Grönland açıklarında şaşırtıcı keşif! Eriyen deniz buzu atmosferi değiştiriyor

Grönland'ın batı kıyısında 2022 yılında gerçekleştirilen bilimsel bir ekspedisyon sırasında, eriyen Arktik buzun atmosferde bulutların oluşumunu tetikleyen parçacıkların hızla çoğalmasına yol açtığı tespit edildi. Araştırma ekibi, RRS Discovery gemisinden yaptığı gözlemlerde, yalnızca iki gün içinde atmosferik parçacıkların yoğunluğunun 50'den 1500'e yükseldiğini kaydetti. Bu dikkat çekici artış, son derece temiz deniz havasında ve is ile diğer kirleticilerin oldukça düşük seviyede bulunduğu bir ortamda gerçekleşti. Bilim insanları, bulut oluşumu için kritik öneme sahip olan bu parçacıkların, Grönland çevresindeki iklim dinamiklerini ve küresel ısınmanın etkilerini daha iyi anlamak adına önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.

Bilim insanları: Eriyen buz, parçacık üretimini tetikliyor

Uzmanlar, atmosferdeki parçacıkların oluşumunda okyanus, deniz buzu ve kıyıdan yayılan kükürt ile iyot bileşenlerinin başrol oynadığını açıkladı. Güneş ışığının etkisiyle bu maddeler sülfürik ve iyot oksik asitlerine dönüşüyor. Ancak araştırmacılar, sadece bu bileşenlerin miktarının parçacıkların hızlı çoğalmasını açıklamakta yetersiz kaldığını, birlikte etkileşime girdiklerinde ise parçacık oluşumunun katlanarak arttığını vurguladı. Ortaya çıkan mikroskobik parçacıklar, oksijenli organik moleküllerin katkısıyla büyümeye devam etti. İncelenen örneklerde, iyot içerenler de dahil olmak üzere yüzlerce farklı bileşen tespit edildi. Parçacıkların çapı ilk etapta saatte 1,5 ile 3,6 nanometre arasında artarken, birkaç saat içinde 20 nanometreyi aştı. Özellikle 7-8 Haziran tarihlerinde gözlemlenen bir olayda, parçacık boyutları ilk günde yaklaşık 30 nanometreye, ikinci günde ise 100 nanometreye yaklaştı. Yaklaşık 50 nanometre boyutundaki bu parçacıklar, bulut damlacıklarının oluştuğu çekirdekler haline geldi.

Grönland'daki bulut oluşumu iklim modellerini zorluyor

RRS Discovery gemisinin önüne gelen hava kütleleri, deniz buzu ve açık su sınırında, genellikle 200 metreyi aşmayan bir yükseklikte hareket etti. Bilim insanları, inceleme yapılan buz bölgesinde, kükürt salabilen deniz yosunlarının aktivitesini gösteren klorofil seviyelerinin arttığını da tespit etti. Modern iklim modellerinin bu kimyasal zinciri henüz tam anlamıyla yansıtamadığı belirtiliyor. Araştırmacılar, Arktik'te bulutların yüzeye etkisinin, bulutların altında kalan alanın özelliklerine göre değişebileceğini ifade ediyor. Beyaz kar ve buz üzerinde bulutluluğun artması ısının tutulmasına yol açarken, koyu su yüzeyinde ise bulutlar güneş ışınlarını daha fazla yansıtıyor. Isınmanın devam etmesiyle birlikte, parçalanmış ve kısmen erimiş buz bölgelerinin genişlemesi bekleniyor. Ancak bu mekanizmanın iklim üzerindeki toplam etkisi ve ortaya çıkan emisyonların boyutu henüz kesin olarak belirlenmiş değil.