Doğadaki istiridyelerle akvaryumdakiler arasında şaşırtıcı mikroplastik farkı ortaya çıktı

Texas Üniversitesi Rio Grande Vadisi'nden bilim insanları, Teksas kıyılarında yaşayan istiridyelerde yaptıkları incelemede, doğal ortamdan toplanan örneklerin dokularında daha büyük mikroplastik parçacıklar ve belirgin hücresel stres işaretleri buldu. Araştırmada, Güney Padre Adası ve San Martin Gölü'nden alınan toplam 60 doğu istiridyesi kullanıldı. İstiridyelerin bir kısmı toplandıktan hemen sonra analiz edilirken, diğerleri yaklaşık 22 derece sıcaklıktaki filtrelenmiş deniz suyunda iki hafta boyunca tutuldu. Bu karşılaştırmalı yöntemle, doğal ortamda ve kontrollü koşullarda yaşayan istiridyelerin mikroplastik birikimi ve hücresel sağlık durumları arasındaki farklar net biçimde gözlemlendi.

Texas Üniversitesi: Mikroplastik boyutları vahşi istiridyelerde iki katına çıktı

Araştırma sırasında mikroplastiklerin boyutları ile ilgili çarpıcı veriler elde edildi. Doğal ortamda yaşayan, yani Teksas kıyılarından toplanan istiridyelerin solungaçlarında ortalama 3,78 mikrometre büyüklüğünde mikroplastik parçacıklar tespit edildi. Aynı türden, ancak iki hafta boyunca filtrelenmiş suda tutulan istiridyelerde ise bu değer 1,59 mikrometreye kadar düştü. San Martin Gölü'nden alınan örneklerde de benzer bir tablo ortaya çıktı: Doğal ortamdan gelenlerde 3,46 mikrometre, akvaryumda tutulanlarda ise 1,57 mikrometre olarak kaydedildi. Bu veriler, mikroplastiklerin boyutlarının istiridyelerin yaşadığı çevreye göre değişiklik gösterdiğini net biçimde ortaya koydu. Ayrıca, sindirim bezlerinde de benzer büyüklükte farklar gözlemlendi. Araştırmacılar, kızılötesi tarama ile bu parçacıkların büyük oranda polietilen olduğunu belirledi. Polietilen, özellikle gıda poşetleri ve süt kutuları gibi ürünlerde yaygın şekilde kullanılıyor. Filtrelenmiş suda tutulan istiridyelerdeki mikroplastiklerin neden daha küçük olduğu ise henüz tam olarak açıklanamadı. Bilim insanları, büyük parçaların ya organizmadan atılmış olabileceğini ya da vücut içinde parçalanarak küçülmüş olabileceğini düşünüyor.

İstiridyelerde hücresel stres ve sümük üretiminde belirgin değişiklikler

Texas Üniversitesi araştırmacıları, mikroplastiklerin istiridyelerin hücresel sağlığı üzerindeki etkilerini de inceledi. Doğal ortamda yaşayan istiridyelerin solungaçlarında, hücreleri zararlı moleküllere karşı koruyan süperoksit dismutaz ve katalaz gibi enzimlerin düzeyleri, filtrelenmiş suda tutulanlara kıyasla belirgin şekilde arttı. Özellikle katalaz enzimi, doğal ortamdan gelen istiridyelerde yaklaşık 1,3 kat daha yüksek bulundu. Ancak sindirim bezlerinde elde edilen sonuçlar daha belirsiz olduğu için, bu bulguların tüm dokulara genellenmesi mümkün olmadı. Ayrıca, solungaçlarda sümük üretimiyle ilgili de dikkat çekici bir fark ortaya çıktı. Vahşi istiridyelerde, akvaryumda iki hafta tutulanlara göre daha az sümük bulunduğu gözlemlendi. Sümük, solungaçları koruma ve filtrelenen parçacıkları uzaklaştırmada önemli bir rol oynuyor. Araştırma ekibi, daha temiz suda yaşamanın istiridyelerin genel durumunu olumlu etkileyebileceğini öne sürüyor. Ancak, iyileşme belirtileriyle ilgili kesin kanıtlar henüz elde edilmedi. Deneyde farklı hayvan grupları kullanıldığı için, aynı istiridyenin taşınmadan önce ve sonra durumu doğrudan karşılaştırılamadı.