadı." ifadelerini kullandı.

Kıbrıs konusunda BM'nin ilk kez önerilerinin içerisine, karma evliliklerden doğanların Avrupa Birliği (AB) vatandaşı olabilmelerine işaret edildiğini anlatan Erhürman, bu durumdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın görüşmeler konusunda iyimserliğinin önemine değinen Erhürman, Kıbrıs konusunda Türkiye ile her alanda diyalog içinde olduklarını vurguladı.

Erhürman, bugüne kadar hiçbir KKTC cumhurbaşkanının Türkiye Cumhuriyeti ile istişare etmeden müzakere yürütmediğini hatırlatarak, "Ankara ile tam bir istişare yürütüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu gelişmenin Arap ülkeleriyle koordinasyon ve işbirliğini güçlendirme, uluslararası ortaklıkları genişletme ve Suriye'nin ekonomik toparlanmasını ve mali reform önceliklerini destekleme fırsatı sunduğunu ifade eden Berniye, iki kuruluşla işbirliğinin de genişletildiğini kaydetti.

Berniye, bu kapsamda IMF ile 4. madde istişarelerinin yeniden başlatılması için hazırlık yapıldığını, teknik yardım ve kapasite geliştirme programlarının yoğunlaştırılacağını aktardı.

Dünya Bankası Grubu ortaklığında Suriye'nin Toparlanma ve Yeniden İmar Fonu'nun (START) kurulmasına yönelik çalışmaların da yürütüldüğünü belirten Berniye, bu adımların ülkenin uluslararası finans kuruluşlarıyla ilişkilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

Milletin 3 Kasım 2002'de sandıkta ortaya koyduğu güçlü iradenin, Türk siyasi tarihinde yeni bir dönemin kapısını aralayarak Türkiye'nin istikrar ve kalkınma yolculuğuna yön verdiğini belirten Gürlek, paylaşımında şunları kaydetti:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde iktidara gelen AK Parti, insanı merkeze alan ve toplumun bütün kesimlerini kucaklayan siyaset anlayışını eser, hizmet ve yatırımlarla buluşturdu. Enerjiden ulaşıma, sağlıktan eğitime, sanayiden teknolojiye kadar her alanda büyük kalkınma hamleleri gerçekleştirdi.

Anayasal ve demokratik reformlara öncülük ederek demokratik hukuk devletini güçlendirdi; milli iradeyi hedef alan her türlü müdahale karşısında tavizsiz bir duruş sergiledi. AK Parti, 24 yıllık iktidar tecrübesini ilk günkü heyecan ve inançla birleştirerek Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda daha güçlü, daha adil ve daha müreffeh bir Türkiye'nin inşası için yoluna devam ediyor."

MAHKEME BAŞKANI: "GÖNÜLLÜ OLAN BİR HAYIR GİBİ DURMUYOR"

DAP Yapı firmasında genel koordinatör olan tanık Uğur Kemal Gökbulut ise Nişantaşı Koru Projesinin ruhsat ve iskan işlemleri için istenen parayı anlattı. Gökbulut, iddianamede yer alan ifadesinde Engin Polat'ın yönlendirmesi ile toplam tutarı 2 milyon 950 bin TL olan beş adet çekin verildiğini söylemişti. Tanık Gökbulut, duruşmada, "2020 yılı civarında projenin ruhsatı için Resul Emrah Şahan'ı ziyaret ettim. Emrah Başkan, Engin Polat Başkanı (Şişli Belediye Başkan Yardımcısı) görevlendirdi. Engin Polat Bey'le ruhsat çalışmalarımızı yaptık. Ruhsat çalışmalarımızda bir hayır işi olduğunu söyledi. Ben Ziya Bey'e (DAP Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ziya Yılmaz) ilettim efendim. Ziya Bey de hayır işi olarak gördü ve 5 adet çeki Engin Polat Bey'in yönlendirdiği insanlara verdirtildi. Biz o insanların hiçbirini görmedik, tanımıyoruz. Bir hayır projesi için, bir proje için istediğini söylediler. Onu vererek de ruhsat aldık yani. Eğer vermeseydik ruhsat alamazdık" beyanında bulundu. Mahkeme başkanının "Gönüllü olan bir hayır gibi durmuyor" ifadesine ise Gökbulut, "Evet" şeklinde yanıt verdi.

Ekipler, eylemi gerçekleştirdikleri iddiasıyla 2 öğrenciyi gözaltına aldı.

Öte yandan ağacı ateşe verdikleri tespit edilen 2 öğrenci hakkında okul idaresi disiplin soruşturması başlattı.

Soruşturma kapsamında öğrencilerin ailelerinin de okula çağrıldığı belirtildi.

AA muhabirine konuşan seçmenlerden Michael Howard, oyunu kullandığını belirterek, "Oyumu, Dr. Abdul el-Sayed'i desteklemek için verdim. Bence o iyi bir adam, iyi bir baba, iyi bir eş. Ve benim ve ailem için en önemli olan konular hakkında konuşuyor." dedi.

Howard, oyunu kullanırken ülkedeki ekonomik endişeleri dikkate aldığını ifade ederek, "Detroit'te benzinin galonu 5,29, dizelin 7 dolar. Sağlık sigortası primleri üç katına çıktı. Okul malzemeleri yüzde 30 arttı." diye konuştu.

Kendisinin de ufak bir şirketi olduğunu anlatan Howard, ABD Başkanı Donald Trump'ın uyguladığı gümrük tarifesi politikalarının, ailesi için sofraya ekmek getirme imkanlarını olumsuz etkilediğini söyledi.

Howard, "Dr. Abdul bu konular hakkında konuşuyor, oysa rakibi Mike Rogers bunlardan tamamen kaçıyor." ifadesini kullandı.

ABD'nin İsrail ile birlikte İran'a yönelik savaşına işaret eden Howard, "Yeni savaşlara hayır, Orta Doğu'da tamamen gereksiz bir savaş daha yapmamızın hiçbir nedeni yok." diye konuştu.

"FİYATLAR TAVAN YAPMIŞ DURUMDA"

Oyunu kullanan başka bir seçmen Aaron Whaley de ülkedeki hayat pahalılığına değindi.

Whaley, "Fiyatlar tavan yapmış durumda. Benzin, market alışverişi, her şey çok pahalı. Bazı insanlar sağlık hizmetlerini kaybediyor." dedi.

Michiganlı seçmen Antonio Record da kullandığı oy için "Değişim arayışındayız ve dünya için daha iyi bir sonuç umuyoruz." ifadesini kullandı.

MICHIGAN'DA ARA SEÇİMLER

ABD'nin Michigan eyaletinde bugün yapılan ara seçimlerde, başta eyalet valisi ve diğer üst düzey temsilcilerin seçiminin yanı sıra ABD Kongresinin Senato kanadı adayı için de oy kullanılıyor.

Mısır kökenli Müslüman aday 42 yaşındaki Abdul el-Sayed ile Cumhuriyetçi rakibi 63 yaşındaki Mike Rogers, ABD Senatosunda Michigan'ı temsil etmek için mücadele veriyor.

Eyaletin mevcut Demokrat Senatörü Gary Peters'ın yıl sonunda emekliye ayrılacak olması nedeniyle boşalacak koltuk için yapılacak bu seçimde, Michigan'ı kazanmak, Demokratların Senato'da çoğunluğu ele geçirme hedefi açısından büyük önem taşıyor.

Standa "Suç mahallidir girilmez" şeridi çeken eylemciler, "Her yerleşim yeri savaş suçudur" yazılı pankart açtı.

Erkek eylemci İsrail turizm standında yaptığı konuşmada, "İsrail, 3 yıldır Gazze'de soykırım yapıyor. Yine de bugün başkentimizde çalınan Filistin toprakları üzerinde turizmin tanıtımını yapıyor." ifadelerini kullandı.

Kadın eylemci ise "Burası suç mahallidir. İsrail 3 uzun yıldır işlediği soykırımın sonuçlarına katlanmalıdır. Buradaki herkes utanmalı. Onların adına soykırım yapılmasına izin veriyorlar. İsrail her gün soykırım yapıyor. Yüz binlerce Filistinli katledildi. Filistinliler insan haklarını hak ediyor." diye konuştu.

İki eylemci İsrail standına gelen güvenlik görevlileri tarafından sürüklenerek dışarı çıkarıldı.

Öte yandan fuar merkezinin dışında da Filistin'e destek eylemi düzenlendi. Burada toplanan eylemciler Filistin'e destek sloganları atarak İngiltere'nin İsrail'e desteğinin sona ermesini istedi.

Avrupa Yakası'nda, D-100 kara yolunda, Beylikdüzü, Avcılar, Yenibosna, Bahçelievler, Merter, Cevizlibağ, Mecidiyeköy ile 15 Temmuz Şehitler Köprüsü arasında trafik yoğunluğu yaşanıyor.

TEM Otoyolu'nda, Firuzköy, Hasdal, Seyrantepe ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nde araçlar ilerlemekte güçlük çekiyor.

Büyükdere Caddesi'nin Zincirlikuyu ile Levent arasındaki bölümünde, Kennedy Caddesi'nin Avrasya Tüneli istikametinde trafik yoğunluğu yaşanıyor.

Galatasaray'ın UEFA Şampiyonlar Ligi'nin 4. haftasında Almanya'nın Stuttgart takımıyla karşılaşacağı RAMS Park ve çevresinde de araçlar güçlükle seyrediyor.

Anadolu Yakası'nda, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nde her iki yönde trafik yoğunluğu gözleniyor.

Kuzey Çevre Otoyolu'nda ise Çekmeköy'de başlayan araç yoğunluğu, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'ne kadar devam ediyor.

D-100 kara yolunda Kadıköy ile Ataşehir, TEM Otoyolu'nda Ataşehir ile Sultanbeyli arasında da araçlar güçlükle ilerliyor. Otoyolun Kadıköy istikametinde trafik yoğunluğu Ataşehir'den başlıyor.

Paylaşılan verilere göre; kent geneli ile Anadolu ve Avrupa yakalarında trafik yoğunluğu yüzde 89 olarak ölçüldü.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için İran'ın sunduğu 7 şartın kabul edilmesi gerektiğini kaydeden Rızai, "ABD'nin İran'ın hak ve taleplerine verdiği yanıt ikna edici olmadı. Hürmüz Boğazı'nın açılması için İran'ın 7 şartına eksiksiz ve açık bir şekilde yanıt vermeleri ve bu şartları yerine getirmeleri gerekiyor. Hürmüz Boğazı ancak bu durumda açılacaktır." ifadelerini kullandı.

Katar, ABD ile İran arasındaki gerilimin düşürülmesi ve Hürmüz'ün yeniden açılmasını sağlamak için taraflarla görüşmeler yapıyor.

Bu kapsamda Katarlı arabulucular 30 Ekim'de Tahran'da İran heyeti ile temaslarda bulunmuştu.

Ardından İran heyeti, Katar'ın başkenti Doha'da iki gün boyunca Katarlı arabulucularla görüşmelere devam etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Erakçi de Katar ve Pakistan arabuluculuğuyla yoğun bir istişare trafiği yürüttüklerini vurgulayarak, "Şartlarımızı ve planlarımızı sunduk. Her şey ABD'nin siyasi aklına bağlı. Eğer samimi olarak diplomasiyi tercih ederlerse biz hazırız ama askeri operasyon niyetindelerse geçmiş dönemdekinden daha ağır ve daha acı bir karşılık görecekler. Hürmüz Boğazı'nın açılması İran'ın şartlarının kabul edilmesine bağlı." ifadelerini kullanmıştı.

İranlı kaynaklar ise ABD'nin İran'ın öne sürdüğü 7 şartı yerine getirinceye kadar herhangi bir yeni gelişme veya adımın söz konusu olmayacağını belirtmişti.

Son olarak Katarlı bir heyetin dün akşam İran'a giderek ABD'nin önerisini Tahran yönetimiyle paylaştığı bildirilmişti.

Suriye'de güvenlik güçleri, Hizbullah'ın saldırı planını engelledi. Suriye devlet haber ajansı SANA tarafından yayınlanan haberde, istihbarat teşkilatı ve iç güvenlik güçlerinin Humus petrol rafinerisine saldırı düzenlemeyi planlayan Hizbullah ile bağlantılı bir hücrenin üyelerini gözaltına aldığı aktarıldı.

Haberde, güvenlik güçlerinin saldırıda kullanılmak üzere hazırlanan patlayıcı düzenekleri ele geçirdiği belirtilirken, kaç kişinin gözaltına alındığı veya saldırı planının ne zaman ortaya çıkarıldığına ilişkin bilgi verilmedi.

Humus Rafinerisi, Suriye'nin başlıca petrol işleme tesislerinden biri olmasının yanı sıra iç piyasaya akaryakıt sağlayan önemli merkezlerden biri olarak biliniyor.

"3 Kasım 2002, milletimizin iradesiyle Türkiye'nin siyasi tarihinde yeni bir dönemin başladığı önemli bir dönüm noktasıdır." ifadesini kullanan Yılmaz, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde "erdemliler hareketi" olarak başlayan bu yürüyüşün, milletin büyük teveccühüyle iktidara taşındığını belirtti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şunları kaydetti:

"Milletimizin güveni ve desteğiyle 24 yıldır sürdürdüğümüz bu yolculukta hizmet siyaseti, demokratikleşme, kalkınma ve güçlü Türkiye hedefleri temel önceliklerimiz olmuştur. Milletimizden aldığımız emaneti büyük bir sorumlulukla taşıyarak, birlik ve beraberlik içinde Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz için çalışmayı sürdüreceğiz. 3 Kasım 2002'nin 24'üncü yıl dönümü kutlu olsun. Bu kutlu yürüyüşe emek veren tüm yol arkadaşlarımıza ve bizlere güvenen aziz milletimize gönülden teşekkür ediyorum. İlk günkü aşkla."

Yılmaz, paylaşımında, AK Parti Tanıtım ve Medya Başkanlığınca 24. yıla özel hazırlanan videoya da yer verdi.

Görüşmede BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Tahnun bin Zayid ile Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali eş-Şamisi'nin de hazır bulunduğunu bildiren Göktaş, bölgesel güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik ortak çabaların ele alındığını kaydetti.

Göktaş, paylaşımında, "BAE ile stratejik ortaklığımızın, bölgesel güvenlik ve barışın tahkimine ciddi katkı sağlayacağına inanıyoruz." ifadesine yer verdi.

Pezeşkiyan, ülkedeki üretim çarkının hiçbir şekilde durmasına ve yavaşlamasına izin verilmemesi gerektiğini belirtti.

İran Cumhurbaşkanı, "Elektrik, gaz ve suyumuzun kesilmemesi ve üretim çarkının durmaması için gerekirse odamdaki elektriği keserim, sıcaklığı minimuma indiririm. Üretimin azalmasına izin vermem." diye konuştu.

İran'da enerji sıkıntısı

İran'da son dönemde yaşanan peş peşe elektrik kesintilerinin temel nedeninin, termik santrallere yeterli yakıt sağlanamaması olduğu belirtiliyor. Ülkenin elektrik üretiminin yüzde 86'dan fazlasını karşılayan termik santrallerde doğal gaz tedarikinin geçen yıllara göre azalması, buna karşılık sıvı yakıt stoklarının da ciddi biçimde gerilemesi elektrik üretimini olumsuz etkiliyor.

Soğuk hava nedeniyle konutlarda doğal gaz tüketiminin artmasının santrallere ayrılan gazı daha da azaltabileceği ve kış aylarında elektrik arzında daha ciddi sorunlar yaşanabileceği değerlendiriliyor.

Başkent Tahran'da gün aşırı 2 saat elektrik kesintisi uygulanırken, bir taraftan ABD savaşının enerji üretimi ve nakil hatlarına verdiği zarar, diğer taraftan enerji üretim ve dağıtım sisteminin geliştirilememesi ülkede enerji sorununun sürmesine neden oluyor.

Oturumun sonunda yaptığı konuşmada Yılmaz, toplantının, verimli müzakerelerin ve samimi istişarelerin ardından başarıyla tamamlandığını söyledi.

İSEDAK platformunda gerçekleştirilen istişarelerde, ümmetin refah ve huzurunun artırılması, sahip olduğu potansiyelin harekete geçirilmesi ve karşılaşılan güçlüklerin yeni imkanlara dönüştürülmesi yönünde atılabilecek adımları değerlendirdiklerini belirten Yılmaz, ortak amaçların etrafında sergilenen bu güçlü irade ve kardeşlik anlayışının, ülkeler arasındaki dayanışmayı derinleştireceğine ve işbirliğini daha ileri bir seviyeye taşıyacağına inandığını ifade etti.

Yılmaz, Filistinlilerin maruz kaldığı zulüm ve Gazze'de devam eden soykırımın, bu toplantının da ortak gündemi olduğunu aktararak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Ateşkes ilan edilmiş olmasına rağmen Netanyahu yönetiminin her fırsatta sudan bahanelerle katliamlarına devam etmesi, ateşkesin bir sonraki aşamasına geçilememesi ve insani yardımların engellenmesi, Filistinli kardeşlerimizin yaşadıkları acıları her geçen gün daha da artırmaktadır. İslam dünyası olarak bu zulmün karşısında en güçlü şekilde durmalı ve somut adımlarla Gazze başta olmak üzere Filistin'e tüm imkanlarımızla destek olmalıyız. İslam dünyasının çeşitli bölgelerinde yaşanan jeopolitik gerilimlerin ve savaşların diplomasi imkanları ile aşılması yönündeki irade de toplantılarımızda teyit edilmiştir.

Bu yılki toplantımız kapsamında bir dizi özel etkinlik gerçekleştirdik. Toplumlarımızın temeli olan aile kurumunun dijital tehditlere karşı korunması, kültürel kodlarımızdan neşet eden değer temelli yaklaşımları güçlendirmemizi gerektiriyor. Bu sabah düzenlenen özel etkinlikte, bu konuda hazırlanan kapsamlı araştırma raporunun bulguları da ele alındı. Bir diğer özel etkinlikte ise geçtiğimiz yıl kararlaştırdığımız ve bu yıl uygulamaya koyduğumuz İSEDAK Suriye Programı kapsamında edinilen tecrübeler ve çıkarılan dersler paylaşıldı."

"İİT OLARAK TOPLULUK İÇİ TİCARETİMİZİ YÜZDE 25'E ÇIKARMA HEDEFİMİZ VAR"

İş dünyasını bir araya getiren, geçen yıl ilki düzenlenen ve her yıl İSEDAK Bakanlar Oturumu marjında yapılması kararlaştırılan B57+ İş Liderleri Zirvesi'nin ikincisinin de başarıyla gerçekleştirildiğini dile getiren Yılmaz, bu yılki Bakanlar Görüş Alışverişi Oturumu'nda "İhracatın Artırılması için Etkin Ticaret Finansmanı Araçlarının Geliştirilmesi" konusunu kapsamlı biçimde ele aldıklarını söyledi.

Yılmaz, ihracatçıların, bilhassa KOBİ'lerin, uygun maliyetli ve nitelikli finansmana ulaşmasının ödeme, teslimat ve ülke risklerine karşı etkin biçimde korunması, ülkeler arasındaki ticaretin artırılması bakımından büyük önem taşıdığını belirterek, "Oturumda paylaşılan görüşlerin ihracat kredileri, garanti ve sigorta mekanizmaları, tedarik zinciri finansmanı, İslami finans araçları ve dijital çözümler alanlarında yeni işbirliklerine zemin hazırlayacağına inanıyorum." diye konuştu.

Kabul edilen politika tavsiyelerinin uygulanması sürecinde tüm üye ülkelerin aynı azim ve kararlılıkla hareket edeceğine yürekten inandığını dile getiren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Toplantımız boyunca İSEDAK platformunda yürüttüğümüz önemli program ve projelerimizin mevcut durumunu değerlendirerek daha ileriye taşımak için istişarelerde bulunduk. Bilindiği üzere İİT olarak topluluk içi ticaretimizi yüzde 25'e çıkarma hedefimiz var. Bu çerçevede, İİT üyesi ülkeler arasında ticareti artırma hedefimiz bakımından elimizdeki en önemli araç olan Tercihli Ticaret Sisteminin kapsamının ve üye kompozisyonunun genişletilmesine yönelik devam eden çalışmaları çok önemsiyorum. Sistemin zaman içinde hizmetler, yatırımlar, dijital ticaret ve ticaretin kolaylaştırılması gibi alanlarla desteklenmesi, işbirliği çabalarımıza yeni bir ivme kazandıracaktır."

Yılmaz, ticaret ve yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan ihtilafların süratli, adil ve etkili yöntemlerle çözüme kavuşturulmasının, özel sektörün öngörülebilir ve güvenilir bir ortamda faaliyetlerini sürdürmesi bakımından temel bir gereklilik olduğunun altını çizerek, bu doğrultuda, etkin uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının tesis edilmesinin, üye ülkeler arasındaki ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesine ve karşılıklı ticaretin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.

Bu anlayışla, İİT Tahkim Merkezi'nin kurumsal altyapısının güçlendirilmesini ve faaliyetlerini yoğunlaştırmasını önemli bulduğunu vurgulayan Yılmaz, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Merkezin hedeflerine ulaşmasına katkıda bulunmak üzere ortak çabalarımızı kararlılıkla sürdüreceğimizi belirtmek isterim. Helal ürün ve hizmetlere yönelik artan talep, üye ülkelerimiz arasındaki ticaretin geliştirilmesi ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi bakımından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu potansiyelin somut kazanımlara dönüştürülebilmesi için helal belgelerinin ülkeler arasında karşılıklı ve çok taraflı tanınmasının sağlanması, ticaretin önündeki engellerin azaltılması açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda, SMIIC standartlarını esas alarak oluşturulan Helal Akreditasyon Kurumları İslami Forumu'nun gerekli teknik çalışmalarını en kısa sürede tamamlayarak bir an evvel faaliyetlerine başlamasını çok önemli buluyorum. Üye ülkelerimizin sağlayacağı katkı ve güçlü sahiplenmeyle bu girişimin başarıyla hayata geçirileceğine ve helal ticaretinin geliştirilmesine önemli katkılar sunacağına inanıyorum."

"İSEDAK PROJE FİNANSMANI KAPSAMINDA PEK ÇOK ALANDA SOMUT İŞBİRLİĞİ FAALİYETLERİ YÜRÜTÜLMEKTEDİR"

Bu yıl düzenlenen İSEDAK Çalışma Grubu toplantılarında, üye ülkelerin kalkınma gündeminde öncelikli yer tutan önemli konuları ele aldıklarını belirten Yılmaz, iklim değişikliğinin tarım ve turizm üzerindeki etkilerinden kitle fonlama araçlarının ekonomilere sunduğu imkanlara, çok modlu entegre ulaşım sistemlerinden beceri uyumsuzluğuna kadar geniş bir gündemi değerlendirdiklerini aktardı.

Yılmaz, bu başlıklarda geliştirilen somut politika önerilerinin, üye ülkelerin kalkınma hedeflerine doğrudan katkı sağlayacağına inandığını dile getirerek, şöyle konuştu:

"Bu politika tavsiyelerinin hayata geçirilmesinde çok önemli bir rol oynayan İSEDAK Proje Destek Programları ortak irademizi sahada görülebilir neticelere dönüştürmemize imkan sağlıyor. İSEDAK Proje Finansmanı kapsamında bu yıl uygulanmakta olan 31 proje ile eğitimden teknik işbirliğine, dijital kapasiteden kurumsal gelişime kadar pek çok alanda somut işbirliği faaliyetleri yürütülmektedir. Bugüne kadar 209 projenin desteklendiği bu programlarda bütün üye ülkelerin proje sahibi veya yararlanıcısı olarak yer almış olması bizler için ayrıca sevindiricidir.

Filistinli kardeşlerimizin hayatlarına bir nebze olsun dokunabilmek için geliştirdiğimiz İSEDAK Kudüs Programı kapsamında tamamlanan 28 projeye ilaveten bu yıl uygulamaya alınan 10 yeni proje de dayanışmamızın en somut tezahürleri arasındadır. Geçtiğimiz yıl kabul edilen İSEDAK Suriye Programı'nın bu yıl uygulamaya başlanmasından ve bu kapsamda Suriye'de beşeri ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ile ekonomik hayatın yeniden canlandırılmasına yönelik 5 projenin uygulanmakta olmasından büyük bir memnuniyet duyuyoruz."

İSEDAK olarak, çok taraflı işbirliğinin yanı sıra ikili işbirliğinin artırılmasını da önemsediklerini vurgulayan Yılmaz, toplantı marjında 24 ülke ve 12 uluslararası kuruluş tarafından 62 ikili görüşme gerçekleştirildiğini kaydetti.

Yılmaz, gelecek yılki Bakanlar Görüş Alışverişi Oturumunun konusunun "Gıda Güvenliğinin Sağlanması için İslami Finans Araçlarının Kullanımı" olarak belirlendiğini anımsatarak, "Bu önemli konu, üye ülkelerimizin kalkınma öncelikleriyle yakından ilişkili olup, İslami finans araçlarının daha etkin kullanımı ve gıda güvenliğimiz açısından son derece isabetli bir tercihtir." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konuşmasının sonunda, başta üye ülke heyetleri olmak üzere İİT Genel Sekreterliğine, İİT kuruluşlarına, ilgili uluslararası kuruluşlara ve toplantıya katkı sağlayan tüm katılımcılara şükranlarını sundu, müzakerelerin ve üzerinde mutabık kalınan hususların ülkeler arasındaki işbirliğini daha da derinleştirmesini temenni etti.

Konuşmaların ardından Yılmaz, toplantıya katılan ülkelerin temsilcileriyle tek tek tokalaştı ve aile fotoğrafı çektirdi.

Yıllık tüketici enflasyonunun ekimde geçen yılın aynı ayına göre 3,1 puan azalarak yüzde 29,8 olduğuna işaret eden Şimşek, enflasyondaki düşüşün ulaştırma hizmetleri ve enerji hariç genele yayıldığını belirtti.

Şimşek, bu dönemde yıllık enflasyonun gıdada 7,1 puan, enerji ve gıda dışı mallarda 2,5 puan, hizmetlerde 7,9 puan gerilediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Ancak savaşın etkisiyle yükselen enerji fiyatları, enerji enflasyonunu 16,7 puan artırarak dezenflasyonu sınırladı. Önümüzdeki dönemde ekonomik aktivitenin dengeli seyri, enerji ve emtia fiyatlarında öngörülen gerileme, beklentilerde iyileşme ve hizmet enflasyonunda ataletin azalması enflasyondaki düşüşü destekleyecektir. Aynı zamanda gıda, konut ve enerjide arz yönlü politikalarımızı hızlandırırken, yönetilen-yönlendirilen fiyatların bütçe imkanları dahilinde enflasyon hedefleriyle uyumunu güçlendireceğiz."

Statik elektrik yıkama sırasında zaten dağılıyor

Gazeteci Хисан Кидваи, bu alışılmadık ev tavsiyesini inceledi. Yöntemi savunanlar, sıkıca yuvarlanmış folyo toplarının kıyafetlerin birbirine yapışmasını önleyeceğini öne sürüyor.

Statik elektrik, kuru kumaşlar birbirine temas edip sürtündüğünde oluşan elektrik yükünden kaynaklanabiliyor. Bu etki özellikle kurutma makinelerinde belirginleşiyor. Normal yıkama sırasında ise suda bulunan mineraller ve iyonlar, suyun elektrik iletkenliğini sağlıyor. Böylece elektrik yükü, ek bir araca ihtiyaç duyulmadan dağılabiliyor.

Folyo topları kumaşlara zarar verebilir

Alüminyum folyoyla yapılan uygulama, beklenmedik riskler de taşıyor. Yeterince sıkı hazırlanmayan toplar zamanla şeklini kaybedebiliyor. Kopan metal parçaları cihazın iç aksamına zarar verebilir veya kumaşlarda kesiklere yol açabilir.

Bu riskleri azaltmak için folyoyu iyice buruşturmak ve toplarda keskin kenar kalmadığından emin olmak gerekiyor. Ancak bu önlemler, yöntemin yıkama kalitesini artırdığı anlamına gelmiyor.

Alüminyum topların çamaşır yıkamayı iyileştirdiğine dair kanıtlanmış bir fayda bulunmuyor. Buna karşılık folyo parçalarının çamaşırlara ve çamaşır makinesine zarar verme ihtimali var.

Trump, İsrail'e 4 milyar dolarlık yardım hakkında "Artık İsrail'e para vermeyeceğiz." dedi.

Yıl sonuna kadar İsrail'e yardımın durdurulacağı konusunda halihazırda anlaşıldığını aktaran Trump, ihtiyaç halinde ABD'nin İsrail'e yardım edeceğini ifade etti.

Bu konuyu İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun dile getirdiğini söyleyen Trump, İsrail'in gelişmiş bir ülke olduğunu ve bu yardıma ihtiyacı olmadığını kaydetti.

Trump, İran konusunda ara seçimlerin ardından nasıl bir aksiyon alınacağına dair soruya, "Amacım çok sayıda insanı öldürmek değil ama mecbur kalırsak bunu yapmak zorunda kalacağız. Ancak amacım bu değil." yanıtını verdi.

Halen mevsim normalleri civarında ve yer yer üzerinde seyreden hava sıcaklıklarının, hissedilir derecede azalarak gelecek hafta ortasına kadar mevsim normallerinin altında seyretmesi bekleniyor.

Sıcaklıkların düşmesine bağlı olarak, ülkenin iç kesimlerinin yükseklerinde don ve buzlanmanın görülebileceği değerlendiriliyor.

Yağışların genellikle sağanak ve gök gürültülü sağanak şeklinde olması, kuzey ve doğu kesimlerin yükseklerinde ise karla karışık yağmur ve kar şeklinde görülmesi bekleniyor.

Ayrıca düşük hava sıcaklıkları nedeniyle yurdun iç kesimlerinde yerel ölçekte zirai don riski bulunuyor.

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 4-9 Kasım dönemine ilişkin tahminlerine göre, bazı il merkezlerinde beklenen en düşük sıcaklıklar Ankara'da sıfır, İstanbul'da 9, İzmir'de 8, Bolu'da 2, Trabzon'da 8, Erzurum'da sıfırın altında 4, Eskişehir'de 2, Afyonkarahisar'da sıfırın altında 1, Balıkesir'de 6 ve Sivas'ta sıfırın altında 3 derece olacak.

Sabah saatlerinde etkisini artıran sağanak yağışın ardından başlayan fırtınayla birlikte Ören Mahallesi sahilinde aniden hortum oluştu. Denizin üzerinde dönerek ilerleyen dev hortum, kıyıya oldukça yaklaşırken bir süre sonra liman açıklarına kadar ulaştı.

Hortumun sahile doğru ilerlediğini gören vatandaşlar korku dolu anlar yaşarken, o anlar çevrede bulunanlar tarafından cep telefonu kameralarıyla kaydedildi.

SAVUNMA HATTINDA YAPAY ZEKÂ: TÜRKİYE'NİN EVREN PLATFORMU

Yapay zekâ ve otonom sistemler, geleceğin savunma teknolojilerinde belirleyici bir rol üstleniyor. SAVTEK Kasım sayısında, Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki yetkinliklerini savunma perspektifiyle buluşturan EVREN platformu mercek altına alınıyor. Yeni nesil teknolojilerin savunma sistemlerine entegrasyonu, akıllı karar destek mekanizmaları ve yapay zekânın değişen harp ortamındaki rolü kapsamlı biçimde değerlendiriliyor.

MİLLÎ MÜHENDİSLİĞİN DÜNYADAKİ İMZASI: STM

Türkiye'nin savunma sanayiindeki mühendislik birikimi, yenilikçi çözümleri ve uluslararası başarıları, millî teknolojilerin küresel ölçekteki etkisini ortaya koyuyor. SAVTEK, bu sayısında STM'nin geliştirdiği teknolojileri, savunma projelerindeki mühendislik kabiliyetlerini ve uluslararası alandaki çalışmalarını ele alıyor. Millî mühendisliğin dünya savunma sanayiindeki yükselen konumu ve Türkiye'nin teknoloji ihraç eden ülke olma hedefi farklı boyutlarıyla inceleniyor.

ÇÖLDE HESAPLAŞMA: EL ALAMEYN MUHAREBESİ

II. Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren kritik dönüm noktalarından biri olan El Alameyn Muharebesi, askerî tarih ve strateji açısından önemli dersler barındırıyor. SAVTEK Kasım sayısında; Kuzey Afrika Cephesi'nde yaşanan askerî gelişmeler, tarafların stratejik hamleleri, lojistik unsurlar ve muharebenin sonuçları kapsamlı biçimde değerlendiriliyor. Çölün zorlu şartlarında şekillenen bu büyük hesaplaşmanın savaş tarihi ve günümüz askerî stratejisi açısından taşıdığı önem mercek altına alınıyor.

FÜZE SAVAŞINDA CAYDIRICI CEPHE: FABRİKALAR

Modern savaşlarda füze teknolojileri kadar bu sistemleri üreten sanayi altyapısı da stratejik önem taşıyor. SAVTEK, bu sayısında savunma sanayiinde üretim kapasitesinin, fabrikaların ve sürdürülebilir tedarik zincirlerinin füze savaşındaki belirleyici rolünü ele alıyor. Üretim sürekliliği, teknolojik bağımsızlık, seri üretim kabiliyeti ve savunma sanayiinin stratejik caydırıcılığa katkısı farklı yönleriyle inceleniyor. Geleceğin güvenlik ortamında güçlü üretim altyapısının neden vazgeçilmez olduğu kapsamlı analizlerle ortaya konuluyor.

SAVTEK Dergi'nin Kasım sayısı; yapay zekâdan millî mühendisliğe, askerî tarihten savunma sanayiinin üretim gücüne uzanan özel dosyaları, stratejik analizleri ve gelecek odaklı değerlendirmeleriyle savunma dünyasının nabzını tutmaya devam ediyor.

SAVTEK Dergi Kasım sayısı tüm bayilerde!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Güney Kore ziyareti kapsamında Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ziyarette eşlik eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, iki liderin başkanlığındaki heyetler arası görüşmeye katıldı.

Görüşmelerin ardından iki ülke arasında enerji ve madencilik alanlarında üç anlaşma imzalandı.

Bu kapsamda, "Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesi Mutabakat Zaptı"na Bakan Bayraktar ile Kore İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Sungwhan Kim imza attı.

Mutabakat zaptıyla iki ülke, temiz enerji politikaları ve karbon emisyonlarının azaltılması, nükleer enerji ve nükleer santral inşa projeleri, yenilenebilir enerji, hidrojen, enerji verimliliği uygulamaları, akıllı şebekeler ve yeni enerji teknolojileri alanlarında işbirliği yapacak.

Mutabakat zaptının sahadaki uygulamalarını takip etmek ve sürdürülebilir bir diyalog zemini oluşturmak amacıyla "Türkiye-Kore Enerji Dönüşümü Forumu" kurulacak.

Yılda bir kez dönüşümlü olarak Türkiye ve Güney Kore'de toplanacak forum, nükleer santral yatırımları, teknoloji entegrasyonu, finansman modelleri ve ortak girişim fırsatlarının ele alınacağı üst düzey yürütme mekanizması olarak görev yapacak.

KRİTİK MİNERALLER VE NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNDE İŞBİRLİĞİ

Bakan Bayraktar, Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Jung-Kwan Kim ile "Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"nı da imzaladı.

Anlaşmayla doğal kaynaklar ve madencilik sektörlerinde ikili işbirliğinin artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda başta nadir toprak elementleri, kritik mineraller ve mıknatıslar olmak üzere madenlerin tespiti, işlenmesi, rafine edilmesi ve geri dönüştürülmesi ile bu alanlarda ortak AR-GE projeleri yürütülmesi amaçlanıyor.

İki ülke ayrıca otonom madencilik, yapay zeka entegrasyonu ve çevre dostu madencilik uygulamalarında tecrübe paylaşımında bulunacak.

NÜKLEER GÜÇ PROJELERİNİN FİNANSMANI İÇİN İŞBİRLİĞİ

Ziyaret kapsamında TÜNAŞ ile KEXIM arasında "Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı" da imzalandı.

Anlaşmaya TÜNAŞ adına Genel Müdür Necati Yamaç, KEXIM adına ise Başkan ve Genel Müdür Hwang Kiyeon imza attı.

Mutabakatla TÜNAŞ tarafından yürütülecek tüm nükleer güç santrali projeleri kapsamında potansiyel finansman çözümlerine ilişkin işbirliği çerçevesi oluşturulacak.

KEXIM ve TÜNAŞ, finansal modelleme ve analiz ile finansman yapıları konusunda işbirliği geliştirecek. Düzenli bilgi alışverişinde bulunmak ve gelecekteki olası işbirliği fırsatlarını araştırmak üzere çalışma grubu kurulacak.

ORTAK PROJELER GELİŞTİRİLECEK

Açıklamada görüşlerine yer verilen Bakan Bayraktar, iki ülke arasında imzalanan anlaşmalarla enerji alanında ortak çalışmalar yürütüleceğini belirterek, şunları kaydetti:

"Anlaşmalarla nükleer enerji ve temiz enerji teknolojileri başta olmak üzere enerjinin tüm alanlarında ortak çalışmalar geliştirecek, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinde kaynak potansiyelimizi teknoloji, yatırım ve yüksek katma değerli üretimle buluşturacak işbirliklerini ilerleteceğiz. Yılda bir kez dönüşümlü olarak düzenlenecek Türkiye-Kore Enerji Dönüşümü Forumu ile de bu çalışmaların uygulamaya yansımasını yakından takip edecek, üst düzey diyaloğumuza süreklilik kazandıracağız. Ayrıca liderlerin huzurunda TÜNAŞ ile KEXIM arasında imzalanan Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı'yla da TÜNAŞ'ın ülkemizde geliştireceği nükleer güç santrali projelerine yönelik potansiyel finansman imkanlarının değerlendirilmesi için bir işbirliği çerçevesi oluşturuldu. Ülkelerimizin mühendislik, teknoloji ve sanayi birikimini ortak projelere taşıyacak bu anlaşmaların hayırlı olmasını diliyorum."

Öte yandan Bakan Bayraktar, temasları kapsamında Güney Kore'nin en büyük kamu elektrik dağıtım şirketi KEPCO'nun üst düzey yöneticileriyle bir araya geldi. Bayraktar, Güney Koreli kalıcı mıknatıs üreticisi JS Link'in üst düzey yöneticileriyle de görüştü.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Tahran'da basına açıklama yapan Garibabadi, İran'a nükleer saldırı planlandığına dair iddialara değindi.

İran'a karşı nükleer silah tehditlerinin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'nın (NPT) güvenilirliğini zedeleyeceğini söyleyen Garibabadi, "Eğer nükleer silahlara sahip ve anlaşmaya taraf bir ülkenin devlet başkanı, askeri veya siyasi bir yetkilisi bu tür silahları kullanmakla tehdit ederse, NPT rejimi artık güvenilirliğini koruyamaz." değerlendirmesinde bulundu.

ABD'de muhafazakar siyasetin en etkili medya figürlerinden biri olarak kabul edilen Amerikalı gazeteci Tucker Carlson, 2 Kasım'da ismini açıklamadığı bir kaynağa dayandırarak Donald Trump yönetiminin, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun baskısıyla, Kazma Dağı'nda bulunduğu öne sürülen nükleer tesisi yok etmek için nükleer saldırı seçeneğini değerlendirdiğini ileri sürmüştü.

The Mongoose gişede 18. sırada kaldı

Mevcut verilere göre bu sonuç, Neeson'ın ABD'de geniş dağıtıma giren filmleri arasındaki en düşük açılış oldu. Film, özellikle Halloween hafta sonunda gişe listesinde 18. sırada yer aldı.

The Mongoose'un salon başına ortalama hasılatı 473 dolar olarak hesaplandı. Bu sonuç, dağıtımı çok daha sınırlı olan bazı yapımların bile gerisinde kaldı.

Filmde eski asker rolünde

The Mongoose'da Neeson, işlemediği bir cinayetle suçlanan eski asker Ryan "Fang" Flanagan'ı canlandırıyor. Flanagan, yüksek hızlı bir kovalamacanın ortasında kaçmaya çalışırken bir çıkış yolu bulmak için eski Özel Kuvvetler birliğinin üyelerine başvuruyor.

Filmin yönetmenliğini, Neeson'ın uzun yıllardır dublörlüğünü yapan Mark Vanselow üstleniyor. Oyuncu kadrosunda Marisa Tomei, Michael Chiklis ve Ving Rhames de bulunuyor.

Film, düşük gişe hasılatının yanı sıra çoğunlukla olumsuz eleştiriler aldı ve Rotten Tomatoes'da yüzde 29 puan topladı. Bildirilen yapım maliyeti 20 milyon dolara ulaşırken The Mongoose, hafta içinde Avustralya ve Kanada'nın yanı sıra Yunanistan'ın da aralarında bulunduğu bazı pazarlarda Prime Video'da izlenebilecek.

Programın ikinci dönem mezunlarını vermesinin kalıcı bir yapıya dönüştüğünün göstergesi olduğunu ifade eden Göktaş, "Bu kalıcılığın arkasında, İstanbul Kültür Üniversitemizin akademik birikimi, Reges Elektrik'in sektör tecrübesi ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) değerli katkılarıyla kurulan güçlü bir işbirliği var." diye konuştu.

Mezuniyetin genellikle bir yolun varış noktası olarak görüldüğünü ancak kendisinin törende bir bitiş değil, başlangıç gördüğünü dile getiren Göktaş, "Çünkü bu okul, bir eğitim programından fazlasıdır. Bu okul, enerjinin geleceğini kadınlarla birlikte kuracağımızın sözüdür. Bu sözün en güzel karşılığı, bugün karşımızda oturan mezunlarımızdır." ifadelerini kullandı.

Göktaş, katılımcıların programa merakla başladıklarını, bugün bilgi ve özgüvenle yeni bir adım attıklarını belirterek, "Birazdan ellerine alacakları her sertifikada bir emeğin, bir sabrın ve bir 'yapabilirim' kararının izi var. Bu güzel neticenin, ülkemize ve enerji sektörümüze hayırlar getirmesini diliyorum." dedi.

Dünya ekonomisinin tarihindeki en hızlı dönüşümlerden birini yaşadığını, dijitalleşme, yapay zeka, yeşil dönüşüm ve yeni üretim modellerinin küresel ekonominin kurallarını yeniden şekillendirdiğini kaydeden Göktaş, yeni dönemin yeni beceriler ve farklı bakış açıları gerektirdiğini vurguladı.

Kadınların bu dönüşümde yer almasının ekonominin en büyük ve değerli potansiyellerinden biri olduğunu belirten Göktaş, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, kadınların ekonomideki gücünü her geçen gün daha da büyütüyoruz. Bakanlık olarak kadınların enerji, teknoloji, sanayi başta olmak üzere her alanda aktif rol üstlenmesi için çalışıyoruz." diye konuştu.

Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın çalışmaların ana çerçevesini oluşturduğuna işaret eden Göktaş, yerel dinamikleri gözeten hizmetleri Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulları aracılığıyla hayata geçirdiklerini söyledi.

Göktaş, kamuda ve yerelde atılan adımları "Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlesi" vizyonuyla özel sektörle de aynı hedef etrafında buluşturduklarını dile getirerek, "Çünkü kadın istihdamını kalkınmanın temel dinamiği olarak görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Bu kapsamda kadın girişimciliğini destekleyen çalışmalara değinen Göktaş, geçen yıl başlattıkları "Yükselen Kadınlar: Kendi İşim, Benim İzim" programıyla yerelden ulusala uzanan bir girişimcilik ağı kurduklarını bildirdi.

Kuruluşuna destek verdikleri 1367 kadın kooperatifini sürdürülebilir ve kalıcı yapılara dönüştürmek için çalıştıklarını aktaran Göktaş, e-ticaret alanındaki işbirlikleriyle kadın girişimcilerin ve kooperatiflerin emeğini dijital pazarlar aracılığıyla dünyaya açtıklarını kaydetti.

Göktaş, "Küresel Temiz Teknolojiler Girişimcilik Programı" ile çevre dostu iş fikirleri geliştiren kadın girişimcileri desteklediklerini, 2016'dan bu yana yürüttükleri "Türkiye'nin Mühendis Kızları" projesi kapsamında mühendislik eğitimi alan kız öğrencilere burs, staj, istihdam, İngilizce dil eğitimi, mentorluk ve koçluk desteği sunduklarını anlattı.

Eğitimde veya istihdamda yer almayan genç kadınlara yönelik yapay zeka ve veri bilimi programlarıyla çağın ihtiyaç duyduğu becerileri kazandırdıklarını belirten Göktaş, "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi" kapsamında da mesleki eğitim ve mentorluk desteği sağladıklarını ifade etti.

Turkcell ve Kadın ve Demokrasi Vakfı (KADEM) işbirliğiyle hayata geçirilen Kadınlar İçin Yapay Zeka ve Dijital Güçlenme Programı'yla kadınların dijital dünyayı güvenle kullanmalarını sağladıklarını ifade eden Göktaş, Sıfır Atık Vakfı ile hayata geçirilecek "Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi" kapsamında 1 milyon kadına ulaşmayı hedeflediklerini bildirdi.

81 ilin tamamında "Sıfır Atık Kadın Elçileri" ağını kurduklarını kaydeden Göktaş, Antalya'nın ev sahipliği yapacağı COP31 sürecinde kadınların iklim eylemindeki liderliğinin de önemli başlıklardan biri olacağını söyledi.

Göktaş, "Aile ve Nüfus On Yılı'nda, kadınların toplumda değişimin öncüsü olmalarını sağlayacak politikaları kararlılıkla hayata geçirmeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Enerji sektörünün günümüzün en stratejik ve dinamik alanlarından biri olduğunu ancak gerek dünyada gerekse Türkiye'de kadın temsilinin henüz istenen düzeyde bulunmadığını belirten Göktaş, şunları kaydetti:

"Kadınlar İçin Enerji Okulu, bu tabloyu değiştirmek için hayata geçirdiğimiz somut bir adımdır. Bu adımı, ikinci dönemde daha da ileriye taşıdık. İlk dönemde verdiğimiz temel enerji eğitimlerinin üzerine, elektrik piyasasındaki güncel gelişmeleri, düzenleyici çerçevedeki değişiklikleri, ticari ve teknik analizleri ekledik. Eğitimlerin bir bölümünü çevrim içi gerçekleştirerek farklı şehirlerden kadınların katılımını sağladık. Mentorluk çalışmalarıyla katılımcılarımızın yönetim ve liderlik becerilerini güçlendirdik. İlk dönemde olduğu gibi bu dönemde de Reges Elektrik bünyesinde istihdam imkanı sağlıyoruz. Bu anlamda enerji sektöründe başlattığımız bu dönüşümün, kadın temsilini artırmanın ötesinde geleceğin kadın liderlerini de yetiştireceğine inanıyoruz. Sizler de bu dönüşümün en güçlü temsilcileri olacaksınız."

Programı başarıyla tamamlayan katılımcıları tebrik eden Göktaş, projenin hayata geçirilmesinde emeği geçen Reges Elektrik'e, EPDK'ye ve İstanbul Kültür Üniversitesine teşekkür etti.

Program kapsamında eğitimlerini başarıyla tamamlayan 15 mezuna sertifikaları, törenin sonunda Bakan Göktaş, İstanbul Kültür Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fadime Üney Yüksektepe ve Reges Elektrik Yönetim Kurulu Üyesi Cansu Ünal Öngören tarafından takdim edildi.

Gearbox, Borderlands'ın resmî internet sitesinde yayımladığı mesajla oyunculara 2009'dan bu yana verdikleri destek için teşekkür etti. Şirket, çok az serinin benzer bir başarıya ulaşabildiğini belirtti.

Randy Pitchford satış başarısını önceden öngördü

Gearbox yöneticisi Randy Pitchford, Ağustos 2025'te Gamescom sırasında Insider Gaming'e verdiği röportajda Borderlands serisinin 100 milyon satış barajını aşacağını öngörmüştü. Pitchford, Borderlands 4'ün çıkışından kısa süre önce yeni oyunun serinin bu sınırı kolayca geçmesine yardımcı olacağından emin olduğunu söylemişti.

Pitchford aynı söyleşide ilk Borderlands oyununun Gamescom'daki tanıtımını da hatırlattı. Gearbox'ın fikrinin başarılı olup olmayacağından şüphe duyan birçok kişiye rağmen izleyicilerin dikkatini çekmeye çalıştığını anlattı.

Gearbox The Hunt için bağış kampanyası başlattı

Gearbox, Borderlands 4'ün çıkışının üzerinden bir yıldan biraz fazla zaman geçtiğini belirterek oyunculara teşekkür etti. Şirket, oyunun ilk yıl içerikleri kapsamında iki Story Pack, beş Bounty Pack, iki yeni Vault Hunter, yeni özellikler ve etkinlikler sunduğunu hatırlattı.

Borderlands oyuncuları 6 Kasım'dan itibaren The Hunt etkinliğine katılacak. Topluluk tarafından yılın başlarında düzenlenen geleneksel yardım etkinliği, çocukluk hastalıklarının tedavisi ve iyileştirilmesi amacıyla St. Jude Çocuk Araştırma Hastanesi için 118.995,80 dolar toplamıştı.

Bu kez 2K'nın sosyal sorumluluk faaliyetlerinin arkasındaki 2K Foundations ve Gearbox, geçen yılki rekor miktara ulaşılana kadar The Hunt'a yapılan her 1 dolarlık bağış için 1 dolar daha verecek. Böylece St. Jude için toplanan toplam miktar 230.000 doları aşabilir.

Gearbox oyunculara teşekkür etti

Şirket, Borderlands serisinin her zaman tutkulu bir topluluğa sahip olduğunu belirtti. Gearbox, oyuncuların geri bildirimlerinin daha iyi oyunlar geliştirmeleri için kendilerini teşvik ettiğini söyledi.

Gearbox açıklamasını, "Bir önemli haberimiz daha var: Borderlands serisi resmî olarak 100 milyon satılan kopya sayısını aştı! Çok az seri bu dönüm noktasına ulaşabildi ve bunu kesinlikle tek başımıza başaramadık." sözleriyle sürdürdü.

Şirket, her şeyin 2009'da yayımlanan ilk Borderlands oyunuyla başladığını belirterek serinin bir parçası olan tüm oyunculara teşekkür etti.

YENİ İŞ DÜNYASINDA ANAHTAR: YAPAY ZEKA VE DİJİTAL YETKİNLİK

Dijitalleşme ve teknolojik dönüşüm, iş yapış biçimlerini yeniden tanımlarken yapay zeka, şirketlerin rekabet gücünü belirleyen en önemli unsurlardan biri haline geliyor. Yeni dönemde sürdürülebilir başarıyı yakalamak isteyen kurumlar için teknolojiyi doğru kullanmak kadar dijital yetkinlikleri geliştirmek de kritik önem taşıyor. Platin Kasım sayısında, yapay zekanın iş dünyasına etkileri, değişen yetkinlik ihtiyaçları ve geleceğin çalışma modelleri kapsamlı bir perspektifle ele alınıyor.

ÇALIŞMA HAYATINDA SON SÖZ İNSANIN

Teknoloji ve otomasyonun iş süreçlerindeki ağırlığı giderek artarken insan faktörü, kurumların başarısında belirleyici rolünü koruyor. Çalışan deneyimi, insan odaklı liderlik, yetenek yönetimi ve değişen iş gücü beklentileri, yeni çalışma hayatının öncelikleri arasında yer alıyor. Şirketlerin teknolojik dönüşümü insan odağını kaybetmeden nasıl yöneteceği, çalışanların değişen düzene nasıl adapte olacağı ve geleceğin iş ortamında insanın rolünün nasıl şekilleneceği bu ay Platin'in gündeminde.

İNSAN KAYNAKLARINDA ÜNVAN DEVRİMİ

İş dünyasında değişen organizasyon yapıları, insan kaynakları departmanlarının rollerini ve mesleki unvanları da yeniden şekillendiriyor. Geleneksel İK anlayışının yerini stratejik iş ortaklığına, çalışan deneyimine ve yetenek odaklı yeni yaklaşımlara bıraktığı bu dönemde, yeni nesil pozisyonlar ve dönüşen sorumluluk alanları öne çıkıyor. Platin Kasım sayısı, insan kaynaklarında yaşanan unvan devriminin perde arkasını, yeni meslekleri ve geleceğin İK yapılanmasını mercek altına alıyor.

Ekonomi ve iş dünyasındaki gelişmeleri yakından takip etmek, değişimin yönünü anlamak ve geleceğin iş modellerine dair öngörü kazanmak isteyenler için PLATİN, Kasım sayısıyla yine dopdolu!

Platin Kasım Sayısı, e-dergi ve tüm bayilerde...

Northeast Normal University araştırmacıları, polistiren mikroplastiklerin yeterince uzun süre güneş ışığı altında kaldığında kimyasal olarak aktif hâle geldiğini belirledi. Parçacıklar, zehirli bir endüstriyel kirletici olan altı değerlikli kromu daha az tehlikeli bir forma dönüştürmeye başladı.

Araştırmacılar, bu keşfin plastik kirliliğini faydalı hâle getirmediğini vurguladı. Bulgular yalnızca plastiğin su kimyasını etkileyebileceği beklenmedik bir yolu ortaya koyuyor.

Krom-6 suda kolayca taşınıyor

Krom-6, metal kaplama tesislerinden kaynaklanan atıklarla su yollarına karışabiliyor. Suda kolayca çözünen ve taşınan bu madde, Çin'in kirletici listelerinde tehlikeli olarak sınıflandırılacak kadar zehirli. Krom-6, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Erin Brockovich davasının merkezindeki kirletici olarak da biliniyor.

Krom-6, çevrede daha az tehlikeli bir biçim olan krom-3 ile birlikte bulunuyor. Krom-3, diğer maddelere bağlanma ve suda daha az hareketli hâle gelme eğilimi gösteriyor.

Cr(VI)'dan Cr(III)'e geçiş, toksin giderme tepkimesi olarak tanımlanıyor. Güneş ışığı alan sulardaki doğal organik maddeler bu dönüşümü belirli ölçüde zaten sağlayabiliyor. Araştırmacılar, sucul ortamlarda biriken mikroplastiklerin bu kimyasal süreçte rol oynayıp oynamadığını inceledi.

UV ışığı polistirenin yapısını değiştiriyor

Taze polistiren mikroplastikler pürüzsüz, küresel ve tepkimeye girmeyen bir yapıya sahip. Ancak ultraviyole ışığa maruz kaldıklarında polistirene yapısını kazandıran benzen halkaları radyasyonu emerek parçalanmaya başlıyor.

Bu süreçte kimyasal bağlar kırılıyor, serbest radikaller adı verilen reaktif moleküller oluşuyor ve parçacıkların yüzeyinde oksijen içeren gruplar birikiyor. Çevrede kalıcılığını koruyan bu radikaller, çoğu radikalin aksine milisaniyeler içinde yok olmuyor.

Radikaller parçacığın yüzeyinde kararlı kalıyor ve elektron transferi tepkimelerinde kullanılabiliyor. Araştırma ekibi, polistiren parçacıkları 0, 6, 12, 24, 48 ve 96 saat boyunca UV ışığı altında yaşlandırdıktan sonra krom çözeltilerine koydu.

Taze parçacıklar UV ışınımı altında Cr(VI)'nın yüzde 38'ini indirgedi. Doksan altı saat yaşlandırılan parçacıklarda bu oran neredeyse yüzde 90'a çıktı. UV ışığı olmadan ise tepkime neredeyse hiç gerçekleşmedi.

İki farklı mekanizma ortaya çıktı

Araştırmacılar tepkimenin nasıl işlediğini anlamak için normal hava ve saf azot ortamında paralel deneyler gerçekleştirdi. Azot, yollardan birini engelleyerek her mekanizmanın katkısının ayrı ayrı incelenmesini sağladı.

İlk mekanizma, yaşlandırılmış parçacığın yüzeyinde gerçekleşiyor. Kalıcı serbest radikaller elektronları doğrudan Cr(VI) moleküllerine aktararak bu molekülleri temas anında indirgiyor.

Kimyasal analiz, tepkimenin ardından parçacık yüzeyindeki kromun yüzde 90'ından fazlasının Cr(III)'e dönüştüğünü doğruladı. Oksijenin ortamdan uzaklaştırılması, genel tepkime verimliliğini yaklaşık yüzde 20 azalttı. Bu sonuç, yaşlandırılmış plastik yüzeyinden gerçekleşen doğrudan elektron transferinin önemli bir rol oynadığını gösterdi.

İkinci mekanizma, plastik parçalanırken açığa çıkan kimyasalları içeriyor. Yaşlanan mikroplastikler çevredeki suya parçalar, katkı maddeleri ve küçük aromatik parçalanma ürünlerinden oluşan çözünmüş organik maddeler salıyor.

UV ışınımı altında mikroplastik kaynaklı bu çözünmüş organik madde süperoksit radikalleri oluşturuyor. Bu radikaller, ayrı bir kimyasal zincir yoluyla Cr(VI)'yı indirgiyor. Dolaylı yol, çözünmüş kısmın tek başına sağladığı katkının yaklaşık yüzde 78'inden sorumlu.

Doğal su yollarındaki etkisi henüz bilinmiyor

Northeast Normal University'den çalışmanın kıdemli yazarı Jiunian Guan, bulguların mikroplastiklerin yalnızca kirleticileri taşıyan pasif unsurlar olmadığını gösterdiğini söyledi. Guan, mikroplastiklerin ışığa maruz kalarak yaşlandıkça kimyasal olarak aktif çevresel süreç katılımcılarına dönüşebildiğini belirtti.

Guan, bu tepkimelerin anlaşılmasının plastik kirliliğinin sucul ekosistemlerde ağır metallerin davranışını nasıl değiştirebileceğini değerlendirmek açısından önemli olduğunu ifade etti.

Deneyler kontrollü laboratuvar koşullarında gerçekleştirildiği için benzer tepkimelerin doğal su yollarında meydana gelip gelmediği henüz bilinmiyor. Gerçek nehirlerdeki pH, iyonik güç ve organik madde konsantrasyonlarının tepkimeyi nasıl etkilediği de belirsizliğini koruyor.

Polistirenin aromatik yapısı, bu malzemeyi radikal oluşumuna karşı alışılmadık ölçüde duyarlı hâle getiriyor. Gerçek dünyada daha bol bulunan polietilen ve polipropilen ise farklı davranabilir.

Mikroplastiklerin etkisi daha karmaşık olabilir

Mikroplastiklerin kirleticileri taşıdığı, daha küçük parçacıklara ayrıldığı ve mikroorganizmaların gelişebileceği yüzeyler sağladığı biliniyor. Yeni araştırma, güneş ışığının bazı mikroplastikleri zehirli metallerin davranışını etkileyen kimyasal tepkimelerde aktif katılımcılara dönüştürebildiğini gösterdi.

Bu tepkimelerin kirlenmiş su yollarını daha güvenli hâle getirip getirmediği veya ek çevresel riskler oluşturup oluşturmadığı henüz bilinmiyor. Bulgular, plastik kirliliğinin çevrede yalnızca pasif biçimde bulunmadığını; değişmeye, çevresindeki kimyasallarla etkileşime girmeye ve ekosistemleri etkileyebilecek yeni süreçler oluşturmasına devam ettiğini ortaya koyuyor.

Yetişkinlerin günlük potasyum ihtiyacı değişiyor

Yüksek tansiyon, kalp hastalığı ve inme için önemli bir risk faktörüdür. Özellikle fazla tuz tüketen kişilerde düşük potasyum alımı, yüksek tansiyon gelişme riskini artırabilir.

Günlük potasyum ihtiyacı yaşa ve cinsiyete göre değişir. Yetişkin erkeklerin günde yaklaşık 3.000 miligram, yetişkin kadınların ise yaklaşık 2.600 miligram potasyuma ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.

Amerikan Kalp Derneği, yüksek tansiyonu önlemeye veya tedavi etmeye çalışan kişiler için ideal besinsel potasyum alımını günde 3.500-5.000 miligram olarak gösteriyor. Ancak ek potasyum almaya başlamadan önce kişisel ihtiyaç konusunda sağlık uzmanına danışılması gerekiyor.

Potasyum tansiyonu nasıl destekliyor

Potasyum, sinir iletimi, kas kasılması, sıvı ve tuz dengesi gibi birçok vücut işlevinde rol oynayan bir elektrolittir. Kalp atış hızının düzenlenmesine de katkı sağlar.

Mineral, vücuttaki sıvı tutulmasını düzenlemeye yardımcı olur. Potasyum düzeylerinin düşük olması su tutulmasını artırabilir. Vücutta biriken fazla sıvı, kan damarlarının duvarlarına ek baskı uygulayarak tansiyonu yükseltebilir.

Potasyum ayrıca sodyumun etkilerini dengeleyerek tansiyonun düzenlenmesine katkı sağlar. Böbreklerin fazla sodyumu idrarla atmasına yardımcı olarak kan damarlarındaki basıncın azalmasını destekler. Düşük potasyum düzeyleri ise sodyum ve su atılımını azaltarak tansiyonun yükselmesine yol açabilir.

Fazla potasyum hiperkalemiye yol açabilir

Besinlerden yeterli miktarda potasyum almak genel olarak sağlığa zarar vermez. Ancak böbrek sorunları veya diğer metabolik hastalıkları bulunanlar ile bazı ilaçları kullanan kişilerde potasyum birikimi riski daha yüksek olabilir.

Besinler ya da takviyeler yoluyla fazla potasyum almak, kandaki potasyum düzeyinin anormal biçimde yükselmesine yol açan hiperkalemiye neden olabilir. Böbrekler kandaki fazla potasyumu yeterince atamayabilir. Bazı ilaçlar da normal potasyum düzeylerini veya mineralin vücuttan atılmasını etkileyebilir.

Bu ilaçlar arasında Cozaar (losartan) gibi anjiyotensin II reseptör blokerleri, Lotensin (benazepril) gibi anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, Midamor (amilorid) ve Aldactone (spironolakton) gibi potasyum tutucu diüretikler ile Lasix (furosemid) ve Diuril (klorotiyazid) gibi kıvrım ve tiyazid diüretikleri bulunur.

Konjestif kalp yetmezliği, karaciğer hastalığı, böbreküstü bezi yetmezliği ve tip 1 diyabeti bulunan kişilerde de hiperkalemi riski artabilir. Böbreküstü bezi yetmezliği, böbreklerin hemen üzerinde bulunan böbreküstü bezlerinin gerekli hormonları üretememesi durumudur.

Hiperkalemi riski taşıyan kişilerin ihtiyaç duydukları potasyumu besinlerden veya takviyelerden güvenli biçimde alma konusunda sağlık uzmanlarına danışması gerekir.

Potasyum hangi besinlerde bulunuyor

Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımları (DASH) beslenme planı, vitamin, mineral ve diğer besin öğelerinin öncelikle besinlerden alınmasını öneriyor. Bununla birlikte bazı durumlarda zenginleştirilmiş gıdalar veya takviyeler ek ihtiyaçların karşılanmasına yardımcı olabilir.

Doğal potasyum kaynakları arasında üzüm, kayısı, böğürtlen, portakal ve greyfurt gibi meyveler; havuç ve patates gibi kök sebzeler; ıspanak, domates ve brokoli bulunur. Kuruyemişler, süt, yoğurt, balık, kümes hayvanları ve et de potasyum sağlayabilir.

Beslenme yoluyla yeterli potasyum alamayan kişilerin takviye kullanması gerekebilir. Takviye kararı, özellikle sağlık sorunu veya düzenli ilaç kullanımı bulunan kişilerde sağlık uzmanıyla görüşülerek verilmelidir.

8.200'den fazla yetişkinin katıldığı ve 24 yıl süren araştırmada, vücut kitle indeksi (VKİ) daha yüksek kişilerin hafıza, genel bilişsel performans ve yürütücü işlevlerde daha hızlı gerileme yaşadığı belirlendi. Bu beceriler konsantre olma, plan yapma, görevleri düzenleme ve duyguları kontrol etme gibi günlük faaliyetlerde önem taşıyor.

Yaşlanmayla birlikte bazı bilişsel değişikliklerin görülmesi doğal kabul ediliyor. Bilgileri hatırlamak, net düşünmek ve yeni ayrıntıları işlemek zamanla zorlaşabiliyor. Ancak sağlıklı yetişkinlerde bu değişiklikler genellikle hafif seyrediyor ve yavaş gelişiyor.

Yüksek VKİ daha hızlı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirildi

Araştırma ekibi, 50 yaş üzerindeki 8.200'den fazla yetişkini 24 yıl boyunca izleyen ve ülke genelini temsil eden bir çalışmanın verilerini analiz etti.

Sonuçlar, vücut ağırlığı ile bilişsel sağlık arasında tutarlı bir ilişki bulunduğunu gösterdi. VKİ'deki her bir puanlık artış, bilişsel gerileme hızındaki artışla ilişkilendirildi. Bu bulgu, vücut ağırlığındaki görece küçük farklılıkların bile zaman içinde önem taşıyabileceğine işaret etti.

Bağlantı, araştırmanın sekizinci yılında en güçlü seviyeye ulaştı. En belirgin etkiler 65 yaş üzerindeki yetişkinlerde görüldü.

Kilo kontrolü bilişsel gerilemeyi yavaşlatabilir

Araştırmacılar, vücut ağırlığını kontrol altında tutmanın bilişsel gerilemeyi yavaşlatmaya yardımcı olabileceğini ve olası faydaların iki yıl içinde görülmeye başlayabileceğini belirledi.

Çalışmanın başyazarı ve University of Georgia College of Public Health'te yardımcı doçent olan Suhang Song, insanların kilolarını kontrol altında tutması durumunda bilişsel gerileme hızının yalnızca iki yıl içinde önemli ölçüde azalabileceğini söyledi. Song, bu nedenle VKİ'nin sağlıklı yaşlanma açısından en kolay değiştirilebilen risk faktörlerinden biri olabileceğini belirtti.

Fazla kilo yaşlanan beyni nasıl etkileyebilir

Genellikle VKİ'nin 30 veya üzerinde olması şeklinde tanımlanan obezite, daha kötü beyin sağlığıyla ilişkilendiriliyor. Bilim insanları ise fazla vücut ağırlığının hafıza ve diğer bilişsel becerileri neden ve nasıl etkileyebileceğini araştırmayı sürdürüyor.

Fazla kilo iltihaplanmayı artırabilir, kan dolaşımını bozabilir ve insülin direncine katkıda bulunabilir. Bu değişiklikler bir arada bilişsel bozukluk, Alzheimer hastalığı ve diğer demans türlerinin görülme olasılığını artırabilir.

Bulgular, obezitenin Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygınlaşması nedeniyle önem taşıyor. Centers for Disease Control and Prevention'a göre, yalnızca VKİ ölçütü kullanıldığında yaklaşık her beş Amerikalıdan ikisi obezite kriterlerini karşılıyor.

Bazı bilim insanları, yalnızca VKİ'nin obezitenin tam bir tablosunu sunmadığını savunuyor. Bu yaklaşım, bel ölçümleriyle fazla kiloyla ilişkili tıbbi durumların da değerlendirilmesini öneriyor. Bu ek ölçütler kullanıldığında obezite sınıfında değerlendirilen Amerikalıların tahmini oranı yüzde 75'e yükseliyor.

Demans riski artarken kilo kontrolü önem kazanıyor

Obezite ile bilişsel gerileme arasındaki olası bağlantı, demans giderek daha yaygın hale gelirken endişe yaratıyor. Günümüzde 7 milyondan fazla Amerikalı demansla yaşıyor. Araştırmacılar bu sayının 2050'ye kadar iki katına çıkmasını bekliyor.

Çalışma, fazla kilonun bilişsel gerilemeye doğrudan neden olduğunu ortaya koymadı. Ancak bulgular, vücut ağırlığının bilişsel sağlığın korunmasında potansiyel olarak önemli bir faktör olduğuna işaret etti.

Song, demansın tedavisi olmadığını belirterek, hastalığı önlemek için tespit edilebilecek ve değiştirilebilecek risk faktörlerini belirleyip ele almanın kritik önem taşıdığını söyledi.

Araştırma Journal of Neurology'de yayımlandı. University of Georgia College of Public Health'ten Meng Hsuan Sung, Zhuo Chen, Janani Rajbhandari, Grace Bagwell Adams, Mahmud Khan, Ye Shen ve Xiao Song çalışmanın ortak yazarları arasında yer aldı. Qianhui Xu ve Xia Song da araştırmaya katkıda bulundu.

Görev, Dünya'ya ulaşan güneş enerjisi miktarını ve bu enerjinin farklı dalga boylarına nasıl dağıldığını ölçmek üzere tasarlandı. Elde edilecek veriler, bilim insanlarının Güneş'in doğal değişimlerini Dünya'nın iklimini etkileyen diğer faktörlerden ayırmasına yardımcı olacak.

TSIS-2 fırlatma koşullarına karşı sınandı

Bir bilimsel cihazın uzayda çalışabilmesi için fırlatma ve yörünge operasyonları sırasında karşılaşacağı koşullara dayanması gerekiyor. TSIS-2'nin hazırlıkları, cihazın mekanik titreşimlere ve Dünya atmosferinin ötesindeki vakum ortamına verdiği tepkinin incelenmesini kapsadı.

Titreşim testleri, roket motorları çalışırken ve araç uzaya hızlanırken ekipmana iletilen kuvvetlere karşı dayanıklılığı değerlendirmeye yardımcı oluyor. Bu kuvvetler yapısal bağlantıları, optik hizalamaları ve hassas iç bileşenleri zorlayabiliyor. Mühendisler, kontrollü testlerle donanımın beklenen fırlatma ortamına dayanıp dayanamayacağını inceliyor.

Vakum testi ise Dünya atmosferinin dışında, ısı transferini ve ekipmanların davranışını etkileyen çevreleyen havanın bulunmadığı ortamı taklit ediyor. Bu koşullar, mühendislerin cihazın gelecekteki çalışma ortamına daha yakın şartlarda nasıl performans gösterdiğini incelemesine olanak sağlıyor.

NASA, 2 Kasım 2026 tarihli görev güncellemesinde TSIS-2'nin vakum ve titreşim testlerini tamamladığını bildirdi. Testler görevin her aşamasının sorunsuz ilerleyeceğini garanti etmese de donanımın önemli çevresel zorluklara dayandığına ilişkin kanıt sağlıyor.

Uzay aracı cihazları, fırlatmanın fiziksel zorluklarına rağmen çalışmayı sürdürmesi gereken hassas optik, mekanik ve elektronik bileşenler içeriyor. Laboratuvarda doğru ölçüm yapan sistemin, yoğun sarsıntı ve uzaya benzer çevresel koşullar sonrasında da performansını koruması gerekiyor.

Görev Güneş'in iklim etkisini inceleyecek

TSIS-2'nin bilimsel amacı yalnızca Güneş'i gözlemlemekle sınırlı değil. Görevin ölçümleri, gelen güneş enerjisindeki değişimlerin Dünya'nın iklim sistemini nasıl etkilediğinin anlaşılmasına katkı sağlayacak.

Güneş, Dünya'nın başlıca dış enerji kaynağıdır. Güneş ışınımı atmosferik dolaşımı yönlendiriyor, okyanusları ısıtıyor, fotosentezi destekliyor ve hava ile iklimi yöneten süreçlere katkıda bulunuyor.

Bilim insanları güneş ışınımını iki tamamlayıcı yöntemle inceliyor. Toplam güneş ışınımı (TSI), Dünya atmosferinin üst sınırında birim alan başına alınan toplam güneş enerjisini ölçüyor. Spektral güneş ışınımı (SSI) ise bu enerjiyi ayrı dalga boylarına ayırıyor.

Bu ayrım önem taşıyor çünkü güneş tayfının farklı bölümleri Dünya atmosferiyle farklı biçimlerde etkileşiyor. Ultraviyole ışınımı, ozonla ilgili süreçler de dahil olmak üzere atmosfer kimyasını etkilerken görünür ve kızılötesi dalga boyları Dünya'nın genel enerji dengesine katkıda bulunuyor.

Güneş'in çıktısı, yaklaşık 11 yıllık etkinlik döngüsü boyunca değişiyor. Araştırmacılar bu değişimleri izleyerek Güneş'in gözlemlenen iklim değişkenliğine katkısına ilişkin tahminleri geliştirebilir ve iklim modellerinde kullanılan güneş girdilerini iyileştirebilir.

TSIS-2 onlarca yıllık ölçüm kaydını sürdürecek

TSIS-2, onlarca yıllık uzay tabanlı güneş izleme çalışmalarıyla oluşturulan ölçüm kaydını genişletmeyi amaçlıyor. 2018'de Uluslararası Uzay İstasyonu'na yerleştirilen TSIS-1'in de aralarında bulunduğu önceki cihazlar, toplam ve spektral güneş ışınımına ilişkin hassas ölçümler sağladı.

Ardışık cihazlar arasındaki sürekliliğin korunması önemli bir bilimsel hedef oluşturuyor. Kalibrasyondaki küçük farklılıklar, uzun dönemler arasındaki karşılaştırmaları zorlaştırabiliyor.

Uzun vadeli gözlemler, araştırmacıların güneş enerjisindeki değişimlerin yerleşik kalıpları izleyip izlemediğini veya daha fazla inceleme gerektiren farklılıklar ortaya çıkarıp çıkarmadığını incelemesine olanak tanıyor. Bu kayıtlar, Dünya'nın değişen enerji dengesini anlama çabasını da destekliyor.

Güneş değişkenliği, doğal iklim dalgalanmalarına katkıda bulunan faktörlerden biri. Buna karşılık, 20. yüzyılın ortalarından bu yana gözlemlenen uzun vadeli küresel ısınmanın başlıca nedeni, insanların yol açtığı sera gazı artışlarıdır. Doğru güneş ölçümleri, bilim insanlarının bu etkileri birbirinden ayırmasına yardımcı oluyor.

Alınan bilgiye göre, 27 Ekim'de Demetevler Mahallesi İvedik Caddesi'nde M.B. idaresindeki motosiklet, kaldırımdaki A.E. (24) ve 2 yayaya çarptı.

İhbar üzerine kaza yerine 112 Acil Sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Etlik Şehir Hastanesi'ne kaldırılan A.E'nin hayati tehlikesinin bulunduğu, 6 aylık hamile olduğu ve kaza sonucu karnındaki bebeğini kaybettiği belirlendi.

Olaya ilişkin yürütülen soruşturmada sürücü M.B. (21) ile S.Ş. (51) gözaltına alındı.

The Little Book of Game-Changers kitabının yazarı Jessica Cording, R.D., C.D.N., chia tohumu suyunu hastalarına ve danışanlarına sık sık önerdiğini, özellikle seyahat ederken kendisinin de tükettiğini söylüyor. Ancak diyetisyenler, içeceğin herkes için uygun olmadığını ve bazı riskler taşıdığını belirtiyor.

Chia tohumu suyunun besin değeri

Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı verilerine göre 1 ons, yani 2,5 yemek kaşığı chia tohumu içeren chia tohumu suyunda 138 kalori, 4,7 gram protein, 8,7 gram yağ, 9,8 gram lif ve 11,9 gram karbonhidrat bulunuyor.

Lif, chia tohumu suyunun en öne çıkan besin ögesi. San Francisco'da görev yapan kayıtlı diyetisyen Sonya Angelone, Ph.D., R.D.N., chia tohumlarının bitkisel kaynaklı omega-3 yağ asitleri, küçük bir bardak süte eşdeğer miktarda kalsiyum ve küçük bir muz kadar potasyum içerdiğini belirtiyor.

The Small Change Diet kitabının yazarı Keri Gans, R.D., chia tohumlarında hücreleri oksidatif hasara karşı korumaya yardımcı olabilecek klorojenik asit, kafeik asit ve kuersetin gibi antioksidanların da bulunduğunu söylüyor. Alınan besin miktarı ise suya eklenen chia tohumu miktarına göre değişiyor.

Lif alımını artırmaya yardımcı olabilir

Çoğu Amerikalı, günde önerilen 25 gram veya daha fazla lifi tüketmiyor. Cording, lif alımını artırmak isteyen bazı kişiler için chia tohumu suyunun pratik bir seçenek olabileceğini söylüyor. Özellikle sağlıklı beslenmenin zorlaştığı seyahatlerde bu içecek, daha fazla lif tüketmenin kolay bir yolunu sunabiliyor.

Chia tohumlarının sıvı içinde jel oluşturması, sindirim sistemi üzerindeki etkilerinin temelini oluşturuyor. Case Western Reserve University School of Medicine beslenme bölümünde öğretim görevlisi olan Lindsay Malone, R.D.N., M.S., tohumların kendi ağırlıklarının birçok katı kadar su emebildiğini ve bağırsakların düzenlenmesine yardımcı olabildiğini belirtiyor.

Chia tohumu suyu, ara sıra kabızlık veya daha gevşek dışkı sorunu yaşayan bazı kişilere yardımcı olabilir. Ancak kronik sindirim sorunları bulunanların doktoruna veya kayıtlı bir diyetisyene danışması gerekiyor. Chia tohumu tüketenlerin kabızlığa yol açabilecek sıvı kaybını önlemek için ayrıca bol su içmesi öneriliyor.

Cording, bazı kişilerin içeceği tükettikten 30 dakika sonra tuvalete gitme ihtiyacı duyabileceğini, ancak etkinin herkes için aynı olmayacağını söylüyor. Sindirim sisteminin kişiden kişiye değiştiğini vurguluyor.

Kan şekeri ve tokluk üzerinde etkili olabilir

Malone, chia tohumu suyundaki lifin sindirimi yavaşlatarak kan şekeri yükselmelerini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtiyor. Düzenli olarak yeterli lif tüketmek, kan şekeri düzeylerinin zaman içinde daha istikrarlı kalmasına katkı sağlayabilir.

Kan şekerindeki yükselme ve düşüşler enerji seviyelerinde ve yiyecek isteklerinde dalgalanmalara yol açabiliyor. Chia tohumu suyunun sağladığı tokluk, bazı kişilerde ruh hâlinin ve enerji seviyelerinin daha dengeli kalmasına yardımcı olabilir.

Chia tohumu suyu öğün yerine geçmiyor ancak sıradan içeceklere göre daha doyurucu olabiliyor. Bir porsiyon 138 kalori, çoğunluğu çoklu doymamış 8,7 gram yağ ve yaklaşık 10 gram lif içeriyor. Cording, lif ve sıvının birlikte tokluk hissini artırabildiğini söylüyor.

Sıvı alımına katkı sağlıyor

Chia tohumu suyu, içerdiği su sayesinde günlük toplam sıvı alımına katkıda bulunuyor. Chia tohumları suyun bir bölümünü emerek jel benzeri bir yapı oluşturuyor ancak bu durum suyun vücut tarafından kullanılmasını engellemiyor.

İçeceğin sağlayacağı sıvı miktarı, hazırlanırken eklenen su miktarına bağlı. Bu nedenle chia tohumu suyu, günlük su tüketiminin yerine geçmese de sıvı alımını destekleyen seçeneklerden biri olabilir.

Evde nasıl hazırlanır

Chia tohumu suyu hazırlamak için 8 ons soğuk veya oda sıcaklığındaki suya 1 ila 2,5 yemek kaşığı chia tohumu ekleniyor. Lif tüketmeye alışkın olmayanların düşük miktarla başlayıp bunu zamanla artırması öneriliyor.

Karışım, tohumların suyu emip jel oluşturması için yaklaşık 5 dakika bekletiliyor. Kuru chia tohumları boğulma tehlikesi oluşturabileceği için bu adımın atlanmaması gerekiyor. Ardından içeceğe isteğe bağlı olarak narenciye suyu eklenebiliyor.

Cording, chia tohumu suyunun güçlü bir tadı olmadığını söylüyor. İçeceği ilk kez deneyecek kişilerin, etkisini gözlemleyebilmek için tuvalete kolay erişebileceği bir zamanda tüketmesi öneriliyor. Cording, ilk denemenin 8 saatlik bir araba yolculuğu öncesinde yapılmaması gerektiğini belirtiyor.

Chia tohumlarını tüketmenin diğer yolları

Diyetisyenler, chia tohumu pudingini de pratik bir seçenek olarak gösteriyor. Chia tohumları smoothielere, yulaf ezmesine ve yoğurda eklenebiliyor.

Tohumların dokusunu sevmeyenler, chia tohumlarını suya koymadan önce yüksek hızlı blender veya kahve öğütücüsüyle parçalayabiliyor.

Risklere ve ilaç etkileşimlerine dikkat

Geçmişte düşük miktarda lif tüketen kişilerin fazla chia tohumu suyu içmesi şişkinlik ve gaza yol açabiliyor. Lif alımının kademeli artırılması öneriliyor. Chia tohumlarının sıvıyı emmesi, yeterince su içilmediğinde kabızlık riskini de artırabiliyor.

Tohumlar yeterince genişlemeden içildiğinde boğulma riski bulunuyor. Bu nedenle chia tohumlarının suyu emmesi ve jel kıvamına gelmesi beklenmeli.

Chia tohumlarında bulunan fitik asit, demir, çinko ve kalsiyum gibi minerallere bağlanarak vücudun emdiği miktarı azaltabiliyor. Angelone, chia tohumu suyu ile takviyeler arasında zaman bırakılmasını öneriyor.

Angelone, chia tohumlarının bazı ilaçlarla hafif etkileşim gösterebileceğini belirtiyor. Araştırmalar chia tohumlarının kan basıncını düşürmeye yardımcı olabileceğini gösterdiği için tansiyon düşürücü ilaç kullananların baş dönmesi gibi belirtilere dikkat etmesi gerekiyor.

Chia tohumlarındaki çözünür lif, karbonhidratların sindirimini yavaşlatabiliyor ve chia tohumu içeren bir öğünün ardından kan şekerinin düşmesine katkı sağlayabiliyor. Kan şekerini düşüren ilaç kullananların, özellikle öğünlerinde fazla miktarda chia tohumu varsa, yemeklerden sonra kan şekeri seviyelerini takip etmesi öneriliyor.

Chia tohumu suyunu günlük rutinine eklemeyi düşünen ve bu tür ilaçları kullanan kişilerin, ilacı reçete eden doktora danışması gerekiyor. Tohumların önerilmediği altta yatan bir gastrointestinal rahatsızlığı bulunanların ise chia tohumu suyundan kaçınması öneriliyor.

Chia tohumu suyu tek başına yeterli değil

Chia tohumu suyu, günlük lif alımını artırmanın pratik bir yolu olabilir. Ancak Cording, sağlıklı beslenme için tek bir besine bağlı kalınmaması ve farklı lif kaynaklarının tüketilmesi gerektiğini söylüyor. Chia tohumları, bu kaynaklardan yalnızca biri.

Çin'in Ay görevleri, NASA'nın Apollo programında 1960'ların sonu ve 1970'lerin başında uyguladığı Ay yörüngesinde kenetlenme yöntemine benzeyecek. Ancak Çin, Saturn V kadar güçlü bir rokete sahip olmadığı için mürettebatı ve Ay iniş aracını ayrı fırlatacak.

İnsansız testler 2027'de başlayacak

Sosyal medyada paylaşılan slaytlara göre ilk aşamada, güçlendiricileri bulunmayan tek gövdeli Long March 10A roketiyle Mengzhou uzay aracının alçak Dünya yörüngesine mürettebatsız test uçuşu yapılacak. Bu uçuşun 2027'nin başlarında gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

2028'de iki güçlendiricili Long March 10 roketiyle Lanyue Ay iniş aracının mürettebatsız testi yapılacak. Test, aracın Ay yüzeyine iniş ve yüzeyden kalkış kabiliyetlerini de kapsayacak.

2029'da iki Long March 10 roketi eş zamanlı fırlatılacak. Roketlerden biri mürettebatsız Mengzhou uzay aracını, diğeri Lanyue aracını taşıyacak. İki araç Ay yörüngesinde kenetlenecek.

Son aşamada yine ikili fırlatma gerçekleştirilecek ancak bu kez Mengzhou'da mürettebat bulunacak. Bu uçuşun sonucunda insanlı Ay inişi yapılması ve görevin 2030'dan önce gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Plan Apollo 8 ve Artemis II'den ayrılıyor

Çin'in planında, en azından şimdilik, Apollo 8 veya Artemis II'ye benzer bir görev bulunmuyor. Bu görevlerde mürettebat Ay'a uçmuş, Dünya'ya dönmeden önce Ay yörüngesine girmiş veya Ay'ın yakınından geçmişti.

Mengzhou uzay aracı, astronotları alçak Dünya yörüngesindeki Çin uzay istasyonu Tiangong'a taşıyan görevlerde de kullanılacak. Bu uçuşlar, insanların bulunduğu ancak Dünya'ya daha yakın bir bölgede gerçekleşecek.

Yeni takvim, Çin'in 2030'dan önce insanları Ay'a indirme ve NASA ile ABD'yi Ay yüzeyine dönüşte geride bırakma çabalarının teknik ilerlemesini değerlendirmek için bir çerçeve sunuyor.

ABD'nin Ay hedefi Çin'den önce

NASA, insanları 2028'e kadar Ay'a indirmeyi hedefliyor. Bu tarih, Çin'in hedefinden yaklaşık bir yıl önceye denk geliyor. ABD, 15 yıldır Space Launch System roketi ve daha uzun süredir Orion uzay aracı üzerinde çalışıyor.

Bununla birlikte, SpaceX ve Blue Origin'in milyarlarca dolarlık geliştirme sözleşmelerine sahip olduğu Ay iniş aracının geliştirilmesiyle ilgili önemli soru işaretleri bulunuyor. Projelerin ilerleme durumuna bağlı olarak ABD'nin Ay'a dönüşü 2030'a veya daha sonrasına ertelenebilir.

Çin'in uzay programındaki teknik kilometre taşlarına ilişkin dışarıdan bilgi edinmek neredeyse imkânsız olsa da ülkenin Ay'a ulaşma yolunda inandırıcı ilerleme kaydettiği görülüyor. Çin İnsanlı Uzay Ajansı, Ağustos 2025'te 26 tonluk Lanyue Ay iniş aracının yüksek gerçeklikli maketini başarıyla test etti.

Test sırasında aracın ana motorları ve hassas kontrol iticileri ateşlendi. Ay'ın yerçekimini simüle etmek için dev halatlar kullanılan araç, Pekin yakınlarındaki kraterlerle kaplı bir yüzeye indi ve buradan havalandı.

2027'de Long March 10A roketiyle gerçekleştirilecek testte kullanılacak Mengzhou uzay aracı da kısa süre önce fırlatmanın yapılacağı Çin'in Hainan eyaletindeki Wenchang Uzay Fırlatma Sahası'na ulaştı.

ABD, Artemis programını yeniden şekillendiriyor

ABD hükümetinin Çin uzay programına ilişkin değerlendirmeleri sınırlı tutuluyor ancak yasa koyucular bu tehdidi ciddiye alıyor. Son 12 ayda ABD Kongresi ve Beyaz Saray, insanları Ay'a indirmeyi amaçlayan Artemis Programı'nı sadeleştirmesi için NASA Başkanı Jared Isaacman'a geniş yetkiler verdi.

Isaacman, Lunar Gateway uzay istasyonunu ve Space Launch System roketi için planlanan geliştirmeleri iptal etmek üzere harekete geçti. Ayrıca geçen hafta Orion uzay aracını alçak Ay yörüngesine çıkaracak bir yöntem bulmayı ve Blue Origin'in Ay iniş aracı geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlayan planları açıkladı.

Isaacman, bu sırada "Görevi yerine getirme yetkisine, kaynaklara ve paydaşlarımızın desteğine sahibiz; bunu gerçekleştirebiliriz ve niyetimiz de bu" dedi.

Çin'in, büyük bir jeopolitik zafer kazanmak ve mümkünse ABD Ay yüzeyine dönmeden önce astronotlarını Ay'a indirmek istediği birkaç yıldır açık. Bu kısa vadeli rekabetin ötesinde NASA ve Çin'in uzay programı, Ay'ın Güney Kutbu'nda uzun vadeli varlık kurma kapasitesi geliştiriyor.

Yarışın ikinci aşamasında Isaacman, NASA'yı gelecek on yıl içinde Ay yüzeyinde bir üs geliştirmeye adadı.

Doğadaki her kurnazlık bilinçli bir eylem içermiyor. Orkide peygamberdevesinin çiçeğe benzemesi veya bazı güvelerin kanatlarındaki göz benzeri lekelerin avcıları uzaklaştırması, hayvanın çevresindekiler üzerinde nasıl bir izlenim bıraktığını anlamasını gerektirmiyor. Bu özellikler evrim sürecinde ortaya çıkıyor.

Drongolar sahte alarm sinyalleri kullanıyor

Drongolarda ise durum daha karmaşık görünüyor. Bu kuşlar, mirketlerin ve savanadaki diğer canlıların tehlike uyarısı çığlıklarını taklit etmeyi öğreniyor. Tanıdık bir tehlike sinyali duyan hayvanlar yiyeceklerini bırakıp hızla saklanmaya koşuyor. Drongolar da gözetimsiz kalan yiyeceği alma fırsatı buluyor.

Bu stratejinin dikkat çekici yönü, kullanılan seslerin çeşitliliği. Araştırmacılar drongolarda 50'den fazla aldatıcı sinyal türü tespit etti. Kuşlar, önceki uyarılar hayvanların beklenen tepkiyi vermesini sağlamadığında sinyallerini değiştirebiliyor. Böylece aldatmaca birkaç denemeden sonra da etkisini koruyor.

Kasıtlı yalan sorusu yanıt bekliyor

Hilelerle istediğini elde edebilmek, hayvanların bilinçli olarak yalan söylediğini kanıtlamıyor. Bilim insanları drongoların diğer bireylere yanlış bilgi verdiklerini anlayıp anlamadığını ya da yalnızca edindikleri deneyim doğrultusunda mı hareket ettiğini henüz belirleyemiyor.

Bu nedenle hayvanlar dünyasında kasıtlı yalanın varlığı sorusu hâlâ açıkta duruyor.

Tatlı biberin anavatanı Orta ve Güney Amerika kabul ediliyor. Patlıcangiller familyasına ait bitkinin meyveleri botanik açıdan meyve sayılıyor. "Sebze" adı ise ürünlerin mutfakta kullanımından kaynaklanıyor.

Biberin rengi olgunlukla birlikte değişiyor

Biberlerdeki renk çeşitliliği, çeşide özgü özelliklerin yanı sıra olgunluk derecesiyle de bağlantılı. Çoğu biber gelişimin erken döneminde yeşil renkte oluyor, ardından kırmızı, sarı veya turuncu tonlara dönüşüyor. Ancak bütün çeşitler bu renklerden aynı sırayla geçmiyor.

Olgunlaşma sürecinde lezzet özellikleri de değişiyor. Yeşil biber genellikle hafif acılığını ve yoğun dokusunu koruduğu için salatalarda ve kızartmalarda kullanılıyor. Sarı ve turuncu biberler daha yumuşak ve tatlı bir tada sahip. Kırmızı biberler ise belirgin tatlılığıyla öne çıkıyor ve fırınlandığında daha da yumuşak hale geliyor.

Renkler farklı antioksidanları öne çıkarıyor

Biberler, antioksidan bileşimleri bakımından da farklılaşıyor. Yeşil biberde göz sağlığı için gerekli lutein ve zeaksantin bulunuyor. Sarı ve turuncu çeşitler bu bileşiklerin yanı sıra viyolaksantin bakımından da önemli miktarlar içerebiliyor.

Kırmızı biberler ise vücudun A vitaminine dönüştürebildiği kapsantin ve beta-karoten açısından zengin. Tüm çeşitler C vitamini içeriyor ancak vitamin yoğunluğu, biberin çeşidine ve yetiştirme koşullarına göre değişiyor.

Isıtma sırasında C vitamininin bir bölümü parçalanıyor. Buna karşılık bazı karotenoidler, pişirme sonrasında vücut tarafından daha kolay emilebiliyor.

Olgunluk biberin fiyatını da etkiliyor

Biberin fiyatında olgunluk düzeyi de rol oynuyor. Yeşil biberler daha erken toplandıkları için genellikle daha ucuz oluyor. Tamamen renklenmiş biberlerin yetişmesi daha uzun zaman alıyor. Sarı çeşitlerin üretimi ise hasat döneminin sınırlı olması nedeniyle kimi zaman daha maliyetli olabiliyor.

Uzmanlar, farklı renklerdeki biberlerin beslenmeye dahil edilmesini ve taze sebzelerin pişirilmiş sebzelerle birlikte tüketilmesini öneriyor. Bu yaklaşım, daha çeşitli bir besin maddesi yelpazesi alınmasına yardımcı oluyor.

Ülkesinin arabuluculuğunda 10-11 Kasım tarihlerinde BAE'nin başkenti Abu Dabi'de Rusya ile Ukrayna arasında çalışma düzeyinde görüşmeler yapılacağını aktaran Witkoff, görüşmelerin savaş sonrası güvenlik düzenlemeleri, gerilimin azaltılması, insani yardım çalışmaları ve barışa yönelik atılacak sonraki adımlara odaklanacağını belirtti.

Witkoff, ABD'li müzakerecilerin, bu hafta Belçika'nın başkenti Brüksel'de Fransa, Almanya, İngiltere, Avrupa Birliği (AB) ve NATO temsilcileriyle bir araya gelerek Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantilerini, Avrupa'nın savaş sonrası güvenlik mimarisini ve Ukrayna'nın yeniden inşasını destekleyecek ekonomik fırsatları ele alacağını kaydetti.

Witkoff, gelecek nesiller için kalıcı güvenlik sağlayacak kapsamlı bir barış anlaşmasına yönelik olarak Kiev, Oslo ve St. Petersburg'da kaydedilen ilerlemenin üzerine yeni adımlar atmayı beklediklerini ifade etti.

"Seul'de, Güney Kore Devlet Başkanı'nın değerli eşi Kim Hea Kyung hanımefendi ile iki ülkenin kadim dostluğunu yansıtan özel bir programda buluştuk. Kore Savaş Anıtı Müzesi'nde, 'Bir Dostluğun Doğuşu: Bir Türk Fotoğrafçının Objektifinden 70 Yıl Önceki Kore' sergisinin açılışını birlikte gerçekleştirmekten memnuniyet duydum. Türk fotoğraf sanatının duayen isimlerinden İzzet Keribar'ın 70 yıl önce Güney Kore'de gönüllü askerlik yaptığı sırada çektiği her bir fotoğraf, sanatsal değerinin yanında tarihin de şahitleridir. Bilhassa, Türkiye ve Güney Kore arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 69'uncu yılında, böyle anlamlı bir serginin tertip edilmesini çok kıymetli buluyorum. Herkesi sergimizi ziyaret etmeye, Sayın Keribar'ın birbirinden eşsiz fotoğrafları aracılığıyla hatıra ve duygu yüklü bir yolculuğa çıkmaya davet ediyorum."

Seul'de, Güney Kore Devlet Başkanı'nın değerli eşi Kim Hea Kyung Hanımefendi ile iki ülkenin kadim dostluğunu yansıtan özel bir programda buluştuk. Kore Savaş Anıtı Müzesi'nde, "Bir Dostluğun Doğuşu: Bir Türk Fotoğrafçının Objektifinden 70 Yıl Önceki Kore" sergisinin açılışını birlikte gerçekleştirmekten memnuniyet duydum. Türk fotoğraf sanatının duayen isimlerinden İzzet Keribar'ın yetmiş yıl önce Güney Kore'de gönüllü askerlik yaptığı sırada çektiği her bir fotoğraf, sanatsal değerinin yanında tarihin de şahitleridir. Bilhassa, Türkiye ve Güney Kore arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 69'uncu yılında, böyle anlamlı bir serginin tertip edilmesini çok kıymetli buluyorum. Herkesi sergimizi ziyaret etmeye, Sayın Keribar'ın birbirinden eşsiz fotoğrafları aracılığıyla hatıra ve duygu yüklü bir yolculuğa çıkmaya davet ediyorum.

Seul'de, Güney Kore Devlet Başkanı'nın değerli eşi Kim Hea Kyung Hanımefendi ile iki ülkenin kadim dostluğunu yansıtan özel bir programda buluştuk. Kore Savaş Anıtı Müzesi'nde, "Bir Dostluğun Doğuşu: Bir Türk Fotoğrafçının Objektifinden 70 Yıl Önceki Kore" sergisinin açılışını birlikte gerçekleştirmekten memnuniyet duydum. Türk fotoğraf sanatının duayen isimlerinden İzzet Keribar'ın yetmiş yıl önce Güney Kore'de gönüllü askerlik yaptığı sırada çektiği her bir fotoğraf, sanatsal değerinin yanında tarihin de şahitleridir. Bilhassa, Türkiye ve Güney Kore arasındaki diplomatik ilişkilerin tesisinin 69'uncu yılında, böyle anlamlı bir serginin tertip edilmesini çok kıymetli buluyorum. Herkesi sergimizi ziyaret etmeye, Sayın Keribar'ın birbirinden eşsiz fotoğrafları aracılığıyla hatıra ve duygu yüklü bir yolculuğa çıkmaya davet ediyorum.

— Emine Erdoğan (@EmineErdogan) November 3, 2026