Bilim insanları önemli bir enerji sensörünü hedefledi! Üç canlıda yaşam süresi uzadı

İngiltere'de faaliyet gösteren MRC Tıbbi Bilimler Laboratuvarı'nın bilim insanları, hücrelerin enerji yönetiminde kilit rol oynayan AMPK enzimini doğrudan hedef alarak laboratuvar ortamında üç farklı canlı türünde yaşam süresini uzatmayı başardı. Söz konusu çalışma kapsamında meyve sinekleri, yuvarlak solucanlar ve bölünme mayası üzerinde yapılan deneylerde, AMPK'nın doğrudan aktivasyonu hem metabolizmayı değiştirdi hem de canlıların ömründe anlamlı bir artış sağladı. Araştırmanın liderleri, elde edilen sonuçların memeliler ve insanlar için de umut verici olabileceğini belirtti. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu gelişme, yaşlanma sürecinin yalnızca zamanla ilgili olmadığını, aynı zamanda vücut fonksiyonlarının ne kadar sağlıklı sürdürülebildiğiyle de yakından bağlantılı olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Dr. Cochemé: 'AMPK, vücudun enerji tasarruf modu'

Çalışmanın başında yer alan Dr. Helena Cochemé, AMPK enzimini 'vücudun enerji tasarruf modu' olarak tanımlayarak, bu molekülün yaşlanma sürecinde neden kritik olduğunu açıkladı. Dr. Cochemé, AMPK'nın hücrelerde enerji seviyesi düştüğünde devreye girerek gereksiz enerji harcamasını engellediğini ve hücreleri daha fazla enerji üretmeye yönlendirdiğini belirtti. Araştırmacılar, AMPK'nın bu özelliğinin yaşlanma sürecinde vücut fonksiyonlarının daha uzun süre sağlıklı kalmasına katkı sağlayıp sağlamayacağını test etmek için doğrudan aktivasyon yöntemine başvurdu. Bu amaçla 991 isimli özel bir bileşik kullanıldı. Söz konusu bileşik, AMPK'ya doğrudan bağlanarak enzim aktivitesini artırdı ve bu sayede önceki çalışmalarda kullanılan metformin gibi ilaçların neden olduğu dolaylı etkilerden ve yan etkilerden kaçınıldı. Dr. Cochemé, "Doğrudan AMPK aktivasyonu ile laboratuvar ortamında üç farklı model organizmada yaşam süresini uzatabildik. Bu sonuçlar, yaşlanma biyolojisi alanında önemli bir dönüm noktası" ifadelerini kullandı.

Profesör Carling: 'AMPK aktivasyonu sağlıklı yaşlanma için umut veriyor'

MRC LMS Hücresel Stres Grubu'nun başındaki Profesör David Carling, deneylerde kullanılan 991 bileşiğinin, AMPK'yı doğrudan aktive ederek çok daha temiz ve öngörülebilir sonuçlar verdiğini vurguladı. Profesör Carling, "Metformin gibi ilaçlar AMPK'yı dolaylı olarak aktive edebiliyor, ancak bunun yanında hücre metabolizmasında başka değişikliklere de yol açıyor. 991 ile elde edilen sonuçlar ise AMPK'nın yaşam süresi üzerindeki etkisini net biçimde ortaya koydu" dedi. Araştırma sırasında, 991 uygulanan meyve sineklerinde, depolanmış yağ miktarında azalma gözlendi; ancak glikojen seviyelerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Solucanlarda da benzer şekilde yağ oranı düştü. Ekip, bu değişimin beslenme alışkanlıklarındaki farklılıklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığını da kontrol etti ve sonuçların doğrudan AMPK aktivasyonuna bağlı olduğunu teyit etti. Ayrıca, deneylerde AMPK'nın önemli bir parçası eksik olan solucan ve mayalarda 991'in yaşam süresini uzatıcı etkisinin ortadan kalktığı da tespit edildi. Bu bulgu, AMPK'nın uzun ömür üzerindeki rolünü güçlü şekilde destekledi.

AMPK aktivasyonu ile üç türde yaşam süresi uzadı

Deneylerde düşük dozlarda uygulanan 991 bileşiği, dişi meyve sineklerinde, solucanlarda ve bölünme mayasında yaşam süresini anlamlı ölçüde artırdı. Dr. Cochemé, "Mayalarda, solucanlarda ve sineklerde yaşam süresini uzatabilmemiz son derece heyecan verici. Laboratuvar ortamında solucanlar yaklaşık üç hafta, sinekler ise üç ay yaşıyor. Bu nedenle AMPK'nın aktivasyonu sayesinde elde edilen uzama, model organizmalardaki yaşlanma araştırmalarında önemli bir sıçrama" açıklamasını yaptı. Araştırmacılar, kullanılan ilacın dozunun da büyük önem taşıdığını belirtti. Yüksek dozlarda 991 uygulandığında, sinekler ve mayalarda yaşam süresi kısaldı. Bu durum, ilacın miktarının artırılmasının her zaman daha iyi sonuç vermediğini gösterdi. Ayrıca, deneylerin farklı türlerde benzer sonuçlar vermesi, AMPK'nın evrensel bir yaşlanma mekanizması olabileceği fikrini güçlendirdi.