Balıklar derinliği nasıl belirliyor? “Üçüncü göz”ün rolü ortaya çıktı

Osaka Üniversitesi'nde görevli bilim insanları, zebrafish türü balıkların derinlik algısında 'üçüncü göz' olarak bilinen epifiz bezinin kritik bir rol oynadığını keşfetti. Araştırmada, zebrafish'in gözlerinden ve epifiz bezinden gelen sinyallerin, hareketin kontrol edildiği orta beyin bölgesinde birleştiği ve balığın yukarı ya da aşağı yüzme davranışını doğrudan etkilediği belirlendi. Bilim insanları, bu sinyallerin suyun yalnızca parlaklığını değil, aynı zamanda rengini de değerlendirme imkânı sunduğunu vurguladı.

Osaka Üniversitesi: Epifiz bezi derinlik algısında belirleyici

Çalışmada, epifiz bezinin UV ve görünür ışığa farklı tepkiler veren opsin adlı bir protein içerdiği ve bu sayede zebrafish'in çevresindeki suyun rengini ayırt edebildiği ortaya çıktı. Gözlerden ve epifiz bezinden gelen sinyallerin tegmentumda birleşerek balığın hareket kararlarını şekillendirdiği tespit edildi. Kalsiyum görüntüleme yöntemleriyle yapılan deneylerde, opsini sağlam zebrafish'lerin mavi ışığın artışıyla birlikte aşağı doğru yüzdüğü ve renk geçişlerinde yönünü değiştirdiği gözlendi. Araştırmacılar, gözlerin çıkarılması veya opsinin yok edilmesi halinde bu tepkilerin bozulduğunu belirledi.

Epifiz bezi sinyalleri hareket ve optogenetikte yeni kapılar açıyor

Bilim insanları ayrıca, epifiz bezinin bir tarafına yönlendirilen ışığın, mekansal bilgiyi koruyan asimetrik bir aktivasyon oluşturduğunu, retinadan gelen sinyallerin ise daha dengeli olduğunu aktardı. Renkle tepki veren tegmentum hücrelerinin yok edilmesi, balığın ışık değişimlerine uyum sağlayarak hareket etme yeteneğini tamamen ortadan kaldırdı. Bu bulgular, epifiz bezinin davranışsal kararlarla doğrudan ilişkilendirildiği ilk araştırma olarak dikkat çekti ve organın gizemli 'üçüncü göz' kimliğini bilimsel olarak aydınlattı. Araştırmacılar, dalga boyuna bağlı olarak durum değiştiren PP1 opsin proteininin optogenetik alanında yeni bir araç olarak kullanılabileceğine işaret etti. Sonuç olarak, zebrafish üzerinde yapılan bu detaylı çalışma, farklı organlardan gelen renk sinyallerinin birleşiminin genç balıkların derinlik seçimini nasıl şekillendirdiğini gözler önüne serdi.