Boğa köpekbalıklarının gizli sosyal yaşamı DNA çalışmasıyla ortaya çıkarıldı

Fiji'nin Shark Reef Deniz Koruma Alanı'nda gerçekleştirilen altı yıllık bir saha çalışması, boğa köpekbalıklarının sosyal ilişkilerinde akrabalık bağlarını göz önünde bulundurduğunu ortaya çıkardı. Exeter Üniversitesi'nin liderliğinde yürütülen araştırmada, 2018 ile 2023 yılları arasında 473 dalış yapıldı ve 129 boğa köpekbalığı üzerinde DNA analizleriyle sosyal davranışlar detaylı şekilde incelendi. Bulgular, boğa köpekbalıklarının sosyal partnerlerini seçerken yalnızca cinsiyet, yaş ve boy gibi faktörlere değil, aynı zamanda akrabalık derecesine de dikkat ettiğini gösterdi. Ancak, bu tercihlerin aile gruplarının kalıcı olarak oluştuğu anlamına gelmediği ve sosyal ilişkilerin büyük ölçüde bireysel davranış ve çevresel koşullarla şekillendiği vurgulandı.

Exeter Üniversitesi'nden Marosi: 'Akraba etkisi sosyal davranışlarda iz bırakıyor'

Çalışmanın başyazarı Natasha D. Marosi, boğa köpekbalıklarının sosyal partnerlerini aktif biçimde seçtiklerini ve bu süreçte akrabalık bağlarının hafif de olsa etkili olduğunu belirtti. Marosi, "Büyük köpekbalıkları genellikle yalnız avcılar olarak bilinir, ancak elde ettiğimiz veriler, boğa köpekbalıklarının sosyal yaşamlarının çok daha karmaşık olduğunu ve akrabalarıyla zaman geçirme eğilimi gösterdiklerini ortaya koyuyor" dedi. Araştırmada, köpekbalıklarının sosyal partner seçimlerinde cinsiyet, yaş ve boy gibi unsurların yanı sıra genetik yakınlığın da rol oynadığı tespit edildi. Özellikle erkek boğa köpekbalıkları arasında akrabalık derecesi arttıkça sosyal etkileşimlerin daha güçlü olduğu gözlemlendi. Ancak bu etkinin, diğer sosyal faktörler kadar belirleyici olmadığı, akrabalığın sosyal ağlarda ince bir iz bıraktığı vurgulandı.

DNA analizleri boğa köpekbalıklarının aile ilişkilerini haritaladı

Araştırmacılar, 129 birey üzerinde toplam 3.919 genetik işaretleyici inceleyerek boğa köpekbalıklarının aile ilişkilerini detaylı şekilde haritaladı. Elde edilen DNA verileriyle 11 tam kardeş ve 46 yarım kardeş çifti tespit edildi. Ancak topluluk içinde çoğu köpekbalığının yakın akrabası olmadığı, bu nedenle yetişkinlerin oluşturduğu grupların esasen aile toplulukları şeklinde organize olmadığı anlaşıldı. Genetik analizler, akrabalık derecesi arttıkça köpekbalıklarının birbirlerine daha yakın sosyal ilişkiler kurma eğiliminde olduklarını gösterdi. Buna rağmen, bu eğilimin istatistiksel olarak yalnızca belirli analiz yöntemlerinde anlamlı olduğu, özellikle erkek akraba çiftlerde sosyal etkileşimlerin daha güçlü şekilde ortaya çıktığı belirtildi. Araştırmada kullanılan farklı genetik yöntemler, aile ilişkilerini ölçmede çeşitli sonuçlar verdi; bazı yöntemler yalnızca tam ve yarım kardeşleri tanımlarken, diğerleri daha geniş bir akrabalık yelpazesini değerlendirdi.

Fiji'deki gözlemler sosyal ağların karmaşıklığını ortaya koydu

Altı yıl boyunca Shark Reef Deniz Koruma Alanı'nda yapılan gözlemler, boğa köpekbalıklarının sosyal davranışlarını anlamak için benzersiz bir fırsat sundu. Araştırmacılar, köpekbalıklarının birbirlerine bir vücut uzunluğu kadar yaklaştıkları anları kaydederek, yan yana yüzme, bir araya gelme ve takipçi-lider ilişkileri gibi çeşitli aktif sosyal davranışları analiz etti. Bu kayıtlar sayesinde, köpekbalıkları arasında kimin kiminle vakit geçirdiği ve bu ilişkilerin ne kadar güçlü olduğu ayrıntılı bir sosyal ağ haritası ile ortaya kondu. Elde edilen veriler, köpekbalıklarının sosyal partnerlerini seçerken yalnızca fiziksel yakınlıkla değil, aktif sosyal etkileşimlerle de birbirlerini tercih ettiklerini gösterdi. Özellikle erkek boğa köpekbalıkları arasında akrabalık bağı, sosyal ilişkilerin yoğunluğunu artıran bir faktör olarak öne çıktı.