Japonya parlamentosundan imparatorluk ailesi için tarihi erkek varis kararı

Japonya parlamentosu, ülkenin 1.500 yıllık imparatorluk geleneğinde tarihi bir adım atarak yalnızca baba soyundan gelen erkeklerin tahta çıkabileceğini bir kez daha yasal güvenceye aldı. Cuma günü onaylanan yasa değişikliği, imparatorluk ailesinin hızla küçülmesi ve yaşlanması karşısında, gelecekteki varislerin belirlenmesini erkek soyuna dayalı olarak garanti altına alıyor. Bu gelişme, toplumda kadınların imparator olmasının önünü kapatırken, özellikle Prenses Aiko gibi halkın sevdiği isimlerin tahta çıkma ihtimalini tamamen ortadan kaldırdı. Değişiklik, hem Japonya'da hem de uluslararası kamuoyunda tartışmalara ve protestolara yol açtı.

Japonya parlamentosu: Erkek varis kuralı yeniden onaylandı

Japonya'nın 19. yüzyıldan bu yana yürürlükte olan İmparatorluk Ailesi Yasası'nda yapılan bu son revizyon, yalnızca erkek çocukların tahta çıkabileceği kuralını bir kez daha pekiştirdi. Parlamentoda kabul edilen düzenlemeye göre, gelecekteki varislerin doğması için uzak erkek akrabaların kraliyet ailesine evlatlık alınmasına izin verildi. Ayrıca, prenseslerin sıradan biriyle evlendiğinde kraliyet statülerini korumalarına olanak tanıyan değişiklik de yasaya dahil edildi. Ancak, bu adımlar, yalnızca erkeklerin imparator olabileceği ilkesine dokunmuyor. Uzmanlar ve kraliyet gözlemcileri, 1.500 yıllık monarşi geleneğinin erkek egemen varislik sistemiyle sürdürülemeyeceği görüşünde birleşiyor. Şu anda imparatorluk ailesinde sadece beş erkek bulunuyor ve bunlardan en genci 19 yaşındaki Prens Hisahito. Bu durum, Japonya'nın dünyanın en eski monarşilerinden birine sahip olmasına rağmen, imparatorluk ailesinin geleceğini ciddi biçimde tehdit ediyor.

Prenses Aiko'nun dışlanması ülke genelinde tartışma yarattı

İmparator Naruhito'nun 24 yaşındaki kızı Prenses Aiko, ülke genelinde büyük bir popülerliğe sahip olmasına rağmen, cinsiyeti nedeniyle tahta çıkma hakkından mahrum bırakıldı. Toplumun önemli bir kesimi, Aiko'nun imparator olmasını isterken, hükümetin erkek varis ısrarı kadınların monarşideki rolünü tamamen gölgede bırakıyor. Geçmişte sekiz kadın imparatorun tahta çıktığı Japonya'da, bu gelenek 18. yüzyılda sona erdi. 2005 yılında kadınların imparator olmasına izin verecek bir yasa gündeme gelse de, Prens Hisahito'nun doğumuyla bu öneri rafa kalktı. Bugün, İmparator Naruhito'nun ardından tahta çıkacak olanlar arasında 60 yaşındaki kardeşi Prens Akishino, 19 yaşındaki Prens Hisahito ve 90 yaşındaki amcası Prens Hitachi yer alıyor. Aralarında Aiko'nun da bulunduğu beş bekar prenses ise, yeni yasa ile evlenseler dahi kraliyet statülerini koruyabilecek; ancak kendileri ve çocukları imparatorluk tahtı için aday olamayacak.

Başbakan Takaichi ve muhafazakârlar: Erkek kanı imparatorluğun temeli

Başbakan Sanae Takaichi ve hükümetteki muhafazakâr kanat, erkek soyunun imparatorluk otoritesinin ve meşruiyetinin tek kaynağı olduğu görüşünü savunuyor. Takaichi'nin liderliğindeki bu yaklaşım, kadınların tahta çıkmasının önünü kapatırken, toplumda ataerkil yapının güçlenmesine de neden oluyor. Feminist akademisyenler ve insan hakları savunucuları, yeni düzenlemeyi kadınlara karşı ayrımcılığın bir göstergesi olarak nitelendiriyor. Nagoya Üniversitesi'nden monarşi uzmanı Hideya Kawanishi, yapılan değişikliklerin "kadın monarkları önlemek ve erkek soyunu her ne pahasına olursa olsun savunmak için" hazırlandığını belirtiyor. Japonya'da erkek varisliğin savunulması, hem aile içi hem de toplumsal düzeyde ciddi baskılara yol açıyor. Prenseslerin sıradan biriyle evlenmeleri durumunda kraliyet statülerini koruyacak olmaları ise, yalnızca sembolik bir adım olarak görülüyor; çünkü eşleri ve çocukları kraliyet ailesine dahil edilmeyecek.

İmparatorluk ailesinde erkek varis krizi derinleşiyor

Japonya'nın imparatorluk ailesi, hızla yaşlanan ve giderek azalan bir nüfusa sahip. Şu anda ailede 16 yetişkin var; bunların sadece beşi erkek. Erkek varislerin azlığı, monarşinin geleceğini tehlikeye atıyor. Özellikle Prens Hisahito'nun son 40 yılda doğan ilk erkek çocuk olması, erkek varislerin ne kadar nadir hale geldiğini gösteriyor. Eski İmparatorluk Ailesi Ajansı başkanı Shingo Haketa, mevcut sistemin "son derece istikrarsız" olduğunu ve gelecekte monarşinin devamının ciddi risk altında bulunduğunu vurguluyor. Tarihçiler ise, geçmişte cariyeler aracılığıyla erkek varislerin sağlandığını, ancak bu yöntemin modern Japonya'da artık geçerli olmadığını belirtiyor. 1947 yılında 11 şube ailesinden 51 üye kraliyet statüsünden feragat etti; bu, savaş sonrası dönemde monarşinin mali yükünü hafifletmek için alınan bir karardı. Bugün, uzak akrabaların kraliyet ailesine evlatlık alınmasıyla erkek varis sorununun çözülmesi hedefleniyor; ancak bu yaklaşım toplumda tepkiyle karşılanıyor.