4 YIL ÖNCE SÖYLEDİ

Cumhuriyete uzanan yol, Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkmasıyla başlayan Milli Mücadele yıllarında şekillendi. Atatürk, Erzurum Kongresi sırasında Mazhar Müfit Kansu'ya zaferin ardından kurulacak hükümet şeklinin cumhuriyet olacağını ifade etti. Ancak bu düşüncesini, dönemin şartları nedeniyle bir süre açıklamadı. 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla millet egemenliğine dayanan yeni yönetimin temelleri atıldı.

TARİHE GEÇEN AKŞAM

Takvimler 28 Ekim 1923'ü gösterdiğinde Ankara, Türk siyasi tarihinin en önemli kararlarından birine tanıklık etmeye hazırlanıyordu. Mustafa Kemal Paşa, o akşam yakın çalışma arkadaşlarını Çankaya Köşkü'nde yemeğe davet etti. Latife Hanım'ın hazırlattığı sofrada İsmet Paşa, Kazım Paşa, Fethi Bey, Kemalettin Sami Paşa, Halit Paşa, Fuat Bey ve Ruşen Eşref Bey'in de aralarında bulunduğu isimler bir araya geldi.

ANAYASA ŞEKİLLENDİ

Mustafa Kemal Paşa, uzun süredir zihninde şekillendirdiği cumhuriyetin ilanı kararını o akşam arkadaşlarıyla paylaştı. Atatürk, yıllar sonra Nutuk'ta o tarihi akşamı şu sözlerle anlattı: "Yemek sırasında 'Yarın cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program belirledim ve arkadaşları görevlendirdim." Yemeğin ardından Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun teklifini hazırladı. Böylece Çankaya Köşkü'nde açıklanan karar, ertesi gün Meclis'in önüne gelecek anayasal düzenlemeye dönüştü.

SAAT 20.30'DA İLAN EDİLDİ

29 Ekim 1923 Pazartesi günü TBMM, Türk milletinin geleceğinde yeni bir sayfa açacak tarihi görüşmelere sahne oldu. Görüşmeler sırasında söz alan Yunus Nadi Bey, cumhuriyetin ilanının gerekliliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, diğer milletvekilleri de yeni yönetim biçimine ilişkin görüşlerini dile getirdi. Yapılan görüşmelerin ardından 1921 Anayasası'nda değişikliğe gidilerek "Türkiye Devleti'nin şekli hükümeti cumhuriyettir" hükmü kabul edildi. Saatler 20.30'u gösterdiğinde, oturuma katılan 158 milletvekilinin tamamının oyuyla cumhuriyet ilan edildi. Meclis'te alınan tarihi karar, 'Yaşasın cumhuriyet' sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Türk Hava Kuvvetleri'nin akrobasi timi Türk Yıldızları, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında Anıtkabir üzerinde uçuş yaptı.

BİR ÇİFT İSTEDİ ŞEHİR GURURLANDI

Aksaray'da 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesi evlerinin balkonuna asmak için belediyeden Türk bayrağı isteyen Dilek ve Orhan Gazi Söyler çiftine unutulmaz bir sürpriz yapıldı. Çiftinin talebi üzerine Aksaray Belediyesi ekipleri, sadece eve bayrak ulaştırmakla kalmadı. Ekipler gece boyunca çalışarak tüm caddeyi ay yıldızlı bayraklarla donattı. Sabah kırmızı beyaza bürünen caddeyi gören çift, büyük mutluluk yaşadı.

Gazze soykırımının başladığı 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail önceki gün sandık başına gitti. İsrail seçimlerinde asker, diplomat, mahkum gibi kendi sandığında oy kullanamayan seçmenlerin 'çift zarf' olarak isimlendirilen oyları hariç, sandıkların hepsinin sayımı tamamlandı. Ortaya çıkan tabloya göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 48 milletvekilinde kaldı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler ise rekor düzeyde sandalye sayısına ulaşarak Meclis'e 19 milletvekili gönderiyor. Ortaya çıkan tabloya göre, hem Eisenkot hem Netanyahu blokları 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekilinin desteğine ulaşamıyor. Yaklaşık 600 bin civarında olan çift zarf oylarının sayımının bugün tamamlanması bekleniyor.

BİRLEŞME ÇAĞRISI

İsrail'de muhalif Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Netanyahu'nun çoğunluğu kaybettiğini belirterek, muhalefet blokuna İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle ortak bir hükümet kurma çağrısında bulundu. Ortak Arap Listesi lideri Yusuf Cabbarin, "Netanyahu'nun devrilmesi için yolu açmaya hazırız" dedi. Netanyahu ise "Arap partilerle bir hükümet kurulmasını engelleyeceğiz" mesajını verdi. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurmak için ilk olarak kimi görevlendireceğine karar verecek. Bir aday 6 hafta içinde başarılı olamazsa görev bir sonraki seçeneğe geçecek. Herzog, siyasi liderlere erken seçimden kaçınmak için ne gerekiyorsa yapmaları çağrısında bulundu.

GİDİŞATI DEĞİŞTİRDİK

ABD Başkanı Donald Trump, Netanyahu'ya destek vermesiyle İsrail'deki genel seçimlerde 'gidişatın değiştiğini' savundu. Trump, "Sonuç, büyük bir başbakan için kesin bir yenilgi olmak yerine, geriden gelerek ulaşılan bir beraberliğe, hatta Netanyahu adına bir zafere dönüştü" dedi.

GÜN BOYU YOĞUN PROGRAM

Erdoğan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı programına, Anıtkabir ziyaretiyle başlayacak daha sonra Külliye'de tebrikleri kabul edecek ve Beştepe Millet Ormanı açılışını yapacak. Erdoğan, TDT devlet ve hükümet başkanlarının katılacağı akşam yemeğine ev sahipliği yapacak. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov'a nişan tevcih töreni gerçekleştirilecek. Erdoğan, Ali Şir Nevai Uluslararası Ödülünü, sahibine verecek. Kıraç ve Dimash Qudaibergen de konser verecek.

2 MİLYON ÖDÜLLÜ YARIŞMA

TDT Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, Ortak Alfabe, Ortak Gelecek Türk Dünyası Gençleri Öykü Yarışması'na üye ve gözlemci ülkelerden 15-29 yaş arasındakilerin katılabileceğini söyledi. Yıldırım, "2 milyon TL ödüllü yarışmanın başvuruları 1 Şubat-30 Nisan 2027 arasında alınacak" dedi.

Beştepe Millet Ormanı, Erdoğan ve Türk Devletleri Teşkilatı liderlerinin katılımıyla bugün açılacak.

YENİ DÖNEM HAZIRLIĞINDA KRİTİK MADDELER

Zirvede elen alınacak konu başlıklarından bazıları şunlar: Ortak Küp Uydu Projesi, Ortak Dijital Tarım Veri Platformu, e-ticaretin geliştirilmesi, Orta Koridor ve Demiryolu Hatları, Türk Devletleri Kolluk İş Birliği Ajansı, üniversiteler ve medya arasında bilgi ekosistemi kurulması, Türk Dünyası Ortak Müze Kartı uygulaması, üye ülkeler arasında kimlikle seyahat, havalimanlarında ortak konturlar, ortak turizm projeleri, aile kurumunun korunması için faaliyetler, daha önce kabul edilen ortak alfabenin yaygınlaşması için öykü yarışmaları düzenlenmesi, iletişim ve sanat alanında işbirliğinin artırılması için etkinliklerin düzenlenmesi, enerji kaynakları, savunma sanayii alanındaki işbirliği imkanları ve ortak kalkınma projeleri.

Kallithea Spor Salonu'ndaki karşılaşmanın ilk çeyreği, ev sahibi takımın 17-14 üstünlüğüyle bitti. Başa baş mücadeleyle geçen ilk devre, 29-29 eşitlikle sona erdi.

İkinci devrenin başında skorer bir oyun sergileyen Esenler Erokspor, üçüncü çeyreğini 55-52 üstünlükle geçtiği maçtan 71-69 galip ayrıldı.

Konuk takımda Errick McCollum, 22 sayıyla galibiyete katkı sağladı. Kolossos'ta Zois Karampelas'ın 15 sayısı mağlubiyeti önleyemedi.

Bu sonuçla Esenler Erokspor, C Grubu'nda 4'te 4 yaptı. Kolossos ise ikinci yenilgisini yaşadı.

Kupada gün, akşam saatlerinde oynanan Sakaryaspor-Bursa Yıldırımspor ve 52 Orduspor FK-KCT 1461 Trabzon FK müsabakalarıyla sona erdi.

Bursa Yıldırımspor, deplasmanda Sakaryaspor'u 3-2 yenerek bir üst tura yükseldi.

KCT 1461 Trabzon FK ise konuk olduğu 52 Orduspor FK'yi 2-0 ile geçerek adını 4. eleme turuna yazdırdı.

Bugün oynanan maçların ardından Antalyaspor, Gemlik Sümerbey, Ankaraspor, ISBAŞ Isparta 32 Spor, Eskişehir Anadoluspor, Malatya Yeşilyurtspor, Erzincan Futbol Yatırımları, Sebatspor, Karacabey Belediyespor, Serikspor, Silivrispor, Adana 01 FK, Balıkesirspor, Mısırlıcomtr Fatih Karagümrük, Kızılkaya Tarım Şanlıurfaspor, Eminevim Ümraniyespor, Bursa Yıldırımspor, KCT 1461 Trabzon FK bir üst tura yükselmeyi başardı.

İlk devresi konuk ekibin 2-1 üstünlüğüyle sona eren Fethiyespor-Eyüpspor müsabakası, yoğun yağış ve olumsuz hava koşulları nedeniyle ertelendi.

Karabük İdmanyurduspor-Ekinciler İskenderunspor maçına ise deplasman takımı çıkmadı. Ev sahibi takımın mücadeleyi hükmen 3-0 kazanması bekleniyor.

İhbar üzerine kaza yerine AFAD, UMKE, 112 Acil Sağlık, itfaiye ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Kazada yaralanan yabancı uyruklu 24 kişi, ambulanslarla Hakkari Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. Yaralıların durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Jandarma ekipleri kaçtığı iddia edilen sürücünün yakalanması için çalışma başlattı.

"Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümünü büyük bir gurur ve coşkuyla kutluyoruz. Milli Mücadelemizin zaferle taçlanmasının ardından kurulan Cumhuriyetimizi, birlik ve beraberlik içinde daha nice güzel yarınlara taşımanın gayretiyle çalışıyoruz. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ve istiklal mücadelemizin tüm kahramanlarını rahmet, minnet ve saygıyla anıyorum. Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun."

"Türkiye Cumhuriyeti, İstiklal harbimizin çetin imtihanlarından süzülerek yükselen milli iradenin abidevi eseridir. Her satırı fedakarlık ve kahramanlıkla yazılan bu büyük destan, Türk milletinin kendi kaderine hükmetme iradesini ebedileştirmiştir. Şahsi ikbalini milli istiklal uğruna feda eden ecdadımızdan devraldığımız bu mukaddes emaneti, fikri hür, irfanı hür ve vicdanı hür nesillerin ellerinde Türk ve Türkiye Yüzyılı'nın aydınlık ufuklarına taşıma azim ve kararlılığındayız. Bu vesileyle Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, Milli Mücadelemizin yiğit komutanlarını, ilk Meclisimizin muhterem üyelerini, aziz şehitlerimizi ve ebediyete irtihal eden gazilerimizi rahmet, minnet ve hürmetle yad ediyorum. Cumhuriyetimizin 103. yılı kutlu olsun."

Fransa genelindeki yürüyüşlere işaret edilen açıklamada, hukukun üstünlüğüyle yönetilen bir devlette aşırı güç kullanımı, şiddet ve toplu tutuklamaların toplumsal protesto hareketine uygun yanıtlar olmadığı kaydedildi.

Açıklamada, "Fransa genelinde uzun zamandır beklenen talepleri dile getirmek için gösteri yapan öğrencilerin ve gençlerin maruz kaldığı şiddet düzeyi karşısında dehşete kapıldık." ifadeleri kullanıldı.

İşleyen bir eğitim sistemi, eğitim için insana yakışır maddi koşullar, uygun okul ve üniversite programları gibi taleplerin öğretmenler tarafından uzun zamandır dile getirildiği hatırlatılan açıklamada, Eylül 2026 ortalarından itibaren önce lise öğrencileri arasında, ardından da üniversite öğrencilerinin katılımıyla Fransa'da bir hareketin ivme kazanmaya başladığı anımsatıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Yetkililer ekim ayında diyalogu kolaylaştırmak ve öğrencilerin taleplerine yanıt vermek için çeşitli girişimler başlatmış olsa da protestolara öncelikle güvenlik odaklı bir yanıt verilmesi, seferberliğin temel nedenlerinin göz ardı edilmesine yol açtı. Eğitim hakkının uygulanması uluslararası bir yükümlülüktür ve özellikle de mevcut kaynakların azami ölçüde seferber edilmesini gerektirir. Polis operasyonları sırasında reşit olmayan göstericilerin maruz kaldığı ciddi ve bazı durumlarda geri dönüşü olmayan yaralanmalar kabul edilemez ve haklı gösterilemez."

Polis memurlarının yaralanmasından, çok sayıda binanın hasar görmesinden ve dükkanların tahrip edilmesinden dolayı üzüntü duyulduğu aktarılan açıklamada, bu şiddet eylemleri kınandı.

Açıklamada, bunların soruşturulması ve faillerin adalete teslim edilmesi için önlemler alınması çağrısı yapıldı.

"Çoğunluğu reşit olmayanlardan oluşan birkaç bin kişiyi etkileyen tutuklama ve gözaltıların boyutu orantısız görünüyor ve göstericilerin ifade özgürlüklerini ve barışçıl toplanma haklarını kullanmalarını engelliyor." ifadelerine yer verilen açıklamada, BM raportörlerinin konuyla ilgili Fransız yetkililerle temas halinde olduğu da kaydedildi.

- FRANSA'DAKİ EYLEMLER

Fransa'da lise öğrencileri eğitim koşullarının iyileştirilmesi için haftalardır eylem düzenliyor.

Üniversite öğrencilerinin de desteklediği eylemler kapsamında yaklaşık 8 bin kişi gözaltına alınmıştı.

Lise eylemleri kapsamında bir öğrenci bir gözünü, bir diğeri ise bir elini kaybetmişti.

Eisenkot, "Seçmenlerin iradesini hayata geçirmek için uzun bir toplantı, görüşme ve hazırlık gününü geride bırakıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Önlerinde uzun bir çalışma dönemi bulunduğunu aktaran Eisenkot, "İsrail'de değişim gerçekleştirmek ve Siyonist askerlik hükümeti kurmak gibi ağır bir sorumluluğa odaklanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Eisenkot, kurmayı hedefledikleri hükümetin halkın iradesini yansıttığını savunarak, şöyle devam etti:

"Halk, 7 Ekim hükümetine (Netanyahu) ve askerlik hizmetinden kaçınanlara güvenmediğini gösterdi. Genel olarak askerlikten kaçınanların oluşturduğu siyasi blok ise son 20 yılın en düşük seviyesinde."

Kendisine destek veren yüz binlerce İsraillinin duyduğu güvenin büyük bir sorumluluk yüklediğini anlatan Eisenkot, "İsrail'e ve Siyonizme inanan yüz binlerce kadın ve erkeğin bana duyduğu güvenin ve bunun getirdiği sorumluluğun ağırlığını hissediyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Destekçilerine seslenen Eisenkot, "Sizin sayenizde tarih yazdık. Yalnızca bir yıl içinde İsrail'de İsraillileri bir araya getiren yeni bir parti kurduk. Bu parti, iktidara layık ve sorumlu bir alternatif oluşturuyor. Sizin için ve sizin yararınıza, önümüzdeki büyük görevi yerine getireceğiz. Çalışacağız ve başaracağız. Bunun sözünü veriyorum." açıklamasında bulundu.

Eisenkot'un "Siyonist askerlik" ifadelerini kullanması, İsrail Meclisi'nde 19 sandalye elde eden Arap partileriyle işbirliği yapmayacağı mesajı olarak değerlendirildi.

İsrail Merkez Seçim Komitesi, seçime katılım oranının yüzde 77,7 olduğunu açıklamıştı. Bu oran, 2022 seçimlerine göre 7,1 puan artışa işaret ederken 1999'dan bu yana kaydedilen en yüksek katılım oranı olarak duyurulmuştu.

Geniş katılımın seçim gününü "faşistlere karşı geniş çaplı bir halk gösterisine" dönüştürdüğü ifade edilen açıklamada, Arap toplumunun kışkırtmalara ve tehdit girişimlerine ortak iradeyle karşılık verdiği aktarıldı.

Kendilerine güvenoyu veren seçmenlere teşekkür edilen açıklamada, bu desteğin Arap toplumunun birliğe bağlılığını, temel haklarından taviz vermeyen bir söylemi ve taleplerini ödünsüz şekilde savunacak siyasi bir güce duyduğu ihtiyacı yansıttığı belirtildi.

Açıklamada, "ırkçı akıntının tersine hareket eden" demokratik Yahudi güçlerinden aktivist ve seçmenlere de teşekkür edildi.

- MUHALEFET GERÇEK BİR SİYASİ ALTERNATİF SUNMALI

Ortak Arap Listesine göre, seçim sonuçları henüz kesinleşmemiş olsa da mevcut veriler, Arap toplumunun yüksek katılımının Netanyahu ve destekçilerinin hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamamasına katkı sağladığını gösteriyor.

Ortak Arap Listesi açıklamasında ayrıca, seçmenlerin kendilerine verdiği gücü "Netanyahu hükümetinin yeniden kurulmasını engellemek için" kullanacaklarını bildirdi.

Alternatif hükümetin önünü açmak için işbirliğine hazır oldukları belirtilen açıklamada, muhalefet bloğunun gerçek bir siyasi alternatif sunması, Arap toplumunu ve temsilcilerini dışlamaması, toplumun talep ve haklarına bağlı kalması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, listenin sorumluluğunun Arap toplumunun birliğini ve seçim başarısını korumak, toplumun geleceği için çalışmayı sürdürmek olduğu kaydedildi.

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan parlamento seçimlerinin ardından açıklanan ilk sonuçlara göre, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku ise 48 sandalye kazandı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Arap Listesi ve Birleşik Arap Listesi, toplam 19 sandalye elde ederek Mecliste şimdiye kadarki en yüksek temsil düzeyine ulaştı.

ABD Merkez Komutanlığı'ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, İran basınında yer alan Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin deniz mayınlarına çarptığına yönelik haberlerin gerçeği yansıtmadığı belirtilerek, "Boğazdaki uluslararası anlamda kabul görmüş ana geçiş güzergahları ABD güçleri tarafından deniz mayınlarından temizlenmiştir" ifadeleri kullanıldı. Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin güvenli bir şekilde devam ettiği öne sürülen açıklamada, "Binlerce ticari gemi söz konusu güzergahları güvenle kullanmıştır ve bugün de kullanmaya devam etmektedir" denildi.

Maliki, hava savunma sistemlerinin Yemen'deki Husiler tarafından Suudi Arabistan'ın Doğu Bölgesi'ne fırlatılan balistik füzeyi önleyerek imha ettiğini belirtti.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü de Doğu Bölgesi ve Necran bölgesinde erken uyarı sisteminin devreye alındığını ve olası tehlikeye karşı uyarı yapıldığını duyurdu.

Müdürlük, daha sonra yaptığı açıklamada, her iki bölgede de tehlikenin sona erdiğini kaydetti.

Yemen, İran destekli Husilerin Eylül 2014'te başkent Sana'yı ve bazı vilayetleri kontrol etmesinin ardından başlayan iç savaşa sahne oluyor.

Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu, Mart 2015'ten bu yana uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetine destek veriyor. Yemen'de hükümet güçleri ile Husiler arasındaki çatışmalar sürerken Husiler, Suudi Arabistan topraklarını sık sık balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef alıyor.

Çiftçi, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün değerlendirmelerine göre, 29 Ekim Perşembe günü yurdun çeşitli bölgelerinde kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak beklendiğini, başta turuncu kodlu uyarı verilen Muğla, Antalya, Mersin ve Adana olmak üzere, sarı kodlu uyarı kapsamındaki illerde sel, su baskını, yıldırım ve kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı azami dikkat gösterilmesi ve teyakkuz halinde olunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Çiftçi, şunları kaydetti:

"AFAD'ımızın koordinasyonunda, ilgili kurumlarımızla muhtemel risklere karşı gerekli tedbirleri alıyor, gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Vatandaşlarımızdan, Meteoroloji Genel Müdürlüğümüzün ve AFAD'ımızın uyarılarına hassasiyetle riayet etmelerini, can ve mal güvenliklerini riske atabilecek durumlardan uzak durmalarını istirham ediyorum. Unutmayalım, zamanında alınan tedbir hayat kurtarır. Rabbim ülkemizi ve aziz milletimizi her türlü afetten muhafaza eylesin."

Mektubunda uluslararası müttefiklerine minnettarlığını dile getiren Bolsonaro, kaçış sürecinde kendisine destek veren devlet başkanlarının adlarını açıkça zikretti.

Bolsonaro, mektubunda şu ifadelere yer verdi:

"Son günlerde Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ile ABD Başkanı Donald Trump'ın bana sağladığı desteğe teşekkür ederim. Bu destek, ilk olarak Brezilya'dan çıkışımda ve ardından kardeşim Eduardo'nun da yaşadığı ABD topraklarına varışımda hayati önem taşıdı. Burası bir özgürlükler ülkesi ve ülkemdeki iyi insanlarla aynı değerleri paylaşan kardeşlerin diyarıdır. Başkan Trump, ifade özgürlüğünün büyük bir savunucusudur."

Bolsonaro, uluslararası topluma Brezilya'da yaşananların normalleştirilmemesi çağrısında bulunurken, mektupta ülkeden kaçtığı yönündeki iddiaları reddederek Brezilya'yı terk etmesini bir kaçış değil, "mücadele stratejisi" olarak nitelendirdi.

- "AÇIKÇA BELİRTMEK İSTERİM Kİ BREZİLYA'DAN KAÇMADIM"

Ülkedeki mevcut yönetimi ve yargıyı "olağanüstü rejim" olarak nitelendiren Bolsonaro, "Açıkça belirtmek isterim ki Brezilya'dan kaçmadım, Brezilya için dışarı çıktım. Halkımın hak ettiği lider olabilmek adına bu olağanüstü rejimden ayrıldım." değerlendirmesinde bulundu.

Bolsonaro, Yüksek Mahkeme (STF) Yargıcı Cristiano Zanin'i oy verme süresini iki saat uzatıp seçimlere müdahale etmekle suçlayarak, söz konusu kararın Lula da Silva'nın ilk tur ile ikinci tur arasında 10 milyondan fazla ek oy almasını sağladığını ileri sürdü.

- "VATANIMI TERK ETMEK GİBİ BİR NİYETİM YOKTU"

Ülkeyi terk etme kararının "zorunluluktan" kaynaklandığını savunan Bolsonaro, "Vatanımı terk etmek gibi bir niyetim yoktu ama bunun nereye varacağını çok iyi biliyorum. Bu, herhangi bir darbenin klasik el kitabıdır. Babam eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile başlayan ve binlerce sıradan yurtsever Brezilyalıya, hatta ABD vatandaşlarına kadar uzanan siyasi zulmün tek bir amacı vardır: Petist bir organize suç örgütü tarafından kontrol edilen Yüksek Mahkeme aracılığıyla Brezilya'da kurulan olağanüstü rejime karşı çıkan herkesi susturmak." ifadelerini kullandı.

Fransa'nın eski Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Küba bağımsızlık kahramanı Jose Marti ile Venezuelalı muhalif liderler Juan Guaido, Edmundo Gonzalez ve Maria Corina Machado'nun adlarını anan Bolsonaro, bu isimlerin de "mücadele ettikleri rejimler tarafından suçlu muamelesi gördüğünü" öne sürdü.

Mücadelesini ABD'den sürdüreceğini vurgulayan Bolsonaro, mektubunu şu sözlerle tamamladı:

"Bu, Brezilya'da demokrasi, insan hakları ve özgürlük için yürüttüğümüz mücadelenin sadece başlangıcıdır. Yalnızca bana oy veren 60 milyon seçmenime değil, tüm Brezilya halkına söylemek isterim ki ben Brezilya'nın lideriyim ve seçimleri çalan suçlular ülkede bir tiranlık kuran organize bir suç örgütünün parçasıdır. Değişim özlemi çeken sizler bilin ki sizi asla terk etmeyeceğim, ulusumuzun özgür sesi ve lideri olacağım."

Bolsonaro'nun "hile" iddialarına rağmen seçim sonuçları, Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi (TSE), yargı organları, iktidar ve kendisini devlet başkanı adayı gösteren Liberal Parti (PL) dahil ülkedeki resmi kurumlar tarafından tanınmış ve kabul edilmişti.

- NE OLMUŞTU?

Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Flavio Bolsonaro, pazar günü yapılan seçimlerde Devlet Başkanı Lula da Silva'ya karşı yenilgiye uğramasının ardından ülkesinden ayrılmıştı.

Hakkında yolsuzluk ve kara para aklama soruşturmaları süren Bolsonaro'nun pasaportuna da el konulması kararı verilmiş ancak Bolsonaro'nun bu süre dolmadan Brezilya'dan gizlice bir uçakla ayrıldığı ortaya çıkmıştı.

Bolsonaro'nun önce yerel saatle salı akşamı Arjantin'e gittiği, oradan da Ekvador'a geçtiği yönündeki haberler kamuoyuna yansımıştı.

Lula da Silva, seçimleri kaybeden Senatör Flavio Bolsonaro'nun yurt dışına çıkış yasağına rağmen ülkeyi terk etmesini "utanç verici" olarak nitelendirmişti.

Brezilya basınındaki haberlere göre, Federal Yüksek Mahkeme (STF), Flavio Bolsonaro hakkında, babasının hayatını konu alan "Dark Horse (Karanlık At)" adlı biyografik filmin yasa dışı finansmanına ilişkin iddialar kapsamında soruşturma yürütüyor.

Brezilya merkezli O Estado de S. Paulo ve O Globo gazeteleri de Bolsonaro'nun, yakın arkadaşı ve avukatı Willer Tomaz ile bağlantılı olduğu öne sürülen başka bir kara para aklama soruşturmasında şüpheli olarak yer aldığını yazmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, dünkü açıklamasında, Brezilya'daki seçim sonuçlarını şüpheyle karşıladığını ve Bolsonaro ile ailesinin ABD'ye girişine izin verdiğini açıklamıştı.

M.O.V. idaresindeki 34 ZK 2913 plakalı otomobil, Bostanbükü Kavşağı'nda kontrolden çıkarak devrildi.

İhbar üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada yaralanan sürücü ambulansla Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

M.O.V'nin Safranbolu Jandarma Komando Eğitim Merkez Komutanlığı'nda uzman çavuş olarak görev yaptığı öğrenildi.

"29 Ekim 1923, milletimizin bağımsızlık mücadelesini Cumhuriyet'le taçlandırdığı, tarihimizin en önemli dönüm noktalarından biridir. Cumhuriyetimiz; büyük fedakârlıklar, sarsılmaz bir inanç ve eşsiz bir mücadele ruhuyla kurulmuş, milletimizin ortak iradesiyle bugünlere ulaşmıştır. Bizlere düşen en önemli sorumluluk ise bu kıymetli mirası korumak, güçlendirmek ve gelecek nesillere daha güçlü bir Türkiye bırakmaktır.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda ülkemizin her alanda gelişmesi, kalkınması ve güçlenmesi için kararlılıkla çalışıyoruz. Biz de bu büyük hedefin bir parçası olarak tarihinden ve kültüründen güç alan, gelişen, üreten ve hemşehrilerimizin hayatına değer katan bir şehir için gayret gösteriyoruz. Çorum'un sahip olduğu değerleri korurken yeni yatırımlarla şehrimizin yarınlarını hazırlamayı, her alanda daha ileriye gitmeyi hedefliyoruz.

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında en büyük gücümüz, milletçe taşıdığımız birlik ve beraberlik ruhudur. Farklılıklarımızı zenginliğimiz bilerek, ortak değerlerimiz etrafında kenetlenerek ülkemizi daha güçlü yarınlara taşıyabiliriz. Geçmişimizden aldığımız güçle geleceğe güvenle yürümek, çocuklarımıza huzurlu, müreffeh ve umut dolu bir Türkiye bırakmak için hep birlikte çalışmaya devam edeceğiz.

Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümünde, başta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Millî Mücadele'mizin bütün kahramanlarını, vatanımızın bağımsızlığı ve bütünlüğü uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyorum.

Bu vesileyle, Çorumlu hemşehrilerim başta olmak üzere aziz milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutluyor; Cumhuriyetimizin ilelebet yaşamasını, ülkemizde birlik ve beraberliğin daim olmasını, milletimizin huzur ve refah içinde nice bayramlara ulaşmasını Yüce Allah'tan niyaz ediyorum."

Bölgeye sevk edilen Sahil Güvenlik Botu ekipleri, 14'ü çocuk 36 düzensiz göçmeni yakaladı.

Foça açıklarında da lastik bot içerisinde bir grup düzensiz göçmen olduğu bilgisi üzerine bölgeye Sahil Güvenlik Gemisi ve Sahil Güvenlik Botu ekipleri sevk edildi.

Durdurulan hareket halindeki lastik bottaki 21 düzensiz göçmen yakalandı.

Yine Foça açıklarında lastik bottaki 1'i çocuk 36 göçmen ile Menderes açıklarında 18 düzensiz göçmen yakalandı.

Düzensiz göçmenler, işlemlerinin ardından İl Göç İdaresi Müdürlüğüne teslim edildi.

YAŞANAN SKANDALI DOĞRULADI

Manavgat Belediyesi'ne yönelik rüşvet operasyonuna değinen Özel, olayın bir kurgu olmadığını ifade etti. Özel, "Gerçekten de o para oraya gidiyor geliyor, kurgu değil... Meselenin gerçekten orada büyük bir rüşvet skandalı olduğu gerçek bir şey" diyerek yaşanan skandalı doğruladı.

"MESELE KABAK GİBİ ORTADA"

Partisindeki diğer skandalları da sıralayan Özel, Bodrum'da bir belediye meclis üyesinin polis kontrolünde rüşvet paralarıyla yakalandığını açıkladı.

Özel, Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım ile ilgili olarak ise, "Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım gözaltındayken avukat yolladık. Görüşemiyoruz, bir bilgi yok, sadece görüntüler var. Doğru yanlış nedir? Böyle bir olay oldu mu? Bir tek şunu sorun dedim Özkan Yalım'a. O da 'Benim resmi kız arkadaşım, yaşı da 20 değil 26' gibi bir haber yolladı. Mesele kabak gibi ortada" dedi.

Görüşmede Tokayev, Erdoğan'a sıcak karşılama dolayısıyla teşekkür ederek, kendisinin ve Türk halkının 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin kapsamlı reformları başarıyla hayata geçirdiğini belirten Tokayev, şunları kaydetti:

"Türkiye'nin uluslararası alandaki konumu her geçen yıl güçleniyor. Siz, dünyanın en etkili liderlerinden biri olarak tanınıyorsunuz. İlkeli ve kararlı siyasi çizginiz ile barışın ve adaletin korunmasına yönelik aralıksız çabalarınız küresel düzeyde takdir görüyor. Türk halkının saygınlığının gelecekte de artarak devam edeceğine inanıyorum. Kazakistan, Türkiye'yi her zaman desteklemekte ve kardeş Türk halkının elde ettiği tüm başarılardan içtenlikle memnuniyet duymaktadır."

Tokayev, Kazakistan ile Türkiye arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine özel önem verdiğini ifade etti.

İki ülkenin ortak tarih, dil ve benzer geleneklerle birbirine bağlı olduğunu anlatan Tokayev, Kazakistan ile Türkiye arasında herhangi bir çelişki veya anlaşmazlık bulunmadığını, iki ülkenin hem ikili ilişkilerde hem de uluslararası kuruluşlar bünyesinde birbirini sürekli desteklediğini vurguladı.

Tokayev, Türkiye'nin Kazakistan'ın en büyük 5 ticaret ortağı arasında yer aldığını, aynı zamanda Kazakistan ekonomisine önemli yatırımlar yapan en büyük 10 yatırımcı ülke arasında bulunduğunu belirterek, "Kazakistan'da çok sayıda büyük Türk şirketi başarıyla faaliyet gösteriyor. Türk ortaklarımıza her türlü desteği sağlamaya ve iş faaliyetleri için elverişli koşullar oluşturmaya hazırız." ifadesini kullandı.

Kazakistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin ebedi dostluk ve genişletilmiş stratejik ortaklık düzeyine ulaştığını vurgulayan Tokayev, ikili ortaklığın istikrarlı gelişiminin her iki ülkenin ortak çıkarlarına hizmet ettiğini belirtti.

Tokayev, Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) da katılmayı planladığını sözlerine ekledi.

Soruşturma kapsamında, 10 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildi.

Şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

SORUŞTURMA

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Alman vatandaşı K.P. ve M.B'nin yurt içinde ve yurt dışında kurulan şirketler aracılığıyla kaynağı belirsiz yüksek miktarda paranın aklanmasına yönelik işlemler gerçekleştirdiği iddiası üzerine soruşturma başlatıldığı belirtilmişti.

Açıklamada, müştekilerin, "80 milyon avro tutarında sözleşme düzenlendiği", "100 milyon avroluk havale işlemi gerçekleştirildiği", "1 milyar avroluk fonun kamu gücü ve nüfuzu kullanılarak kredi yoluyla yurt dışına çıkarılmasının vadedildiği" ve "1,5 milyon avro tutarında tekne satışı yapıldığı" yönünde iddialarda bulundukları ifade edilmişti.

TBMM 28. Dönem Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkındaki iddiaların ayrı değerlendirilmek üzere Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına yönlendirileceği ve soruşturma işlemlerinin devam edeceği açıklanmıştı.

Soruşturma kapsamında Ömer Sarıgül, Aylin Kotil, Volkan Aslanbaş, Cavidan Tanrah Artuner, Murat Ağırel, Caner Baş, Cihan Durak, Zekai Erdem, Cihat Salman, Selim Daşdemir, Özgür Bölükbaşı, Bayram Özata, Zekeriya Yasemin, Mehmet Ali Aslan, Sadullah Ergün ve Emir Sarıgül tutuklanmış, Cemil Vasken Barın ile Uğur Kurtulan ise adli kontrol hükümleri uygulanarak serbest bırakılmıştı.

Soruşturma kapsamındaki bir diğer operasyonda yakalanan Çağlar Sezgin, Cihan Tunç ve Ümit İlker Avcı tutuklanmış, Beşir Ömer Demir ve Atakan Eren hakkında "konutu terk etmeme" şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verilmişti. Devam eden soruşturmada, Sofu Altınbaş, Ramazan Argün ve İbrahim Avcı'nın da tutuklanmasına karar verilmişti.

Kayıp mürettebata ulaşmak için deniz genelinde yürütülen arama ve kurtarma faaliyetleri sırasında, olay bölgesinde kimliği henüz belirlenemeyen bir kişinin cansız bedeni bulundu. Bir erkeğe ait cesedin, kazanın ardından denizde kaybolan mürettebata ait olup olmadığının belirlenmesi, kesin kimlik tespiti ve ölüm sebebinin saptanması için çalışma başlatıldı. Cesedin, yapılacak ilk muayene işleminin ardından Adli Tıp Kurumuna sevk edileceği öğrenildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, gelecek yıl 100. yıl dönümü idrak edilecek Türkiye ile ABD ilişkilerinin geliştirilmesi ve işbirliğine her alanda ivme kazandırılması için çalışmaya devam edeceklerini belirtti.

Erdoğan, Mekke Ortak Savunma İttifakı olarak Hürmüz Boğazı ve Yemen'deki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, sorunun diplomasi zemininde çözülmesi için gayret gösterdiklerini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Ukrayna ile Rusya arasında diplomatik sürecin canlandırılması ve savaşın bu yolla sona erdirilmesi için yapılan çalışmalara destek vermeye hazır olduğunu belirtti.

Görüşmede ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ve Türk halkının 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutlarken Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nin başarılı geçmesi temennilerini de iletti.

"Cumhuriyet, her nesilde yeni eserlerle büyüyen ve Türkiye'nin geleceğine ışık tutan büyük bir mirastır. Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümü kutlu olsun!"

ESERLER VE GELECEK VİZYONU VURGUSU

Yayınlanan klipte, Cumhuriyet'in kuruluşundan bugüne uzanan tarihsel süreç, kazanımlar ve her dönemde Türkiye'ye kazandırılan yeni eserler ön plana çıkarıldı. Gelecek nesillere aktarılan bu büyük mirasın önemine vurgu yapılan video, sosyal medya kullanıcıları tarafından kısa sürede yoğun ilgi gördü.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki yemek, basına kapalı gerçekleştirildi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack'ın para politikası kararına karşı oy kullandığı belirtilen açıklamada, söz konusu yetkililerin bu toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana olduğu aktarıldı.

Açıklamada, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) Fed'in ikili görevini desteklemek amacıyla federal fon oranı için hedef aralığı yüzde 3,75-4 seviyesinde sabit tutma kararı aldığı, bankacılık sisteminde yeterli rezerv bulundurulmasına yönelik politikanın sürdürüldüğü belirtildi.

Ekonomik faaliyetin güçlü bir hızla genişlediği aktarılan açıklamada, kısmen jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan belirsizliğin yüksek seviyelerde kalmaya devam etmesine rağmen yurt içi harcamaların dirençli seyrettiği yinelendi.

Açıklamada, enflasyonun yüksek seyretmeye devam ettiği belirtilerek, "Daha fazla bilginin elde edilmesi, enflasyonun yüzde 2 hedefine zamanında dönmesini sağlamak için uygun politika duruşunu belirlemede Komiteye yardımcı olacaktır." ifadeleri kullanıldı.

FED EYLÜL AYINDA FAİZ ARTIRMIŞTI

Fed, politika faizinde geçen yıl eylül, ekim ve aralık aylarında toplam 75 baz puan indirime gitmesinin ardından bu yılın ilk beş toplantısında da politika faizini sabit tutmuştu.

Son dönemde enflasyonun hedefin üzerinde kalmaya devam ettiğine işaret eden veriler, faiz artışı beklentilerini güçlendirmişti.

Banka, eylül ayında 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırmıştı.

Bu kapsamda Üsküdar'da saat 08.00'den etkinlik bitimine kadar, Harem Sahil Yolu'nun Kıyı Emniyet ile Şemsipaşa Caddesi arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapalı olacak.

Bu bölgedeki ulaşım için Doğancılar, Tunusbağı, Nuh Kuyusu, Selimiye İskele ve Hakimiyeti Milliye caddeleri alternatif güzergah olarak kullanılabilecek.

Kadıköy'de, saat 07.00'den etkinlik bitimine kadar, Bağdat Caddesi'nin Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi ile Rüzgargülü Çıkmaz Sokak (Kızıltoprak Meydan) arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapatılacak. Sürücüler, alternatif olarak Fahrettin Kerim Gökay Caddesi ile D-100 kara yolunu kullanabilecek.

Bağdat Caddesi'nin Kasadar Sokak ile Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi arasındaki bölümü ile bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklarda ise saat 17.00'den etkinlik bitimine kadar trafik akışı sağlanamayacak. Bu bölgede Şemsettin Günaltay Caddesi ile D-100 kara yolu alternatif güzergahlar olacak.

Ataşehir'de saat 08.00'den etkinlik bitimine kadar, Ataşehir Bulvarı'nın Şubat Sokak ile Turgut Özal Bulvarı arasındaki bölümü ile bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklar trafiğe kapatılacak. Sürücüler, Meriç, Sedef ve Dicle caddelerini alternatif olarak kullanabilecek.

Ataşehir Bulvarı'nın Turgut Özal Bulvarı ile Ihlamur Bulvarı arasındaki bölümü ve bu güzergaha çıkan tüm cadde ve sokaklarda ise saat 16.00'dan etkinlik bitimine kadar araç geçişine izin verilmeyecek. Bölgede, Dereboyu, Meriç ve Dicle caddeleri ile Ataşehir Bulvarı'nın Metropol AVM istikameti alternatif güzergahlar olarak belirlendi.

"GENÇ NÜFUSUN %70'İ SAĞ GÖRÜŞÜ BENİMSEMİŞ DURUMDA"

Milli İstihbarat Akademisi'nin bu konuda yayımladığı rapora dikkat çeken Dr. Ayşe Küçük, İsrail toplumunun kuruluş yıllarındaki sol ve işçi hareketi çizgisinden giderek uzaklaştığını belirtti. Özellikle 1967 Savaşı ile başlayan ve 1977'den itibaren hız kazanan sürecin aşırı sağ anlayışı merkeze taşıdığını ifade eden Küçük, bugün İsrail'de 20'li yaşların başındaki genç nüfusun %70'inin kendisini sahada "sağcı" olarak tanımlamasının kritik bir kırılma noktası olduğunu vurguladı.

Netanyahu'nun ilk hükümet döneminde kendisini daha merkezde konumlandırdığı ancak zamanla radikalleştiğini belirten Dr. Ayşe Küçük, olası bir iktidar değişikliğinin ülkenin genel dış politikasında köklü bir farklılık oluşturmayacağını kaydetti. Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot gibi isimlerin kuracağı muhtemel bir hükümette dahi sadece "yöntem ve üslup" farkı olabileceğini dile getiren Küçük, Gazze ve Lübnan üzerindeki hakimiyet ile stratejik hedeflerin özünde aynı kalacağına dikkat çekti.

BÖLGE ÜLKELERİ İÇİN BÜYÜK RİSK

Netanyahu'nun seçim sürecinde sağ seçmeni sandığa çekmek için yoğun bir tehdit söylemi yürüttüğünü hatırlatan Dr. Ayşe Küçük, İsrail'in hayatta kalma çabasını saldırgan bir tutumla sürdürdüğünü ifade etti. Liderlerin vizyonundaki sınır hedefleri farklılık gösterse bile, İsrail'in izlediği ana konseptin değişmeyecek olmasının tüm bölge ülkeleri açısından ciddi bir tehdit unsuru olmaya devam edeceğinin altını çizdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Kazakistan arasındaki bağların "Geliştirilmiş Stratejik Ortaklık" seviyesinde bulunduğunu hatırlatarak, bu iş birliğini yeni bir boyuta taşıyacak mesajlar verdi. Liderler; ticaret, yatırım, enerji, ulaştırma ve savunma sanayii başta olmak üzere her alanda somut adımlar atarak ikili ilişkileri daha da güçlü kılma noktasında tam mutabakata vardı.

"TÜRK DÜNYASI AİLE MECLİSİNE GÜÇ KATACAĞIZ"

Görüşmenin en önemli başlıklarından biri de Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) vizyonu oldu. Türkiye'nin TDT Dönem Başkanlığı sürecinde atacağı adımlara değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Aile Meclisi" olarak tanımladığı teşkilata kuvvet kazandıracak hamleler için kararlılıkla çalışacaklarını vurguladı. Erdoğan, Türk dünyasının entegrasyonu ve dayanışması yolunda Kazakistan ile olan yakın iş birliğinin kesintisiz süreceğini ifade etti.

KÜLLİYE'DEN ANTALYA ZİRVESİNE ÖZEL DAVET

Liderler ikili ve bölgesel meseleleri ele alırken Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazak mevkidaşı Tokayev'e özel bir davette de bulundu. Erdoğan, küresel iklim diplomasisinin en önemli buluşmalarından biri olacak Antalya'daki COP31 Liderler Zirvesi için Tokayev'i Türkiye'ye davet etti.

"Fikirden Diyaloğa, İleri" teması ile gerçekleştirilecek forumla Türk dünyası halkları arasındaki kültürel etkileşimin ve ortak hafızanın güçlendirilmesi, TDT üyesi ve gözlemci ülkeler arasında medya, iletişim ve yayıncılık alanlarındaki işbirliğinin artırılması için kapsayıcı bir platform oluşturulacak.

Forumda eş zamanlı olarak panel oturumlarına, yuvarlak masa toplantılarına, çeşitli kültür-sanat etkinliklerine ve sergilere yer verilecek. Forum kapsamında, Türk dünyasının siyasi, ekonomik, toplumsal ve çeşitli stratejik alanlardaki potansiyelinin değerlendirilmesi ve ortak hedeflerinin ele alınması öngörülüyor.

Bu çerçevede, parlamenter diplomasinin rolü, kadınların diplomasi, kamu yönetimi, medya ve sivil toplum alanlarındaki temsili ve etkinliği ile değişen küresel düzen içerisinde Türk dünyasının stratejik öncelikleri ve jeopolitik konumu değerlendirilecek.

Türk dünyasının enerji kaynakları, Asya ile Avrupa arasında ulaştırma ve ticaret hattına dönüşme potansiyeli, savunma sanayii alanındaki işbirliği imkanları ve ortak kalkınma projeleri aracılığıyla toplumsal refahın artırılması ele alınacak.

Ayrıca, Türk dünyasında medya ve iletişim alanlarında mevcut durum, stratejik iletişim kapasitesinin güçlendirilmesi, dezenformasyonla mücadele, yapay zeka, ortak yayıncılık platformları ve medya girişimlerinin oluşturulması imkanları da gündemde yer alacak. Bunun yanı sıra, Türk dünyasının ortak dil ve hafızası, kültürel birikimi ve sanat mirası, aile kurumunun korunması ve güçlendirilmesi ile Türk diasporasının mevcut durumu değerlendirilecek.

Son olarak Türk dünyasında üniversiteler, düşünce kuruluşları ve araştırma merkezleri arasında ortak bir bilgi ve düşünce ekosisteminin kurulması ile TDT çerçevesinde Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin ve geleceğe yönelik işbirliği fırsatlarının geliştirilmesi konuları ele alınacak.

İki gün boyunca devam edecek Türk Dünyası Diyalog Forumu'nun Türk dünyasından üst düzey bürokratları, iletişim ve medya profesyonellerini, akademisyenleri, düşünce kuruluşlarını, bilim, kültür ve sanat alanında faaliyet gösteren isimleri aynı platformda buluşturarak disiplinler arası bir diyalog ortamı oluşturması bekleniyor.

Forum marjında ayrıca kültürel diplomasi etkinliklerinin düzenlenmesi planlanıyor. Bu çerçevede fuaye alanında TDT üyesi ve gözlemci ülkelerin kültürel ve tarihi zenginliklerini yansıtacak sergilerin ve kültür-sanat etkinliklerinin düzenlenmesi, temaya uygun stantların ve deneyim alanlarının kurulması öngörülüyor.

İki Cumhurbaşkanı, daha sonra heyetler arası görüşmeye başkanlık etti.

Görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu ile Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu da hazır bulundu.

Görüşmeler, basına kapalı gerçekleşti.

ABD ile siyasi anlaşmazlıklara rağmen işbirliğini sürdürdüklerini belirten Putin, "Amerikalı ortaklarımızla, Sayın Musk dahil, yakın temas halindeyiz. Çünkü yörüngede birbirimize engel olmamak, belirli bir disiplin ve düzeni korumak çok önemli." dedi.

Rusya Uzay Kurumu (Roscosmos) ve diğer Rus şirketlerinin de ABD'li ortaklarıyla çalışmaya devam ettiğini aktaran Putin, Rusya'nın Starlink'e benzer, "Rassvet" adlı alçak yörüngeli uydu sistemi geliştirdiğini söyledi.

Putin, "Elon Musk, dahi bir insan, gerçekten dahi. Onun yörüngede kaç uydusu var? 5 binden fazla. Biz ise henüz ilk adımları atıyoruz." ifadelerini kullandı.

Rassvet (Şafak), Rusya'nın iletişim ve uydu altyapısında dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik önemli teknoloji projeleri arasında yer alıyor.

Siber dolandırıcılıkla mücadelede şüphelilerin yakalanması kadar, suçtan elde edilen haksız kazançların izinin sürülmesi ve mağdurların haklarının korunması da büyük önem taşımaktadır. Dolandırıcılık yoluyla elde edilen haksız kazançların kısa sürede farklı banka hesaplarına, dijital cüzdanlara ve kripto varlıklara aktarılması, mağduriyetlerin giderilmesini zorlaştırmaktadır.

DOLUNAY Projesi ile yapay zekâ destekli analizler sayesinde, şüpheli para hareketlerinin anlık olarak tespit edilmesini, hukuki süreçler çerçevesinde bu hareketlere hızla müdahale edilmesini ve suç gelirlerinin farklı hesaplara aktarılmasının önlenmesini hedefliyoruz.

Bu doğrultuda, İçişleri Bakanlığımız bünyesinde kurulması planlanan Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi ile Cumhuriyet Başsavcılıklarımız, Emniyet ve Jandarma Teşkilatlarımız, MASAK ve bankacılık sistemimiz arasındaki koordinasyonu güçlendireceğiz. Suç gelirlerinin takibini ve gerekli adli tedbirlerin uygulanmasını hızlandırarak adaletin tesisi, kamu düzeninin korunması ve milletimizin huzur ve güvenliğinin sağlanması için ortak mücadelemizi sürdüreceğiz.

Güçlü iş birlikleri için İçişleri Bakanımız Sayın Mustafa Çiftçi'ye teşekkür ediyorum.

Tıpkı sokaklarımızda suç örgütlerine karşı yürüttüğümüz mücadelede olduğu gibi, siber dünyada da dolandırıcılık şebekelerine göz açtırmayacağız! Suçun işlendiği yer neresi olursa olsun, devletimizin bütün imkânlarıyla mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz!

Söz konusu kararın yürürlüğe girmesi için Federal Meclis'in onayının gerektiğini belirten Hille, Almanya'nın her 2 operasyona katılımıyla Avrupa'nın güney komşularındaki deniz güvenliği ve istikrarına katkı sağladığını ifade etti.

SEA GUARDIAN operasyonunda görevlendirilebilecek azami Alman asker sayısının 550'den 400'e düşürülmesi öngörülürken, IRINI operasyonu için bu sayı 300 olarak korundu.

Alman hükümeti, uluslararası deniz ulaşım yollarının güvenliğinin sağlanmasını ülkenin güvenlik çıkarları açısından önemli görüyor.

Akdeniz, AB'nin güney sınırları ile NATO'nun güney komşuları arasındaki bağlantı bakımından stratejik önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tokayev'i külliyenin ana giriş kapısında karşıladı. Erdoğan ve Tokayev'in tören alanındaki yerlerini almasının ardından bando iki ülke milli marşlarını çaldı. Törende, tarihte kurulan 16 Türk devletini temsil eden bayraklara ve askerlere de yer verildi, 21 pare top atışı yapıldı.

Tokayev, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı "Merhaba asker" diyerek selamladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Tokayev, birbirlerine heyetlerini takdim etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Tokayev, merdivenlerde Türkiye ve Kazakistan bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi.

İkili ve heyetler arası görüşmenin ardından Erdoğan, Tokayev onuruna resmi akşam yemeği verecek.

Törende, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı, Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Ankara Valisi Yakup Canbolat ve Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu da yer aldı.

YTM'nin duyurusunda, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 27 Ekim 2026 tarihli ve 2026/77 sayılı bülteni kapsamında, Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin tüm faaliyet izinleri ve yetki belgesinin iptal edilmesine, yatırımcılarının tazminine ve aracı kurumun tedrici tasfiyesine karar verildiği belirtildi.

YTM, TASFİYE SÜRECİNDE YETKİLERİ ÜSTLENECEK

Duyuruya göre, 27 Ekim 2026 tarihinden itibaren aracı kurumun yasal organlarının görev ve yetkileri, tasfiye tamamlanıncaya kadar YTM tarafından yerine getirilecek.

Tazmin kapsamını, yatırım hizmetleri ve faaliyetleri veya yan hizmetlerle bağlantılı olarak aracı kurum tarafından yatırımcı adına saklanan ya da yönetilen nakit ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan talepler oluşturacak.

ÖDEMELER 3 AY İÇİNDE YAPILACAK

Tazmin talepleri, YTM'nin internet sitesi ve ilgili mecralarda ilan edilecek esaslar doğrultusunda yapılabilecek. YTM, nakit ödemeler ve sermaye piyasası araçlarının teslimine esas olmak üzere, aracı kurumun yükümlülüklerini yerine getirememesi nedeniyle alacaklı olanları ve alacak miktarlarını gösteren alacaklılar cetvelini hazırlayacak.

Alacaklılar, cetvelde yer alan kendi alacaklarına ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilecek. Alacaklılar cetvelinde yer almayan alacaklara ilişkin başvuruların esasları da ayrıca duyurulacak.

Tazmin kapsamındaki ödemeler, alacaklılar cetvelinin ilan edildiği tarihi takip eden 3 ay içinde gerçekleştirilecek. Bu süre, zorunlu hallerde SPK'nin onayıyla en fazla 3 ay daha uzatılabilecek.

NAKİT ALACAKLARA FAİZ UYGULANMAYACAK

Duyuruda, tazmin karar tarihi ile yatırımcılara ödeme yapılan tarih arasında geçen süre için yatırımcıların nakit alacaklarına faiz uygulanmayacağı bildirildi.

Başvuru formlarını belirtilen esaslara uygun şekilde iletmeyen yatırımcılara ise formdaki eksiklikler giderilene kadar ödeme yapılmayacak.

Yatırımcılar, tazmin sürecine ilişkin duyurulara ve başvuru esaslarına YTM'nin "www.ytm.gov.tr" adresinden ulaşabilecek.

Fidan, toplantıda yaptığı konuşmada, sınır yapay zeka modellerinin test edilmesi, değerlendirilmesi ve ciddi güvenlik olaylarının paylaşılması için ortak kapasite oluşturulmasının önemini vurgulayarak, bu doğrultuda, Uluslararası Yapay Zeka Güvenlik ve Değerlendirme Enstitüleri Ağı'nın tüm istekli ülkelere açılması ve kritik alanlarda güven artırıcı gönüllü kılavuzlar hazırlanması önerilerini paylaştı.

Ortak kurallar çerçevesinde, güvenlik değerlendirmelerinin ülkeler arasında karşılıklı tanınmasına dayanan, tüm ülkelerce kabul edilebilecek bir yaklaşımın gerekliliğine işaret eden Fidan, yapay zekaya yönelik küresel güvenin ancak tüm ülkelerin bilimsel kapasiteye ve gerekli değerlendirme imkanlarına erişimiyle tesis edilebileceğini vurguladı.

Fidan, Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'na (2026-2030) değinerek, Türkiye'nin kapasite ve tecrübe paylaşımına ve çağrı kapsamında atılacak müteakip adımlara katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti.

"SINIR YAPAY ZEKA MODELLERİNİN KONTROLÜ ÇAĞRISI"

Norveç ve Finlandiya'nın öncülüğünde hazırlanan ve BM 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası marjında 21 Eylül'de 20 ülke ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı'nın katılımıyla ilan edilen "Sınır Yapay Zeka Modellerinin Kontrolü Çağrısı" (A Call for Control of Frontier AI Models), 22 Ekim itibarıyla 30 ülke ve AB Komisyonu tarafından destekleniyor.

Çağrı, yapay zekanın ekonomik kalkınma, bilimsel ilerleme ve toplumsal refaha sağlayabileceği katkıları teyit ederek, şirketlerin, kullanıma sunma öncesi zorunlu test ve bağımsız değerlendirmeyi içeren şeffaf güvenlik protokolleri geliştirmesi ve yetkin denetçilere yeterli erişim tanıması, hükümetlerin ve bölgesel kuruluşların ortak standartları eş güdüm içinde geliştirmesi, ciddi güvenlik olaylarının ortak raporlanması dahil şeffaflığı güçlendirmesi ve tüm ülkelerin bilimsel kapasiteye, uzmanlığa ve güvenilir değerlendirme imkanlarına erişimini sağlaması, BM üyesi devletlerin, mevcut uluslararası mekanizmaları temel alarak, standart belirleyebilecek, doğrulamaya imkan tanıyabilecek ve yetenek eşikleri aşıldığında devletlerarası eş güdümü mümkün kılabilecek bir uluslararası kurumun teşekkülünü değerlendirmesi şeklinde üç somut öneri ortaya koyuyor.

Türkiye, çağrıya ilan edildiği 21 Eylül'de katıldı ve böylece çağrının ilk 20 katılımcısı arasında yer alarak Avrupa, Asya-Pasifik, Afrika, Körfez ve Orta Asya'dan ülkeleri bir araya getiren bu bölgelerarası girişimin başlangıcından itibaren parçası oldu.

Türkiye'nin çağrıya katılımı, yapay zekanın insan merkezli, güvenli, güvenilir ve kapsayıcı biçimde yönetilmesi yönündeki ilkeli tutumunun ve bu alandaki uluslararası işbirliğinin BM zemininde ve hiçbir ülkeyi geride bırakmayacak şekilde ilerletilmesine verdiği desteğin bir yansıması oldu.

Türkiye, yeni teknolojilerin yönetişiminde bölgeler arasında köprü kuran yapıcı rolü ve teknolojik imkanlara adil erişim konusundaki yaklaşımıyla, yapay zekanın geliştirilmesi ve idaresiyle ilgili uluslararası süreçlere aktif biçimde katkı sunarken, yapay zeka alanındaki ilk ulusal strateji belgesi olan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'ni (2021-2025) Ağustos 2021'de yürürlüğe koydu.

Bu stratejiyi takiben hazırlanan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030), 18 Ağustos tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girdi.

"İspanya'nın Toledo yakınlarında meydana gelen tren kazasında yaşanan kayıpları derin bir üzüntüyle takip ediyoruz. Kazada hayatını kaybedenlerin ailelerine ve yakınlarına en içten başsağlığı dileklerimizi iletiyor, yaralananlara acil şifalar diliyoruz. Bu zor günlerinde, dost ve müttefik İspanya halkının ve devletinin her zaman yanında olduğumuzu bir kez daha ifade ediyoruz."

Haberde, iki ülke arasında askeri ve diplomatik kanallar üzerinden yürütülen iletişimin, İran'a yönelik yeni saldırı hazırlığı ihtimalini güçlendirdiği öne sürüldü.

Washington yönetiminin, bazı Körfez ülkelerine, ABD'de 3 Kasım'da düzenlenecek Kongre ara seçimlerinden sonra kısa ama yoğun olası saldırılara hazırlıklı olmaları konusunda uyarıda bulunduğu iddia edildi.

Bölgedeki ABD güçlerinin mühimmatlarını stokladığı ve savaş uçaklarının saldırılara hazırlandığı ileri sürülen haberde, ilave bir uçak gemisi taarruz grubu ile deniz piyade birliğinin, Orta Doğu'da faaliyet gösteren yaklaşık 20 savaş gemisine gelecek ay katılabileceği öne sürüldü.

ABD'NİN İSRAİL'E EK PATRİOT SİSTEMİ GÖNDERMEKTE OLDUĞU İDDİASI

Haberde, uçuş takip verilerine ve konuya ilişkin bilgi sahibi iki yetkiliye dayandırılarak, "ABD ordusu, ülkedeki füze savunmasını güçlendirmek amacıyla Texas'tan İsrail'e ek bir Patriot sistemi gönderiyor." ifadesi kullanıldı.

Başkan Donald Trump'ın henüz karar vermemiş olmasına rağmen seçim sonrasında İran'ın altyapısını ve nükleer alanlarını hedef alabilecek büyük bir saldırıya meyilli olduğu da savunuldu.

Haberde ayrıca, eski İsrail askeri istihbarat yetkilisi Danny Citrinowicz'in, "İsrail ve ABD'nin yapmaya devam ettiği en büyük hatalardan birinin, İran'a yönelik kritik altyapı saldırıları veya üst düzey yetkililerin elimine edilmesi de dahil olmak üzere başka bir saldırı dalgasının rejimi bir şekilde devirebileceğini varsaymak olduğuna inanıyorum." görüşüne yer verildi.

CNN'in haberinde, Orta Doğu'daki ABD güçlerinin, Başkan Donald Trump'tan emir almalarının ardından 96 saat içinde İran'a karşı yeni ve potansiyel büyük saldırılar başlatmaya hazır olduğu iddia edilmişti.

Bu özel günün iki millet arasındaki kalıcı dostluğu vurgulamak için değerli bir fırsat sunduğuna işaret eden Charles, ikili bağların gücünün kendisini son derece memnun ettiğini ve gelecek yıllarda daha da yakın ilişkiler geliştirme yönündeki kararlılığını pekiştirdiğini belirtti.

Kral Charles, mesajında şunları kaydetti:

"Günümüzün ortak sınamalarıyla, özellikle iklim değişikliği ve doğal dünyamızın korunmasına ilişkin zorluklarla mücadele ederken, ülkelerimizin anlamlı ve kalıcı çözüm arayışında birlikte çalışmayı sürdüreceğini umuyorum. Türkiye'nin COP31'e Antalya'da ev sahipliği yapmaya hazırlandığı bu dönemde, iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilirlik ve doğal çevremizin korunmasına yönelik küresel çabaların ilerletilmesi amacıyla dünya ülkelerini bir araya getirme konusunda ülkenizin gösterdiği liderliği takdirle karşılıyorum. Eşim ve ben, size ve tüm Türk halkına gelecek yıl boyunca barış, refah ve esenlik diliyoruz."

Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da düzenlenen Türkiye-Bulgaristan-Romanya Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanları Toplantısı'nın ardından toplantının ardından üç ülke ortak bildiri yayınladı. Üç ülkenin savunma bakanları tarafından yayımlanan ortak bildiride, Ukrayna'ya karşı yürütülen savaşta meydana gelen saldırıların tehlikeli bir tırmanışa işaret ettiği belirtildi. Karadeniz'in uluslararası ticaretin yanı sıra tahıl, gübre ve enerji kaynaklarının taşınmasında hayati bir koridor olduğu vurgulanan bildiride, deniz trafiğindeki aksamaların küresel tedarik zincirlerini, gıda ve enerji güvenliğini tehdit ettiği ifade edildi.

Bildiride, tüm taraflara Karadeniz'deki ticari gemileri, deniz altyapısını ve seyrüsefer serbestisini tehlikeye atabilecek eylemlerden kaçınma çağrısı yapıldı. Saldırılarda hayatını kaybeden denizciler nedeniyle derin üzüntü duyulduğu belirtilerek, vatandaşları ve gemileri olaylardan etkilenen devletlerle dayanışma mesajı verildi.

"ULUSLARARASI HUKUKA UYULMALI"

Ortak bildiride, Karadeniz'de güvenliğin sağlanması, bölgesel istikrarın korunması ve güvenli deniz faaliyetlerinin kolaylaştırılması için Montrö Sözleşmesi ve uluslararası insancıl hukuk dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyulması gerektiği hatırlatıldı.

NATO İLE KOORDİNASYON VURGUSU

Türkiye, Bulgaristan ve Romanya'nın NATO müttefikleri olarak bölgenin güvenlik ihtiyaçlarına kendi imkân ve kabiliyetleriyle yanıt verdiği ve İttifak'ın caydırıcılık ile savunma kapasitesine katkıda bulunduğu kaydedildi. Bildiride, NATO ile gerektiğinde koordinasyon içinde bilgi paylaşımının artırılması, deniz alanına ilişkin farkındalığın geliştirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi konularında mutabakata varıldığı belirtildi.

Üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliği ve koordinasyonun sürdürüleceği, bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlayacak istişareler ile ilave somut tedbirlerin ele alınacağı bildirildi. İstişarelerin sonraki turlarının Ankara ve Bükreş'te gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2021'de başlatılan antik tiyatro kazısı, Nilüfer Belediyesinin desteğiyle Bursa Uludağ Üniversitesi adına Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Şahin başkanlığında sürüyor.

Helenistik Dönem'de Uluabat Gölü'ne hakim Zambaktepe'nin yamacına inşa edildiği belirlenen, VIP alanlarıyla loca benzeri bölümleri bulunan ve yaklaşık 5 bin kişi kapasiteli olduğu değerlendirilen tiyatroda, kazılarda ortaya çıkarılan ve orijinal yerlerine konulan 42 seyirci basamağı bulunuyor.

Tiyatronun alt kavea (seyircilerin oturduğu alan) bölümünün kuzeyinde, 1. yüzyıla tarihlenen kerpiç sandukalı, pişmiş toprak çatkı mezar (kiremit çatma mezar) bulundu.

Mezarda inceleme yapan arkeologlar, defnedilen kişinin yakıldığını tespit etti.

- "Yandığı için çok fazla buluntu vermiyor"

Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin, AA muhabirine, tiyatro alanındaki bu sezon kazılarını kasım ayı sonu itibarıyla tamamlamayı planladıklarını söyledi.

İki arkeolog, bir restoratör ve işçilerle tiyatronun alt kavea bölümündeki çalışmaları büyük oranda tamamladıklarını belirten Şahin, alt kaveanın kuzey bölümünde toprak altındaki kısmı açmaya, ana kayaya kadar inmeye, yatakları tespit etmeye çalıştıklarını aktardı.

Şahin, çalışmaların detaylarına değinerek şöyle konuştu:

"Bu yıl ilginç bir kerpiç sandukalı, pişmiş toprak, çatkı mezara rastladık. Dolayısıyla ilginç bir buluntu oldu. Niçin burada bir mezar yapısı bulunuyordu? Bu, büyük bir soru işareti oldu. Bir taraftan da bizi çok heyecanlandırdı. Bununla ilgili oluşan soru işaretlerini çözmeye çalışıyoruz. Tabii iyi ve uzun soluklu bir kütüphane çalışması yapmamız gerekecek. Bu yıl en önemli tespitimiz, tiyatronun alt kaveasında, kuzey bölümde bulunan kerpiç sandukalı bir mezar yapısıydı. 1. yüzyıla tarihleniyor."

Antik kentin girişinde zaten bir nekropol alanının olduğunu aktaran Şahin, "Mezar yapısı itibariyla buradaki bildiğimiz mezarlara birebir benziyor, aynı özellikleri taşıyor. Tabii ki bir antik kentte, kentin nekropol yapısı varken, tiyatro alanında bir mezar yapısının ne işi vardı? Bu, bizi çok heyecanlandırdı. Mezarın özel bir mezar olması, bir anlam ifade etmesi, bir kutsallık ya da kahramanlık izi taşıması lazım. Verimli bir çalışma olduğunu düşünüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Şahin, mezara defnedilen kişinin yakıldığını tespit ettiklerini anlatarak, "Dolayısıyla kişi sayısını söylemek pek mümkün değil, kemiklerden. Yandığı için çok fazla buluntu vermiyor." dedi.

Tiyatronun iki katlı olduğu düşünülüyor

Tiyatronun üst kavea bölümünde de çalıştıklarını, bu alanda altyapıya dair çok fazla buluntu elde edemediklerini dile getiren Şahin, "Dolayısıyla kaveanın üst kısmının tonozlu bir alan üzerine yerleştirilmiş olduğunu düşünüyoruz. Bu tamamen tahrip olduğu için bugün üst kaveaya dair herhangi bir tespit yapmak mümkün olmadı." şeklinde konuştu.

Şahin, tiyatronun iki katlı olduğunu tahmin ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Ortada yaklaşık 1 metre genişliğinde, diazoma adını verdiğimiz yürüyüş alanları bulunuyor. Onun üstünde de tekrar oturma sıralarının bulunduğu bir alan daha. Üst kata dair tonozlu bir yapı hayal ediyoruz. Normalde burası klasik Hellenistik bir tiyatro yapısı gösteriyordu. Yani bir yamaç üzerine yerleştirilmiş. Son evresini, yazıtlardan da anlaşıldığı gibi milattan sonra 2. yüzyılın erken tarihlerine tarihlendirebiliyoruz. Üst kısmının da Roma Dönemi tiyatroları gibi tonozlu yapının üzerine oturmuş olabileceğini düşünüyoruz."

Yerleşimin sürekli devam ettiği bir kentte arkeolojik çalışma yaptıklarını vurgulayan Şahin, izole kentlerdeki yapılar gibi yapıların çok iyi korunmuş hallerini bulmanın mümkün olmadığını, yine de antik kente dair önemli tespitler yapılabildiğini aktardı.

Şahin, tiyatronun etrafının da bir çalışma alanı olduğunu ifade ederek, tiyatroyla bağlantılı yapıların, başka tapınak ya da benzeri bir yol güzergahının olabileceğini, bir sürü olasılığın halen saklı, gizemli bir şekilde kendini koruduğunu sözlerine ekledi.

Lacivert-beyazlı ekip, Avrupa basketbolunun kulüp düzeyindeki en prestijli organizasyonunda bu sezon geride kalan 7 maçta 3 galibiyet, 4 yenilgi yaşadı. Hapoel ise 5 galibiyet, 2 yenilgi aldı.

Anadolu Efes'in Avrupa kupalarında 921. karşılaşması

Anadolu Efes, Hapoel maçıyla Avrupa'da 921. kez sahne alacak.

Lacivert-beyazlılar, Avrupa kupalarında geride kalan 920 karşılaşmada 509 galibiyet, 411 yenilgi yaşadı.

Anadolu Efes, 2001-02 sezonundan itibaren yer aldığı Avrupa Ligi'nde ise 673. maçını yapacak. Ligdeki 672 müsabakanın 352'sini kazanan lacivert-beyazlılar, 320'sinde mağlup oldu.

Hapoel ile Avrupa Ligi'nde üçüncü kez karşı karşıya gelecek Anadolu Efes, daha önce yapılan 2 maçı da kaybetti.

BEŞİKTAŞ MAÇI BU AKŞAM SAAT KAÇTA?

Turkcell Basketbol Gelişim Merkezi'nde yapılacak maç, saat 20.30'da başlayacak. Karşılaşma S Sport'tan yayınlanacak.

Beşiktaş 30 Ekim Cuma günü ise bu kez deplasmanda İtalya'nın Virtus Bologna ekibi ile TSİ 22.30'da karşılaşacak.

3 GALİBİYETİ VAR

EuroLeauge'e ikinci kez katılan Beşiktaş çıktığı 7 maçta 3 galibiyet, 4 yenilgi yaşadı. Son şampiyon Yunan temsilcisi ise 5 galibiyet, 2 yenilgi aldı.

AVRUPA LİGİ'NDE 32. MAÇ

Siyah-beyazlı takım, tarihinde ikinci kez mücadele ettiği Avrupa Ligi'nde 32. kez sahaya çıkacak.

Beşiktaş, 2012-13 sezonunda o dönem her biri 6 takımlı 4 grupta oynanan organizasyonda grup aşamasında 5, son 16 turunda 2 olmak üzere 7 galibiyet elde etti.

Organizasyona son 16 turunda veda eden siyah-beyazlılar, 24 müsabakada 17 yenilgi yaşadı.

Siyah-beyazlı ekip, Avrupa Ligi'nde yaptığı 31 maçta 10 galibiyet ve 21 mağlubiyetle sahadan ayrıldı.

Bu egzersiz yalnızca zıplama becerisini değil, kolların ve bacakların birlikte çalışmasını da sınıyor. Kasların tekrarlanan inişleri karşılaması, kalp ve akciğerlerin de hareket boyunca tempoyu koruması gerekiyor.

Yaşa göre yaklaşık jumping jack hedefleri

San Francisco'daki General Medicine'da iç hastalıkları uzmanı ve tıbbi direktör olan Pallabi Sanyal-Dey, jumping jack için standartlaştırılmış ölçütler bulunmadığını belirtti. Bu nedenle tekrar sayısı, kişinin fiziksel uygunluğunun ortalamanın üzerinde veya altında olduğunu kesin biçimde göstermiyor. Yine de bazı yaş grupları için yaklaşık kılavuzlar kullanılabiliyor ancak bunların klinik eşik olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Sanyal-Dey ile kurul sertifikalı iç hastalıkları uzmanı ve Sorrell MD'nin kurucusu Luke Sorrell, şu hedefleri paylaştı:

5-9 yaş arası çocuklar: 10 saniyede yaklaşık beş jumping jack. Bu sayı 9 yaşına gelindiğinde sekiz ila 10'a çıkabilir.

10-39 yaş arası çocuklar ve yetişkinler: Dakikada yaklaşık 40-60 jumping jack. Yaş ilerledikçe performans düşmeye başlayabilir.

40-59 yaş arası yetişkinler: Dakikada yaklaşık 30-50 jumping jack.

60-69 yaş arası yetişkinler: Dakikada yaklaşık 20-40 jumping jack.

70 yaş ve üzeri yetişkinler: Kontrollü biçimde yaklaşık 10-20 tekrar veya düşük etkili bir varyasyon.

Bu sayılar geçme-kalma puanı değil. Yapılabilecek jumping jack sayısını fiziksel uygunluk düzeyi, cinsiyet ve genel sağlık durumu gibi faktörler etkiliyor.

Sorrell, erkeklerin daha fazla kas kütlesine sahip olma eğilimi nedeniyle ortalama olarak birkaç tekrar daha fazla yapabildiğini ancak fiziksel uygunluğun cinsiyetten daha belirleyici olduğunu söyledi. Eklem ağrısı, fazla kilo, pelvik taban sorunları, özellikle doğum veya menopoz sonrası dönem, nöropati ve kalp ya da akciğer hastalığı da performansı sınırlayabiliyor.

Jumping jack fiziksel uygunluk hakkında ne söylüyor

Jumping jack aynı anda birçok fiziksel beceriyi çalıştırıyor. Performans, şu alanlar hakkında fikir verebiliyor:

Koordinasyon: Jumping jack, kol ve bacak hareketlerinin eş zamanlı yapılmasını gerektiriyor ve vücudun iki tarafını koordine etme becerisini sınıyor. Sanyal-Dey'e göre bu durum özellikle çocuklar için önem taşıyor; çünkü hareketi öğrenmek koordinasyon gelişimini yansıtıyor. Yetişkinlikte ise fiziksel kondisyon, performansta genellikle daha büyük bir etken haline geliyor.

Denge: Tekrar tekrar zıplamak ve yere inmek; dengeyi, ayak bileği stabilitesini ve vücudun konumunu kontrol etme becerisini sınıyor. Bu beceriler yaşla birlikte gerileyebiliyor ve hareket kabiliyetini korumakla düşmeleri önlemek açısından önem taşıyor.

Kas gücü: Yerden yükselmek, hızlı ve güçlü kas kasılmaları gerektiriyor. Sorrell, patlayıcı hareketlerden sorumlu hızlı kasılan kas liflerinin yaşla birlikte gerileme eğiliminde olduğunu ve bunun günlük hareketleri gerçekleştirme ile denge kaybının ardından toparlanma becerisini etkileyebileceğini belirtti.

Kardiyovasküler uygunluk: Bir dakika boyunca aralıksız jumping jack yapmak nefes alışını ve kalp atış hızını artırabiliyor. Bunun nedeni, sürekli hareketin kardiyovasküler sistemi zorlaması. Daha yüksek aerobik uygunluk, daha uzun yaşamla ilişkilendiriliyor. Sorrell, egzersizden 20-30 saniye sonra nefes nefese kalmanın daha düşük aerobik kapasiteye işaret edebileceğini de ekledi.

Jumping jack güvenli şekilde nasıl yapılır

Özellikle jumping jack hareketi fiziksel uygunluğu takip etmek için kullanılıyorsa hızdan çok doğru form önem taşıyor.

Ayakta başlayın: Ayaklarınızı birleştirin, kollarınızı yanlarda tutun ve dizlerinizi hafifçe gevşek bırakın.

Dışa doğru zıplayın: Kollarınızı başınızın üzerine kaldırırken ayaklarınızı kalça genişliğinden daha fazla açın.

Başlangıç pozisyonuna dönün: Kollarınızı indirirken ayaklarınızı yeniden birleştirmek için zıplayın.

Yumuşak inin: Dizlerinizi hafifçe bükün ve hareketleri kontrollü gerçekleştirin.

Sabit tempo koruyun: Acele etmek yerine akıcı ve istikrarlı tekrarlara odaklanın.

Zıplamak eklemleri rahatsız ediyor veya dengeyi etkiliyorsa kollarınızı kaldırırken her seferinde bir ayağınızı yana basmayı deneyin. Bu düşük etkili versiyon, tekrarlanan inişleri ortadan kaldırıyor.

Sorrell, göğüs ağrısı, olağandışı nefes darlığı, baş dönmesi veya bilinen kalp rahatsızlığı bulunan kişilerin önce doktorundan onay alması ve kendini zorlamaması gerektiğini söyledi.

Çay tüketimi sigara içenlerde de riskle ilişkilendirildi

Araştırma, ılık ve orta yoğunlukta demlenmiş siyah çayın kardiyovasküler sağlık açısından en iyi seçenek olduğunu gösterdi. Sigara içmemek ve düzenli egzersiz yapmak gibi sağlıklı alışkanlıklarla birlikte çay tüketenlerde kardiyovasküler hastalık riski en düşük seviyede görüldü.

Çay, sigara içen kişilerde de belirli ölçüde koruyucu etkiyle ilişkilendirildi. Araştırmaya katılmayan Dartmouth Hitchcock Medical Center Heart and Vascular Center klinik diyetisyeni Jean Copeland, sigara içmeyenlerdeki faydanın daha büyük olduğunu ancak sigara içenlerde de bir miktar yarar görüldüğünü belirtti.

Kateşinler damar sağlığını destekliyor

Çay, flavonoidlerin bir türü olan kateşinler açısından zengin bir içecek olarak öne çıkıyor. Antioksidan ve iltihap karşıtı özelliklere sahip flavonoidler; damar sertliğini azaltmaya, kan akışını iyileştirmeye ve kardiyovasküler hastalık ile bilişsel gerilemenin önlenmesine yardımcı olabiliyor.

Copeland, çayın demlenmesiyle antioksidanların yapraklardan çıktığını ancak yeterli miktarda kateşin elde etmek için iki veya üç dakikalık demleme süresinin yeterli olduğunu söyledi. Çayın daha uzun süre demlenmesinin onu acılaştırabileceğini ve kateşinleri olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Siyah çay kalp sağlığıyla daha tutarlı ilişki gösterdi

Araştırmada siyah çay, yeşil çaya kıyasla kalp sağlığıyla daha tutarlı biçimde ilişkilendirildi. Önceki araştırmalar da şekersiz siyah veya yeşil çay tüketiminin kolesterolü düşürmeye ve kan basıncının daha iyi kontrol edilmesine katkı sağlayabileceğini göstermişti.

Araştırmaya dahil olmayan Detroit merkezli kayıtlı diyetisyen ve Academy of Nutrition and Dietetics sözcüsü Grace Derocha, siyah çayın teaflavin adı verilen ve iltihaplanma ile lipid metabolizması üzerinde faydalı etkileri olabilecek antioksidanlar içerdiğini söyledi.

Derocha, bunun siyah çayın mutlaka yeşil çaydan daha iyi olduğu anlamına gelmediğini belirtti. Her iki çayın da faydalı bitkisel bileşikler içerdiğini ve mevcut araştırmaların her ikisinin potansiyel kardiyovasküler faydalarını desteklediğini ifade etti.

Çok sıcak çay damarlar için risk oluşturabilir

Araştırmacılar, çayın türü ve yoğunluğunun yanı sıra sıcaklığın da etkisini inceledi. "Yakacak kadar sıcak" çay, bu araştırmada daha yüksek damar hastalığı riskiyle ilişkilendirildi.

Diğer araştırmalar da sıcak içecekleri mide ve yemek borusu kanseri riskindeki artışla ilişkilendirdi.

Araştırma, ılık veya oda sıcaklığındaki çayın günde altı ila sekiz fincan tüketilmesinin kardiyovasküler açıdan en fazla faydayı sağlayabileceğini öne sürdü. Ancak araştırmaya katılmayan MedStar Georgetown University Hospital kardiyoloğu ve Georgetown University School of Medicine yardımcı doçenti Anam Waheed, bu miktarın kesin bir hedef olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Waheed, sade çayın ölçülü tüketildiğinde daha düşük damar hastalığı riskiyle ilişkili olduğunu, çok sıcak çayın zararla ilişkilendirildiğini ve aşırı tüketimde olası faydanın ortadan kalktığını belirtti.

Kızılcığın idrar yolu enfeksiyonlarını (İYE) önlemeye yardımcı olabileceği daha önceki çalışmalarla ortaya konmuştu. Araştırmacılar, bu etkide rol oynayan proantosiyanidin (PAC) adlı bileşiklerin ağız sağlığına da katkı sağlayabileceğini inceledi.

Kızılcığın bileşikleri bakterilerin tutunmasını zorlaştırıyor

Chicago Illinois Üniversitesi'nden çocuk diş hekimi Christine Wu, kızılcık suyunun genellikle ekşi, asidik ve şekerli olduğu için ağız sağlığına olumlu katkı sunmayacağının düşünüldüğünü söyledi. Wu, yeni çalışmanın ise bunun tersini gösterdiğini belirtti.

Kızılcıkta bulunan proantosiyanidinler, İYE'lerde Escherichia coli bakterisinin mesaneyi kaplayan hücrelere tutunmasını zorlaştırabiliyor. Araştırmacılar, aynı bileşiklerin diş plağında çoğalan ve diş çürüklerine katkıda bulunabilecek asitleri üreten Streptococcus mutans gibi bakterileri de engelleyebileceğini belirtiyor.

Wu ve çalışma arkadaşları, ticari kızılcık suyundaki proantosiyanidinlerin etkisini incelemek için sekiz yetişkin ve 14 çocuğun katıldığı randomize çapraz geçişli bir çalışma yürüttü. Katılımcıların her biri farklı günlerde saf kızılcık suyu, yüzde 27 kızılcık suyu içeren şekerli içecek ve su tüketti.

Her test aşamasında katılımcılar, ağızlarının bir tarafı temizlenmeden önce 24 saat boyunca ağız hijyeninden kaçındı. İlk plak örneğinin alınmasının ardından test içeceğini içmeden önce ağızlarında çalkaladılar. Araştırmacılar, 30 dakika sonra ağızlarının diğer tarafındaki plaktan ikinci örneği aldı.

Saf kızılcık suyu plak bakterilerini azalttı

Başlangıç örnekleriyle içme deneyinden sonra alınan örnekleri karşılaştıran ekip, saf kızılcık suyunun bakteriyel çoğalmayı yetişkinlerde yüzde 44 azalttığını belirledi. Çocuk katılımcılarda ise başlangıç örneklerine göre yüzde 33'lük azalma gözlendi.

Araştırmacılar, yetişkinlerdeki daha büyük sayısal azalmanın plak bileşimindeki yaşa bağlı farklılıklarla ve kızılcıktan gelen antimikrobiyal bileşiklere karşı değişen duyarlılıkla ilişkili olabileceğini ifade etti. Ağız mikrobiyomunun bileşimi, çeşitliliği ve miktarı açısından yetişkinlerle çocuklar arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu belirtti.

Yüzde 27 oranında kızılcık suyu içeren şekerli içeceğin ardından plakta yeniden oluşan bakterilerin sayısı başlangıçtakinden daha düşük çıktı ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.

Saf kızılcık suyu, bakteriyel çoğalmanın yanı sıra plak asidi üretimini de önemli ölçüde azalttı. Bu durum, asitlerin diş minesinde yol açabileceği hasarı potansiyel olarak sınırlayabilir.

Çalışmanın sonuçları henüz diş çürüklerini kanıtlamıyor

Araştırmacılar, saf kızılcık suyunun daha yüksek proantosiyanidin içeriği nedeniyle şekerli içeceğe kıyasla daha iyi sonuç vermiş olabileceğini öne sürdü. Ancak bu açıklamanın doğrulanması için yeni araştırmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Çalışmanın küçük olması ve katılımcıların zaman içinde diş çürüklerinden korunup korunmadığının ölçülmemesi, sonuçların sınırları arasında yer alıyor. Deney sırasında yalnızca plak aktivitesi ve asit seviyeleri incelendi.

Araştırmacılar, kızılcık suyunun yüksek asit içeriğinin dişlere zarar verip vermeyeceğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Asidik içeceklerin diş erozyonuna etkisiyle ilgili mevcut kanıtların tutarsız olduğunu, bazı araştırmaların ise kızılcık suyunun dentin erozyonunu azaltabileceğini gösterdiğini aktardı.

Plak aktivitesi ve asit üretimi diş çürüklerinin başlıca nedenleri arasında yer aldığı için bulgular, kızılcığın temel besin değerlerinin yanı sıra ağız sağlığına da katkı sağlayan bir "fonksiyonel gıda" olabileceğine dair ön kanıt sunuyor.

Araştırmacılar, kızılcık suyunun düşük şekerli ve ekşi tadının özellikle çocuklar açısından içilebilirliği sınırlayabileceğini gözlemledi. Gelecekte karyojenik olmayan tatlandırıcıların kullanılmasıyla kabul edilebilirliğin güvenlik veya etkililikten ödün vermeden artırılabileceğini belirtti.