ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Çin'de gözler önünde saklanan dünyanın en büyük modern krateri keşfedildi

Cihat Çelik - | Son Güncelleme Tarihi:
Çin'de gözler önünde saklanan dünyanın en büyük modern krateri keşfedildi

Çin'in Guangdong Eyaleti'ndeki Zhaoqing Şehri yakınlarında bulunan Jinlin krateri, araştırmacılar tarafından bir meteorit çarpma yapısı olarak tanımlanana kadar gözler önünde saklanmayı başarmıştır. 820 ile 900 metre arasında çapa ve 90 metre derinliğe sahip olan bu krater, Holosen döneminde oluşmuş dünyanın en büyük modern çarpma yapısıdır.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Zhaoqing Şehri yakınlarında Guangdong Eyaleti'nde bir yamaç üzerinde yer alan Jinlin krateri, bilim insanları tarafından bir çarpma yapısı olarak tanımlanana kadar uzun süre fark edilmeden kalmıştır. Bu keşif, dünya çapında yalnızca yaklaşık 200 onaylanmış çarpma kraterinin bulunduğu göz önüne alındığında, bilimsel açıdan son derece değerli bir buluntu olarak kabul edilmektedir. Ancak Jinlin krateri, olağanüstü boyutu ve nispeten genç yaşı nedeniyle diğer kraterlerden belirgin şekilde ayrılmaktadır.

Holosen döneminde oluşan antik krater

Jinlin krateri, son buzul çağının yaklaşık 11.700 yıl önce sona erdiği Holosen dönemi boyunca oluşmuştur. Yakındaki toprak erozyonunun ölçümlerine dayanarak, araştırmacılar bu krater yapısının erken ila orta Holosen döneminde bir zamanda oyulduğunu tahmin etmektedirler. Bu zaman dilimi, jeolojik açıdan oldukça yakın bir geçmiş olup, krater yapısının nispeten iyi korunmuş olmasını açıklamaya yardımcı olmaktadır. Krater, 820 ile 900 metre arasında bir çapa ve 90 metre derinliğe sahip olup, daha önce bilinen en büyük Holosen çarpma yapısı olan Rusya'nın 300 metrelik Macha kraterini gölgede bırakmaktadır. Bu boyutlar, Jinlin kraterini modern dönem meteorit çarpmaları arasında rekor kıran bir yapı haline getirmektedir.

Erozyona direnen yapı ve koruma mekanizması

Bölgenin iklimi göz önüne alındığında, bu kadar büyük ve iyi korunmuş bir krater bulunması oldukça şaşırtıcıdır. Guangdong Eyaleti düzenli musonlar, yoğun yağış ve yüksek nem yaşamakta, bu da tam da erozyonu hızlandıran ve görünür herhangi bir krateri çoktan yok etmiş olması gereken koşullardır. Buna rağmen Jinlin krateri, yapısını elementlerden koruyan ayrışmış granit kalın katmanları içinde muhafaza edilerek dikkate değer şekilde sağlam kalmıştır. Bu granit katmanları, krater yapısını doğal bir kalkan gibi koruyarak, yüzyıllar boyunca erozyonun yıkıcı etkilerine karşı dirençli bir yapı oluşturmuştur. Sonuç olarak, Jinlin krateri, olumsuz iklim koşullarına rağmen, jeolojik kanıtlarını nispeten iyi bir şekilde korumuş durumdadır.

Meteorit kökeninin bilimsel kanıtları

Jinlin kraterinin dünya dışı kökenini doğrulayan kanıtlar, yapısının detaylı incelenmesinde yatmaktadır. Granit içinde, araştırmacılar çarpma olaylarının jeolojik parmak izleri olarak hizmet eden düzlemsel deformasyon özellikleri ve mikroskobik özellikler sergileyen çok sayıda kuvars parçası bulmuşlardır. Bu özellikler 10 ile 35 gigapaskal arasında aşırı basınç altında oluşmakta, bu da Dünya'nın kendi jeolojik süreçlerinin üretebileceği her şeyi çok aşmaktadır. Hiçbir volkanik patlama, deprem veya tektonik hareket bu kadar yoğun, odaklanmış şok dalgaları yaratamaz. Yalnızca dünya dışı bir cismin hiper hızlı çarpışması bu açıklayıcı imzaları üretebilmektedir. Bu bulgular, Jinlin kraterinin kesinlikle bir meteorit çarpmasının sonucu olduğunu bilimsel olarak kanıtlamaktadır.

Meteorit türü ve devam eden araştırmalar

Araştırmacılar, çarpan cismin bir kuyruklu yıldız yerine bir meteorit olduğunu belirlemişlerdir, çünkü bir kuyruklu yıldız en az 10 kilometre genişliğinde bir krater kazımış olurdu. Ancak, henüz meteorit yapısının demirden mi yoksa taştan mı oluştuğunu tespit etmemişlerdir ve bu konuda önemli miktarda çalışma kalmaktadır. Araştırmacılar, meteorit parçalarının izini sürmeye ve krater bölgesinde daha fazla kanıt toplamaya devam etmektedirler. Bu keşif, zaten son dönem çarpmaların sıklığı ve ölçeği hakkındaki önceki varsayımları sorgulamaya başlamıştır. Bilim insanları, Jinlin kraterinin varlığının, daha önce tahmin edilenden daha fazla sayıda büyük meteorit çarpmasının Dünya'ya çarptığını gösterebileceğini düşünmektedirler.

Krater koruma düzensizliği ve gizli çarpmaların varlığı

Dünya'nın yüzeyi teorik olarak her yerde eşit bombardıman olasılıklarıyla karşı karşıyadır, ancak jeolojik farklılıklar çarpma kanıtlarının değişen oranlarda aşındığı anlamına gelmektedir. Bazı kraterler tamamen kaybolurken diğerleri, Jinlin krateri gibi, hayatta kalır. Bu düzensiz koruma, gezegenimizin çarpma tarihinin çarpık bir resmini yaratmaktadır. Onaylanmış kraterler orantısız bir şekilde iyi finanse edilen bölgelerde aktif jeolojik araştırma programlarına sahip yerlerde kümelenmektedir. Jinlin kraterinin keşfi, uzak, ormanlık bir yamacta daha birçok çarpma yapısının başka yerlerde tanımlanmayı bekliyor olabileceğini öne sürmektedir. Bu bulgular, araştırmacıları daha az erişilebilir bölgelerde krater arayışına teşvik etmektedir.

Araştırmacılar Jinlin kraterini araştırmaya devam ettikçe, bu krater önemli boyuttaki uzay kayalarının gezegenimize ne sıklıkla çarptığı ve geride bıraktıkları kanıtları neyin koruduğu veya yok ettiği konusunda yeni içgörüler ortaya çıkarabilir. Bu keşif, sadece Çin'in jeolojik tarihi için değil, aynı zamanda tüm insanlığın uzay kayalarından korunması ve çarpma riski değerlendirmesi açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Jinlin kraterinin incelenmesi, gelecekte benzer yapıların tanımlanmasında yardımcı olacak metodolojiler geliştirmesine de katkı sağlayacaktır.


Etiketler:
Jinlin krateri meteorit çarpması Çin jeoloji uzay araştırması Holosen dönemi