Bilim insanları uyardı gizli kanallar buzulları eritiyor olabilir

Doğu Antarktika'da yer alan Fimbulisen Buz Rafı'nın altında, sıcak suyun hapsolmasına neden olan gizli kanallar bulundu. Norveç'in Tromsø kentindeki iC3 Kutuplar Araştırma Merkezi'nden bilim insanlarının liderliğinde yürütülen araştırma, Nature Communications dergisinde yayımlandı. Elde edilen bulgular, Antarktika'nın bu bölgesinin bugüne kadar düşünüldüğünden çok daha savunmasız olduğunu gösteriyor. Araştırma, buz raflarının altındaki bu kanalların, sıcak deniz suyunu tuzaklayarak erimeyi dramatik şekilde hızlandırdığını ortaya koydu. Bu durum, küresel deniz seviyelerinde beklenmedik yükselişlere yol açabilecek yeni riskleri gündeme getiriyor.

Tore Hattermann: 'Buzun şekli erimeyi hızlandırıyor'

Çalışmanın başyazarı Tore Hattermann, buz raflarının alt yüzeyinin sadece pasif bir özellik olmadığını, aksine aktif bir rol oynayarak sıcak suyun kanallarda birikmesini sağladığını vurguladı. Hattermann, "Buz rafı altındaki kanallar, sıcak suyun dolaşmasına izin vermek yerine onu hapsediyor. Bu da yerel olarak erimeyi yoğunlaştırıyor," dedi. Araştırmacılar, buzun altındaki bu kanalların bazı bölümlerinde erime oranlarının, daha düzgün ve pürüzsüz alanlara kıyasla yaklaşık on kat arttığını belirledi. Bu sonuç, özellikle Doğu Antarktika gibi nispeten soğuk ve stabil kabul edilen bölgelerin de iklim değişikliğine karşı son derece hassas olduğunu gözler önüne seriyor. Hattermann, buz rafının altındaki bu özel şeklin, okyanus ısısını beklenenden daha etkili bir şekilde tuzakladığını ve bunun da buz kaybını hızlandırdığını ifade etti.

Fimbulisen Buz Rafı'nda sıcak su tuzağı: Küresel deniz seviyesi tehlikede

Fimbulisen Buz Rafı, Antarktika'nın okyanusla buluştuğu noktada devasa bir bariyer görevi görüyor. Buz rafları, arkalarındaki dev buzulları yerinde tutarak okyanusa ani buz akışlarını engelliyor. Ancak yeni araştırma, bu koruyucu işlevin sıcak su tuzağı oluşturan kanallar nedeniyle zayıflayabileceğine işaret ediyor. Simülasyonlar, buz tabanındaki kanalların, gelen sıcak suyun etkisini katlayarak erimeyi ciddi şekilde artırdığını gösterdi. Araştırma ekibi, farklı okyanus sıcaklıklarında ve çeşitli buz tabanı şekillerinde deneyler yaptı. Sonuçlar, küçük miktarlarda gelen daha sıcak suyun bile kanallar içinde büyük bir erimeye yol açabildiğini doğruladı. Bu da buz rafının stabilitesini tehlikeye atıyor ve arkasındaki buzulların hızla okyanusa kaymasına neden olabilecek bir zincirleme etki başlatıyor. Böyle bir gelişme, küresel deniz seviyelerinde ciddi yükselişlere yol açabilir.

Qin Zhou: 'Soğuk' Antarktika buz rafları da risk altında

Araştırmanın eş başyazarı Qin Zhou, elde edilen bulguların Doğu Antarktika gibi bugüne kadar görece güvenli sayılan bölgelerin bile sıcak su tuzağı nedeniyle hızla eriyebileceğini gösterdiğini belirtti. Zhou, "Daha sıcak derin suyun küçük akışları, buz rafı tabanı kanallı olduğunda büyük bir etki yaratabiliyor," dedi. Bilim insanları, yıllardır Antarktika buzunun ısınan okyanuslardan etkilendiğini biliyor. Ancak bu çalışma, buz raflarının altındaki yüzey şeklinin, beklenenden çok daha hızlı erimeye yol açabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, mevcut iklim ve buz tabakası modellerinin bu dar kanalları yeterince hesaba katmadığını düşünüyor. Bu eksiklik, bilim dünyasının "soğuk" Antarktika buz raflarının ısınan kıyı sularına nasıl tepki verdiğini olduğundan az değerlendirmesine yol açabilir. Sonuç olarak, gelecekte deniz seviyelerinin beklenenden daha hızlı yükselmesi riski bulunuyor.